I SAB/Kr 8/15
WyrokWSA w Krakowie2015-08-21
Skład orzekający: Urszula Zięba, Maja Chodacka, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania pieniężnego, jeśli termin na załatwienie sprawy jeszcze nie upłynął, a organ podjął czynności w celu jej rozpoznania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie dopuścił się bezczynności, jeśli termin na załatwienie sprawy jeszcze nie upłynął, a organ podjął czynności w celu jej rozpoznania, nawet jeśli strona skarżąca podnosi merytoryczne zarzuty dotyczące przedmiotu sprawy. Sąd w postępowaniu ze skargi na bezczynność nie bada kwestii merytorycznych, a jedynie ustala, czy organowi można przypisać stan bezczynności.Stan faktyczny
Skarżąca E.T. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w sprawie rozpoznania jej odwołania od decyzji Burmistrza Miasta G. ustalającej podatek od nieruchomości i rolny na 2014 r. Skarżąca podnosiła, że SKO nie rozpoznało jej odwołania dotyczącego służebności do nowej drogi, która zajęła fragmenty jej działek, a wymiar podatku nie został zmieniony. SKO wyjaśniło, że odwołanie skarżącej miało braki formalne, które zostały uzupełnione, a termin na załatwienie sprawy jeszcze nie upłynął. WSA w Krakowie pierwotnie odrzucił skargę z powodu braku ponaglenia, jednak NSA uchylił to postanowienie, wskazując, że ponaglenie nie jest wymagane wobec SKO. Następnie WSA rozpoznał sprawę merytorycznie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na bezczynność.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SAB/Kr 8/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 sierpnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Beata Łomnicka, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2015 r., sprawy ze skargi E.T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. - skargę oddala -
Pismem z dnia 1 kwietnia 2014r. skarżąca E.T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W skardze podniosła, że Kolegium nie rozpoznało jej odwołania wniesionego od decyzji Burmistrza Miasta G. z 31 stycznia 2014r. nr [...] ustalającej podatek od nieruchomości i podatek rolny na 2014 rok.
Skarżąca stwierdziła także, że: "nadal występuje bezczynność obydwu organów w załatwieniu najważniejszych aspektów sprawy, mojej własności – służebności do mającej powstać nowej drogi." Z treści skargi wynika, że fragmenty działek należących do skarżącej (nr [...]i [...]) zostały zajęte pod drogę, natomiast wymiar podatku nie został zmieniony. Nadto skarżąca uważa, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o które naliczono podatek są błędne.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że decyzją z 31 stycznia 2014r., nr [...] Burmistrz Miasta G. ustalił E.T. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i od nieruchomości na rok 2014 w kwocie 429,00 zł.
Od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione odwołanie, które wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na zarzuty organu pierwszej instancji wpłynęło do Kolegium w dniu 25 marca 2014r. Analizując powyższe odwołanie Kolegium stwierdziło, że nie zawiera ono określenia istoty i zakresu żądania będącego jego przedmiotem. W związku z powyższym pismem z 10 kwietnia 2014r. Kolegium wezwało stronę do usunięcia powyższego braku formalnego. W zakreślonym terminie strona, pismem z 17 kwietnie 2014r. usunęła wskazane braki, wskazując, że żąda uchylenia przedmiotowej decyzji w części dotyczącej działek wchodzących w skład jej majątku, na których ustanowiona jest służebność gruntowa.
W toku postępowania odwoławczego, bezpośrednio do Kolegium w dniu 3 kwietnia 2014r. wpłynęło pismo E.T. zatytułowane: "Skarga; Odwołanie - odpowiedź - sprzeciw" adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Jak wskazała strona w nagłówku skargi, dotyczy ona odwołania z 6 marca 2014r., od decyzji wydanej Burmistrza Miasta w dniu 31 stycznia 2014r., znak: [...].
Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 139 ustawy 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz. 613), załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. W niniejszej sprawie odwołanie razem z aktami wpłynęło do Kolegium w dniu 25 marca 2014r., co potwierdza prezentata zamieszona na odpowiedzi organu pierwszej instancji na zarzuty podniesione w odwołaniu (z 24 marca 2014r.). W związku z powyższym, określony ustawowo termin rozpatrzenia sprawy upływa z dniem 25 maja 2014r. Nie zachodzi również okoliczność nie podjęcia żadnych czynności w sprawie. Potwierdza ten fakt - załączone do akt sprawy wezwanie z 10 kwietnia 2014r. (sygn.: [...]) o uzupełnienie braków formalnych odwołania wraz z zwrotnym potwierdzeniem doręczenia stronie. Kolegium poinformowało zarazem, że na dzień sporządzenia niniejszej odpowiedzi tok instancyjny przedmiotowej sprawie nie został wyczerpany. Podjęte zostały kolejne czynności, wyznaczono stronie termin do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Mając na uwadze powyższe, zarzut bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławcze uznało za nieuzasadniony.
Na końcu Kolegium wskazało, że pomimo enigmatyczności wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi, przyjąć można, że strona nie tyle zarzuca organom obu instancji bezczynność w sprawie, ale raczej nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu - zmian, jakie jej zdaniem zaszły w przedmiocie opodatkowania. Przy takiej interpretacji treści skargi, w stosunku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego - jest ona przedwczesna, gdyż organ nie wydał jeszcze decyzji w przedmiotowej sprawie.
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014r. sygn. akt I SAB/Kr 11/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż w przypadku wniesienia skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało najpierw wyczerpać środki zaskarżenia przysługujące w tym postępowaniu, to jest złożyć ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na brak uprzedniego ponaglenia właściwego organu tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę uznano za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) należało ją odrzucić.
