I SO/Kr 34/14

sygn. akt I SO/Kr 34/14 Kraków, dnia 16 marca 2015 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 sierpnia 2014r., znak [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. R.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 sierpnia 2014r., znak [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Z wniosku, oświadczenia oraz dołączonych dokumentów wynika, że R. K.a nie pozostaje w związku małżeńskim i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zatrudniony jest w S. Sp. z o.o., na podstawie umowy o pracę. Jego wynagrodzenie z powodu potrąceń wynikających z prowadzonego postępowania egzekucyjnego ulega jednak pomniejszeniu i w październiku 2014r. wynosiło 1813,81 zł., netto, a w listopadzie 2014r. – 2 050,89 zł., netto. W 2013r. osiągnął on dochód w wysokości 56 723,82 zł. przy przychodzie na poziomie 58 058,82 zł. Wnioskodawca korzysta z pomocy finansowej ojca – K. K.. W listopadzie 2014r. wyniosła ona 1700 zł. Prowadzona wcześniej przez wnioskodawcę działalność gospodarcza pod nazwą : "P.H.U. G." została zlikwidowana. W poszukiwaniu pracy wnioskodawca przeniósł się do K., gdzie obecnie wynajmuje mieszkanie. Czynsz za ten lokal płaci w wysokości 1100 zł., miesięcznie, opłata za energię elektryczną wynosi ok. 59,91 zł. a za gaz ok. 63,48 zł. Wydatki na żywność , odzież, środki czystości, przejazdy komunikacją miejską oraz koszty korzystania z samochodu użyczonego R. K. przez ojca wynoszą łącznie ok. 1400 zł., miesięcznie. R. K. podał, że nie posiada oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych. Z zaświadczenia wydanego przez Starostwo Powiatowe , Wydział Komunikacji i Transportu, z dnia 11 grudnia 2013r. wynika, iż jest on właścicielem dwóch samochodów osobowych. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada już żadnych praw do tych samochodów a dane zawarte w przedmiotowym zaświadczeniu są wynikiem niedopełnienia formalności związanych z przerejestrowaniem pojazdów przez nowych właścicieli. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił R. K. od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalił. R. K. wniósł w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniósł, że pomoc finansowa ojca nie ma regularnego charakteru. W listopadzie 2014r. ojciec przekazał mu 1700 zł, co obejmowało środki na utrzymanie w wysokości 1200 zł, w pozostałej części były to koszty sądowe, poniesione przez ojca za wnioskodawcę. W grudniu 2014r. ojciec przekazał mu natomiast 500 zł. Zdaniem R. K., prawo pomocy w pełnym zakresie gwarantuje realizację prawa do sądu. Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika godzi w to prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponoszenie przez stronę kosztów udziału w postępowaniu, w tym również wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, powinno być zasadą. W orzecznictwie wskazuje się, że obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do zwolnienia od kosztów sądowych, czy też prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie prawa pomocy jest zaś formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których jest co najmniej prawdopodobne, że zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2014r., sygn. akt II GZ 628/14, Lex Omega nr 1530569). Zaznacza się również, że dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny, strona postępowania nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 2 grudnia 2014r., sygn. akt I FZ 413/14, Lex Omega nr 1552631 oraz z dnia 13 listopada 2014r., sygn. akt I FZ 407/14, Lex Omega nr 1538441). W ocenie Sądu sytuacja zarobkowa i rodzinna wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani nawet częściowym. Co prawda R. K. ponosi wysokie koszty utrzymania, a znaczna część jego wynagrodzenia jest zajmowana w drodze egzekucji, niemniej jednak – jak sam wskazał chociażby w sprzeciwie – korzysta z pomocy ojca, który w znacznym stopniu pokrywa jego koszty utrzymania oraz koszty sądowe. Oznacza to, że wnioskodawca może z takiej pomocy skorzystać również w toku postępowania przed sądem administracyjnym. Należy również zwrócić uwagę, że wniosek obejmuje przyznanie prawa pomocy w sprawie, dotyczącej decyzji wydanej w sierpniu 2014r. R. K. miał zatem do dyspozycji dostatecznie dużo czasu, aby poczynić stosowne oszczędności celem pokrycia kosztów, związanych z udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dodatkowo zaznaczyć należy, że brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie może być uznany za pozbawienie czy ograniczenie prawa wnioskodawcy do sądu. Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji administracyjnej w pełnym zakresie. Udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie jest przy tym ograniczony wymogiem działania poprzez profesjonalnego pełnomocnika. Niezależnie zatem od tego, że w ocenie Sądu wnioskodawca z pomocą rodziny jest w stanie ponieść koszty postępowania (w tym koszt ustanowienia pełnomocnika), udział takiego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania nie jest niezbędny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny wniosek oddalił, za podstawę przyjmując art. 246 § 1 p.p.s.a.