II SA/Kr 1018/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [ ] w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2007 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.O. i K.O. na uchwałę Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Nr z dnia ....stycznia 1973 r. w przedmiocie skorzystania z prawa pierwokupu nieruchomości postanawia: skargę odrzucić Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w ........uchwałą Nr ......z dnia ......1973 r. skorzystało z prawa pierwokupu nieruchomości położonej w......., składającej się z działki nr......, na której znajdowały się fundamenty budynku jednorodzinnego stanowiącego własność A.G. i będącej przedmiotem umowy sprzedaży warunkowej z .......1972 r. Pismem z dnia 5.12.2002 r. K.O. i K.O. wezwali Prezydenta Miasta ........do stwierdzenia nieważności wyżej opisanej uchwały. Na pismo to wnioskodawcy otrzymali odpowiedź odmowną i w związku z tym wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia nieważności ww. uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ........postanowieniem z dnia ......lutego 2006 r. skargę odrzucił. Postanowienie to stało się ostateczne z dniem 26 kwietnia 2006 r. (akta sądowe,.....). Pismem z dnia 8 sierpnia 2007 r. K.O. i K.O. ponownie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ........ (adresując: Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w........) skargę na uchwałę Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w ........ uchwałą Nr ........z ........1973 r. w przedmiocie skorzystania z prawa pierwokupu nieruchomości. Skarżący podnieśli, że właściwość sądu administracyjnego w tej sprawie wynika z treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w ........... z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt I C 825/06, w którym Sąd Okręgowy wprost wskazał, iż właściwym do stwierdzenia nieważności uchwały jest wyłącznie sąd administracyjny. W skardze zarzucono naruszenie - przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały - przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w ......... art. 2 pkt l, art. 5 pkt l ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, art. 34 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami a miastach i osiedlach, a nadto wcześniej podjętą uchwałę Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 30.06.1969 r. Nr 2/14/69 zakazującej korzystania przez miejskie rady narodowe z prawa pierwokupu. Skarżący przedstawili chronologicznie usystematyzowany ciąg wydarzeń poprzedzających podjęcie zaskarżonej uchwały. Zarzucili, że Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w ........... podejmując w dniu .......1973 r. przedmiotową uchwałę nie uwzględniło zakwalifikowania tej działki w miejscowym planie zagospodarowania terenu na cele budowlane, a tak nabytą działkę przeznaczono na cele administracyjno-usługowe. Naruszenia przepisów ustawy z 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach skarżący upatrują w tym, że z prawa pierwokupu skorzystano bezprawnie wobec działki budowlanej, na której znajdował się budynek w stanie surowym. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w ............ w uchwale z 30./06.1969 r. zakazało korzystania przez prezydia miejskich rad narodowych z prawa pierwokupu wobec tych obywateli, którzy znajdowali się w trudnych warunkach, a skarżący właśnie w takich warunkach wówczas mieszkali w jednej izbie wraz z ośmiorgiem dzieci. Podniesiono, że zamiarem Prezydium Miejskiej Rady Narodowej było przeznaczenie wielu z "wywłaszczonych" w tym czasie działek z ulicy ............. pod działki zamienne przydzielane właścicielom wyburzanych domów, ale i ten cel nie został zrealizowany, a dopiero w 1975 r. budynek znajdujący się na przedmiotowej działce został przekazany Inspektoratowi Eksploatacji Wód i stan ten trwa do chwili obecnej. Do skargi dołączono wyrok Sądu Okręgowego w ........... z dnia ......marca 2007 r., sygn. akt I C 825/06 oraz kopię zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta ........... wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, że w chwili obecnej przedmiotowa działka o numerze ...... jest własnością Skarbu Państwa i znajduje się w trwałym zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w ........... Skarżący domagali się w postępowaniu administracyjnym stwierdzenia nieważności oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu, ale w tym zakresie Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Województwa ............ umorzyło decyzją z dnia ......07.1993 r. postępowanie administracyjne. Sąd Okręgowy w .......... oddalił pozew skarżących o ustalenie, zapłatę lub wydanie przedmiotowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ........ zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § l i 2 ustawy z dnia 15 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawuj ą wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skarżący już raz wnieśli skargę na uchwałę Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w .......... uchwałą Nr ......z ......1973 r. w przedmiocie skorzystania z prawa pierwokupu nieruchomości położonej w ....... przy ul. ........oznaczonej jako działka nr .....Wojewódzki Sąd Administracyjny w ......... postanowieniem z dnia ......lutego 2006 r. skargę odrzucił i to postanowienie stało się prawomocne. Odrzucenie skargi wydanym i prawomocnym postanowieniem sądu administracyjnego nie stanowi podstawy do odrzucenia ponownie wniesionej skargi. Skarga w tej sprawie podlega odrzuceniu dlatego, że dotyczy ona sprawy nie mieszczącej się we właściwości sądu administracyjnego. Skargę w tej sprawie wniesiono w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 z późn. zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Powołany przepis wprost wskazuje, że na jego podstawie można skarżyć akty prawa (uchwały) wydawane przez organy samorządu terytorialnego. Takim organem nie była ani Miejska Rada Narodowa ani Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Były to organy jednolitej administracji państwowej. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym weszła w życie z dniem 27 maja 1990 r. na podstawie art. l ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, póz. 191 z późn. zm.) i ma ona zastosowanie do gmin będących jednostkami samorządu terytorialnego. Przewidziane w art. 101 ust. l ustawy o samorządzie gminnym prawo zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwał podjętych przez organy gminy ma zastosowanie tylko do uchwał organów gmin będących jednostkami samorządu terytorialnego, działających od dnia 27 maja 1990 r. Do tego bowiem dnia (a precyzyjniej w okresie od 1950 r. do 27 maja 1990 r.) w Polsce nie istniały jednostki samorządu terytorialnego. Do dnia 27 maja 1990 r. w gminach lub miastach zadania publiczne sprawowały gminne (miejskie) rady narodowe jako przedstawicielskie organy władzy państwowej, podstawowe organy samorządu społecznego, będące zarazem organami samorządu terytorialnego ludności, co stwierdzał art. l ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1988 r. Nr 26, póz. 183). Mimo jednak nazwy sugerującej powstanie po 1983 r. samorządu terytorialnego, taki podmiot (struktura) administracji nie powstała do 1990 r. Zgodnie z art. 31 ust. l ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, póz. 191 z późn. zm.) uchwały rad narodowych stopnia podstawowego podjęte przed dniem 27 maja 1990 r. zachowały moc obowiązującą na obszarze gmin, jeżeli rady gmin do dnia 31 grudnia 1990 r. zamieściły je w uchwalonych wykazach aktów prawa miejscowego. Przepis art. 101 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie stwarza podstawy do wnoszenia do sądu administracyjnego skarg na uchwały rad narodowych wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r. Nr 26, póz. 139 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. o wydawaniu przepisów prawnych przez rady narodowe (Dz. U. z 1964 r. Nr 8, póz. 47 z późn. zm.). Takie stanowisko zawarł w swoim postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 30.10.1995 r., sygn. akt SA/Wr 2572/95, opub. w ONSA 1996/2/99 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w ....... w tej sprawie w pełni akceptuje ten pogląd. Nie ma przy tym znaczenia stanowisko wyrażone w uzasadnieniu przedłożony do skargi wyrok Sądu Okręgowego w .........z dnia .......marca 2007 r., sygn. akt I C 825/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny musi bowiem z urzędu przestrzegać swojej właściwości. Odrzucenie skargi skutkuje również tym, że nie jest dopuszczalnym odnoszenie się do merytorycznych zarzutów podniesionych w samej skardze. Sąd bowiem stwierdził brak możliwości skutecznego zaskarżenia przedmiotowej uchwały z 1973 r. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych (w tym wojewódzkiego sądu administracyjnego) badanie legalności uchwały podjętej prze Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z 1973 r i stąd skarga ta podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § l pkt l P.p.s.a. W związku z powyższym należało w drodze postanowienia, stosownie do treści art. 58 § 3 P.p.s.a. orzec jak w sentencji.