Postanowieniem z dnia 21 maja 2015r. sygn. akt II FSK 1241/15 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej złożonej przez pełnomocnika skarżącej – uchylił zaskarżone postanowienie.
Podstawę uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie stanowiła okoliczność, iż w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie była obarczona ustawowym obowiązkiem wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego (art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Sąd zauważył, iż rację ma pełnomocnik skarżącej, że obowiązek wykorzystania środka prawnego w postaci ponaglenia nie dotyczy bezczynności ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz samorządowego kolegium odwoławczego. W wypadku bowiem tych organów nie można wskazać organu wyższego stopnia, do którego można by skierować zażalenie (art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego) lub ponaglenie (art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Ponaglenie jest bowiem specyficznym środkiem prawnym służącym ochronie praw strony w postępowaniu podatkowym. Jednym z istotnych elementów zastosowania tego środka jest poinformowanie organu wyższego stopnia o uchybieniach w pracy organu niższego stopnia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą ostatecznie w toku postępowania administracyjnego tj. po wyczerpaniu toku odwoławczego tego postępowania z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia skargi na bezczynność, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania w przypadkach, w których należy wydać decyzję administracyjną, niektóre kategorie postanowień, względnie inny akt lub podjąć czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jak też pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach.
O dopuszczalności omawianej skargi decyduje, zgodnie z art. 52 § 1 wskazanej ustawy, uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W przypadku bezczynności takim środkiem jest ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 139 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749) – art. 141 Ordynacji podatkowej.
W niniejszej sprawie, dotyczącej bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, złożenie ponaglenia nie jest wymagane, na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym postanowieniu z dnia 21 maja 2015r. sygn. akt II FSK 1241/15.
W związku z powyższym Sąd rozpatrując skargę wniesioną na bezczynność organu administracji publicznej, będąc stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany granicami sprawy, ogranicza się wyłącznie do ustalenia, czy organowi można przypisać lub nie - stan bezczynności. Sąd nie jest natomiast władny zajmować stanowiska w kwestiach merytorycznych. Nadto, w razie uwzględnienia takiej skargi, sąd wyłącznie, w myśl art. 149 § 1 tej ustawy zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w określonym terminie (poprzez wydanie decyzji, innego aktu lub podjęcie czynności) nie wypowiadając się co do samego sposobu załatwienia, w tym co do treści przyszłego rozstrzygnięcia, czy też co do rodzaju czynności jakie organ powinien podjąć w sprawie.
Niewątpliwie zgodnie z przepisem art. 125 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Powyższa zasada pozostaje w bezpośrednim związku z art. 120 i art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązującymi wymienione organy podatkowe do działania na podstawie przepisów prawa, a także pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Wyrażona w art. 125 ustawy Ordynacja podatkowa zasada szybkości postępowania została skonkretyzowana w art. 139 ustawy Ordynacja podatkowa, którego § 1 stanowi, że załatwienie sprawy powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 1 miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, taki jest też termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Do wskazanych wyżej terminów nie wlicza się terminów przewidzianych przepisami prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania i okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, czy wreszcie powstałych z przyczyn niezależnych od organu (art. 139 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa).
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy należy stwierdzić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopuściło się bezczynności przy rozpoznawaniu odwołania od decyzji Burmistrza Miasta G. z 31 stycznia 2014r. nr [...] ustalającej podatek od nieruchomości i podatek rolny na 2014 rok.
W dacie złożenia skargi na bezczynność nie upłynął jeszcze termin załatwienia sprawy, a to rozpatrzenia odwołania. Jak wynika z akt sprawy odwołanie wpłynęło do Kolegium w dniu 25 marca 2014r. Pismem z dnia 10 kwietnia 2014r. Kolegium wezwało stronę do sprecyzowania zakresu żądania. W zakreślonym terminie skarżąca wskazała, iż żąda uchylenia decyzji w części dotyczącej działek wchodzących w skład jej majątku, na których ustanowiona jest służebność gruntowa. Skarga na bezczynność z dnia 1 kwietnia 2014r. wpłynęła do Kolegium w dniu 3 kwietnia 2014r., a zatem po 9 dniach od wpływu odwołania do organu odwoławczego.
Na podstawie art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy.
Powyższe oznacza, iż zgodnie z treścią art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej w dacie złożenia skargi na bezczynność nie upłynął jeszcze termin na załatwienie sprawy, należy dodatkowo podkreślić, iż organ niezwłocznie podjął działania celem rozpoznania odwołania skarżącej.
Analiza uzasadnienia skargi na bezczynność prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż bezczynność skarżąca upatruje w niezałatwieniu sprawy dotyczącej tego, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków w oparciu, o które naliczono podatek są błędne, bowiem fragmenty działek należących do skarżącej zostały zajęte pod drogę, natomiast wymiar podatku nie został zmieniony. Skarżąca zatem w trybie skargi na bezczynność podnosi merytoryczne zarzuty związane z wymiarem podatku.
Należy wskazać, iż kwestie wymiaru podatku nie zostały merytorycznie rozstrzygnięte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dacie wniesienia skargi na bezczynność, a zostaną przesądzone w decyzji wymiarowej dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014r. wydanej na skutek rozpatrzenia odwołania skarżącej. Sąd nie ma uprawnień, by w trybie konkretnego postępowania, a to skargi na bezczynność organu badać merytoryczne kwestie związane z prawidłowością wymiaru podatku.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło