II SA/Kr 1027/17
WyrokWSA w Krakowie2017-11-14
Skład orzekający: Beata Łomnicka, Małgorzata Łoboz, Iwona Niżnik - Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo zakwalifikowały zmianę przebiegu przyłączy kanalizacyjnego i wodociągowego oraz zmianę lokalizacji budynku garażowo-gospodarczego jako istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, nakładając obowiązek sporządzenia projektu zamiennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnej oceny dowodów. Organy nie wykazały w sposób przekonujący, czy stwierdzone odstępstwa dotyczące przyłączy i lokalizacji budynku garażowego miały charakter istotny, nie uwzględniając przy tym specyfiki sprawy i obowiązujących przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwa dotyczyły zmiany przebiegu przyłączy kanalizacyjnego i wodociągowego oraz zmiany lokalizacji budynku garażowo-gospodarczego. Inwestor kwestionował istotność tych zmian, podnosząc m.in. że zmiana przebiegu przyłączy była uzgodniona i mieściła się w dopuszczalnych tolerancjach, a realizacja przyłączy nie wymagała pozwolenia na budowę. Organy administracji obu instancji uznały zmiany za istotne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Łoboz WSA Iwona Niżnik -Dobosz Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] D. J. sprawy ze skargi S. T. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego S. T. kwotę 997 zł ( słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 26 kwietnia 2017 r. znak:[...] na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 2, art.104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze. zm., dalej k.p.a.);
- art. 80 ust. 2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (2016 r., poz. 290 ze zm., dalej: "Prbud");
po rozpatrzeniu odwołania skarżącego - S. T., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 19.10.2016r., znak: [...], w której na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nakłada się na S. T. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w PINB w L. w terminie do 15.04.2017 r., projektu budowlanego zamiennego dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz budynku garażowo-gospodarczego wraz z instalacjami wewnętrznymi i infrastrukturą techniczną zewnętrzną na dz. ew. [...], [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości M. D., uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych, w stosunku do udzielonego pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego. Nadto orzeczono, że w/w projekt winien uwzględniać zarówno zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych (...) jak również ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego M. D.. Projekt budowlany zamienny powinien również wskazywać jakie czynności czy też roboty budowlane należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu sporządzenia i przedstawienia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w L. żądanego projektu budowlanego zamiennego i w tym zakresie orzekł nowy termin: do 31.08.2017r.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z dnia 19 czerwca 2012 r., znak: [...] skarżący otrzymał zgodę na realizację inwestycji: dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, budynki o danych technicznych: pow. zabudowy- 173.80 m2, pow. całkowita- 282,30 m2, pow. użytkowa- 198,00 m2, kubatura 1074,00 m3, (kategoria obiektu budowlanego), wraz z przyłączami: energetycznym wraz z kablem zalicznikowym, kanalizacyjnym wodociągowym, budowę sieci gazowej, instalacji gazowych wraz z przyłączami, budowę budynku garażowo gospodarczego, budynek o danych technicznych: pow. Zabudowy - 64, 40 m2, pow. całkowita 64,40 m2, pow. użytkowa - 56,50 m2, kubatura - 256, 00 m3 (kategoria obiektu budowlanego III)- na terenie obejmującym dz. ew. nr [...] [...], [...], [...], [...] w mieście M. D., pow. [...]
Organ podkreślił, że postępowanie wszczęte zostało z urzędu, w związku z obowiązkowymi kontrolami budynku mieszkalnego nr [...] i budynku gospodarczo-garażowego, usytuowanych na działce [...], przeprowadzonymi w dniu 19.09.2014r., po złożeniu wniosku przez skarżącego, o pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oznaczonego na projekcie zagospodarowania terenu nr [...] oraz budynku garażowego.
W sprawie bezspornym jest, że w dniu złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, cały zakres zamierzenia inwestycyjnego objętego pozwoleniem na budowę nie został jeszcze zrealizowany, tj. nie wykonano w całości wszystkich trzech obiektów budowlanych ( z treści wniosku inwestora o pozwolenie na użytkowanie wynikało, że zakończono budowę budynku garażowego i budynku mieszkalnego nr [...]).
