II SA/Kr 1009/12
WyrokWSA w Krakowie2013-03-14
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Renata Czeluśniak, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania może zostać utrzymane w mocy, jeśli wcześniejsze prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego przesądziło o braku rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania dla jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, a dla drugiego kwestia skuteczności doręczenia decyzji wymagała dalszego wyjaśnienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając je za przedwczesne. Wskazał, że prawomocne orzeczenie WSA z dnia 5 grudnia 2012 r. przesądziło, iż dla jednego ze współwłaścicieli (J.Ł.) bieg terminu do wniesienia odwołania w ogóle nie rozpoczął się, co wykluczało możliwość uchybienia temu terminowi. Ponadto, kwestia skuteczności doręczenia decyzji dla drugiego współwłaściciela (K.Ł.) wymagała dalszego wyjaśnienia przez organ, co oznaczało, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu zostało wydane bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, naruszając zasadę prawdy obiektywnej.Stan faktyczny
W sprawie skarżący K.Ł. i J.Ł. domagali się uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., które stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nakazującej rozbiórkę części składu opału. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżących P.P. w trybie art. 44 k.p.a. Pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie odwołanie. Organ odmówił przywrócenia terminu i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący zarzucili m.in. nieskuteczność doręczenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie; zasądza solidarnie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących K.Ł. i J.Ł. kwotę 577,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi K.Ł. i J.Ł na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 24 lutego 2012 r., znak[...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza solidarnie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących K.Ł. i J.Ł. kwotę 577,00zł (pięćset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], znak: [...] nakazał inwestorowi określonemu jako "pełnomocnik P.C. " rozbiórkę części podziemnego składu opału dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego będącego w trakcie budowy na działce nr [...] w C. , od strony drogi żwirowej.
Decyzję powyższą doręczono P.P. , któremu w toku postępowania pełnomocnictwa udzieliła K.Ł. . Przesyłka została doręczona P.P. w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 16 lutego 2011 r.
W dniu 16 maja 2011 r. P.P. wskazując, że działa w imieniu K.Ł. i J.Ł. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Podał, że w okresie kiedy przesyłka była doręczana, umowa z pocztą miała mu gwarantować przekazywanie przesyłek z adresu przy ul. [...] w Z . We wcześniejszym o trzy dni piśmie P.P. podał także, że w okresie stycznia i częściowo lutego 2011 r. przebywał za granicą.
W dniu 1 czerwca 2011 r. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w Z. skierował do P.P. pismo z informacją, że "jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla której określony był termin".
W dniu 14 lipca 2011 r. złożone zostało odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [.,..] stycznia 2011 r., nr [...], znak: [...] podpisane przez P.P. który wskazał, że działa za K.Ł. i J.Ł.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] znak: [...] działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. odmówił K, Ł. i J.Ł. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], znak: [...] stwierdził, że odwołanie inwestorów K.Ł. i J.Ł. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z, nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, określonego w art. 129 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [..] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] , została doręczona została stronie (pełnomocnikowi inwestorów .P. P. z uwzględnieniem procedury z art. 44 k.p.a. w dniu 16 lutego 2011 r. (pierwsza próba doręczenia z dnia 2 lutego 2011 r.). Stosownie zaś do treści art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin do wniesienia odwołania, przy zachowaniu zasady obliczania terminów z art. 57 § 1 K.p.a. upłynął tym samym w dniu 2 marca 2011 r. Tymczasem strona wniosła odwołanie w dniu 14 lipca 2011 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
Wskazano przy tym, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], znak: [...] działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. odmówiono K.Ł. i J.Ł. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania.
Skargę na obydwa postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 lutego 2012 r. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.Ł. i J.Ł.
Postanowieniami z dnia 29 maja 2012 r. (II SA/Kr 688/12 i II SA/Kr 687/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargi K.Ł. i J.Ł na powyższe postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [..] lutego 2012 r. z powodu wniesienia ich po terminie.
Pismem z dnia 14 czerwca 2012 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia skarg na postanowienia z dnia 24 lutego 2012 r. wraz ze skargami.
Postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił termin do wniesienia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu. Z kolei postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r., II OZ 20/13 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając niekorzystne dla skarżących postanowienie WSA w Krakowie z dnia 29 października 2012 r., II SA/Kr 1009/12 przywrócił termin do wniesienia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] , znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W skardze na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] , znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu będące przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu administracyjnym skarżący zarzucili naruszenie:
- art. 40 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji nr [...] P.P. a nie skarżącym jako inwestorom, a w konsekwencji uznanie, że doręczenie skarżącym decyzji nr [....] było skuteczne,
- art. 44 k.p.a. poprzez uznanie, że pozostawienie awizo w skrytce pocztowej adresata spełnia warunki przyjęcia tzw. fikcji prawnej doręczenia, a w konsekwencji uznanie, iż doręczenie skarżącym decyzji nr [...] było skuteczne,
- art. 44 k.p.a. poprzez uznanie, że samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę z decyzją nr [...] lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty lub wzmianki o awizowaniu spełnia warunki przyjęcia tzw. fikcji prawnej doręczenia, a w konsekwencji uznanie, iż doręczenie skarżącym decyzji nr [...] było skuteczne,
-art. 58 § 2 k.p.a. i art. 128 k.p.a. poprzez uznanie, że z pisma byłego pełnomocnika skarżących P.P. z dnia 16 maja 2011 roku nie wynika, że skarżący są niezadowoleni z decyzji nr [...] , a w konsekwencji uznanie, iż odwołanie od decyzji nr [...] nie zostało złożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia,
- art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżących.
W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących solidarnie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Skarżący podnieśli, że pozostawienie zawiadomienia w "skrytce pocztowej" adresata nie może być w postępowaniu administracyjnym akceptowane jako prawidłowe i wywołujące skutki prawne w zakresie prawidłowego poinformowania strony o pozostającej do odebrania korespondencji, gdyż art. 44 k.p.a. miejsca takiego nie wymienia.
Skarżący stwierdzili, że decyzja nr [...] nie została skutecznie doręczona P.P. gdyż pozostawienie zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej w "skrytce pocztowej" było nieprawidłowe. W konsekwencji nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania. Oznacza to, że w chwili wniesienia przez P.P. odwołania od decyzji nr [...] termin do jego złożenia był otwarty i w związku z tym skarżący nie mogli mu uchybić. Organ winien zatem rozpatrzyć odwołanie merytorycznie, bez rozstrzygania kwestii terminowości wniesienia środka zaskarżenia. Data wniesienia odwołania nie jest w tym przypadku istotna.
Ponadto, niezależnie od powyższego akapitu, wskazano, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie pozwala na stwierdzenie bez jakichkolwiek wątpliwości, w jaki sposób oraz w jakim miejscu doręczyciel pozostawił przedmiotowe zawiadomienie P.P. W szczególności nie ma takich informacji na kopercie oraz potwierdzeniu odbioru przesyłki, gdzie widnieje tylko adnotacja o podwójnym awizowaniu. Także z tego powodu nie można uznać doręczenia decyzji nr [...] za prawnie skuteczne.
Nadto skarżący podnieśli, że organ winien decyzję nr [...] doręczyć im jako inwestorom, a nie P.P. , który nie miał przymiotu ani inwestora ani pełnomocnika. Udzielone P.P. pełnomocnictwo na etapie uzyskiwania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie upoważniało organu do doręczenia Decyzji nr [...] P.P. Skoro zaś doręczenie było nieskuteczne, termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze a dotyczące przesłanek odmowy przywrócenia uchybionego terminu, strona przeciwna do skarżącej podniosła, że w myśl art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłanki te winny być spełnione łącznie. Tymczasem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że przesłanki z art. 58 K.p.a. nie zostały spełnione bowiem skarżący łącznie z wniesieniem prośby w trybie art. 58 k.p.a. nie wnieśli odwołania. Twierdzenie, że w samej prośbie wyrażone jest pośrednio niezadowolenie z wydanej decyzji, nie jest wystarczające do uznania spełnienia warunków formalnych do przywrócenia terminu.
Dodatkowo wskazano, że również w orzecznictwie sądowo-administracyjnym konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Wyjazd zagraniczny pełnomocnika nie uzasadnia przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu.
W sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia[...] lutego 2012 r. nr [...] , znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu zapadł prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2012 r., II SA/Kr 1010/12, na mocy którego uchylono zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu (jak również postanowienie wydane w tym przedmiocie przez organ pierwszej instancji).
W uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r., II SA/Kr 1010/12 Sąd wskazał, że "decyzja l instancji w ogóle nie została doręczona J.Ł . W postępowaniu w l instancji to K.Ł. była zastąpiona przez P.P. któremu udzieliła pełnomocnictwa. J.Ł. takiego pełnomocnictwa nie udzielił, decyzja więc winna być doręczona jemu osobiście stosownie do dyspozycji art. 109 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Brak takiego doręczenia spowodował, że dla J.Ł. w ogóle nie otworzył się bieg terminu do wniesienia odwołania, nie mogło być więc mowy o uchybieniu tego terminu. Wskazanego uchybienia nie sanowało wezwanie J.Ł. do złożenia podpisu pod odwołaniem lub do przedłożenia pełnomocnictwa dla P.P. . Takie działanie, niezgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 k.p.a. wprowadzało w błąd stronę postępowania co do jej sytuacji procesowej. (...) Co się tyczy K.Ł , to rzeczywiście prawidłowe było doręczenie decyzji do rąk jej pełnomocnika P.P. . Rację mają skarżący twierdząc, że doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. uznać można za skuteczne wtedy, kiedy wszystkie wymienione w tym przepisie przesłanki zostały dokładnie spełnione. Prawdą też jest, że na przesyłce zawierającej decyzję organu l instancji doręczyciel nie oznaczył miejsca, w którym pozostawił awizo. Sam jednak P.P. w piśmie z dnia 18 grudnia 2011 r. podał, że "po powrocie zza granicy odebrał awiza ze skrzynki pocztowej". Organ miał więc pełne podstawy, aby przyjąć, że wiadomości o przesyłce faktycznie zostały, stosownie do przepisu art. 44 § 2 k.p.a. pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej (a nie jak sugerują obecnie skarżący - w skrytce pocztowej). Opisana więc nieprawidłowość w wypełnieniu dowodu doręczenia nie miała żadnego wpływu na ocenę skuteczności doręczenia".
Sąd wskazał także, że "bez znaczenia pozostaje też to, że P.P. zawarł z pocztą umowę o udostępnienie skrytki pocztowej. Ustalenia tej umowy wiążą strony, a nie osoby trzecie, w tym organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 42 k.p.a. organ administracji doręcza pisma osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, a także w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Zgodnie zaś z art. 41 k.p.a. strony i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ o każdej zmianie swojego adresu, a w razie zaniedbania doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Rzecz jednak w tym, że skutek taki nastąpić może dopiero wówczas, kiedy uprzednio strona czy też jej pełnomocnik zostanie o treści cytowanego przepisu pouczona. W rozpatrywanej sprawie nie zostało zaś wyjaśnione, czy zmiana adresu, na którą powołuje się P.P. nastąpiła w toku postępowania i czy o wiążących się z tą zmianą obowiązkach i skutkach zaniedbań P.P. był uprzednio pouczony. Jeśli tak się nie stało, nie można byłoby uznać dokonanego doręczenia za skuteczne, a w konsekwencji wniesionego odwołania za spóźnione. Także więc i w wypadku K.Ł. odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nastąpiła bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności".
