II SA/Kr 100/24
WyrokWSA w Krakowie2024-06-06
Skład orzekający: Sebastian Pietrzyk, Joanna Człowiekowska, Anna Kopeć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie starosty zatwierdzające uproszczony plan urządzenia lasu może objąć nieruchomość o powierzchni poniżej 10 ha, która nie stanowi zwartego kompleksu leśnego?Ratio decidendi
Uproszczony plan urządzenia lasu może być sporządzony wyłącznie dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny. Dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty. W przypadku nieruchomości skarżącej, która ma powierzchnię poniżej 10 ha i nie sąsiaduje z innymi działkami objętymi planem, nie było podstaw do objęcia jej uproszczonym planem urządzenia lasu.Stan faktyczny
Skarżąca B. B. zaskarżyła zarządzenie Starosty Tatrzańskiego nr 47/2015 z dnia 14 października 2015 r. zatwierdzające uproszczone plany urządzenia lasu. Zarzuciła, że jej nieruchomość (działka nr [...] obr. [...] w Z.) została nieprawidłowo objęta tym planem, mimo że nie stanowi lasu w rozumieniu ustawy o lasach i ma powierzchnię poniżej 10 ha, nie tworząc zwartego kompleksu leśnego. Skarżąca domagała się uchylenia zarządzenia w części dotyczącej jej nieruchomości oraz zwrotu kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone zarządzenie w zakresie, w jakim dotyczyło nieruchomości składającej się z działki nr [...] obr. [...] w Z., oraz zasądził od Starosty Tatrzańskiego na rzecz B. B. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr) Sędziowie: SWSA Joanna Człowiekowska AWSA Anna Kopeć po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 roku sprawy ze skargi B. B. na zarządzenie nr 47/2015 Starosty Tatrzańskiego z dnia 14 października 2015 roku w sprawie zatwierdzenia "Uproszczonych Planów Urządzania Lasu dla lasów należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych na terenie Gminy [...] i Gminy Miasto [...] położonych poza granicami TPN" I. uchyla zaskarżone zarządzenie w zakresie jakim dotyczy nieruchomości składającej się z działki nr [...] obr. [...] w Z., II. zasądza od Starosty Tatrzańskiego na rzecz B. B. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi B. B. jest zarządzenie Starosty Tatrzańskiego nr 47/2015 z dnia 14 października 2015 roku w sprawie zatwierdzenia "Uproszczonych Planów Urządzenia Lasu dla lasów należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych na terenie Gminy K. i Gminy Miasto Z. położonych poza granicami TPN".
We wniesionej skardze Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia
1. art. 7 w 2w. 2 art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w 2w. 2 art. 3 pkt 1) lit. a), b) i c) ustawy o lasach poprzez bezpodstawne i niezgodne 2 istniejącym stanem faktycznym ustalenie, że w dniu 14 października 2015 r. na działce ewidencyjnej nr [...] obr. [...] w Z. znajduje się las w sytuacji, gdy nieruchomość ta nie była pokryta roślinnością leśną, ani też przejściowo jej pozbawiona, nie była przeznaczona do produkcji leśnej, nie stanowiła rezerwatu przyrody, nie wchodziła w skład parku narodowego i nie była wpisana do rejestru zabytków;
2. art. 6 ust. 1 pkt 7) ustawy o lasach poprzez objęcie działki ewidencyjnej nr [...] obr. [...] w Z. uproszczonym planem urządzenia lasu, podczas gdy plan taki opracowuje się dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha. stanowiącego zwarty kompleks leśny, a teoretycznie istniejąc las / zrąb na dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z. nie spełnia tej normy obszarowej i nie tworzy zwartego kompleksu leśnego z lasem, ponieważ nieruchomości sąsiednie nie są zalesione i nie są objęte uproszczonym planem urządzenia lasu.
Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu, zarządzenia nr 47/2015 z dnia 14 października 2015 roku Starosty Tatrzańskiego zatwierdzającego "Uproszczone Plany Urządzenia Lasu dla lasów należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych na terenie Gminy K. i Gminy Miasto Z. położonych poza granicami TPN" w zakresie w jakim dotyczy ona przedmiotu własności B. B. – działki ewidencyjnej nr [...] obr. [...] w Z., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu wskazano, że Skarżąca B. B. jest współwłaścicielką dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z.. Nieruchomość ta objęta jest aktualnie obowiązującym uproszczonym planem urządzenia lasu, pomimo tego, że co najmniej od kilkudziesięciu lat nie porastał jej las i nie była ona wykorzystywana jako użytek leśny. Do 2014 r. znajdowało się na niej jedynie kilka drzew, które po porywistym halnym z 24 grudnia 2013 r. musiały zostać legalnie (za zezwoleniem przedstawiciela Lasów Państwowych) usunięte.
Niezależnie od powyższego, jej skarga motywowana jest nie tyle kwestiami faktycznymi (trwały brak roślinności leśnej na nieruchomości B. B.), co prawnymi. Nawet bowiem, gdyby jej grunt porośnięty był drzewami to nie kwalifikowałby się on do objęcia uproszczonym planem urządzenia lasu.
Zaznaczyła, że zgodnie z art 3 pkt 1) ustawy o lasach - "Lasem w rozumieniu ustany jest las o powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym — lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków. O ile jej nieruchomość (choćby nawet i z działkami sąsiednimi) spełnia normę obszarową, ponieważ jej powierzchnia przekracza 0,10 ha, o tyle nie jest i nie był (w 2015 r.) to grunt pokryty roślinnością leśną. Nie jest i nie był on również tej roślinności pozbawiony przejściowo. Skarżąca podnosi, że od kilkudziesięciu lat na obszarze dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z. nie istniał las. Działka ta jeszcze do 2017/2018 r. wykorzystywana była wyłącznie rolniczo - jako pastwisko dla kóz. Zaprzeczyła również, aby jej nieruchomość była kiedykolwiek wykorzystywana "w związku z gospodarką leśną" - art. 3 pkt 2) ustawy o lasach.
Wskazała dalej, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7) ustawy o lasach, tzw. "UPUL" sporządza się"dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny W tym kontekście koniecznym jest zauważyć, że teren nieruchomości Skarżącej oraz obszar działek sąsiednich, które choćby potencjalnie mogłyby być kiedykolwiek w przeszłości porośnięte lasem, nie posiada powierzchni 10 ha. Jest to nawet fizycznie niemożliwe, ponieważ brak jest wystarczającej (i jednocześnie wymaganej) powierzchni gruntów niezabudowanych pomiędzy istniejącymi drogami i budynkami.
Zgodnie z załącznikiem graficznym do uproszczonego planu urządzenia lasu stwierdzić można, że "las" na nieruchomości należącej do B. B. obejmuje niemal wyłącznie obszar dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z.. Jej powierzchnia to 0,1982 ha. W związku z tym ujęcie przedmiotowej nieruchomości w tzw. "UPUL" jest bezprawne, ponieważ: (1) nie porasta jej las w rozumieniu art. 3 pkt 1) i 2) ustawy o lasach; (2) gdyby las ten nawet istniał to nie byłby to las o obszarze co najmniej 10 ha, (3) nie jest to las stanowiący zwarty kompleks leśny.
Zasadność stawianego przez skarżącą wobec UPUL zarzutu można wyprowadzić z samej treści UPUL (z uwzględnieniem jego części graficznej). Las, który miałby znajdować się na dz. ewid. nr [...] obr[...] w Z., miałby stanowić "zwarty" kompleks leśny łącznie z terenem leśnym na sąsiednich dz. ewid. nr [...], [...] i [...] - wszystkie obr. [...] w Z..
Suma powierzchni tych działek to 0,3262 ha, przy czym jako obszar objęty UPUL zakwalifikowano 0,29 ha. Tak, czy inaczej, jest to wartość dalece niewystarczająca, aby objęcie przedmiotowego terenu przez UPUL uznać za prawnie uzasadnione.
Na marginesie przywołać można treść art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, zgodnie z którym "dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zbadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów". Przepis ten potencjalnie mógłby mieć zastosowanie do rzekomego lasu / zrębu na nieruchomości B. B., jeżeli oczywiście las taki kiedykolwiek się tam znajdował.
