II SA/Kr 1044/14

WyrokWSA w Krakowie2014-10-13

Skład orzekający: Andrzej Irla, Kazimierz Bandarzewski, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ostateczna nakładająca obowiązek rozbiórki może zostać uchylona lub zmieniona na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., jeśli strona na mocy tej decyzji nabyła prawo?
Ratio decidendi
Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, nie może zostać uchylona ani zmieniona na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Nabycie prawa w rozumieniu tego przepisu należy interpretować szeroko, obejmując również sytuacje, gdy decyzja nakłada na stronę obowiązek, tym samym kształtując jej sytuację prawną. W przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę, strona nabywa prawo do wykonania tego konkretnego obowiązku, co wyklucza zastosowanie art. 154 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę nieużytkowanego budynku mieszkalnego, powołując się na art. 154 k.p.a. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, co wyklucza zastosowanie art. 154 k.p.a. Ponadto organy stwierdziły, że nie zachodzą przesłanki interesu społecznego ani słusznego interesu strony, a także że budynek znajduje się na czynnym osuwisku, co stanowi zagrożenie. Skarżący zarzucili organom naruszenie art. 154 k.p.a. oraz niezastosowanie art. 155 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2014 r. sprawy ze skargi J.S. , P.S. i H.S. na decyzję Nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 maja 2014 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę skargę oddala. [pic] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia 17 marca 2014 roku, znak [...] na podstawie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) i art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 tekst jednolity z późn zm.) - po rozpatrzeniu wniosku P. S. i J. S. o uchylenie ostatecznej decyzji z dnia 6 grudnia 2010 roku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., znak: [...] zmienionej ostateczną decyzją z dnia 10 lutego 2012 roku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., znak: [...] - odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 6 grudnia 2010 roku, znak: [...] nakładającej na właściciela obowiązek wykonania rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o numerze [...], zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w S., gm. [...] i uporządkowanie terenu w terminie do 31 grudnia 2011 roku, zmienionej ostateczną decyzją z dnia 10 lutego 2012 roku, znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w zakresie terminu do wykonania obowiązków - do dnia 31 grudnia 2012 roku. W odwołaniu od tej decyzji P. S. i J. S. zarzucili, że nie zgadzają się z oceną dokonaną w decyzji, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki. Zwrócono uwagę, że organ nie był związany wskazaną we wniosku podstawą prawną żądania (art. 154 k.p.a.) i mógł rozpoznać sprawę na podstawie art. 155 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 12 maja 2014 r., znak [...], nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że decyzja o nakazie rozbiórki dotyczyła nieużytkowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o numerze [...], zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w S., gm. [...], a jej podstawą prawną był art. 67 Prawa budowlanego. Zmiana tej decyzji dokonana decyzją z dnia 10 lutego 2012 dotyczyła wyłącznie przesunięcia terminu wykonania obowiązku rozbiórki na dzień 31 grudnia 2012 r. W dniu 31.01.2014 r. na dziennik podawczy PINB w T. wpłynął wniosek P. S. oraz J. S., w którym powołując się na treść art. 154 k.p.a. zwrócono się o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 10 lutego 2012 roku sygn. [...] w sprawie rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego o nr [...], położonego w S., gm. [...] na działkach o nr [...] i [...] (...)". W trakcie postępowania PINB w T. pozyskał m.in. następujące dokumenty: ← Pismo Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 10.02.2014 r. znak: [...] (poz. 9 akt PINB), którym wskazano cyt.: "Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. ( ...) informuje, że w/w jako współwłaściciele nieruchomości w S. złożyli pod odpowiedzialnością karną oświadczenie o nieubieganiu się o pomoc w formie zasiłku celowego w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w P.. W złożonym oświadczeniu wyrazili zgodę na ubieganie się o pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 100 000 zł przez ojca C. S., który w chwili zdarzenia był użytkownikiem budynku. C. S. otrzymał zasiłek celowy w wysokości 100 000 zł na zakup mieszkania w związku ze zniszczeniem budynku mieszkalnego w S. w dwóch ratach po 50 000 zł. Z otrzymanego zasiłku zakupił mieszkanie w T.. Zasiłek rozliczono na podstawie aktu notarialnego wystawionego na T. i C. S.". ← Kopię decyzji Wójta Gminy w [...] z dnia 04.05.201 I r. nr [...] (poz. 21a akt PINB), którą (w związku ze zniszczeniem domu położonego w S.) postanowiono: "7. udzielić C. S. pomocy w postaci bezzwrotnego i jednorazowego zasiłku celowego w wysokości 100 000,00 zł brutto (słownie: sto tysięcy 00/100) z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego, w tym na pokrycie ceny zakupu lokalu oraz kosztów związanych z jego zakupem, tj. opłaty notarialnej, opłaty sądowej od wniosku o wpis w księdze wieczystej prawa własności nabywcy lokalu, podatku od czynności cywilnoprawnych (...)". ← Kopię karty dokumentacyjnej osuwiska w miejscowości S. gmina [...] (poz. 22 akt PINB) w której wskazano m.in.: "poważnie uszkodzony budynek mieszkalny państwa T. i C. S., S. (...) Istnieją zagrożenia dla zabudowy na całym osuwisku i w strefie buforowej wokół osuwiska (10-50 m od jego granic zewnętrznych). Szczególnie zagrożone są powiększeniem uszkodzeń budynki mieszkalne na posesjach S. i [...]". Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, w którym wskazano : "organ mógł rozpatrzyć wniosek w trybie art. 155 k.p.a." organ odwoławczy wskazał, że we wniosku P. S. oraz J. S. reprezentowanych przez adwokata T. Z. z dnia 28.01.2014 r. strony postępowania w wyraźny sposób przedstawiły podstawę swojego żądania tj. art. 154 k.p.a.. Organ administracji publicznej jest związany treścią żądania zawartego w podaniu i nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony. Jedynie w sytuacji, gdy treść żądania jest ogólnikowa bądź nieprecyzyjna, a z wnioskiem o zmianę decyzji zwróciła się strona, która może nie znać przepisów, organ winien wezwać wnoszącego do doprecyzowania wniosku, jednocześnie udzielając niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W ocenie WINB w K., w niniejszym przypadku powyższe okoliczności nie wystąpiły, gdyż z wnioskiem z dnia 28.01.2014 r. o zmianę decyzji zwróciły się strony reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata T. Z., posiadającego stosowne wykształcenie i doświadczenie zawodowe. Wobec tego brak było podstaw, aby PINB w T. dokonywał interpretacji złożonego wniosku, gdyż strona ma prawo oprzeć wniosek o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w celu wzruszenia decyzji ostatecznej na wybranej przez siebie podstawie prawnej, tym bardziej, że tryb przewidziany w art. 154 § 1 k.p.a., w przeciwieństwie do trybu z art. 155 k.p.a., nie wymaga do zmiany decyzji ostatecznej zgody pozostałych stron postępowania. Natomiast kwestia trafności wskazanej przez stronę podstawy prawnej żądania jest przedmiotem oceny organu w decyzji kończącej postępowanie w sprawie. WINB w K. przychylił się do linii orzeczniczej prezentowanej m.in. w wyrokach: - Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.04.2002 r. sygn. akt I SA 2188/00 (publ. LEX nr 81741) cyt.: "O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostateczne strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane". - Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.05.2008 r. sygn. akt II OSK 510/07 (LEX nr 505314) cyt.: żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. Powyższa reguła znajduje zastosowanie również przy wyborze trybu postępowania, w jakim strona pragnie dochodzić swoich praw". Podkreślono również, że po wydaniu przez PINB w T. postanowienia z dnia 21.02.2014 r. znak: [...] (poz. 11 akt PINB) informującego m.in. na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznawania się z aktami sprawy, a także składania pisemnych i ustnych wyjaśnień w sprawie, przyjęty tryb postępowania nie był kwestionowany przez żadną ze stron, co dodatkowo przemawia przeciwko możliwości uznania przez WINB w K., że wolą wnioskodawcy było wszczęcie postępowania w trybie art. 155 k.p.a.. Przechodząc do oceny dopuszczalności uchylenia objętej wnioskiem decyzji zgodnie z żądaniem wnioskodawcy organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ale przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W myśl § 2 art. 154 k.p.a. w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Z tego przepisu wynika, że organ administracyjny może zmienić lub uchylić wskazaną decyzję w przypadku, gdy są spełnione kumulatywnie następujące przesłanki: jest to decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, zaś za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Niezaistnienie chociażby jednej z w/w przesłanek wyklucza wydanie decyzji uchylającej lub zmieniającej daną decyzję na podstawie cytowanego wyżej przepisu. Ponadto podkreślono, że wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 154 k.p.a. ma charakter uznaniowy. Organ odwoławczy odniósł się przede wszystkim do treści decyzji objętej wnioskiem oraz treści przepisu prawa, stanowiącego podstawę prawną jej wydania. Przepis art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego obliguje organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Przesłanką wydania decyzji na podstawie w/w przepisu było położenie obiektu na czynnym osuwisku ( kopia karty dokumentacyjnej osuwiska w miejscowości S. gmina [...] - poz. 22 akt PINB). Ponieważ objętą wnioskiem decyzją nałożony na stronę został obowiązek w postaci rozbiórki, nie można tym samym uznać, że na mocy tej decyzji strona nie nabyła prawa. WINB w K. podkreśla, że podziela pogląd prezentowany w jednolitym w tej kwestii orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym pojęcie "nabycia prawa" w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. należy rozumieć szeroko. Owo "nabycie prawa" obejmuje bowiem również sytuację, kiedy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę obowiązki, a zatem wpływa na jej sytuację prawną (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 sygn. akt II OSK 771/07 LEX nr 485362) . Kwestię powyższą wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1188/04 publ. LEX nr 154973, wskazując: "Przez nabycie prawa z decyzji ostatecznej, o którym mowa w art. 154 KPA należy rozumieć każde przysporzenie w sferze prawnej. W przypadku decyzji, na mocy której nałożono na stronę obowiązek, "przysporzeniem w sferze prawnej" jest skonkretyzowanie co do treści i rozmiaru spoczywającego na stronie obowiązku. W ten sposób przepisy KPA chronią stronę przed zwiększeniem określonego decyzją ostateczną obowiązku, bez jej zgody, tylko z tego powodu, że "przemawia za tym interes społeczny". Żeby zatem przyjąć, iż decyzja ostateczna nakładająca na stronę obowiązek jest decyzją na mocy, której strona nabyła prawo nie trzeba wykazywać, która strona, i jakie prawo nabyła. ". Organ aprobuje powyższy pogląd, zgodnie z którym : "Do decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a., nie należą decyzje nakładające na stronę obowiązek, bowiem nawet te decyzje są decyzjami, na mocy których pewne osoby nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych, a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2012 r., VII SA/Wa 2321/11, publ. LEX nr 1155957). Wobec powyższego należy stwierdzono, że wydanie decyzji uchylającej decyzję PINB w T. z dnia 06.12.2010 r. znak: [...] zmienioną decyzją z dnia 10.02.2012 r. znak: [...] zgodnie z wnioskiem P. S. i J. S. byłoby niedopuszczalne i stanowiłoby naruszenie przepisów k.p.a., gdyż tryb art. 154 § 1 k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji, na mocy których żadna za stron nie nabyła prawa. WINB w K. w związku z zarzutami podniesionymi w odwołaniu dokonał także oceny pozostałych przesłanek ustawy wynikających z przepisu - czy za zmianą (uchyleniem) decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kopii karty dokumentacyjnej osuwiska, brak jest możliwości stabilizacji osuwiska cyt.: "Teren osuwiska wraz ze strefą buforową wokół osuwiska powinien zostać całkowicie wyłączony z zabudowy mieszkalnej (łącznie z rekreacyjno-letniskową) (...) Budynek i mieszkalne na posesjach Państwa T. i C. S., S., a także Państwa M. i S. S., S. zostały poważnie uszkodzone. Powiatowy Inspektor Budowlany wydał nakaz ich opuszczenia. Podobna sytuacja miała miejsce w 1997r., kiedy to również uaktywnienie osuwiska spowodowało uszkodzenie tych samych budynków. Pozostawienie zabudowy mieszkalnej w obrębie osuwiska jest niemożliwe (...)". Do obowiązków organów nadzoru budowlanego należy eliminowanie zaistniałych zagrożeń w budownictwie. Wobec powyższego za zmianą decyzji z dnia 06.12.2010 r. znak: [...] zmienionej decyzją z dnia 10.02.2012 r. znak: [...] nie przemawia interes społeczny, a także słuszny interes strony ze względu na położenie budynku na osuwisku, które może stwarzać realne niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi. Z uwagi na podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty, że : "Za dokonaniem zmiany bądź uchylenia przemawia także słuszny interes strony, wyrażający się w tym, że w przypadku utrzymania pierwotnej decyzji wnioskodawcy poniosą znaczne koszty związane z koniecznością przeprowadzenia rozbiórki (...)" należy wskazać, że orzecznictwo sądów administracyjnych zwraca uwagę na fakt, że "wymagania słusznego interesu strony nie mogą pozostawać w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym bowiem interes ten nie byłby wówczas słuszny" (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.12.2009,VII SA/Wa 575/09"). Co do podnoszonego zarzutu, że zastosowanie art. 67 ust. 1 u.p.b. jest uzasadnione dopiero wówczas, gdy niemożliwe jest przeprowadzenie remontu bądź odbudowy obiektu organ odwoławczy wskazał, że w niniejszym postepowaniu nie jest możliwa merytoryczna ocena decyzji PINB w T. z dnia 06.12.2010 r. znak: [...] zmienionej decyzją z dnia 10.02.2012 r. znak: [...]. WINB w K. przychylił się w tym zakresie do linii orzeczniczej prezentowanej m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.10.2012 r. sygn. akt I GSK 792/11 (LEX nr 1233641): "W postępowaniach, o których mowa w art. 154 i art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalna merytoryczna kontrola wydanego rozstrzygnięcia. Strona nie może, powołując się na interes społeczny lub własny interes, domagać się w tym trybie ponownej oceny merytorycznej wydanej decyzji". Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. S., P. S. i H. S., zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w zw. z art. 154 k.p.a. - poprzez uznanie że poprzez nałożenie na stronę nakazu rozbiórki nabyła ona prawo w rozumieniu art. 154 k.p.a., a ponadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 155 k.p.a. i jego niezastosowanie z urzędu bądź na wniosek. Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew stanowisku organu administracji nałożenie na stronę obowiązku nie zawsze jest jednoznaczne z nabyciem przez nią praw. Nie jest prawdą, że kwestia ta została w orzecznictwie jednoznacznie rozstrzygnięta, wystarczy wspomnieć orzeczenie w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska organu orzekającego, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją, na mocy której strona nabywa prawo w rozumieniu powyższego przepisu (tak: wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013 roku, sygn. II OSK 756/12, LEX nr 1376778). W podobnym tonie wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 4 lutego 2002 roku, w którym stwierdzono, że decyzja administracyjna zawierająca rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia lub przy sprzeciwie organu administracji publicznej, nakłada wprawdzie na podmiot, który realizował roboty budowlane w warunkach tak zwanej samowoli budowlanej obowiązek rozbiórki, a więc z punktu widzenia tej strony postępowania nie nabywa ona prawa. Jednak w razie orzeczenia o rozbiórce części obiektu można mówić o nabyciu prawa do tego, iż rozbiórce podlega tylko ta część obiektu, która jest objęta decyzją (tak: wyrok NSA z dnia 4 lutego 2002 roku, sygn. IV SA 1076/00, LEX nr 747648). Również w doktrynie kwestionowało się i nadal kwestionuje zasadność uznania, iż nabywa się prawa na mocy decyzji, które tworzą tylko i wyłącznie obowiązek (tak: J. Borkowski, Zmiana i uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967, s. 30; J. Starościak, Prawo administracyjne, Warszawa 1975, s. 306; W. Dawidowicz, Postępowania administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1989, s. 227). Zdaniem skarżących, ustalenie, że decyzja nie tworzy praw nabytych winno się opierać na ustaleniu czy z danego rozstrzygnięcia strona może wyciągnąć dla siebie korzyść prawną czy też nie. Tylko w tym pierwszym przypadku można mówić o powstaniu praw nabytych. Ze względu na wspomnianą rozbieżność, organ winien skupić się na zbadaniu czy mają miejsce przesłanki przewidziane w trybie art. 154 k.p.a. jak i art. 155 k.p.a. W przedmiotowej sprawie zdaniem skarżących spełnione zostały pozostałe przesłanki wyszczególnione w art. 154 k.p.a., bowiem decyzja PINB z dnia 6 grudnia 2010 roku, zmieniona decyzją z dnia 10 lutego 2012 roku, była decyzją ostateczną. Ponadto za jej zmianą przemawiał słuszny interes strony, związany nie tylko z ogromnymi oszczędnościami finansowymi, ale także z możliwością mieszkania we własnym domu rodzinnym, z którym łączy skarżących specyficzna i wyjątkowa więź. Zmianie bądź uchyleniu wspomnianych decyzji nie sprzeciwia się interes społeczny, ponieważ jak to wynika z opinii technicznej mgr inż. M. B. dot. analizy uszkodzeń i sposobów zabezpieczenia budynku posadowionego na działkach nr [...] i [...] w S. - istnieje potrzeba wykonania rozbiórki jedynie części budynku, natomiast w pozostałym zakresie budynek może zostać wzmocniony i zabezpieczony. Ponadto opinia powyższa nie wyklucza możliwości ustabilizowania podłoża gruntowego, w tym celu wnioskodawcy mają zamiar zlecić odpowiednim podmiotom wykonanie opinii geologicznej tak, aby wykazać, że budynek nie znajduje się na osuwisku, które ma charakter czynny. Zdaniem skarżących nie ma racji organ administracji twierdząc, że jest związany zakresem żądania przedstawionym przez stronę. Bez wychodzenia poza zakres żądania organ mógł rozpatrzyć wniosek w trybie art. 155 k.p.a. skoro przyjął, że na mocy decyzji pierwotnej strona nabyła prawo w postaci dokonania rozbiórki. Ponadto organ mógł wszcząć z urzędu postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. biorąc pod uwagę argumentację przedstawioną we wniosku z dnia 28 stycznia 2014 roku. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie ich wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem a sprawa została rozpoznana przez organy we właściwym trybie to jest art. 145 § 1 kpa , bowiem tak jednoznacznie sformułowany został wniosek z dnia 28 stycznia 2014 r przez profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego strony. We żądaniu wniosku w sposób nie budzący wątpliwości wskazano, że dotyczy on uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 6 grudnia 2010 r , znak. ; [...] ( zmienionej decyzją z dnia 10 lutego 2012 r ) w oparciu o art. 154 kpa. Obowiązki organów administracyjnych wynikające z art. 9 kpa nie polegają na informowaniu radcy prawnego o treści przepisów prawa stanowiących podstawę rozstrzygania sprawy, w której radca ten występuje jako pełnomocnik strony ( z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 16 maja 2012 r , I OSK 699/11 , CBOSA , komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją prof. Romana Hauzera i prof. Marka Wierzbowskiego , Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2014, art.9 , teza 17 str 54) W tej sytuacji organ administracyjny jest związany treścią żądania i nie jest władny do zmiany jego kwalifikacji prawnej bowiem sformułowania dokonał profesjonalny pełnomocnik. Przy czym stwierdzić należy że rozpoznając sprawę organy obu instancji przeanalizowały wszystkie przesłanki mające znaczenie przy zastosowaniu art 154 § 1 i 2 kpa, a nawet faktycznie również te, o których mowa w art. 155 kpa. Trafnie rozważono, że przesłanki te nie są spełnione. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 30 , poz. 168 ze zm. ) decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej , który ja wydał , jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Nabycie prawa interpretowane jest w orzecznictwie sądów szeroko a mianowicie, że każde rozstrzygnięcie indywidualne i merytoryczne kształtujące sytuację prawną strony należy traktować, jako rozstrzygnięcie na podstawie którego strona "nabywa prawa "dlatego w orzecznictwie przyjmuje się że decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego zaliczana jest do decyzji na mocy której strona nabywa prawo. ( wyrok NSA z dnia 27 maja 2003 r IV SA 3205/01 Legalis, komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją prof. Romana Hauzera i prof. Marka Wierzbowskiego , Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2014, art.155 , str 645 ) wbrew twierdzeniom wniosku. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 6 grudnia 2010 r , znak. ; [...] ( zmieniona decyzją z dnia 10 lutego 2012 r ) nakładająca obowiązek rozbiórki jest decyzją na mocy której strona nabyła prawo w związku z tym nie ma do żądania jej uchylenia zastosowania przepis art. 154 § 1 kpa. Brak również podstaw do uwzględnienia wniosku o uchylenie tej decyzji ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony ( przesłanki wspólne dla art. 154 i 155 kpa). Podnoszona przez skarżących możliwość mieszkania w domu rodzinnym, z którym łączy ich specyficzna i wyjątkowa więź jakkolwiek przedstawia subiektywną wartość dla skarżących, ale w okolicznościach niniejszej sprawy to za mało by spełnione zostały przesłanki ustawy i aby możliwe było doprowadzenie do uchylenia decyzji o rozbiórce. Przesłanka słusznego interesu strony musi być zobiektywizowaną, realnie istniejąca potrzebą ochrony prawnej o charakterze konkretnym , a takiego uzasadnienia brak wnioskowi. W szczególności w związku z wydaną decyzją rozbiórkową C. S. uzyskał zasiłek celowy w wysokości 100.000 zł na zakup mieszkania w T. i takie mieszkanie zakupił. Jego, zatem prawo do posiadania mieszkania zostało zachowane. Poza tym budynek nr [...] położony jest w strefie aktywnej czynnego starego osuwiska , przy lewym dopływie rzeki [...]. Z karty osuwiskowej wynika że stabilizacja osuwiska ze względu na powierzchnię, miąższość typ i jego charakter jest niemożliwa gdyż koszt znacznie przekroczyłby wartość budynków a teren osuwiska wraz ze strefa buforową wokół powinien zostać całkowicie wyłączony z zabudowy mieszkaniowej, bowiem brak możliwości stabilizacji osuwiska. Osuwisko powoduje degradację objętego terenu i zniszczenie posadowionych na tym obszarze obiektów budowlanych. Położenie budynku na osuwisku stwarza rzeczywiste niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi. Stosownie do art. 67 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89 , poz. 414 ze zm. ), jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Złożona opinia prywatna z 21 marca 2014 r mgr inż. M. B. zakłada, że ewentualne bezpieczne użytkowanie części obiektu oraz wykonanie wzmocnień jest celowe przy założeniu ustabilizowania podłoża gruntowego a nie zajmuje się w ogóle konsekwencjami istnienia czynnego osuwiska, co sprawia że sporządzona została w oderwaniu od realnych okoliczności sprawy i nie ma znaczenia dla trafności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270),.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło