I SO/Kr 1/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-06-02

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać oddalony z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę wymaganych dokumentów i oświadczeń, mimo że strona podniosła, iż nie potrafi sama napisać skargi z powodu braku umiejętności pisania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do jego przyznania. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku w zakresie danych o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń. Brak tych informacji uniemożliwił rzetelną ocenę jej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, co jest niezbędne do uwzględnienia wniosku o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.F. o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, motywowany niemożnością samodzielnego napisania skargi. Wnioskodawczyni podała dane o dochodach, majątku i wydatkach rodziny, które okazały się niewystarczające do oceny jej sytuacji materialnej. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku, jednak strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń w zakreślonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Wniosek R.F. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.F. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.F. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu motywowany zamiarem złożenia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lutego 2016 roku nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie złożonych zarzutów oraz wniosku o przywrócenie terminu do ich złożenia. Strona podniosła, że nie potrafi sama napisać skargi, ponieważ w ogóle nie umie pisać, a czyta bez zrozumienia tekstu. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że R.F. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem Z.F. oraz córką M.F. ur. 1994 r. Ich miesięczny dochód wynosi 3.500 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni w wysokości 1.300 zł, renta jej męża w wysokości 1.200 zł oraz dochód z umowy zlecenia córki w wysokości 1.000 zł. W skład majątku strony wchodzi dom o powierzchni 100 m² i wartości 100 tys. zł oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1 ha. Wnioskodawczyni posiada oszczędności w kwocie 4 tys. zł. Wydatki rodziny wynoszą ogółem 2.500 zł. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych R.F., została ona wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: - potwierdzenie wysokości wynagrodzenia za pracę skarżącej, renty jej męża oraz dochodów z umowy zlecenia córki za miesiące marzec i kwiecień 2016 roku; - przesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej, Z.F. oraz M.F. za 2015 rok; - przedłożenie wykazu wszystkich posiadanych przez skarżącą oraz jej męża i córkę rachunków bankowych oraz wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem; - oświadczenia w jaki sposób wykorzystywana jest nieruchomość rolna, stanowiąca własność skarżącej i czy przynosi ona jakiekolwiek dochody – jeśli tak, jaka jest ich wysokość; - udokumentowanie rachunkami i fakturami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny skarżącej (m. in. opłaty za prąd, gaz, wodę, opał), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, ewentualne leczenie. Wezwanie z dnia 28 kwietnia 2016 roku skierowane na adres podany we wniosku zostało odebrane przez dorosłego domownika strony – M.J. w dniu 2 maja 2016 roku. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 9 maja 2016 roku. Mimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawczyni nie przedłożyła żądanych oświadczeń, ani dokumentów źródłowych. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy można wnieść przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. W niniejszej sprawie R.F. domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10). Zdaniem orzekającego R.F. nie wykazała, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez stronę oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jej sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Wątpliwości orzekającego dotyczyły przede wszystkim wysokości środków finansowych, pozostających w miesiącu do dyspozycji wnioskodawczyni i jej rodziny, a także wysokości ponoszonych przez nich wydatków. W formularzu "PPF" wnioskodawczyni podała, że jest właścicielką nieruchomości rolnej o areale 1 ha nie wyjaśniając przy tym w jaki sposób użytkowana jest ta nieruchomość, czy przynosi jakiekolwiek dochody, np. z tytułu dzierżawy, w postaci pożytków naturalnych, czy też dopłat bezpośrednich z funduszy unijnych. Kwestie te niewątpliwie mają wpływ na kształtowanie sytuacji materialnej strony. Uzupełnienia oraz potwierdzenia wymagały dane dotyczące ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. W formularzu R.F. podała jedynie ogólną wysokość wydatków określoną na 2.500 zł. Nie jest przy tym wiadome czego dotyczy ta kwota, czy obejmuje jedynie koszty utrzymania domu, czy też również wydatki ponoszone na wyżywienie, ubranie i ewentualne leczenie członków rodziny. Dane, którymi dysponował orzekający nie pozwoliły zatem na dokonanie sumarycznego zestawienia uzyskiwanych w miesiącu dochodów i ponoszonych przez wnioskodawczynię kosztów, koniecznych do ustalenia czy pozostają jej jakiekolwiek wolne środki finansowe, którymi mogłaby pokryć należne w sprawie koszty sądowe, czy też wynagrodzenie pełnomocnika. Przedłożenie przez stronę żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych wykazanych w formularzu "PPF", ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej znajduje się wnioskodawczyni. RF nie odniosła się jednak w żaden sposób do skierowanego do niej wezwania, a w rezultacie wątpliwości co do jej oświadczeń pozostały niewyjaśnione Skoro strona nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy, to tym samym nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika we własnym zakresie. W związku z tym jej wniosek należało oddalić na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło