II SA/Kr 1009/14
WyrokWSA w Krakowie2014-10-21
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Paweł Darmoń, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, ponieważ inwestorzy nie przedłożyli wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie. Brak środków finansowych na opłatę legalizacyjną nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji o rozbiórce.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę garażu stalowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie przedstawili wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę jednej ze współwłaścicielek z powodu braków formalnych, a skargę drugiego współwłaściciela oddalił, uznając decyzję organu nadzoru budowlanego za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę K. N. i oddalono skargę J. N.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi K. N. i J. N. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odrzucić skargę K. N.. Sygn. akt II SA/Kr 1009/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
POSTANOWIENIA Z DNIA 21 PAŹDZIERNIKA 2014r.
Stosownie do treści 57 § 1 . ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. -oznaczana dalej jako p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 46 §1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Brak podpisania pisma obliguje sąd do wezwania o usunięcie tego braku w wyznaczonym terminie, zaś stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie uzupełnienie braku formalnego skargi w terminie powoduje konieczność jej odrzucenia.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek skargi, którą K. N. i J. N. wnieśli na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2014r., znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Skarga została podpisana wyłącznie przez J. N. W wykonaniu zarządzenia z dnia 10 lipca 2014r. wezwano K. N. do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 24 lipca 2014r. We wskazanym terminie skarżąca nie usunęła braku formalnego skargi, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do jej odrzucenia w tym zakresie, w jakim wniosła ją K. N.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, za podstawę przyjmując art. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na marginesie zauważyć należy, że rozpoznaniu podlegała skarga w części, wniesionej przez J. N. Stanowisko K. N. było brane pod uwagę w postępowaniu sądowym, w którym działała w charakterze uczestniczki.
sygn. akt II SA/Kr 1009/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r., nr 261/2014, znak [...] ,wydaną po rozpatrzeniu odwołania J. N., Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta T. z dnia [...] października 2013 r. znak [...] którą nakazano K. N. i J. N. rozbiórkę istniejącego obiektu o konstrukcji stalowej, oznaczonego nr [...] na szkicu do protokołu oględzin z dnia [...] maja 2009 r., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...], obr. [...], przy ul. D. w T. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a., a także art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.)
Orzekając w ten sposób M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na następujące okoliczności.
Pismem z dnia [...] czerwca 2001r. znak [...] , działając na podstawie art. 65 k.p.a., Prezydent Miasta T. przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego Miasta T., zgodnie z właściwością, wniosek J. N. z dnia [...] maja 2001 r. dotyczący wydania pozwolenia na budowę garażu na dwa samochody na działce nr [...], obr. [...] przy ul. T. w T. Jeden z załączników do wniosku stanowiła decyzja Prezydenta Miasta T z [...] lutego 2001r., [...], ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla J. N. na budowę garażu o konstrukcji stalowej (na dwa samochody osobowe) na działce nr [...], obr. [...], przy ul. D. w T.
W związku z powyższym , w dniu [...] czerwca 2001r. PINB przeprowadził oględziny, w trakcie których stwierdzono, że na działce nr [...]znajduje się garaż konstrukcji stalowej usytuowany na płycie betonowej. Konstrukcję garażu stanowią słupki z ceowników 50 x 10. Część osłonową stanowi blacha trapezowa ocynkowana. Pokrycie garażu wykonane z blachy trapezowej ocynkowanej. Garaż o wymiarach 6,0 x 8,0m, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę w miesiącu maju 2001. Do protokołu kontroli dołączono dokumentację fotograficzną oraz szkic sytuacyjny.
Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., znak [...] PINB nakazał J. N. rozbiórkę garażu konstrukcji stalowej postawionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...], obr. [...], przy ul. D. w T.
M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez J. N. decyzją z [...] grudnia 2008 r., znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W toku ponownego postępowania PINB przeprowadził w dniu [...] maja 2009 r. oględziny, w trakcie których ustalono, iż wymiary i usytuowanie przedmiotowego obiektu nie uległy zmianie, obiekt ten jest użytkowany jako gospodarczy. Obecni w trakcie oględzin K. i J. N. oświadczyli, że są inwestorami budowy przedmiotowego obiektu, który został wykonany w maju 2001 r. bez pozwolenia na budowę oraz potwierdzili, że obiekt ten wykorzystywany jest jako gospodarczy. Do protokołu oględzin dołączono dokumentację fotograficzną i szkic sytuacyjny.
Ponowne oględziny przeprowadzono w dniu [...] grudnia 2012 r., na których dokonano pomiarów odległości przedmiotowego obiektu względem granic działki oraz potwierdzono, iż pełni on funkcję gospodarczą. Do protokołu oględzin dołączono dokumentację fotograficzną.
Prezydent Miasta T. pismem z [...] lutego 2013 r., znak [...], poinformował, że działka nr [...] obr. [...] w T. znajduje się na terenie nieobjętym miejscowym zagospodarowania przestrzennego.
W dniu [...] marca 2013r. organ pierwszej instancji wydał postanowienie znak [...] którym działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nakazał K. i J. N. wstrzymać roboty budowlane oraz przedstawić w terminie do [...] sierpnia 2013 r. stosowne dokumenty: ostateczną decyzję Prezydenta Miasta T. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej budowy, cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi i zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust 7 Prawa budowlanego, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Następnie PINB, po uprzednim powiadomieniu stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w dniu [...] października 2013 r. wydał zaskarżoną decyzję znak [...]
Po przedstawieniu w powyższy sposób dotychczasowego przebiegu postępowania, M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszo instancyjne i stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo.
Przedmiotem postępowania jest budowa obiektu budowlanego konstrukcji stalowej o wymiarach 6,0m x 8,0m, usytuowanego na płycie betonowej, ścianach i pokryciu dachu z blachy trapezowej ocynkowanej, wybudowanego przez K. i J. N. w maju 2001 r.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ). Ustawodawca w art. 29-31 Prawa budowlanego wskazał obiekty budowlane oraz roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Budowa przedmiotowego budynku nie mieści się w tym katalogu, w związku z czym jego realizacja wymagała pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika, iż inwestor takiej decyzji nie posiada. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, kiedy inwestor rozpoczął budowę przed uostatecznieniem się decyzji - jak twierdzi skarżący, albowiem taka decyzja w ogóle nie została wydana. W toku postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej ustalił, że obiekt, którego dotyczył wniosek o pozwolenie na budowę został wykonany, z uwagi na powyższe przekazał sprawę zgodnie z właściwością organowi nadzoru budowlanego.
Tym samym w przedmiotowej sprawie doszło do samowoli budowlanej, a zastosowanie będzie mieć przepis art. 48 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt wybudowany lub będący w budowie, bez pozwolenia na budowę podlega rozbiórce. Jeżeli zaistnieją okoliczności wskazane w ust. 2 tego przepisu organ nadzoru zobowiązany jest do wszczęcia procedury legalizacyjnej. Z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione powyższe przesłanki, tj. obiekt nie narusza przepisów w tym techniczno- budowlanych, a z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania kwestia dotycząca sposobu przeznaczenia terenu regulowana będzie w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] marca 2013r. postanowienie znak [...], którym działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do [...] sierpnia 2013 r. stosownych dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowego obiektu. Pouczył przy tym o konsekwencjach wynikających z niezrealizowania obowiązku, o którym mowa w powyższym postanowieniu.
Legalizacja samowoli budowlanej wraz z uiszczeniem opłaty legalizacyjnej nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem, przy czym inwestor winien liczyć się z tym, że w sytuacji niepodjęcia przez niego działań zmierzających do zalegalizowania obiektu organy są zobowiązane do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dodał, że określony przez organ pierwszej instancji termin przedłożenia dokumentacji niezbędnej do zalegalizowania przedmiotowego obiektu, biorąc pod uwagę charakter i konstrukcje przedmiotowego obiektu, był wystarczającym. Inwestor we wskazanym terminie nie przedłożył żądanej dokumentacji. Tym samym organ pierwszej instancji stosownie do treści art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. N. i J. N. Skarżący nie wskazali, jakiego rozstrzygnięcia sprawy oczekują. Wskazywali, że wniosek został przekazany do nadzoru budowlanego nie przez Prezydenta T., ale przez nadgorliwego sąsiada, chcącego zablokować budowę garażu. Według pierwszej decyzji ów garaż miał być obrócony o 90 stopni i znajdować się 8 m od ul. D. Skarżący interweniował podnosząc, że nie będzie robić drogi dojazdowej przez działkę oraz drugiej bramy. Dopiero druga decyzja była w przekonaniu J. N. właściwa – zgodnie z nią garaż został naniesiony na mapy. Dlatego też określenie "samowola" nie jest stosowne.
Ponadto skarżący podali, że sąsiad inwestorów również dopuścił się samowoli budowlanej wykonując murowane mieszkanie nad swoim garażem.
W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie dnia 21 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił odrębnym postanowieniem skargę K. N. z uwagi na nieusunięcie w wyznaczonym terminie braków formalnych.
Na tej samej rozprawie skarżący J. N. podtrzymał skargę. Oświadczył, że nie uzyskał innych warunków zabudowy niż te z dnia [...] lutego 2001r. Wskazał, że nie wykonał postanowienia legalizacyjnego, ponieważ nie stać go na opłatę legalizacyjną, którą obliczono na około [...] zł. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, wskazując jednocześnie, że nie domaga się zwrot kosztów postępowania.
Uczestniczka K. N. poparła skargę i wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy odnieść się do kwestii formalnych, związanych z uiszczeniem wpisu od skargi. W wykonaniu zarządzenia z dnia [...] lipca 2014r. K. N. i J. N. zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi. Wezwanie zawierało pouczenie, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia. Wpis został uiszczony w całości we wskazanym terminie przez osobę trzecią, ze wskazaniem sygnatury sprawy i nazwiska K. N. Solidarny charakter wpisu w niniejszej sprawie, wynikający z art. 214 § 2 p.p.s.a., powoduje ten skutek, że uiszczenie wpisu przez K. N. zwalnia z obowiązku jego opłacenia skarżącego J. N. Skutek ten następuje bez względu na późniejsze odrzucenie skargi K. N. spowodowane nieusunięciem braków formalnych.
Przechodząc do rozważań dotyczących istoty sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej oznaczone jako P.b.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Nie budzi wątpliwości, że sporny obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, a skarżący i uczestniczka takiego pozwolenia nie uzyskali. Dysponowali wyłącznie decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2001r., znak [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, która nie upoważniała do rozpoczynania robót budowlanych.
Słusznie zatem organy nadzoru budowlanego uznały, że zastosowanie w sprawie winny znaleźć przepisy art. 48 ust. 1 i nast. P.b.
Stosownie do art. 48 ust. 1 P.b., właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Możliwość legalizacji samowoli budowlanej przewiduje art. 48 ust. 2 P.b., w myśl którego jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Jak stanowi art. 48 ust. 3 P.b., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Nałożenie wymienionych obowiązków jest obligatoryjne, zaś w wypadku ich niespełnienia w wyznaczonym terminie, stosuje się przepis ust. 1, co wynika z art. 48 ust. 4 P.b.
Zgodnie z art. 49 ust. 1 P.b., właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Organ nadzoru budowlanego powinien zatem, o ile taka możliwość istnieje, dążyć do legalizacji samowoli budowlanej. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym, że legalizacja samowoli nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem strony (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 26 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Op 206/13, Lex Omega nr 1348379). Przepisy art. 48 i art. 49 P.b. nie dają organowi nadzoru budowlanego możliwości odstąpienia od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, który została wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeśli wszczęte postępowanie legalizacyjne nie przyniesie oczekiwanych rezultatów, tj. inwestor nie spełni wymogów wskazanych w tej ustawie. Również uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowoli budowlanej, ale nie oznacza to, że samowolny inwestor musi opłatę uiścić. Jeżeli tego nie uczyni, organ nie ma środków, aby go do tego przymusić. Konsekwencją nieuiszczenia opłaty będzie likwidacja samowoli przez nakazanie rozbiórki (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 października 2013r., sygn. akt II SA/Gd 21/13, Lex Omega nr 1391740).
Przepis art. 48 ust. 3 P.b. nie precyzuje sposobu wyznaczenia terminu dla złożenia dokumentów w nim wymienionych, pozostawiając organowi nadzoru budowlanego swobodę co do jego określenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że termin ten jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego. Może być on przedłużany, skracany i zawieszany przez organ, w zależności od potrzeb konkretnej indywidualnej sprawy administracyjnej. Jego niedotrzymanie może rodzić konsekwencje, wynikające z art. 48 ust. 4, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby organ administracji, po zbadaniu wniosku inwestora, przedłużył ten termin (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 marca 2013r., sygn. akt VIII SA/Wa 959/12, Lex Omega nr 1299634). Ma to znaczenie w szczególności wówczas, gdy inwestor musi – dla legalizacji samowoli budowlanej – uzyskać od właściwego organu decyzję o warunkach zabudowy. Wówczas nie tylko może dojść do zmiany terminu, określonego w trybie art. 48 ust. 3 P.b., ale również do zawieszenia postępowania w sprawie legalizacji. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi zagadnienie wstępne w stosunku do postępowania legalizacyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2013r., sygn. akt II OSK 2217/11, Lex Omega nr 1340220).
W niniejszej sprawie, wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. postanowieniem z dnia [...] marca 2013r., znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta T. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na K. N. i J. N. obowiązek przedstawienia do dnia [...] sierpnia 2013r.:
- ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta T. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy garażu blaszanego na działce nr [...] obr. [...] w T. w miejscu jego obecnego usytuowania;
- dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 P.b., tj. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowienie zawierało również wskazanie, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków zastosowanie znajdzie przepis, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Wydanie wskazanego postanowienia było obowiązkiem organu, ponieważ art. 48 ust. 2 P.b. nie wykluczał w niniejszej sprawie przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Jednocześnie zgromadzone w aktach sprawy materiały nie pozwalały na zastąpienie dokumentów, o których przedłożenie organ nadzoru budowlanego był zobligowany wezwać inwestorów.
Z akt sprawy wynika, że K. N. i J. N. nie przedłożyli ani w wyznaczonym terminie ([...] sierpnia 2014r.), ani po jego upływie żadnych dokumentów. Nie tylko nie przedłożyli decyzji o warunkach zabudowy (której terminowe uzyskanie zależałoby nie tylko od ich działań), ale również nie zrealizowali pozostałych obowiązków, których wypełnienie zależało tylko i wyłącznie od nich. Nie złożyli np. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. J. N., zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i przedłożenia dodatkowych dokumentów (k. 35 akt organu pierwszej instancji) z prawa wglądu do akt skorzystał w dniu 2 października 2013r., ale żadnych nowych dokumentów nie wniósł (protokół – k. 37 akt organu pierwszej instancji). W aktach brak również dokumentów mogących świadczyć o tym, że inwestorzy wystąpili do właściwego organu o ustalenie warunków zabudowy. Jak przyznał na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sam skarżący, nie uzyskał innej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu niż ta, która została wydana w dniu [...] lutego 2001r.
Wobec niezrealizowania nałożonego obowiązku i braku aktywności inwestorów organ nie był zobligowany do zmiany wyznaczonego terminu przedłożenia niezbędnych dokumentów. Wobec tego jego rzeczą było – w myśl art. 48 ust. 4 P.b. – zastosować środek, o którym mowa w art. 48 ust. 1, czyli orzec nakaz rozbiórki spornego obiektu. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu.
Zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Twierdzenia skarżącego, jakoby jego zastrzeżenia co do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zostały uwzględnione, wydano kolejną decyzję a garaż został zgodnie z nią naniesiony na mapy, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Nadto z twierdzeń J. N. odnotowanych protokole rozprawy dania 21 października 2014 r. wynika, że innej decyzji niż pierwotna ( z lokalizacja garażu w znacznej odległości od drogi ) nie uzyskał.
Bez znaczenia dla sprawy jest również to, z jakich przyczyn zostało wszczęte postępowanie przed organami nadzoru budowlanego, podobnie jak wpływu na wynik sprawy nie mogą mieć inne, ewentualne samowole budowlane na działkach sąsiednich.
Prawidłowość merytoryczna decyzji nie jest uzależniona od czasu trwania postępowania, które poprzedzało jej wydanie. Bezczynność organu administracji publicznej oraz przewlekłe prowadzenie postępowania podlegają odrębnemu zaskarżeniu w trybie art. 37 k.p.a., z czego skarżący i uczestniczka nie korzystali. Na marginesie należy zauważyć, że długi czas trwania postępowania w niniejszej sprawie działał w istocie na korzyść inwestorów. W stanie prawnym sprzed dnia [...] lipca 2003r. (przed wejściem w życie zmian, wprowadzonych ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 ze zm.) art. 48 P.b. nie przewidywał możliwości legalizacji samowoli budowlanej, przewidując jako bezwzględną sankcję nakaz rozbiórki. Wydłużenie czasu trwania postępowania, wraz ze zmianą brzmienia przepisu, spowodowało możliwość zalegalizowania spornego obiektu, z czego jednak inwestorzy nie skorzystali.
Na rozprawie w dniu 21 października 2014r. J. N. wskazał, że nie wykonał postanowienia legalizacyjnego, ponieważ nie stać go na opłatę legalizacyjną. Ta okoliczność również nie może rzutować na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Nałożenie opłaty legalizacyjnej jest obowiązkiem, a nie uprawnieniem organu nadzoru budowlanego. Jak już wyżej wskazano, inwestor z kolei ma prawo domagać się legalizacji samowoli budowlanej, ale tylko i wyłącznie spełniając wszystkie wymogi, wynikające z art. 48 i art. 49 P.b., w tym wnosząc opłatę legalizacyjną. Brak środków finansowych na uiszczenie opłaty legalizacyjnej, której wysokość nie została jeszcze ustalona przez właściwy organ, nie może rzutować na prawidłowość decyzji o nakazie rozbiórki, wydanej z uwagi na niewykonanie nałożonych obowiązków.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło