II SA/Kr 1011/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : po rozpoznaniu w dniu sprawy ze skargi na decyzję Sędzia WSA Barbara Pasternak na posiedzeniu niejawnym 19 czerwca 2008 r. "[...]" S.A. Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia oddalić wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] w K. o zwolnienie od kosztów sądowych Uczestniczka postępowania w sprawie ze skargi "[...]" S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] - Wspólnota Mieszkaniowa [...] przy ul. [...] w K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Wspólnota Mieszkaniowa podała, że nie zgadza się z Wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego zapadłym w sprawie, a nie posiadając żadnych własnych dochodów, nie może ponieść kosztów sądowych. Nie posiada też żadnego majątku i nie prowadzi działalności gospodarczej. Nadto wskazała, że sprawozdanie finansowe za ostatni rok wykazało stratę w wysokości 14953, 82 złote, a stan konta wynosi 681,66 złotych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1011/06 oddalił wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej o zwolnienie od kosztów sądowych. W zakreślonym przez ustawę terminie uczestniczka wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, zarzucając, iż w uzasadnieniu w/w postanowienia błędnie podniesiono, że Wspólnota jest podmiotem prowadzącym działalność, zarządzającym mieniem, prowadzącym działalność publiczną, gdy tymczasem, zgodnie z art. 6 Ustawy o własności lokali, wspólnota mieszkaniowa to tylko ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma kapitału zakładowego ani majątku, zaś wpłaty jej członków służą jedynie na pokrycie kosztów bieżącego zarządu nieruchomością wspólną (art. 30 i art. 14 cyt. ustawy). Zgromadzone środki nie mogą być dowolnie rozdysponowywane, gdyż są funduszem celowym na koszty zarządu, a rozdysponowanie nimi spowoduje np. niemożność opłacenia wywozu nieczystości z nieruchomości. Wspólnota jest organizacją o naturze osobowej a nie kapitałowej. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przepis art. 246 § 2 ppsa stanowi, że osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1. w zakresie całkowitym- gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2. w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis powyższy stanowi, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy winna wykazać osoba prawna lub jednostka organizacyjna taki wniosek zgłaszająca, innymi słowy do strony starającej się o przyznanie tego prawa należy udowodnienie okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek z art. 246 2 pkt. 1 lub pkt. 2. Zdaniem sądu, uczestniczka jest w stanie ponieść w całości ciężar kosztów sadowych, które - na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi kasacyjnej. Wskazane w uzasadnieniu wniosku, oraz w sprzeciwie okoliczności dotyczące statusu uczestniczki oraz rodzaju czynności wykonywanych w związku z tym statusem nie mogą decydować o uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Instytucja ta bowiem ma na celu zwolnienie od ponoszenia opłat sądowych, stanowiących rodzaj daniny publicznej, w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, lub jednostki, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia, (por. postanowienie z 7.09.2006 r. II SA/Ol 588/06, lex nr 191863). Sama tylko okoliczność, iż Wspólnota nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie posiada majątku i własnych dochodów nie może prowadzić automatycznie do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednostka ta bowiem prowadzi zarząd nieruchomością stanowiąca współwłasność konkretnych osób. Koszty zaś tego zarządu stanowią nie tylko opłaty i wydatki wymienione w przepisie art. 14 Ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali( tekst jednol. Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903), co wynika wyraźnie z brzmienia tego przepisu, zawierającego jedynie przykładowe wskazanie, co składa się na koszty zarządu nieruchomością (użycie przez ustawodawcę określenia : "w szczególności"). Skoro, najogólniej mówiąc przez pojecie zarządu należy rozumieć dokonywanie wszelkich czynności o charakterze faktycznym, prawnym i procesowym, dotyczących rzeczy w zakresie jej utrzymania, a także czynności zachowawczych, to wydatki ponoszone w związku z podejmowaniem tych czynności będą stanowiły koszty zarządu . Powyższa ustawa, a także w zakresie w niej nieuregulowanym, przepisy kodeksu cywilnego zawierają stosowne regulacje, w oparciu o które realizowane są zasady ponoszenia kosztów zarządu przez współwłaścicieli. Niewątpliwie wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego jest czynnością zarządu i to w sprawie niniejszej - czynnością zwykłego zarządu. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2006 r. II OSK 858/06 (lex nr 319169), "Podejmowanie działań z zakresu zadań wspólnoty w sprawach związanych z zarządzeniem nieruchomością wspólną zmierzających do zachowania istniejącego statusu obiektu w tym podejmowanie obrony przed ewentualnymi negatywnymi skutkami planowanej budowy na obiekt wspólnoty poprzez kwestionowanie decyzji administracyjnej w formie skargi do sadu administracyjnego nie można zaliczać do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu o jaki mowa w (...) przepisie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1994 r. o własności lokali." Ponadto, zaaprobowanie stanowiska uczestniczki oznaczałoby konieczność przyznawania prawa pomocy każdej osobie prawnej lub jednostce nie prowadzącej działalności gospodarczej i nie posiadającej majątku, co byłoby sprzeczne z istotą i celem tej instytucji. Zważyć także należy, iż treść wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje na istnienie po stronie ubiegającej się środków finansowych przewyższających - na dzień złożenia wniosku- wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w nin. sprawie. Zdaniem sądu, powyższe okoliczności wskazują nadto, iż odmowa przyznania prawa pomocy nie spowoduje ograniczenia prawa dostępu uczestniczki do sądu. Biorąc pod uwagę powyższe, w oparciu o przepis art. 246 § 2 i art. 260 ppsa orzeczono jak sentencji.