Skarżąca wezwała Starostę Tatrzańskiego do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 18 października 2023 r., ponieważ właśnie tego dnia (w trakcie oględzin jej nieruchomości oprowadzonych przez przedstawicieli Urzędu Miasta Zakopane w sprawie znak: WOŚ.6236.19.2019) skarżąca została szczegółowo uświadomiona, iż jej nieruchomość objęta jest uproszczonym planem urządzania lasu zatwierdzonym zarządzeniem Starosty-Tatrzańskiego Nr 47/2015 z dnia 14 października 2015 r. Zanim to nastąpiło skarżąca była przekonana, że zainteresowanie organów administracji publicznej i samorządowej względem jej nieruchomości wynika wyłącznie z zakwalifikowania jej działki w ewidencji gruntów jako użytek gruntowy las.
Odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ udzielił pismem z dnia 15 listopada 2023 r., które zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 listopada 2023 roku. W odpowiedzi tej Starosta Tatrzański zaprzeczył, aby do naruszenia praw własności skarżącej doszło i odmówił realizacji jej żądania. Spełnione zostały więc warunki formalne wniesienia niniejszej skargi według przepisów obowiązujących w dniu, w którym do naruszenia prawa skarżącej doszło - 14 października 2015 r.
W w/w odpowiedzi Starosty Tatrzańskiego organ zrelacjonował, że decyzja o objęciu dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z. tzw. "UPUL-em" podjęta została podczas narady techniczno-gospodarczej dot. porządzenia UPUL i ISL dla lasów osób fizycznych i wspólnot gruntowych z terenu gminy K. i gminy Miasto Z. położonych poza granicami TPJSL w dniu 30 kwietnia 2014 r.
W trakcie tej narady ustalono, że "dokumentację z zakresu urządzenia lasu, celem ujednolicenia, należy sporządzić w formie uproszonego planu urządzenia lasu, co pozwoli prowadzić trwale zrównoważoną gospodarkę leśną zgodnie z art. 7 ust. 1 ustany o lasach''.
Skarżąca podkreśliła, że ustalenia narad techniczno-gospodarczych nie stanowią w Polsce powszechnie obowiązujących przepisów prawa, jak również ustalenia takie nie mogą modyfikować treści ustaw. W ocenie skarżącej ujęcie jej nieruchomości w tzw. "UPUL-u" to być może z punktu widzenia Starosty Tatrzańskiego rozwiązanie korzystne w sensie uproszczenia procedury, jednak jest ono równocześnie bezprawne i w oczywisty sposób narusza treść art. 6 ust. 1 pkt 7) ustawy o lasach.
W odpowiedzi na skargę Starosta Tatrzański wniósł o oddalenie skargi jako pozbawionej podstaw.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z opisem taksacyjnym UPUL wydzielenie 12 - 1 (pododdział), w którym znajduje się dz.ew.nr [...] obr. [...] w Z. opisane jest jako "zrąb", a jako planowane zadanie stanowi odnowienie - co było zgodne ze stanem faktycznym. Opis ten jest podstawowym celem wykonywania uproszczonych planów urządzenia lasu i wskazuje na zadania w zakresie gospodarki leśnej, które należy wykonać dla poszczególnych obszarów (w załączeniu wyciąg z UPUL dla działki [...] obr. [...] w Z., wraz z opisem taksacyjnym). Zmiana sposobu zagospodarowania trenów leśnych wymaga uzyskania decyzji o trwałym lub czasowym wyłączeniu z produkcji leśnej na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Wykonawca UPUL nie ingeruje w żaden sposób w zasób geodezyjny - nie jest jego rolą (czy też rolą uproszczonego planu), a także nie leży w jego kompetencji, zmiana klasyfikacji gruntów objętych, planowaniem, bez względu na jego obecny stan oraz przeznaczenie.
Starosta wskazał też, że obecnie przez Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych w Krakowie jest prowadzone postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie wyłączenia z produkcji leśnej gruntu stanowiącego część dz. ew. nr [...] obr. [...] w Z. niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Od dnia 03.06.2015 r. projekt uproszczonych planów urządzenia lasu dla Gminy Miasto Z. został wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Miasta Z.. Właściciele dz.ew.nr [...] obr. [...] w Z. nie złożyli uwag do projektu UPUL.
Zgodnie z ustaleniami narady techniczno - gospodarczej dot. sporządzenia UPUL oraz ISL dla lasów osób fizycznych i wspólnot gruntowych z terenu gminy K. i gminy Miasto Z. położonych poza granicami TPN z dnia 30.04.2015 r. przyjęto, że ogólna powierzchnia objęta pracami wyniesie ok. 1700 ha, a dokumentację z zakresu urządzenia lasu, celem ujednolicenia, należy sporządzić w formie uproszczonego planu urządzenia lasu, co pozwoli prowadzić trwale zrównoważoną gospodarkę leśną zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o lasach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej też jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. (art. 146 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest zarządzenie Starosty Tatrzańskiego nr 47/2015 z dnia 14 października 2015 roku w sprawie zatwierdzenia "Uproszczonych Planów Urządzenia Lasu dla lasów należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych na terenie Gminy K. i Gminy Miasto Z. położonych poza granicami TPN".
Skarga jest uzasadniona.
Tytułem uwag wstępnych należy wskazać, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 roku, zmieniono treść art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 446 ze zm.) – dalej też jako "u.s.g.". Jednocześnie w art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku wskazano, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
W związku z tym, na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie ma norma art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 446 ze zm.), w dotychczasowym brzmieniu, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 u.s.g. zastosowanie znajduje art. 53 § 2 p.p.s.a., zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), w brzmieniu dotychczasowym, zgodnie z którym, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Wskazany w art. 53 § 2 p.p.s.a. termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, bądź wprawdzie taką odpowiedź udzielił, ale została ona doręczona stronie już po upływie terminu sześćdziesięciu dni, liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie powinna być wniesiona skarga (por. np. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2013 roku, sygn. I OSK 710/13).
Na gruncie niniejszej sprawy, Skarżąca przed wniesieniem skargi skierowała za pismem z dnia 18 października 2023 roku do Starosty Tatrzańskiego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (k. 15). Starosta Tatrzański odpowiedział na wezwanie za pismem z dnia 15 listopada 2023 roku (k. 19), które zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej adw. T. L. w dniu 21 listopada 2023 roku. Następnie Skarżąca B. B. wniosła skargę za pismem z dnia 18 grudnia 2023 roku (data wysyłki 20 grudnia 2023 roku).
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że Skarżąca tym samym wyczerpała tryb przed wniesieniem skargi i złożyła skargę w ustawowym terminie zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2017 roku.
Niezależnie trzeba wskazać, że skarga składana w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, lecz konieczne jest wykazanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego a kwestionowanym aktem, skutkującym naruszeniem jego interesu prawnego. Legitymacja do wniesienia skargi na plan miejscowy do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem, przy czym naruszenie interesu prawnego podmiotu wnoszącego skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny, a na skarżącym ciąży obowiązek wykazania związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego indywidualną sytuacją prawną (por. np. uzasadnienia wyroków NSA: z dnia 17 października 2017 roku, sygn. II OSK 2559/16, z dnia 14 lutego 2019 roku, sygn. II OSK 64/17).
Na gruncie niniejszej sprawy Skarżąca B. B. wywodzi swój interes prawny z prawa własności nieruchomości, składającej się z działki nr [...] obr. [...] w Z., dla której jest prowadzona księga wieczysta nr [...] Wskazuje przy tym, że ustalenia planu miejscowego ograniczają jej prawa jako właściciela wskazanej działki.
Wobec tego należy uznać, że Skarżąca wykazała, że doszło do naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżonym aktem i jest legitymowana do wniesienia skargi na wskazane zarządzenie.
W kontekście natomiast wykazanego przez Skarżącą naruszenia interesu prawnego, należy zaznaczyć, że wykazanie przez naruszenia interesu prawnego jest nie tylko warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ale też determinuje zakres merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu. Rozstrzyganie przez Sąd dotyczy bowiem tych części aktu (zarządzenia), którego ustalenia pozostają w związku z indywidualnym interesem skarżącego i powodują dla niego następstwa w postaci ograniczenia bądź pozbawienia konkretnych uprawnień właścicielskich do danej nieruchomości.
Oznacza to, że przedmiotem badania pod względem zgodności z prawem jest całe zarządzenie w sprawie zatwierdzenia "Uproszczonych Planów Urządzenia Lasu dla lasów należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych na terenie Gminy K. i Gminy Miasto Z. położonych poza granicami TPN", jednakże w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów, sąd może orzec o stwierdzeniu nieważności uchwały, ale tylko w części wyznaczonej granicami interesu prawnego skarżącego. Jeśli zatem Skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości – jak ma to miejsce na gruncie niniejszej sprawy – to stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia (uproszczonego planu urządzenia lasu) powinno nastąpić tylko w odniesieniu do części tego uproszczonego planu, która dotyczy tej nieruchomości.
Przyjęcie poglądu, że w sytuacji zaskarżenia uchwały w sprawie miejscowego planu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., sąd może stwierdzić nieważność całej uchwały, niezależnie od tego, czy stwierdzone naruszenia odnoszą się do całości zarządzenia (uproszczonego planu), czy tylko części, która odnosi się do nieruchomości skarżącego, prowadzi w efekcie do wypaczenia istoty skargi z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, gdyż skarga taka staje się w efekcie narzędziem do eliminowania z obrotu prawnego aktów w całości, bez względu na to, czy stwierdzone naruszenia miały jakikolwiek wpływ na interes prawny skarżącego. Przez to nie różni się ona niczym od skargi organu nadzoru składanej w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g., której celem jest wyeliminowanie z obrotu sprzecznej z prawem uchwały organu samorządu (por. np. uzasadnienia do wyroków NSA: z dnia 5 czerwca 2014 roku, sygn. II OSK 117/13, z dnia 24 listopada 2016, sygn. II OSK 1565/16, z dnia 18 czerwca 2020, sygn. II OSK 334/20 – wskazane wyroki dotyczą aktów prawa miejscowego, jednakże zawarte w nich poglądy dotyczące skargi wnoszonej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym mają bardziej uniwersalny charakter, co pozwala odnieść jego również do skargi na zarządzenie w sprawie zatwierdzenia uproszczonego planu urządzenia lasu).
Odnosząc się natomiast do uproszczonego planu urządzenia lasu, trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o lasach (t.j. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1153 ze zm.) – dalej jako "uLas", starosta, po uzyskaniu opinii właściwego terytorialnie nadleśniczego, zatwierdza uproszczony plan urządzenia lasu.
Uproszczony plan urządzenia lasu nie jest aktem prawa miejscowego. Nie ma bowiem charakteru normatywnego i nie zawiera przepisów powszechnie obowiązujących, a nadto nie jest podawany do powszechnej wiadomości, czyli nie posiada tych cech, których łączne występowanie jest niezbędne dla możliwości zakwalifikowania go jako aktu prawa miejscowego. Zatwierdzenie uproszczonego planu urządzenia lasu, o jakim mowa w art. 22 ust. 2 uLas, jest aktem z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i w powołaniu na ten przepis, po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 52 § 3 p.p.s.a. może być zaskarżone do sądu administracyjnego (por. uzasadnienie do postanowienia NSA z dnia 2 lutego 2007 roku, sygn. II OSK 1883/06).
Jak wskazuje się w orzecznictwie uproszczony plan urządzenia lasu odznacza się dużą swoistością wynikającą z konieczności uwzględnienia w nim elementów, przewidzianych art. 18 uLas, w tym zadań obejmujących ilości przewidzianego do pozyskania drewna, zalesień i odnowień, pielęgnowania i ochrony lasu, oraz ochrony przeciwpożarowej, gospodarki łowieckiej i potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej.
Zgodnie z art. 19 uLas:
1. Plany urządzenia lasu sporządza się dla lasów stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Uproszczone plany urządzenia lasu, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
3. Dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów.
4. Dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej na podstawie inwentaryzacji stanu lasów określa nadleśniczy.
5. Plany urządzenia lasu oraz uproszczone plany urządzenia lasu sporządzają specjalistyczne jednostki lub inne podmioty wykonawstwa urządzeniowego.
W myśl natomiast art. 21 uLas:
1. Plan urządzenia lasu lub uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest:
1) dla lasów będących w zarządzie Lasów Państwowych - na zlecenie i koszt Lasów Państwowych;
2) dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych - na zlecenie starosty;
3) dla pozostałych lasów - na zlecenie i koszt właścicieli.
2. Inwentaryzację stanu lasów, o której mowa w art. 19 ust. 3, przeprowadza się na zlecenie starosty.
3. Inwentaryzację stanu lasu, o której mowa w art. 19 ust. 4, przeprowadza się na koszt Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa 5 .
4. Projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego.
5. W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków.
Stosownie do treści art. 22 ust. 2 uLas Starosta, po uzyskaniu opinii właściwego terytorialnie nadleśniczego, zatwierdza uproszczony plan urządzenia lasu.
W świetle powyższych zapisów należy zaznaczyć, że uproszczony plan urządzania lasu, sporządzany na podstawie art. 19 ust. 2 uLas dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, kształtuje sytuację prawną ich właścicieli wpływając na sposób wykonywania prawa własności na obszarach objętych tym planem. Zapisy uproszczonego planu dotyczą uprawnień lub obowiązków poszczególnych właścicieli w tym sensie, że istnieje bezpośredni związek między jego zatwierdzeniem, a ograniczeniem uprawnień właścicielskich poprzez określone w nim zadania. Stanowi on ponadto podstawę wpisów w ewidencji gruntów i budynków (art. 20 ust. 2 ustawy), które z kolei stanowią podstawę do ustalania wysokości podatku rolnego.
Zapisy uproszczonego planu urządzenia lasu uzyskują moc obowiązywania po jego zatwierdzeniu przez właściwy organ administracji publicznej (art. 22 ust.2 ustawy) Zatwierdzenie to aczkolwiek nadaje moc prawną zapisom planu skierowanym do właścicieli lasów położonych na terenie nim objętym i imiennie w tym planie wskazanych, kształtując sytuację prawną tych właścicieli w zakresie sposobu wykonywania prawa własności, co mogłoby sugerować, iż jest to akt wydany w indywidualnej sprawie, to z uwagi na tryb jego dokonania nie może być utożsamione z decyzją w indywidualnej sprawie w rozumieniu art. 104 kpa. Natomiast spełnia ono jedno z podstawowych kryteriów przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, tj. dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, bowiem nadanie przez zatwierdzenie mocy obowiązywania zapisom uproszczonego planu urządzenia lasu przesądza o prawach i obowiązkach właścicieli lasów położonych na terenie objętym tym planem, determinując tym samym w uprawnienia w sferze wykonywania prawa własności. Zatwierdzenie to niewątpliwie ma też charakter publicznoprawny, albowiem następuje w sprawie z zakresu administracji publicznej i jest władczym aktem organu administracji publicznej, co odpowiada kolejnej przesłance wymienionej w powołanym przepisie (por. np. uzasadnienie do postanowienia NSA z dnia 2 lutego 2007 roku, sygn. II OSK 1883/06).
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że zachowana została procedura sporządzania uproszczonego planu urządzenia lasu. Sporządzona została inwentaryzacja stanu lasów, a projekt uproszczonego planu urządzenia lasu został wyłożony do publicznego wglądu od dnia 3 czerwca 2015 roku na okres 60 dni w siedzibie Urzędu Miasta Z.. Na marginesie można wskazać, że Skarżąca nie złożyła zastrzeżeń ani wniosków do projektu uproszczonego planu. Uzyskano też opinię stosownie do zapisów art. 22 ust. 2 uLas.
Niezależnie jednak od samej procedury należy zwrócić uwagę, że jak wynika z art. 6 pkt. 6) uLas uproszczony plan urządzenia lasu, to plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej.
