II SA/Kr 1/08
PostanowienieWSA w Krakowie2009-01-29
Skład orzekający: Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie prawa pomocy przyznanego na podstawie nieprawdziwych oświadczeń o stanie majątkowym jest uzasadnione?Ratio decidendi
Prawo pomocy przyznane na podstawie nieprawdziwych oświadczeń o stanie majątkowym może zostać cofnięte, jeśli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały. Strona wprowadzająca sąd w błąd co do swojej sytuacji majątkowej nie może przerzucać ciężaru ponoszenia kosztów postępowania na Skarb Państwa.Stan faktyczny
Skarżący A.F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację majątkową i zdrowotną. Sąd pierwszej instancji przyznał mu prawo pomocy. Następnie postanowieniem z maja 2008 r. cofnięto przyznane prawo pomocy, uznając, że skarżący wprowadził sąd w błąd co do stanu majątku. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę ustalenia spornych okoliczności majątkowych. Po ponownym wezwaniu do złożenia wyjaśnień, skarżący nadal podawał nieprawdziwe informacje dotyczące posiadanych nieruchomości i dochodów.Rozstrzygnięcie
Cofnięto przyznane A.F. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 29 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.F. i A.F. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie II SA/Kr 810/03 postanawia: cofnąć przyznane A.F. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] marca 2008r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił A.F. o od kosztów sądowych oraz ustanowił mu adwokata z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną M.F. oraz dwiema córkami: I i B. .Miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł netto i stanowi go wynagrodzenie za pracę M. F. Wnioskodawca wskazał, że w skład majątku skarżącego wchodzi jedynie dom o powierzchni poniżej 100 m. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest osobą schorowaną, po przebytych trzech zawałach serca, z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Do końca listopada 2007 roku A.F. pobierał rentę w wysokości [...] zł. Obecnie nie otrzymuje tego świadczenia i oczekuje na komisję lekarską. Skarżący ma na utrzymaniu dwie córki pobierające naukę w szkołach.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie cofnął przyznane A.F. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że skarżący wprowadził Sąd w błąd składając nieprawdziwe oświadczenie o stanie majątku i dochodach, w zakresie należących do niego nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 września 2008r., po rozpoznaniu zażalenia M.F. i A.F. na powyższe postanowienie, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. W motywach swojego rozstrzygnięcia NSA wskazał, że ze względu na powstałe wątpliwości co do stanu majątkowego skarżącego, Sąd pierwszej instancji powinien powziąć niezbędne kroki celem ustalenia spornych okoliczności w zakresie majątku skarżącego, i na podstawie art. 255 w związku z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwać A.F. do przedłożenia stosownych wyjaśnień i dokumentów.
Wykonując zalecenia NSA i ponownie rozpoznając sprawę Sąd wezwał A.F. do złożenia oświadczenia, czy jest właścicielem ewentualnie współwłaścicielem działek nr 1, 2, 3 i 4 położonych w L. , a także wskazania jak są one zagospodarowane i jakimi dysponuje dodatkowymi poza rentą źródłami dochodu.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący A.F. w piśmie z dnia [...] grudnia 2008r. oświadczył, że jest współwłaścicielem działek nr 2 i nr 4, natomiast działki nr 1 i nr 3 "są w użytkowaniu wieczystym na zasadach wspólnoty". Ponadto podał, że na działce nr 1 "posadowiony jest budynek mieszkalny, a pozostałe działki nie są zagospodarowane". Nie uzyskuje on "żadnych innych dochodów".
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z przepisu tego wynika, że cofnięcie prawa pomocy może nastąpić w wypadku gdy strona wprowadziła sąd w błąd co do swojej sytuacji majątkowej -rodzinnej czy zdolności płatniczych, a także gdy sytuacja ta i zdolności płatnicze ulegną poprawie już po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy.
W rozpatrywanej sprawie A.F. oczywiście wprowadził Sąd w błąd co do swojej sytuacji majątkowej. Przede wszystkim w oświadczeniu majątkowym złożonym w dniu [...] lutego 2008r. (k. [...]), stanowiącym podstawę przyznania prawa pomocy, skarżący zataił fakt, że jest wraz z żoną M.F. współwłaścicielem działek nr 1, 2 , 3 i 4 położonych w L. co jednoznacznie wynika ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów (k. [...]). Ponadto skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2008r. nadal podtrzymał - co nie było prawdą, że jest współwłaścicielem jedynie działek nr 2 i nr 4 . Jednocześnie podał, iż do działki nr 2 mają prawa "cztery osoby", gdy tymczasem z w/w wypisów z ewidencji gruntów jak wyżek wskazano wynika, że współwłaścicielami są A. i M F. . Skarżący ponownie próbuje również wprowadzić w błąd Sąd w zakresie wskazania sposobu zagospodarowania przedmiotowych działek, wskazując iż jedynie działka nr 1 jest zagospodarowana. Tymczasem działka nr 3 ma funkcję handlowo - usługową, jest zabudowana do powierzchni użytkowej 153 m.kw. (k.[...]), a w stosunku do A.F. i jego żony ustalono podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł rocznie (decyzja nr [...] k. [...]). Analogiczna sytuacja dotyczy działki nr 2 zabudowanej powierzchnią użytkową 598 m.kw. (k.[...] ). W związku z powyższym twierdzenia skarżącego jako oczywiście nieprawdziwe i niewiarygodne, nie mogą uzasadniać przyznanego prawa pomocy. Nawet przyjmując oświadczenie skarżącego o nieodpłatnym przekazaniu jednej ze swych nieruchomości synom, co w żaden sposób nie zostało wykazane -skarżący przekazując ją nieodpłatnie wyzbył się świadomie dochodów ze swojego majątku.
Nie może to w ocenie Sądu prowadzić do przerzucenia ciężaru ponoszenia kosztów postępowania na Skarb Państwa, a w efekcie na innych współobywateli.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 249 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło