II SA/Kr 1006/07

sygn. akt II SA/Kr 1006/07 Kraków, dnia 19 czerwca 2008 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. T. na decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] roku, znak [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji zobowiązującej do przebudowy postanawia: oddalić wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi H. T. na decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] roku, znak [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji zobowiązującej do przebudowy. Skarżąca domagała się przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z uwagi na niskie dochody, wysokie koszty leczenia i utrzymania. We wniosku wskazała, że jest inwalidą [...] grupy po skomplikowanym złamaniu nogi, zawale i zatorze płucnym. Oświadczyła, że miesięcznie wydaje na leki 400 zł, czynsz- 350 zł, telefon- 150 zł, 150 zł za energię elektryczną i gaz, 250 zł za wynajęcie osoby do pomocy. Jako składniki majątku wskazała dom drewniany o powierzchni ok. 60m2, nieruchomość rolną (pastwisko) o powierzchni 1,01 ha, a także mieszkanie spółdzielcze o wielkości 29,99m2. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek H. T. o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, iż prawo pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą ponieść kosztów bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o pomoc winien w każdym wypadku we własnym zakresie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości, w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła w terminie sprzeciw, w którym zarzuciła, iż będący jej własnością dom drewniany jest zużyty w ponad 90% i wymaga natychmiastowego remontu, nie posiada także żadnych wygód. Nieruchomość rolna wymaga nakładów, aby wynająć ludzi do koszenia trawy oraz sprzątania przechodzącej przez nią z obu stron drogi gminnej. Podniosła także, iż jej stan zdrowia wymaga ponoszenia stałych wydatków na leki. Wskazała, że cierpi na uczulenie na detergenty, a z uwagi na przyjmowanie dużej ilości leków wymaga odpowiedniej diety i środków dla osłony żołądka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.)- od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Po rozpoznaniu wniosku stwierdzić należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.) Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te- a wśród nich wpis- są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie- na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). W ocenie Sądu sytuacja majątkowa i dochodowa skarżącej nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Co prawda, przy stosunkowo wysokich dochodach skarżąca- zgodnie z oświadczeniem- wydaje na niezbędne potrzeby większość uzyskiwanych środków pieniężnych. Niemniej jednak skarżąca posiada mieszkanie spółdzielcze i nieruchomość gruntową, oraz nie ma nikogo na utrzymaniu, zaś z wcześniejszych oświadczeń, złożonych w przedmiotowej sprawie wynika, że jest w stanie finansowo pomagać swojej bratanicy. W tych okolicznościach skarżąca jest w stanie bądź osiągnąć pożytki z posiadanych nieruchomości. Jeżeli nie posiada w chwili obecnej niezbędnych środków finansowych, może uzyskać pożyczkę lub kredyt- nie tylko z uwagi na kwotę otrzymywanej emerytury, ale również na przysługujące jej prawo własności nieruchomości, mogących służyć za zabezpieczenie. Z uwagi na powyższe Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, za podstawę przyjmując art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 p.p.s.a.