W prowadzonych pierwotnie odrębnych postępowaniach wydano ostateczne decyzje o odmowie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [...] (dec. PINB z dnia 27.05.2015 r., znak [...]) oraz o odmowie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku garażowo-gospodarczego (dec. PINB z dnia 17.05.2016 r., znak [...], utrzymana w mocy decyzją MWINB z dnia 28.07.2016 r., znak [...]).
MWINB rozpatrując odwołanie skarżącego od wcześniejszej decyzji PINB w L. z dnia 02.09.2015 r., znak: [...], wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do budynku mieszkalnego nr [...] zauważył, iż zmianie uległa nie tylko trasa przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego do budynku nr [...], ale też do budynku nr [...], a więc w zakresie objętym projektem zagospodarowania terenu, wspólnym dla całego przedsięwzięcia. Zatem decyzją z dnia 11.04.2016 r., znak [...] uchylił w/w decyzję wskazując na konieczność poszerzenia przedmiotu postępowania i ustalenia nowego kręgu stron postępowania.
W związku z powyższym PINB w ponownym postępowaniu przeanalizował dokumentację, potwierdzając dokonanie istotnych odstępstw od projektu w zakresie trasy przyłączy kanalizacji sanitarnej i wodociągowej do budynków nr [...], które były objęte projektem zagospodarowania terenu zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz istotnych zmian w zakresie budynku gospodarczo-garażowego. Na podstawie ustaleń dokonanych podczas kontroli, przeprowadzonych w dniach 06.10.2014 r., 09.04.2015 r. i 14.09.2016 r. oraz przedłożonej przez inwestora-dokumentacji, w tym mapy z inwentaryzacji powykonawczej PINB stwierdził, że inwestor odstąpił w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę w zakresie: parametrów budynku gospodarczo-garażowego (zmiana wysokości budynku i kubatury, co zostało potwierdzone w toku postępowania prowadzonego pod znakiem [...] i w wydanym w sprawie wyroku WSA w Krakowie z dnia 16.02.2016r, sygn. II SA/Kr 1534/15) oraz w zakresie objętym projektem zagospodarowania terenu (zmiana tras przyłączy wodociągowego i kanalizacji do budynku nr [...] i nr [...] ).
Mając na uwadze wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 36 a ust.5 Prawa budowlanego, czyli dokonanie istotnych, kwalifikowanych zmian bez uzyskania zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę PINB, wydał skarżoną decyzję w dniu 19.10.2016 r., nakładającą na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wskazał, iż w pełni podziela argumentację merytoryczną zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji PINB, uznając ją za wyczerpującą i zgodną z wymogami art. 107 k.p.a.
Organ przypomniał, że skarżący realizował zamierzenie budowlane pn. budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych (...) wraz z przyłączami energetycznym wraz z kablem zalicznikowym, kanalizacyjnym, wodociągowym, budowę sieci gazowej, instalacji gazowych wraz z przyłączami, budową budynku garażowo gospodarczego (...) na terenie obejmującym dz. ew. nr [...] [...], [...], [...], [...] w mieście M. D.. Inwestycja objęta pozwoleniem na budowę składała się z trzech odrębnych budynków wraz z przyłączami na działkach ew. nr [...]. Z treści decyzji Starosty [...] wynika, że oprócz skarżącego, w postępowaniu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę brały udział również inne strony, których interes prawny wynikał z określonego przez Starostę L. obszaru oddziaływania obiektu i zakresu zainwestowania, wykraczającego poza działki inwestora. Odpowiednio zatem do nowych okoliczności, krąg stron w postępowaniu naprawczym PINB ustalił na podstawie obszaru oddziaływania obiektu i stanu faktycznego zainwestowania (tj. przebiegu nowej trasy przyłączy po działkach, które należą do innych osób niż inwestor). W tym zakresie uznał ustalenia PINB za prawidłowe.
W dalszej kolejności organ odwoławczy ocenił zakres naruszeń prawa, skutkujący wdrożeniem postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prbud. Odstępstwa w zakresie objętym projektem zagospodarowania terenu, wspólnym dla całej inwestycji, zostały uznane za istotne w rozumieniu art. 36 a ust.5 Prbud. już w decyzji MWINB z dnia 11.04.2016r, a częściowo - odnośnie budynku garażowo-gospodarczego - potwierdzone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 16.02.2016 r., sygn. II SA/Kr 1534/15. Nadto na mapach z inwentaryzacji powykonawczej widoczna jest zmiana usytuowania budynku garażowego, którego ściany w pierwotnym projekcie były równoległe do ścian budynku nr [...], a obecnie są równoległe do granicy działki nr [...] i [...].
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 36 a ust.5 w brzmieniu z daty wszczęcia postępowania: "odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budową i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy:
zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.".
Skoro przyłącza wod.-kan. do obu budynków wskazanych w decyzji o pozwoleniu na budowę objęte były zatwierdzonym projektem budowlanym, w szczególności projektem zagospodarowania terenu, to zmiana przebiegu przyłączy bez uzyskania zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę (która znajduje potwierdzenie również w Opinii ZUDP nr [...] z dnia 08.11.2012r,), w obrębie i poza terenem działki inwestora stanowi o wystąpieniu przesłanki z art.36a ust.5 pkt 1 Prbud i zasadności wydania decyzji o przedłożeniu projektu budowlanego zamiennego. Postępowanie naprawcze i tym samym projekt budowlany zamienny winny w takiej sytuacji dotyczyć zakresu objętego projektem zagospodarowania działki w całości, bowiem odstępstwa dotyczą obu budynków jednorodzinnych i budynku garażowo-gospodarczego. W okolicznościach niniejszej sprawy brak podstaw do prowadzenia dla każdego z obiektów odrębnego postępowania, skoro istotne odstępstwa dotyczą zakresu objętego projektem zagospodarowania dla każdego z tych obiektów i mogą być zalegalizowane przy spełnieniu wymogów określonych w art. 51 ust.4 w zw. z art. 34 i art.33 Prbud. Projekt budowlany zamienny, wymagany na mocy art. 51 ust, 1 pkt 3 Prbud, winien odpowiednio uwzględniać dokonane zmiany.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że projekt budowlany zamienny winien uwzględniać już wykonane roboty budowlane, a więc w tym zakresie winien odpowiadać pojęciu inwentaryzacji. Ponadto projekt zamienny powinien zawierać (ewentualnie) przedstawienie robót budowlanych, które należy wykonać aby doprowadzić obiekt do zgodności z prawem; w niniejszej sprawie taka konieczność raczej nie występuje. Projekt zamienny winien odpowiadać projektowi budowlanemu - odpowiednio do zakresu zmian, a zatem to w jakim zakresie projekt budowlany zamienny będzie musiał spełniać wymogi projektu budowlanego, zależy od tego, jakich zmian dopuścił się inwestor, czyli jak dalece odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Projekt zamienny nie jest uzupełnieniem projektu pierwotnego lecz wchodzi w miejsce dotychczasowego projektu pierwotnego, co oznacza, że w obrocie prawnym nie mogą istnieć równolegle dwa projekty dotyczące tej samej inwestycji; pierwotny i zamienny.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że są chybione i nie mają wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie.
Jak już wskazano w decyzji MWINB z dnia 28.07.2016 r., skoro uzasadnione było wymierzenie kary z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości, to konieczne jest wydanie decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, co wynika z kategorycznego brzmienia przepisu art. 59f ust. 6 Prbud., a w dalszej kolejności prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prbud. Organ podzielił zarzut, iż akta sprawy nie potwierdzają istotnej zmiany usytuowania budynku nr [...], widoczna jest jednak zmiana usytuowania budynku garażowego, którego ściany w pierwotnym projekcie były równoległe do ścian budynku nr [...], a obecnie są równoległe do granicy działki nr [...] i [...]. Ta omyłka w uzasadnieniu decyzji PINB nie ma jednak wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga skarżącego S. T., który zaskarżył ją w części w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 19 października 2016 roku, znak: [...] w zakresie nałożenia na skarżącego obowiązku sporządzenia i przedstawienia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w L. projektu zamiennego wykonania przyłącza kanalizacyjnego oraz przyłącza wodociągowego na działce nr [...] w M. D., uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych, w stosunku do udzielonego pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj:
art 15 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało nierozpatrzeniem zarzutów przedstawionych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji oraz nieprzeprowadzeniu postępowania drugoinstancyjnego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności;
art. 7 i 77 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
art. 11 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wyjaśnienia przez organ administracyjny zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonych decyzji;
art. 107 k.p.a. poprzez jedynie pozorne uzasadnienie decyzji, albowiem w zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu;
II. skutkujących naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane w związku z 59a ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, iż doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego;
art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 roku w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej poprzez jego nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy skutkujące przyjęciem, iż realizacja przyłączy kanalizacyjnego i wodociągowego stanowiła istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego;
art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez jego nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy i pominięcie faktu, iż realizacja przyłączy kanalizacyjnego i wodociągowego nie wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.
Skarżący wniósł o uchylenie w zaskarżonej części decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L..
W ocenie skarżącego decyzje organów obu instancji są wadliwe, jego zdaniem w przedmiotowej sprawie doszło do zasadniczego naruszenia postanowień art. 15 k.p.a.
Zdaniem skarżącego nawet przyjmując, iż organ mógł przytoczyć wybiórczo jedynie, według organu, najistotniejsze kwestie związane ze sprawą, to według skarżącego kwestia najistotniejsza w przedmiotowym postępowaniu, tj. kwestia ustalenia czy faktycznie doszło do zaistnienia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, nie została w żaden sposób wyjaśniona, a nawet co więcej MWINB w K. w ogóle nie podjął próby jej wyjaśnienia.
Podkreślił, iż poza arbitralnym stwierdzeniem przez organy obydwu instancji, iż we wskazanym zakresie doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w ogóle nie wskazano, na czym to istotne odstępstwo polegało, jaki był jego zakres, w jakim stopniu dotyczyło przyłącza kanalizacji sanitarnej, a w jakim przyłącza wodociągowego oraz w którym miejscu do tego istotnego odstępstwa doszło.
Zdaniem skarżącego skoro zatem MWINB w K., podobnie zresztą jak PINB w L., nie przeprowadził w ogóle postępowania w zakresie należytego ustalenia, czy w konkretnych okolicznościach przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, to wydanych w sprawie decyzji administracyjnych nie można uznać za prawidłowe i wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W przedmiotowej sprawie w złożonym odwołaniu od decyzji I instancji skarżący podniósł, iż zmiana trasy przyłączy kanalizacyjno - została uzgodniona opinią ZUDP nr [...] z dnia 8 listopad 2012 i została zrobiona zgodnie z tymi ustaleniami.
Skarżący podkreślił, iż zmiana trasy przyłącza kanalizacyjnego oraz zmiana trasy przyłącza wodociągowego, tak w świetle obowiązujących przepisów, jak i orzecznictwa sądów administracyjnych nie może być traktowana jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Ponadto przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy MWINB w K. nie wziął pod uwagę przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 roku w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej, które w § 14 ust. 2 stanowi, iż przy realizacji sieci uzbrojenia terenu dopuszczalne jest odstępstwo od uzgodnionego projektu nieprzekraczające 0,30 m dla gruntów zabudowanych lub 0,50 m dla gruntów rolnych i leśnych przy zachowaniu przepisów regulujących odległość między poszczególnymi obiektami budowlanymi. Ww. rozporządzenie obowiązywało w okresie wykonywania przyłączy kanalizacyjnego i wodociągowego i dlatego też znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Podkreślił , że realizacja przyłącza, tak kanalizacyjnego jak i wodociągowego, zgodnie z aktualną treścią art. 20 ust. l pkt 20 Prawa budowlanego (oraz treścią Prawa budowlanego w tym zakresie w okresie daty uzyskania przez skarżącego pozwolenia na budowę) nie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym nałożenia na skarżącego obowiązku sporządzenia i przedstawienia w PINB w L. projektu zamiennego wykonania przyłącza kanalizacyjnego oraz przyłącza wodociągowego na działce nr [...] w M. D., wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm. dalej: " k.p.a."), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać, stosownie do art. 7 i art. 77 k.p.a., dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Z przepisów tych wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ administracji publicznej. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, aby w toku postępowania organ administracji publicznej podejmował wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz dopuszczał jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organ winien dokonać oceny mocy i wiarygodności każdego dowodu oraz wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu. Wyniki oceny materiału dowodowego muszą mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Stosownie bowiem do treści art. 107 k.p.a. uzasadnienie decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Odnosząc powyższe uwagi do kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło do naruszenia powołanych przepisów prawa procesowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 26.04.2017 r. WINB w K. utrzymał w mocy decyzję PINB w L. z dnia 19.102016 r., którą na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz.1409 z późn. zm., dalej Prbud) organ I instancji nałożył na skarżącego S. T. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w PINB w L. w terminie do 15.04.2017 r., projektu budowlanego zamiennego dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz budynku garażowo-gospodarczego wraz z instalacjami wewnętrznymi i infrastrukturą techniczną zewnętrzną na dz. ew. [...], [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości M. D., uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych, w stosunku do udzielonego pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego. Zgodnie z treścią art. 36a ust. 1 Prbud, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Przepis ust. 5 art. 36a stanowi natomiast, iż nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu; charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji; zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne; zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. Zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie, prezentowany jest pogląd, iż stwierdzenie przez organ odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącego wymienionych wyżej parametrów nie musi zostać uznane automatycznie za "istotne odstąpienie" w rozumieniu tego przepisu. Podkreśla się, że to, czy w danym wypadku odstępstwo, mimo, że dotyczy jednego z parametrów wymienionych w ust. 5 art. 36a, ma charakter istotny, zależy od okoliczności danej sprawy. Wskazuje się też w orzecznictwie, iż z uwagi na szeroki zakres znaczeniowy przesłanek określonych w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego oraz związane z tym różne możliwości interpretacyjne, okoliczność, czy w danej sytuacji dokonane przez inwestora odstąpienie zostanie uznane za istotne czy nieistotne, wymaga wnikliwej i wszechstronnej oceny organu, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz wartości wyrażonych w art. 4 i art. 5 Prawa budowlanego, w tym zasady poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9). Za takim rozumieniem tego przepisu - pozostawiającym organom pewien margines uznaniowości - przemawia wykładnia celowościowa tego artykułu (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 1375/11, z dnia 13 marca 2012r., sygn. akt II OSK 2527/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2011r., sygn. akt II SA/Kr 535/11 dostępne na: www.orzeczeniansa.gov.pl). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd podziela w całości i w związku z tym odstępuje od przytaczania argumentacji organów w zakresie stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowalnego w zakresie parametrów budynku gospodarczo – garażowego (zmiana jego wysokości i kubatury).
Natomiast niewątpliwie rację ma skarżący w zakresie, w jakim organ odwoławczy bezkrytycznie podzielił stanowisko wyrażone przez PINB w L., że doszło także do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie trasy przyłączy : kanalizacji sanitarnej oraz wodociągowej doprowadzonych do budynków mieszkalnych nr [...], które było objęte zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu. W tym względzie stanowisko organów należy uznać jako co najmniej przedwczesne. Zauważyć bowiem trzeba, że uzasadnienie decyzji sprowadza się w zasadzie jedynie do uzasadnienia przyjętego za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie zmiany parametrów budynku gospodarczo-garażowego, natomiast co do zakwalifikowania jako istotnej zmiany trasy przyłącza sanitarnego i wodociągowego do budynków organ I instancji nie przytacza żadnych rzeczowych argumentów. Próżno ich szukać także w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Tymczasem orzekając w przedmiocie istnienia odstępstw od zatwierdzonego projektu organ nie może poprzestać wyłącznie na ustaleniu okoliczności wskazanych przez ustawodawcę w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. O tym, jakie dane odstępstwo ma charakter, winien bowiem decydować całokształt okoliczności konkretnego przypadku. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie szczegółowych rozważań celem ustalenia, czy stwierdzone odstępstwo ma w realiach rozpoznawanego przypadku charakter istotny, czy też nieistotny. Cecha ta winna znajdować uzasadnienie w dodatkowych jeszcze okolicznościach, rzutujących na charakter stwierdzonej zmiany. Kwalifikacja stopnia odstąpienia musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji i wartości wyrażonych w art. 4, 5 i 9 prawa budowlanego. O zakwalifikowaniu przedstawionych przez inwestora zmian decyduje bowiem specyfika planowanej przez niego inwestycji oraz zakres i rodzaj planowanego odstępstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 1375/11, CBOSA). O zakwalifikowaniu przedstawionych przez inwestora zmian decyduje bowiem specyfika planowanej przez niego inwestycji oraz zakres i rodzaj planowanego odstępstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 1375/11, CBOSA). Warto przy tym zaznaczyć, że art. 36a nie przewiduje swoistej gradacji, która umożliwia zmianę charakterystycznego parametru w części inwestycji. Nie wskazuje, że określona zmiana o charakterze niewielkim (np. o kilkadziesiąt centymetrów) już taką zmianą jest. Nie mniej, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący obowiązkiem organów było poczynienie niezbędnych ustaleń w kontekście treści § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2.04.2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej, który przewiduje, że przy realizacji sieci uzbrojenia terenu dopuszczalne jest odstępstwo od uzgodnionego projektu nieprzekraczającego 0,30 m dla gruntów zabudowanych lub 0,50 m dla gruntów rolnych i leśnych przy zachowaniu przepisów regulujących odległość między poszczególnymi obiektami budowlanymi. Brak jest natomiast jakichkolwiek ustaleń poczynionych przez organ I instancji co do zakresu stwierdzonej zmiany, a więc rzeczywistego odstępstwa trasy przedmiotowej sieci uzbrojenia od zatwierdzonego jej przebiegu w projekcie, bez których nie da się w istocie ustalić charakteru stwierdzonego w tym zakresie odstępstwa. Niewątpliwie zatem przyjęcie, że jest to odstępstwo istotne nastąpiło bez należytego wyjaśnienia okoliczności. Ujawnione naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. są wystarczającą przyczyną uchylenie zaskarżonych decyzji. Nie mniej należy zwrócić uwagę na to również , że organ I instancji dostrzegł, tu cytat z uzasadnienia decyzji "analiza mapy z inwentaryzacji powykonawczej (...), wykazała także zmianę lokalizacji budynku garażowo – gospodarczego oraz mieszkalnego jednorodzinnego (oznaczonego zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową jako nr [...])" . Organ II instancji nad tym stwierdzeniem przeszedł do porządku, tymczasem brak jest, i w tym względzie, niezbędnych ustaleń i rozważań co do charakteru stwierdzonej "zmiany". Skoro organ wskazuje, że zmiany miały miejsce to winien przeprowadzić w tym w przedmiocie stosowne ustalenia, nie wystarczy bowiem sama analiza porównawcza mapy zagospodarowania terenu z mapą inwentaryzacji powykonawczej. W rozpoznawanej sprawie organy winny zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalić ponad wszelką wątpliwość jakie zmiany występują w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, nie ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń, że doszło do zmiany trasy przyłączy sanitarnego i wodociągowego do obu budynków, tudzież zmiany lokalizacji budynku garażowo – gospodarczego oraz mieszkalnego jednorodzinnego nr [...]. Powinny także ocenić jaki wpływ miały te zmiany na możliwość zagospodarowania działki inwestycyjnej oraz czy ograniczyły i w jakim stopniu sposób korzystania z niej. W każdym bowiem przypadku charakter danego odstąpienia winien być wnikliwie oceniony przez organ prowadzący postępowanie, czemu powinien dać wyraz w uzasadnieniu przyjętego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a, na które złożyła się kwota uiszczonego wpisu [...] zł, [...] zł wynagrodzenia pełnomocnika oraz [...] zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło