II SA/Kr 1012/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Śródmieście Wschód w Krakowie A. S. sprawy ze skargi Ż. G. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 czerwca 2024 r. nr 497/2024 znak WOB.7721.123.2024.KJAS w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem skargi Ż. G. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 4 czerwca 2024 r. nr 497/2024 znak WOB.7721.123.2024.KJAS w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W stanie faktycznym sprawy postanowieniem z 6 czerwca 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Oświęcimiu wstrzymał skarżącej prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w O., jako wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w zatwierdzonym projekcie. Następnie decyzją z 2 sierpnia 2022 r. organ orzekł o obowiązku przedstawienia przez skarżącą projektu budowlanego zamiennego w terminie do 31 grudnia 2022 r. Wreszcie decyzją z 15 listopada 2023 r. znak PINB.7355-46-2021.OK organ orzekł o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku. 29 lutego 2024 r. organ wystosował do skarżącej upomnienie w sprawie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji. Pismem nadanym 12 marca 2024 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji o nakazie rozbiórki wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wskazała, że o decyzji dowiedziała się 5 marca 2024 r. po odebraniu upomnienia. Wskazała, że decyzja nie została jej doręczona pod adres zamieszkania, ale pod jej dawny adres, gdzie nikt już nie mieszka. Postanowieniem z 4 czerwca 2024 r. organ II instancji stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Z kolei innym postanowieniem z 4 czerwca 2024 r. (znak WOB.7721.123.2024.KJAS) organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że na gruncie niniejszej sprawy zastosowano fikcję doręczenia, bowiem przesyłka z decyzją była podwójnie awizowana. Należało przyjąć, że została skutecznie doręczona skarżącej 1 grudnia 2023 r., tj. 14 dni od pierwszego awizowania z 17 listopada 2023 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął 15 grudnia 2023 r. Organ wskazał, że adres zamieszkania w m. G. został ujawniony w informacji z rejestru gruntów, a ponadto skarżąca odbierała korespondencję kierowaną do niej na ten adres, w tym zawiadomienie z art. 10 z 30 czerwca 2022 r. czy decyzję z 2 sierpnia 2022 r., czym potwierdziła prawidłowość adresu ustalonego przez PINB. Strona nie poinformowała organu o zmianie swojego adresu, ani nie wskazała odmiennego adresu do korespondencji. Ponadto skarżąca odebrała osobiście pod adresem w m. G. upomnienie z 29 lutego 2024 r. W ocenie organu nie zaistniała przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca podniosła zarzuty naruszenia: a) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy, b) art. 44 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że operator publiczny pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącej zawiadomienie o pozostawieniu decyzji wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej, podczas gdy doręczenie nastąpiło na dawny adres skarżącej w miejscowości G., a nie na aktualny jej adres zamieszkania w miejscowości O.. Skarżąca nie wie dlaczego przesyłka nie została jej doręczona pod adres zamieszkania, tj. [...], ul. [...] ale pod jej dawny adres pod którym obecnie nikt nie mieszka ([...] G. , ul. [...]). O tym, że skarżąca mieszka w O. świadczy to, że ten właśnie budynek stanowi przedmiot niniejszego postępowania, a także pod tym adresem skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i otrzymuje korespondencję (np. upomnienie za brak zapłaty za odbiór odpadów). Dopiero w dniu 5 marca 2024 roku dowiedziała się o treści decyzji. W jej ocenie uznać należy, że wniosek o przywrócenie terminu do odwołania od decyzji jest uzasadniony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Pismem z 13 września 2024 r. udział w sprawie zgłosił prokurator. Wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: K.p.a.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z § 2 powołanego artykułu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Powołane przepisy kreują zatem cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: 1. uchybienie terminowi, 2. wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), 3. uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy, 4. dopełnienie czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Brak spełnienia którejkolwiek z nich wobec zastosowanej konstrukcji koniunkcji warunków skutkuje niemożnością zastosowania przez organ omawianej instytucji. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie czy skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Na tak postawione zagadnienie w ocenie Sądu należało odpowiedzieć negatywnie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, stwierdzenie braku winy na gruncie art. 58 § 1 K.p.a. uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, oczekiwanie na poradę profesjonalisty. Dla uprawdopodobnienia braku winy, o którym mowa w art. 58 § 1 K.p.a., wymagane jest, aby zaistniała przeszkoda nie była możliwa do przezwyciężenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. III OSK 2162/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 24 maja 2023 r., sygn. II SA/Go 168/23). Zdaniem Sądu, wskazany przez skarżącą powód uchybienia terminu nie spełnia przesłanki "braku winy" w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przeszkoda taka ma zwykle nagły charakter i nie można przezwyciężyć jej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. wyrok NSA z 10.11.2022 r., III OSK 2941/21, LEX nr 3441746.). Skarżąca twierdzi, że o decyzji w przedmiocie rozbiórki dowiedziała się 5 marca 2024 r. po odebraniu upomnienia. Wskazała, że decyzja nie została jej doręczona pod adres zamieszkania, ale pod jej dawny adres ( G. , ul. [...]), gdzie nikt już nie mieszka. Analiza akt sprawy prowadzonej przez PINB w Oświęcimiu, a zakończonej wspomnianą decyzją, prowadzi do wniosku, że twierdzenie powyższe jest całkowicie niewiarygodne. Na początku postępowania organ ustalił adres skarżącej widniejący w rejestrze gruntów /k. 4/ i był to adres G. , ul. [...]. Ten sam adres wynikał z dokumentacji powykonawczej budynku. W trakcie postępowania doręczano skarżącej skutecznie zawiadomienia czy wezwania na ten adres. W dniu 30.11.2021r. ( prezentata) skarżąca w piśmie do organu sama wskazała adres w G. /k.7/. Była wzywana na ten adres, skutkiem czego wzięła osobiście udział w czynnościach kontrolnych w dniach 16.02.2022r. i 10 maja 2022r. Osobiście odebrała pod tym adresem zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego /k.17/ oraz decyzję z dnia 2.08.2022r. o obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. /k.15/. Co się tyczy decyzji z 15 listopada 2023r. o rozbiórce, to przesyłka adresowana na ten sam adres powróciła do organu z relacją "zwrot, nie podjęto w terminie". Kolejne pismo, a to upomnienie z 29.02.2024r. skarżąca osobiście odebrała pod tym samym adresem. Przedstawiony ciąg wydarzeń nie świadczy w najmniejszym stopniu, aby skarżąca w trakcie trwania postępowania zmieniła adres zamieszkania; przeczy temu choćby odebranie upomnienia pod tym samym adresem już po decyzji o nakazie rozbiórki. Gdyby jednak nawet tak było, to trafnie MWINB wskazał, że strona, wbrew obowiązkowi z art. 41 k.p.a., nie poinformowała organu I instancji o zmianie swojego adresu zamieszkania ani nie wskazała odmiennego adresu do korespondencji. Pouczenie związane z treścią tego przepisu widnieje na zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Jednakże, jak to już wskazano, brak jakiegokolwiek uprawdopodobnienia odnośnie zmiany miejsca zamieszkania oraz przywołany wyżej bieg doręczeń dla skarżącej w sprawie, każą zakwestionować prezentowane twierdzenie o zmianie miejsca zamieszkania. W tych okolicznościach uznanie doręczenia zastępczego decyzji o rozbiórce za skuteczne - należy ocenić jako prawidłowe, co również trafnie uczynił organ II instancji. W świetle powyższego – wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634).