II SA/Kr 1016/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Wojewody z dnia 22 maja 2013 r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia p o s t a n a w i a wniosek oddalić W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2013 roku w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia, skarżący K.K złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 2.520 zł i stanowi go renta w wysokości [...] zł oraz dochód z najmu w wysokości [...] zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi niewykończony dom bliźniak (brak podłóg) oraz lokal użytkowy o powierzchni 1.500 m². Skarżący posiada udziały (dane podmiotu nie są jednak czytelne) bez możliwości zbycia. Jest właścicielem samochodu [...] , rok produkcji 2004. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż z powodu choroby onkologicznej ponosi znaczne koszty leczenia. Otrzymywana renta z tytułu niezdolności do pracy nie pokrywa wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem skarżącego. Na wyżywienie i utrzymanie K.K. wydaje kwotę 1.200 zł, media kosztują go 410 zł, zaś leczenie 1.000 zł. Skarżącemu sporadycznie pomaga finansowo jego córka. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, K.K. został wezwany do złożenia w terminie 7 dni wyjaśnień i stosownych dokumentów źródłowych na okoliczność wykazania jego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, a to: dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów (ostatni odcinek renty lub kopię decyzji o przyznaniu tego świadczenia oraz umowę najmu), przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, oświadczenie jakimi udziałami dysponuje skarżący (dane we wniosku są nieczytelne), jaka jest wysokość nominalna tych udziałów oraz co ogranicza możliwość ich zbycia, udokumentowanie rachunkami wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącego (m. in. opłaty za prąd, gaz, wodę, wywóz nieczystości, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, utrzymanie samochodu, itp., a także udokumentowanie wydatków ponoszonych na leczenie. Wezwanie, jak wynika z nadesłanego przez właściwy urząd pocztowy potwierdzenia odbioru, zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 września 2013 roku. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 23 września 2013 roku. Mimo upływu zakreślonego siedmiodniowego terminu skarżący nie odniósł się do wezwania. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od konieczności uiszczania kosztów sądowych, winien był przekonać sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania we własnym zakresie. Zdaniem orzekającego skarżący nie wykazał, iż w stosunku do jej osoby zachodzą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez niego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny sytuacji materialnej skarżącego, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez skarżącego wykonane. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do skarżącego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, iż orzekający nie miał możliwości dokonania rzetelnej i wnikliwej oceny wniosku. Nieudzielanie przez skarżącego informacji, o których mowa w skierowanym do niego wezwaniu, a także nieprzesłanie dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego spowodowało, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości płatniczych K.K. . W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, że faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II OZ 1112/06, postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II FZ 126/05) należało oddalić na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.