Ponadto z zacytowanego powyżej art. 19 ust. 2 i ust. 3 uLas uproszczone plany urządzenia lasu sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa o powierzchni powyżej 10 ha. Dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów.
Z powyższego wynika, że uproszczony plan urządzenia lasu może być sporządzony tylko w odniesieniu dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny.
Dla lasów natomiast, które nie stanowią zwartego kompleksu leśnego o obszarze co najmniej 10 ha zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty.
Analiza zaskarżonego zarządzenia prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do nieruchomości Skarżącej nie można mówić o tym, że stanowi ona część zwartego kompleksu leśnego o obszarze co najmniej 10 ha.
Zgodnie z Atlasem do Uproszczonego Planu Urządzania Lasu na okres 1.01.2016 r. – 31.12.2015 r. obręb ewidencyjny [...] Gmina Z. Powiat T. nieruchomość Skarżącej składająca się z działki nr [...] (obr. ewid. [...]) nie sąsiaduje z żadną działką, która objęta jest Uproszczonym Planem. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że nieruchomość Skarżącej w zakresie w jakim jest objęta Uproszczonym Planem nie ma obszaru co najmniej 10 ha, lecz ma powierzchnię ok. 0,29 ha. W konsekwencji nie można mówić, że wskazana działka stanowi czy to sama, czy wraz z innymi działkami zwarty kompleks leśny o obszarze co najmniej 10 ha.
Bez znaczenia dla tej konkluzji jest okoliczność, że ewidencyjnie nieruchomość Skarżącej stanowi zrąb (las do odnowienia), jak i okoliczność, że w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości ujawniony sposób korzystania do LS – Lasy (por. Dział I-O księgi wieczystej nr [...]).
Samo bowiem ujęcie w ewidencji gruntów nieruchomości jako leśnej (jako zrąb) nie jest bowiem wystarczające do objęcia takiej nieruchomości Uproszczonym Planem. Konieczne jest bowiem jeszcze spełnienie przez nieruchomość warunku zwartego kompleksu leśnego o obszarze co najmniej 10 ha. Ten warunek jak wskazano powyżej, a co wynika bezpośrednio z treści Atlasu, nie został spełniony. To oznacza, że w świetle zapisów art. 6 pkt. 6) uLas oraz art. 19 ust. 2 i ust. 3 uLas nie było podstaw do objęcia wskazanej nieruchomości składającej się z działki nr [...] (obr. ewid. [...]) w Z. zaskarżonym Uproszczonym Planem Urządzenia Lasów i w konsekwencji skutkuje to uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonego zarządzenia Starosty Tatrzańskiego nr 47/2015 z dnia 14 października 2015 roku w sprawie zatwierdzenia "Uproszczonych Planów Urządzenia Lasu dla lasów należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych na terenie Gminy K. i Gminy Miasto Z. położonych poza granicami TPN" w odniesieniu do nieruchomości Skarżącej składającej się z działki nr [...] obr. [...] w Z..
Niezależnie jednak od powyższego trzeba wskazać, że uchylenie zarządzenia w zaskarżonej części nie oznacza, że nieruchomość Skarżącej nie ma charakteru leśnego, lecz jedynie, że ze względu na jej powierzchnię oraz fakt, że nie stanowi ona również z innymi nieruchomościami zwartego kompleksu leśnego o obszarze co najmniej 10 ha nie powinna być objęta uproszczonym planem urządzenia lasu. Z tego względu też bez znaczenia dla tej sprawy jest podnoszona przez Starostę okoliczność, prowadzenia przez Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych w Krakowie postępowania w sprawie wyłączenia z produkcji leśnej gruntu.
Ze względu na powyższe na zasadzie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylono zaskarżone zarządzenie Starosty Tatrzańskiego nr 47/2015 z dnia 14 października 2015 roku w sprawie zatwierdzenia "Uproszczonych Planów Urządzenia Lasu dla lasów należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych na terenie Gminy K. i Gminy Miasto Z. położonych poza granicami TPN" w odniesieniu do nieruchomości Skarżącej składającej się z działki nr [...] obr. [...] w Z..
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżącej opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt 2) w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2111).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło