II SA/Kr 105/17

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania tymczasowego obiektu budowlanego p o s t a n a w i a oddalić wniosek R. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzupełniony pismem z dnia 18 lutego 2017 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 grudnia 2016 r. We wniosku wnioskodawca oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną K. S. oraz synem M. S. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi - 600 zł . Składa się na niego strata z prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, którą określa ona na 2.000 zł miesięcznie oraz dochód z prowadzonej działalności gospodarczej przez żonę w wysokości 1.400 zł. Według oświadczenia w skład posiadanego majątku wchodzi dom o pow. 120 m2, działka o pow. 0,125 ha. oraz samochód osobowy [...] z 2012 r. Na uzasadnienie wniosku wnioskodawca podał, iż przez dwa i pół roku był zarejestrowany jako bezrobotny. W sierpniu 2016 r. Urząd Pracy przyznał mu dotację w wysokości 22.000 zł na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Kwota ta była niewystarczająca więc wnioskodawca zapożyczył do kwoty w wysokości 12.000 zł. W efekcie problemów związanych z prowadzeniem działalności jak i problemów ze zgłoszeniem budowalnym wnioskodawca stracił wielu klientów i na chwile dzisiejszą prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest nieopłacalna. Wnioskodawca nie dysponuje żadną gotówką, aby dokonać wpisu sądowego od skargi. Wnioskodawca określił też wysokość miesięcznych zobowiązań i stałych wydatków : opłata za prąd-128 zł, gaz- 115 zł, śmieci, rata kredytu hipotecznego – 500 zł. W opinii referendarza informacje przekazane przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 9 marca 2017 r., wnioskodawca został wezwany do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 18 marca 2017 r., uzupełniającym wniosek wnioskodawca wyjaśnił, iż wskutek braku porozumienia z żoną nie jest w stanie dostarczyć żądnych przez sąd dokumentów ( za wyjątkiem zeznania podatkowego za rok 2015, w którego posiada był wnioskodawca), gdyż żona odmówiła ich udostępnienia. Do pisma jak i do wniosku wnioskodawca dołączył kserokopie następujących dokumentów: plik dotyczący stanu zdrowia wnioskodawcy, za okres od 2014 do 2016 r., umowa zaciągnięcia kredytu hipotecznego warz z harmonogramem spłaty, decyzja z dnia 12 sierpnia 2016 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z jednorazowym dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, historia rachunku bankowego w [...] za okres od grudnia 2016 r. do lutego 2017 r.. historia rachunku bankowego w [...] za okres od grudnia 2016 do lutego 2017 r., zeznania podatkowego żony za rok 2015 , zeznania podatkowe wnioskodawcy za rok 2016, deklaracje VAT-7 za okres grudzień 2016 oraz styczeń i luty 2017 r. wnioskodawcy, faktura VAT za dostawę energii elektrycznej za okres od maja do września 2016 r. Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zatem wniosek wnioskodawcy należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń wnioskodawcy jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż ponosi stratę w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, którą określił na 2.000 zł miesięcznie. Dochód żony to 1.400 zł miesięcznie. Do pisma uzupełniającego wniosek przedkłada zeznanie podatkowe za rok 2016, z którego wynika, iż przychód za ten rok wyniósł – 29.429,48 zł, koszty uzyskania przychodu - 48.660,50 zł a strata – 19.231,02 zł. W tym miejscu orzekający pragnie zwrócić uwagę, iż strata powstaje w skutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania. Brak obowiązku zapłaty podatku dochodowego nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej ( postanowienie NSA z dnia 25 września 2012 r., sygn.. akt I GZ 228/12). Co za tym idzie powoływanie się przez skarżącego na powstała stratę tak naprawdę nie obrazuje jego realnej sytuacji finansowej. Z przedstawionych wyciągów z prowadzonych rachunków bankowych wynika stały przepływ środków finansowych w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej. W miesiącu lutym 2017 r.na rachunku bankowym skarżącego w [...] widnieje wpływ w wysokości 6.630,74 zł, 9.647 za miesiąc styczeń 2017 i 4.593,52 zł za miesiąc grudzień 2016 r. Wnioskodawca dokonuje w oparcie o te wpływy wszelkich opłat związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą jak i związanych z potrzebami dnia codziennego - dokonuje opłat za media, za usługi telefoniczne. Z pewnością uwidocznione przepływu środków pieniężnych na koncie wnioskodawcy nie koresponduje z wykazywanym we wniosku brakiem dochodu. Wnioskodawca nieprzerwanie prowadzi działalność gospodarczą ( świadczą o tym przedłożone deklaracje VAT-7) przynosząca określony dochód. Wnioskodawca deklaruje również dochód osiągany z prowadzonej działalności gospodarczej przez żonę. Nie przedkłada jednak żądanych dokumentów twierdząc, iż żona odmówiła ich przekazania – wyciągi z konta bankowego. W opinii orzekającego wnioskodawca dysponuje środkami pieniężnym wystarczającymi na pokrycie kosztów sądowych , które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500 zł( co stanowi wpis sądowy od złożonej skargi) oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Biorąc pod uwagę jego sytuację materialną – wykazany majątek oraz miesięczny dochód jego i żony, byłoby całkowicie nieuzasadnione przerzucanie ciężaru ponoszenia kosztów postępowania sądowego w jakimkolwiek zakresie na współobywateli. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).