II SA/Kr 1008/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Beata Łomnicka (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1008/15 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją z dnia 27 listopada 2014 r., znak: [...] , na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust.7 oraz art. 80 ust.2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał J.K. , E.K. i J.K. , jako współwłaścicielom doprowadzenie budynku mieszkalnego , położonego przy ul. [...] w K. do stanu poprzedniego, tj. przed realizacją robót budowlanych, poprzez demontaż zabudowy balkonu w lekkiej konstrukcji drewnianej o pow. ok 3,8 m², stanowiącej przedsionek (wiatrołap) przed wejściem do mieszkania nr [...], znajdującego się na I piętrze przedmiotowego budynku. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J.K. . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 26 czerwca 2015 r., znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. –Powiat Grodzki wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy balkonu budynku przy ul. [...] w K. , zrealizowanej bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej. Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych ustalono, że zabudowa na balkonie stanowi przedsionek (wiatrołap) przed wejściem do mieszkania znajdującego się na I piętrze budynku o lekkiej konstrukcji drewnianej o pow. 3,8 m², wykonany z lekkiej konstrukcji drewnianej z daszkiem przykrytym blachą falistą. Przedmiotowe roboty budowlane zostały przez organ I instancji zakwalifikowane jako przebudowa albowiem nie przyczyniły się one do zwiększenia powierzchni zabudowy przedmiotowego budynku oraz do powstania nowego obiektu budowlanego. Nadto zostały one wykonane bez wymaganego pozwolenia właściwych organów administracyjnych. Z uwagi na ustalony czas realizacji powyższych robót (rok 1989) organ przyjął, że w niniejszej sprawi będzie miał zastosowanie przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. i postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011 r. zobowiązał wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego do przedłożenia ekspertyzy technicznej niezbędnej do podjęcia dalszych działań w oparciu o art. 40 lub 37 Prawo budowlane z 1974 r., w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania takie ekspertyzy zostały złożone. Mając jednak na uwadze, że nie wszyscy współwłaściciele wyrażali zgodę na roboty budowlane wykonane na galerii komunikacyjnej budynku nr [...] przy ul [...] w K. , PINB w K. – powiat Grodzki uznał, że roboty będące przedmiotem niniejszego postępowania nie mogą zostać zalegalizowane w trybie przepisów art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., co w konsekwencji musiało doprowadzić do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego tj. z przed wykonanej zabudowy. Nałożenie obowiązku na wszystkich współwłaścicieli, organ wyjaśnił tym, że na podstawie zebranego materiału dowodowego nie udało się ustalić, ponad wszelką wątpliwość, kto był inwestorem powyższych robót. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę na nowo, na skutek wniesionego odwołania, podzielił ustalenia faktyczne jak i ocenę prawną organu I instancji. Uznał bowiem za prawidłową kwalifikację robót budowalnych przyjętą przez PINB jako przebudowę. Za trafne uznał także przyjęcie, że brak jest przesłanek do legalizacji przeprowadzonych robót z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Od powyższej decyzji skargę złożył J.K. zarzucając naruszenie : - zasad legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważonego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7, 75, 77 i 89 kpa) - zasady pogłębionego zaufania do organów Państwa (art. 8 kpa) - zasady przekonywania (art. 11) - zasady swobodnej oceny dowodów (art.80 kpa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Badając legalność zaskarżonego aktu, zgodnie z kompetencją ustanowioną w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w granicach zakreślonych art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. , naruszają prawo w sposób, który nakazuje usunięcie ich z obrotu prawnego. Wniesiona skarga odniosła zatem zamierzony skutek prawny, choć z innych przyczyn niż w niej podniesione. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność wykonania zabudowy balkonu, stanowiącej przedsionek (wiatrołap) przed wejściem do mieszkania nr [...], znajdującego się na I piętrze budynku przy ul. [...] w K Nie budzi wątpliwości, że okolicznością bezsporną, która nie została zakwestionowana przez żadną ze stron niniejszego postępowania, jest fakt wykonania zabudowy balkonu około 1989 r. Jest to kluczowy element stanu faktycznego w kontrolowanej sprawie. Nie chodzi przy tym o dokładne ustalenie daty rozpoczęcia i zakończenia jego budowy. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie istotna jest bowiem okoliczność, iż zabudowa balkonu miała miejsce w latach 80-tych ubiegłego wieku czyli przed 1 stycznia 1995 r. , kiedy to weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.). Zgodnie z art. 103 ust. 2 wyżej powołanej ustawy do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy nie stosuje się art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., dotyczącego orzekania o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Do takich obiektów stosuje, w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej, przepisy art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974 r. W związku z tym trafnie, organy obu instancji uznały, że w tej sprawie zastosowanie znajdzie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 2 ww. ustawy, organ I instancji mógł wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli było to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w art. 37 ust. 1 ww. ustawy. Przyczyny uzasadnione w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. to: 1) znajdowanie się obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powodowanie bądź w razie wybudowania spowodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wykluczenie przesłanek przymusowej rozbiórki otwierałoby zatem drogę do legalizacji obiektu na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., po ewentualnym dokonaniu zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego prawem. W tym miejscu należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy administracyjne niewłaściwie zastosowały przepisy art. 50-51 prawa budowlanego z 1994 r. Błędna była bowiem konstatacja organu I instancji, dokonana w oparciu o pogląd NSA zawarty w wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie do sygn. akt VII SA/Wa 2004/06. Z przywołanej tezy wynika bowiem, że nawet jeżeli prowadzone jest postępowanie na podstawie art. 40 prawa budowlanego z 1974 r., to możliwe jest stosowanie przepisów procesowych, zawartych zarówno w k.p.a , jak i w obecnie obowiązującej ustawie Prawo Budowlane z 1994 r. Wyraźnie przy tym Sąd wskazał, że chodzi tu o przepisy proceduralne np. art. 81c, dotyczącego m.in. zasad prowadzenia postępowania dowodowego przez organy nadzoru budowlanego. Nie dotyczy to natomiast przepisów prawa materialnego, a takim są właśnie przepisy art. 50 – 51 Prawa budowlanego z 1994 r. W tej sytuacji na organach spoczywał ciężar przeprowadzenia stosownego postępowania w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W pierwszej więc kolejności należało zbadać, czy zachodziła przesłanka z art. 37 ust. pkt 1 prawa budowlanego z roku 1974, a w razie jej braku podlegały badaniu w dalszej kolejności przesłanki z pkt 2 . Aby stwierdzić zatem czy zabudowanie balkonu powodowało "zagrożenie dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" koniecznym było dokonanie ich oceny na podstawie przepisów techniczno - budowlanych obowiązujących w tym czasie, czyli na podstawie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62). Utraciło ono byt prawny dopiero z dniem 1 kwietnia 1995 r. Zważywszy zatem, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu w całości. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny więc rozważyć jakie okoliczności wymagają dodatkowych ustaleń i odpowiednio wykorzystać w tym celu przewidziane ustawą środki dowodowe, a następnie są zobowiązane do oceny stanu faktycznego pod kątem istnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. i ewentualnie możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy powołanej ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ppsa. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 ppsa.