Wreszcie Sąd zauważył, że "nie mają racji skarżący twierdząc, że wniosek o przywrócenie terminu stanowił jednocześnie odwołanie. Wniosek ten (pismo P.P. z dnia 16 maja 2011 r.) nie zawiera żadnego sformułowania pozwalającego na takie ustalenie. Stosownie do przepisu art. 58 § 2 k.p.a. odwołanie winno być wniesione jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu. Brak odwołania może stanowić podstawę odmowy przywrócenia terminu. Ta okoliczność mogłaby mieć jednak znaczenie wówczas, gdyby zostało potwierdzone, że rzeczywiście do uchybienia terminu doszło".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Ze względu na wyżej wskazane kryteria kontroli oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Na gruncie niniejszej sprawy istotne znaczenia przedstawiają treść i skutki prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2012 r., II SA/Kr 1010/12, na mocy którego uchylono postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu (jak również postanowienie wydane w tym przedmiocie przez organ pierwszej instancji).
Zgodnie z treścią art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Pojęcie orzeczenia sądowego obejmuje przede wszystkim wyroki i postanowienia. Ze względu na to, że ustawodawca w treści art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi posługuje się pojęciem orzeczeń prawomocnych (a nie tylko wyroków, jak to czyni w treści art. 171), konieczne jest przyjęcie, iż skutki prawne, o jakich mowa w art. 170 dotyczą wszystkich prawomocnych orzeczeń niezależnie od ich formy. Warto zauważyć, że w piśmiennictwie dotyczącym procedury sądowoadministracyjnej prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym wyrok składa się z sentencji i uzasadnienia (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006 - Komentarz do art.132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 195), co w konsekwencji prowadzi do zasadnego wniosku, iż w przypadkach, gdy sporządzone zostało uzasadnienie wyroku, nie można utożsamiać pojęcia wyroku wyłącznie z samą jego sentencją.
W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że ratio legis cytowanego unormowania polega na tym, że gwarantuje ono zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Komentarz do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98, niepubl.).
Zasadne jest stanowisko, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, a w konsekwencji w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki: Glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63).
Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana (por. wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., V CKN 1110/00, LEX nr 74492, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Komentarz do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex 2011). Moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia z art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r., I GSK 1071/08, LEX nr 594362).
Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że w prawomocnym wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r., II SA/Kr 1010/12 WSA w Krakowie w kontekście zasadności odmowy przywrócenia terminu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], znak: [...] badał kwestie związane z rozpoczęciem biegu tego terminu i przesądził, że dla J.L w ogóle nie otworzył się bieg terminu do wniesienia odwołania, nie mogło być więc mowy o uchybieniu tego terminu. Z kolei – jak wskazał Sąd - kwestia skuteczności doręczenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] znak: [...] wymaga dopiero wyjaśnienia przez organ, bowiem przed wydaniem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie ustalono jednoznacznie czy zmiana adresu, na którą powołuje się pełnomocnik K.Ł... - P.P. nastąpiła w toku postępowania i czy o wiążących się z tą zmianą obowiązkach i skutkach zaniedbań P.P. był uprzednio pouczony, gdyż tylko w takiej sytuacji można byłoby uznać dokonane doręczenie za skuteczne, a w konsekwencji wniesione odwołania za spóźnione.
Podzielając powyższe stanowisko, niezależnie od jego wiążącego charakteru w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że również postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które ze swojej istoty jest następstwem odmowy przywrócenia terminu, jest postanowieniem przedwczesnym i jako takie podlega uchyleniu.
Organ nie wyjaśniając wskazanych wyżej podstawowych kwestii mających znaczenie dla oceny zachowania terminu bądź uchybienia terminowi do złożenia odwołania naruszył zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które na tym etapie postępowania było przedwczesne.
W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - należało uchylić zaskarżone postanowienie.
Zgodnie z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania jedynie w przypadku, gdy w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji. Mając na uwadze powyższe uwagi organ odwoławczy przyjmując, że dla J.Ł. w ogóle nie otworzył się bieg terminu do wniesienia odwołania powinien jednoznacznie ustalić, czy w istocie odwołanie K.Ł. zostało złożone po terminie i w zależności od tych ustaleń rozstrzygnąć kwestię wpadkową skuteczności złożenia odwołania przez skarżących.
W odniesieniu do zarzutów prezentowanych w skardze należy odnotować, że odpowiedzi na nie udzielono w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2012 r., II SA/Kr 1010/12, w tym celu wyżej szczegółowo przytoczonym, a stanowisko to Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło