II SA/Kr 1007/11

WyrokWSA w Krakowie2011-08-31

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Jacek Bursa, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) o powierzchni zabudowy do 25 m2, usytuowanej na istniejącym tarasie budynku mieszkalnego, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, czy też wystarczające jest zgłoszenie, a w konsekwencji, czy organ administracji może wnieść sprzeciw wobec takiego zamiaru?
Ratio decidendi
Budowa przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) o powierzchni zabudowy do 25 m2, nawet jeśli jest usytuowana na istniejącym tarasie budynku mieszkalnego, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a wystarczające jest zgłoszenie. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie uzależnia zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia od wolnostojącego charakteru obiektu, a jedynie od jego powierzchni i łącznej liczby obiektów na działce. W związku z tym, organ administracji nie może wnieść skutecznego sprzeciwu wobec takiego zamiaru.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Prezydenta Miasta K. wobec zamiaru wykonania przez T.S. robót budowlanych polegających na budowie oranżerii (ogrodu zimowego) o powierzchni 14,47 m2 na istniejącym tarasie przy ul. [...] w K. Organy administracji uznały, że budowa oranżerii stanowi rozbudowę budynku i wymaga pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta. WSA w Krakowie początkowo oddalił skargę T.S., jednak po wyroku NSA sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego T.S. kwotę 757,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego T. S. kwotę 757,00 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Prezydenta Miasta K. z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] znak [...] został wniesiony sprzeciw wobec zamiaru wykonania przez T.S. robót budowlanych polegających na budowie oranżerii (ogrodu zimowego) o powierzchni zabudowy 14,47 m2 na istniejącym tarasie przy ul. [...] w K. Sprzeciw został wniesiony na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego. Organ w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, iż z przedłożonych przez inwestora materiałów wynika, że przedmiotowa oranżeria wykonana będzie na istniejącym tarasie, który przylega do lokalu mieszkalnego nr [...] na piętrze budynku. Zdaniem Prezydenta Miasta K. tego rodzaju roboty budowlane stanowią zabudowę tarasu czyli rozbudowę budynku, a w związku z tym zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przed przystąpieniem do wykonania zgłaszanych robót konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę w formie decyzji administracyjnej. Odwołanie od tej decyzji wniósł T.S. zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że budowa oranżerii na istniejącym tarasie budynku stanowi rozbudowę istniejącego budynku i w konsekwencji podlega obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszeniu. Odwołujący zarzucił ponadto naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 1 w/w ustawy poprzez błędne przyjęcie, iż zachodzą podstawy do wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru budowy oranżerii oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem odwołującego stan faktyczny nie został wyjaśniony w sposób wyczerpujący. Dokonano również błędnych ustaleń faktycznych poprzez uznanie, iż oranżeria, której budowa jest planowana nie spełnia wymogów wynikających z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Błędne jest także, przyjęcie, iż budowa oranżerii stanowi rozbudowę budynku. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przydomowych oranżerii o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Tymczasem powierzchnia działki nr [...], na której ma znaleźć się planowana oranżeria, wynosi 651 m2, natomiast powierzchnia zabudowy oranżerii ma wynosić 14,47 m2. Dla poparcia swojego stanowiska odwołujący powołał się na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych: z 12 grudnia 2006 r., sygn. II SA/Op 436/06 oraz z 30 grudnia 2008 r. sygn. II SA/Ol 863/08, 20 lutego 2007 r. sygn. VII SA/Wa 635/06. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania wynikłego z wniesienia sprzeciwu, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi l instancji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, że jest ona prawidłowa, a wniesiony sprzeciw słuszny. Organ odwoławczy wyjaśnił, że istniejące orzecznictwo sądowoadministracyjne, nie pozwala na interpretację art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w sposób sugerowany przez odwołującego. Wojewoda zauważył także, że zgodnie z przedłożonym przez inwestora projektem, oranżeria miałaby być wykonana na istniejącym tarasie pierwszego piętra budynku mieszkalnego, zatem uznać należy, iż stanowi nadbudowę części obiektu budowlanego. Odnosząc się do wskazanych w odwołaniu wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych organ administracji publicznej stwierdził, że wiążą one dla tych spraw, których dotyczą, natomiast w sprawach indywidualnych obowiązuje niezależna ocena materiału dowodowego adekwatna do konkretnego przypadku. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył T.S. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, a to art. 30 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że budowa oranżerii (ogrodu zimowego) na istniejącym tarasie budynku stanowi rozbudowę istniejącego budynku i w konsekwencji podlega obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszeniu, a w związku z tym uznania, że zachodzą podstawy do wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych. Zdaniem skarżącego treść art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy nie uzależnia, wbrew stanowisku organów, odstępstwa od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę dla oranżerii (ogrodu zimowego) od posiadania przez nią charakteru budynku wolnostojącego (po słowie "wolnostojące" nie ma dwukropka), a zatem można domniemywać, że wymóg ten dotyczy nie tylko parterowych budynków gospodarczych, ale także wiat, altan oraz oranżerii (ogrodów zimowych). Wręcz przeciwnie, z redakcji tego przepisu wynika, że wymóg posiadania charakteru wolnostojącego dotyczy wyłącznie parterowych budynków gospodarczych, które to stanowią budynki w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy. W odniesieniu do oranżerii ustawa wymaga jedynie, aby powierzchnia zabudowy nie przekraczała 25 m2, a łączna liczba wymienionych w tym przepisie obiektów na działce nie przekraczała dwóch obiektów na każde 500 m2 powierzchni działki. Skarżący podkreślił, że organy nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego i nie poczyniły żadnych ustaleń, z których by wynikało, że w wyniku zgłoszonych robót budowlanych może dojść do zmiany charakteru parametrów budynku, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, bądź liczba kondygnacji, czyli, że nastąpi rozbudowa lub nadbudowa budynku. Jeśli nawet jednak rację mają organy, iż budowa parterowej oranżerii na tarasie stanowi bądź rozbudowę bądź nadbudowę istniejącego obiektu budowlanego, to ten rodzaj rozbudowy bądź nadbudowy jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie następujących art. 15 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie ponowne sprawy, a jedynie kontrolę decyzji organu l instancji, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zebranego w toku sprawy materiału dowodowego, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i przyjęcie, że zgłoszone zamierzenie budowlane stanowi nadbudowę części obiektu budowlanego bez poczynienia w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń, art. 8 k.p.a. poprzez zmianę poglądu w przedmiocie charakteru zgłoszonego zamierzenia budowlanego bez uzasadnienia tej zmiany w decyzji i niewyjaśnienie przez organ odwoławczy swojego stanowiska co do wykładni art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zawartej w powołanych przez skarżącego orzeczeniach i przyjęcia odmiennej interpretacji tego przepisu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem dnia 20 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddali skargę T.S. na opisaną powyżej decyzje Wojewody z dnia [...] czerwca 2009 r. Zdaniem Sądu, interpretacja art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane została dokonana przez organy prawidłowo. Określenie przydomowe odnoszące się do oranżerii (ogrodów zimowych) oznacza obiekty związane przez swoją funkcję z domem mieszkalnym, a nie np. oranżerie (ogrody zimowe) znajdujące się w parkach czy obiektach użyteczności publicznej, jak np. ogród botaniczny czy zoologiczny. Użycie we wskazanym przepisie w nawiasie określenia "ogród zimowy" jest tylko wyjaśnieniem obcojęzycznego słowa "oranżeria" i posiada taką samą treść, a mianowicie dotyczy ogrzewanego budynku służącego ochronie delikatnych i egzotycznych roślin, a nie pomieszczenia. Za taką interpretacją przemawia też ostatni fragment przepisu, który stanowi o "łącznej liczbie obiektów na działce", która nie może przekroczyć dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Liczba obiektów na działce oznacza zdaniem sądu - liczbę wolnostojących na gruncie obiektów (parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych). W ocenie sądu nie można przyjmować, iż zadaszenie balkonu jako obiekt budowlany wymaga pozwolenia na budowę, a jednocześnie budowa ogrodu zimowego na tarasie nie wymaga takiego pozwolenia. Jest oczywiste bowiem, że aby powstał taki ogród zimowy na tarasie musi on mieć ściany i zadaszenie. Sąd zwrócił również uwagę na to, iż jak wynika z notatki sporządzonej przez podinspektora K.G. z dnia 7 kwietnia 2009 r. budynek, w którym miałaby powstać oranżeria (ogród zimowy) przy ul. [...] w K. , znajduje się w ewidencji zabytków. Prawo budowlane nakazuje respektować przepisy odrębne dotyczące ochrony zabytków i opieki nad zabytkami (art. 2 ust. 2 pkt 3) i zapewniać ochronę obiektów wpisanych do rejestru zabytków i objętych ochroną konserwatorską (art. 5 ust. 1 pkt 7). Prowadzenie robót budowlanych (nawet w przypadku remontu takich obiektów - art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego) przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub objętym ochroną konserwatorską, wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, stosownego pozwolenia lub zajęcia stanowiska przez wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 39 Prawa budowlanego). Również ta okoliczność powoduje zasadność sprzeciwu organów wobec zamierzenia inwestycyjnego inwestora. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez T.S. poprzez wniesienie skargi kasacyjnej w której domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego a to art. 30 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że budowa oranżerii na tarasie istniejącego budynku nie jest objęta wyłączeniem spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wynikającego z art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, a co za tym idzie uznanie, iż organy obu instancji zasadnie wniosły sprzeciw wobec zgłoszonego zamierzenia budowlanego, 2) naruszenie prawa materialnego, a to art. 39 ust 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że powyższy przepis znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie pomimo, że w toku postępowania nie ustalono, iż obiekt budowlany na którego tarasie miała być zrealizowana oranżeria, jest wpisany do rejestru zabytków, a także nie ustalono, że jest objęty ochroną konserwatorską, 3) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. w zw. z art. 15, 7, 77 § 1, i 80 k.p.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli legalności działalności administracji publicznej i uznanie iż w toku postępowania administracyjnego nie zaistniało inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo że w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący kwestii, czy zgłoszone zamierzenie budowlane zmienia charakterystyczne parametry budynku jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość szerokość bądź liczba kondygnacji i ustaliły (pomimo braku wyjaśnienia tej kwestii), że zgłoszone zamierzenie budowlane stanowi rozbudowę bądź nadbudowę istniejącego budynku. Zdaniem skarżącego dokonana przez Sąd wykładnia przepisów nie znajduje oparcia w treści art. 29 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, który nie uzależnia odstępstwa od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę dla oranżerii od posiadania przez nią charakteru budynku wolnostojącego ( po słowie " wolnostojące" nie ma dwukropka), a zatem nie można domniemywać, że wymóg ten dotyczy nie tylko parterowych budynków gospodarczych, ale także wiat altan oraz oranżerii. Wręcz przeciwnie z redakcji tego przepisu wynika, iż wymóg posiadania charakteru wolnostojącego dotyczy wyłącznie parterowych budynków gospodarczych, które to stanowią budynki w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy, tym samym dla oceny czy oranżeria podlega zwolnieniu spod wymogu uzyskania pozwolenia na budowę nie ma znaczenia okoliczność czy zostanie posadowiona bezpośrednio na gruncie jako obiekt wolnostojący , czy też stanowić będzie przybudówkę do istniejącego budynku posadowioną na gruncie, czy też zostanie posadowiona na tarasie. Zdaniem skarżącego budowa oranżerii podlega zawsze zwolnieniu spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto w ocenie skarżącego Sąd w sposób nieuzasadniony przyjął, że zapis " łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500m² powierzchni działki" należy rozumieć w ten sposób, iż odnosi się on do liczby wolnostojących na gruncie obiektów. Zdaniem skarżącego przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy nie stanowi, iż oranżeria czy inny obiekt musi być posadowiony na gruncie, ale wymaga jedynie aby oranżeria miała charakter przydomowy oraz aby w granicach działki łączna liczba tych obiektów nie przekraczała 2 na każde 500m² powierzchni zabudowy. Na prawidłowość przytoczonej wykładni gramatycznej wskazuje także chronologia działań ustawodawcy przy wprowadzaniu przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 do ustawy Prawo budowlane. Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt. II OSK 586/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawodawca w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie uzależnił odstępstwa od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę przydomowych oranżerii od uzyskania przez nie charakteru obiektów wolno stojących. Z redakcji tego przepisu wynika, iż narzucony wymóg obiektu wolnostojącego dotyczy parterowych budynków gospodarczych, które stanowią budynki w rozumieniu prawa budowlanego. Koniecznym wymogiem jaki powinny spełniać oranżerie jest jedynie powierzchnia ich zabudowy, która nie może przekraczać 25 m², a łączna liczba wymienionych w tym przepisie obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. Gdyby racjonalny ustawodawca zamierzał tym wymogiem objąć wszystkie obiekty wymienione enumeratywnie w tej jednostce redakcyjnej, to wymóg ten zostałby poprzedzony dwukropkiem, który oznaczałby, że wszystkie wymienione za nim obiekty będą musiały charakteryzować się przesłanką – wolno stojących. Zatem obowiązujące uregulowanie tej przesłanki nie odnosi do oranżerii. Za takim stanowiskiem przemawia też fakt, że ustawodawca nie użył w tym zwrocie spójnika "i", ale spójnika "oraz", który ma znaczenie nie tylko koniunkcyjne, ale i enumeracyjne. Wskazać tu należy na podwójne znaczenie (koniunkcyjne i enumeracyjne), w jakim występują w tekstach prawnych spójniki "i", "oraz", "także", "jak również", "jak i", przy czym postuluje się nawet, że spójnika "i" winno używać się koniunkcyjnie, a spójnika "oraz" enumeracyjnie (por. S. Wronkowska, M. Zieliński, Problemy i zasady redagowania tekstów prawnych, URM, Warszawa 1993, s. 148-151). O tym, w jakim znaczeniu dany spójnik został użyty, należy wnioskować z całej wypowiedzi zawartej w przepisie. Dokonując wykładni przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zauważyć także należy, że ustawa ta nie zawiera legalnej definicji pojęć oranżerii i ogrodu zimowego. Zatem należy posłużyć się definicją słownikową według której oranżeria to ogrzewany budynek z dużymi oknami lub o oszklonym dachu i ścianach, w którym przechowuje się albo hoduje rośliny ozdobne, zwłaszcza tropikalne (por. Słownik języka polskiego PWN pod red. M Szymczaka warszawa 2002 tom 2 str. 515, i Wielki słownik wyrazów obcych PWN pod red. M. Bańko Warszawa 2005, str. 907), natomiast ogród zimowy oznacza rodzaj oranżerii, oszklone pomieszczenie, w którym hoduje się rośliny rosnące w cieplejszym klimacie ( por. Uniwersalny słownik języka polskiego PWN pod red. S. Dubisza Warszawa 2003 str. 1216). Zastosowany przez ustawodawcę sposób redakcji polegający na umieszczeniu wyrazu " ogrody zimowe" w nawiasie wskazuje, że ujęta w nawiasie odmiana oranżerii stanowi jedynie przykład oranżerii. Świadczy o tym brak określeń "na przykład", "w szczególności", "przede wszystkim". Nie jest to również wyliczenie, gdyż w nawiasie zostało podane tylko jedno określenie. Stosując konstrukcję definicji nawiasowej, poprzez zapis "przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych)" ustawodawca pojęcie "oranżerii" zrównoważył z pojęciem "ogród zimowy. Zatem należy przyjąć, że ustawodawca użył słowa oranżeria, które w języku potocznym nie jest dość rozpowszechnione, wobec czego w nawiasie podał wyraz, będący objaśnieniem, dla uzyskania komunikatywności tekstu. Reasumując powyższe oranżerią może być również pomieszczenie wykonane na tarasie budynku. Do takiego samego wniosku, prowadzi też odwołanie się do wykładni celowościowej i funkcjonalnej. Wychodząc z założenia racjonalności ustawodawcy należy podkreślić, iż celem ustawodawcy było niewątpliwie uproszczenie procedur, co wynika z uzasadnienia projektów zmian do ustawy i chronologia działań ustawodawcy. Z tak sprecyzowanym celem nie jest sprzeczny wniosek, że ustawodawcy, poprzez objęcie oranżerii (ogrodów zimowych) zwolnieniem od obowiązku pozwolenia na budowę, chodziło o dostosowanie przepisów prawa budowlanego do aktualnych realiów i wiązało się z zauważalnym na przestrzeni ostatnich lat wzrostem popularności obiektów budowlanych, nazywanych powszechnie ogrodami zimowymi, jaki nastąpił w wyniku pojawienia się lekkich i łatwych w montażu przeszklonych konstrukcji oraz nowoczesnych pokryć dachowych, pozwalających na zapewnienie w klimacie umiarkowanym optymalnych warunków do hodowli roślin wymagających klimatu ciepłego. Przy zastosowaniu nowych technologii oranżerie (ogrody zimowe) sytuowane są bezpośrednio na gruncie, na własnych fundamentach, ale mogą też stanowić zabudowę wszelkiego rodzaju tarasów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczalność sytuowania ogrodów zimowych na tarasach nie stoi na przeszkodzie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem przepis ten nie stanowi, iż oranżeria czy inny obiekt musi być posadowiony na gruncie, a jedynie określa aby w granicach działki łączna liczba obiektów nie przekraczała dwóch na każde 500 m2 powierzchni zabudowy. Ustawodawca nie wskazał, że chodzi tu o powierzchnię niezabudowaną. W świetle powołanego przepisu, nie ma znaczenia czy planowana oranżeria jest posadowiona bezpośrednio na gruncie działki na której posadowiony jest budynek mieszkalny, czy na tarasie stanowiącym element istniejącego budynku. W związku z powyższym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oranżeria (ogród zimowy), jako obiekt budowlany podlega instytucji zgłoszenia z mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i nie musi być usytuowany bezpośrednio na gruncie, zatem możliwe jest jego sytuowanie również na tarasach budynków mieszkalnych. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że fakt umieszczenia budynku w ewidencji zabytków nie przesądza o konieczności zastosowania powołanego art. 39 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten ma zastosowanie jedynie do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub znajdujących się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Pojęcie ewidencji zabytków nie jest tożsame z pojęciem rejestru zabytków co wyraźnie wynika z zapisów art. 7 i 21 ustawy z dnia 23 lipca o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.). Ustalenia sądu I instancji nie pozwalały zatem na wysnucie wniosku o konieczności zastosowania w sprawie art. 39 i konstatacji, że również jego niezastosowanie powodowało zasadność sprzeciwu wobec zamierzenia inwestycyjnego inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Punktem wyjaśnia dla oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2011 r., wydany w sprawie o sygn. akt II OSK 586/10. Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższe oznacza, że ani Sąd, ani organ administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wcześniej wyrażonym poglądem zawartym w orzeczeniu. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Rozpoczęcie robót budowlanych, co do zasady wymaga legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od powyższej zasady wprowadza art. 29 ustawy Prawo budowlane, tworząc katalog zamknięty robót budowlanych nie wymagających takiego pozwolenia na budowę. Z kolei w przepisie art. 30 powołanej ustawy określono w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę jednakże konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych właściwemu organowi. Zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Mając na uwadze powyższą regulację stwierdzić należy, że gdyby ustawodawca zamierzał uzależnić zwolnienie od uzyskania pozwolenia na budowę od wymogu wolnostojącego charakteru budynku, to wymóg ten poprzedzony zostałby dwukropkiem, który oznaczałby, iż wszystkie wymienione po nim obiekty będą zmuszone charakteryzować się wskazaną przesłanką. Natomiast takie odniesienie zawarte zostało jedynie w stosunku do parterowych budynków gospodarczych. Z treści powyższej regulacji nie wynika zatem, by warunkiem zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę był wolnostojący charakter obiektów. Z redakcji tego przepisu wynika, że jedynym wymogiem, jaki powinny spełniać oranżerie jest powierzchnia ich zabudowy, która nie może przekraczać 25 m2, a łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Stwierdzić zatem należy, że wbrew twierdzeniom organów obu instancji, do realizacji planowanej na tarasie budynku oranżerii nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Inwestycja ta nie stanowi bowiem nadbudowy budynku czy też rozbudowy tarasu. Wskazać należy również, że z powołaną wyżej regulacją nie stoi w sprzeczności usytuowanie oranżerii na tarasach, tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z analizy zgłoszenia budowy i robót budowlanych, przedłożonego przez skarżącego wynika, że zamierzona inwestycja polegać ma na budowie oranżerii o powierzchni 14,47 m2 na istniejącym tarasie. W związku powyższym uznać należy, że w niniejszej sprawie wystarczającym jest tryb zgłoszenia, o którym mowa we wskazanym powyżej art. 30 ust. 1 pkt 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło