II SA/Kr 1060/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w T. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi J.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 11 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. ostatecznym w toku instancji orzeczeniem z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt: [...] oddaliło wniosek J.M. z dnia 29 grudnia 2008 r. o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej należnej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w T. , oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obr. [...] , o pow. 1005 m2, dokonane pismem Prezydenta Miasta T. z dnia 27 listopada 2008 r., jest uzasadnione w innej wysokości. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że wypowiedzenie Zastępcy Prezydenta Miasta T. z dnia 27 listopada 2008 r. doręczone zostało J.M. w dniu 4 grudnia 2008 r. W wypowiedzeniu tym zawarto prawidłowe, odpowiadające treści art. 78 ust. 2-4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pouczenie o terminie i sposobie złożenia wniosku. Pomimo tego wniosek J.M. o ustalenie, że podwyższenie opłaty jest uzasadnione w innej wysokości (opatrzony datą 29 grudnia 2008 r.), złożony został osobiście w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w dniu 5 stycznia 2009 r., tj. z uchybieniem ustawowego 30-dniowego terminu przewidzianego do jego złożenia. Reasumując, wskazano, że wniosek taki, zgodnie z art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, musi zostać oddalony. W orzeczeniu zawarto pouczenie o możliwości wniesienia za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. sprzeciwu do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, w terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia. W razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia. Od powyższego orzeczenia Kolegium. J.,M. , w ustawowo zakreślonym terminie, wniosła sprzeciw do Sądu Rejonowego w T. . W sprzeciwie tym zawarła również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku oddalonego orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 11 lutego 2009 r. Kolegium przekazało Sądowi Rejonowemu w T. akta sprawy wraz ze sprzeciwem z dnia 28 lutego 2009 r., w treści którego sformułowany został również wyżej już opisany wniosek o przywrócenie terminu, na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651). W dniu 31 stycznia 2011 r. Sąd Rejonowy w T. zwrócił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w T. akta przedmiotowej sprawy wraz z informacją, że Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r. (sygn. akt [...] ) "odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa dokonane wypowiedzeniem z dnia 27.11.2008 r. jest nieuzasadnione w innej wysokości wobec faktu, że wniosek taki powinien być rozpoznany przez organ administracyjny". Postanowieniem tym Sąd odrzucił jednocześnie sprzeciw J.M. od orzeczenia SKO w T. z 11 lutego 2009 r. (pkt II postanowienia). Samorządowe Kolegium Odwoławcze T. postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt: [...]odmówiło wnioskowi J.M. z dnia 28 lutego 2009 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa (działki nr [...]obr. [...] ), jest uzasadnione w innej wysokości, zawartego w sprzeciwie J.M. z dnia 28 lutego 2009 r. od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 11 lutego 2009r. [...] oddalającego wniosek J.M. z dnia 29 grudnia 2008 r. o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej należnej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w T. , oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb [...] , dokonane pismem Zastępcy Prezydenta Miasta T. z 27 listopada 2008r, jest uzasadnione w innej wysokości. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy. Wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt: II SAB/Kr 71/11 zobowiązał organ do wydania w terminie 30 dni aktu w przedmiocie wniosku J.M. z dnia 28 lutego 2009 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego było nieuzasadnione. Kolegium podało, że doręczenie powyższego prawomocnego wyroku oraz zwrot akt sprawy nastąpił w dniu 17 kwietnia 2012 r. Od tego dnia rozpoczął bieg 30 dniowy termin do wydania przez Kolegium aktu w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku J.M. z dnia 28 lutego 2009 r. o przywrócenie terminu. Kolegium przytoczyło treść art. 58 § 1-3 k.p.a., w którym ustanowiono cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, tj.: wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie siedmiodniowego, nieprzywracalnego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin, uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. W związku z powyższym Kolegium ustaliło, że doręczenie J.M. orzeczenia Kolegium z dnia 11 lutego 2009 r. oddalającego jej wniosek z uwagi na uchybienie terminu miało miejsce w dniu 18 lutego 2009 r., co bezspornie wynika z zalegającego w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższego orzeczenia. Zatem najpóźniej w tym dniu J.M. uzyskała wiadomość o złożeniu wniosku z dnia 29 grudnia 2008 r. z uchybieniem terminu. Od daty tej rozpoczął więc bieg siedmiodniowy, nieprzywracalny termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Tymczasem sprzeciw, a zarazem i zawarty w jego treści wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego było nieuzasadnione, opatrzony datą 28 lutego 2009 r., złożony został przez J.M. w siedzibie Kolegium dopiero w dniu 2 marca 2009 r. (tj. 12 dnia od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu). Zdaniem Kolegium powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu do złożenia takiego wniosku. W sprawie nie została zatem spełniona przesłanka z art. 58 § 2 K.p.a., co skutkować musi wydaniem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa (działki nr [...] obr. [...] ), jest uzasadnione w innej wysokości. Wobec powyższego jedynie dla porządku wyjaśniono, że w doktrynie prawa administracyjnego powszechnie przyjmowany jest podgląd, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu (zob. np. wyrok NSA z 30 grudnia 1998 r., III SA 1259/98; wyrok NSA z 13 października 1999 r., III SA 1436/99). Kolegium podało, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie braku swojej winy w uchybieniu terminu, czyli uwiarygodnienie stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Tego jednakże - zdaniem Kolegium - występująca w rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o przywrócenie terminu J.M. skutecznie nie uczyniła, uzasadniając swój wniosek jedynie "chęcią osobistego złożenia go w SKO, co też uczyniłam w pierwszym dniu jego pracy po tygodniowej przerwie, która nie został przekazana do widomości publicznej", oraz przekonaniem "o przesunięciu terminu przypadającego na dzień wolny od pracy na pierwszy dzień po dniu wolnym od pracy". Kolegium podniosło, że wskazywane wyżej przez wnioskodawczynię argumenty nie świadczą o braku winy osoby zainteresowanej w uchybieniu terminu. Zawinione uchybienie terminu, wyklucza zaś możliwość jego przywrócenia, nawet w przypadku spełnienia pozostałych przesłanek określonych w art. 58 k.p.a. Na marginesie Kolegium wyjaśniło, że nieprawdziwe jest stwierdzenie zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, że w dniach od 30 grudnia 2008 r. do 5 stycznia 2009 r. wystąpiła "przerwa w pracy SKO". W dniu 30 grudnia 2008 r. na dzienniku podawczym Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. (ul. [...] złożonych zostało 14 podań, a w dniu 31 grudnia 2008 r. kolejnych 10 podań. Na dowód powyższego możliwe jest przeprowadzenie dowodu z dziennika korespondencyjnego. Kolegium powołało się również na wskazania zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt: II SAB/Kr 71/11. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na przytoczone wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. złożyła w dniu 14 czerwca 2012 r.J.M. . Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to art. 58 § 1 K.p.a. w zw. z art. 11a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 2, art. 7 i art. 87 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Kolegium przy badaniu wniosku w pierwszej kolejności powinno zbadać, czy Zastępca Prezydenta Miasta T. jest organem gminy (w rozumieniu art. 11a ustawy o samorządzie gminnym) i czy takie pismo (wypowiadające dotychczasową wysokość opłaty rocznej należną z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa) może być źródłem nałożonych obowiązków na jego adresata. Na takie wątpliwości w uzasadnieniu ustnym wskazywał Sąd Rejonowy w T. przy ogłaszaniu postanowienia z dnia 22 grudnia 2010 r., odrzucając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu. Nadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dziennika korespondencyjnego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na okoliczność wpływu wniosków w dniu 30.12.2008 r. Wskazała też na zwłokę w rozpoznaniu jej sprawy przez Kolegium oraz przemilczenie przez organ faktu, że w dniu 3 stycznia 2009 r. (piątek) Kolegium nie pracowało. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi, w pierwszej kolejności powtórzono argumentację dotyczącą braku przesłanek z art. 58 § 1-3 k.p.a., wobec uchybienia siedmiodniowemu terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jak i zawinienia strony w uchybieniu terminu. Wyjaśniono, że wbrew twierdzeniom skarżącej, w sytuacji uchybienia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadnione, Kolegium nie miało podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w tym badania czy Zastępca Prezydenta Miasta T. był uprawniony do dokonania wypowiedzenia dotychczas obowiązującej wysokości opłaty rocznej, należnej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Dalej podano, że nie sposób odnieść się do zarzutu naruszenia przywołanych w skardze przepisów Konstytucji, gdyż w skardze nie zostało sprecyzowane, w jaki sposób Kolegium wydając zaskarżone postanowienie z dnia 11 maja 2012 r., naruszyło art. 2, art. 7 czy art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na rozprawie sądowoadministracyjnej w dniu 25 października 2012 r. skarżąca nie stawiła się, a pełnomocnik organu oraz Prokurator Prokuratury Rejonowej w T. delegowany do Prokuratury Okręgowej w T. –E.B. wnosili o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., nr 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Kontroli podlegało postanowienie wydane w trybie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz.U. z 2010 r., nr 102, poz. 651) o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, z powodu spóźnionego złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu. W związku z przedmiotem zaskarżenia poza kontrolą sądowoadministracyjną pozostają zatem inne kwestie niż zasadność odmowy przywrócenia terminu. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd w całości podziela argumentację Kolegium przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i w odpowiedzi na skargę – w tym celu wyżej obszernie przytoczoną. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a przywrócenie terminu do złożenia tej prośby jest niedopuszczalne. Zasadnie ustaliło Kolegium, że doręczenie J.M. orzeczenia Kolegium z dnia 11 lutego 2009 r. oddalającego jej wniosek z uwagi na uchybienie terminu miało miejsce w dniu 18 lutego 2009 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższego orzeczenia. Najpóźniej zatem w tym dniu J.M. uzyskała wiadomość o złożeniu wniosku z dnia 29 grudnia 2008 r. z uchybieniem terminu. Przyjęcie tego dnia jako dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu jest najkorzystniejszym rozwiązaniem dla skarżącej w sytuacji, gdy z treści jej wniosku o przywrócenie terminu wynika, że przyczyną uchybienia była chęć osobistego złożenia podania w siedzibie SKO, oraz przekonaniem skarżącej, że złożenie wniosku o ustalenie w dniu 5 stycznia 2009 r. nastąpi z zachowaniem terminu. Mimo to sprzeciw, a zarazem i zawarty w jego treści wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego było nieuzasadnione sporządzony został dopiero w dniu 28 lutego 2009 r., a złożony przez J.M. w siedzibie Kolegium dopiero w dniu 2 marca 2009 r. (tj. 12 dnia od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu). W tym stanie rzeczy, gdy wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony, Kolegium zasadnie odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie. Pozostałe kwestie związane z oceną przesłanek wymienionych w art. 58 k.p.a. nie mają w sprawie rozstrzygającego znaczenia, chociaż stanowisko Kolegium i w tym zakresie jest zasadne. Na gruncie niniejszej sprawy należy dodatkowo zwrócić uwagę na treść art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu wydanego w granicach tej sprawy prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt: II SAB/Kr 71/11 stwierdzono "(...) brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do ponownego prowadzenia postępowania z wniosku J.M. z dnia 29 grudnia 2008 r. przez Kolegium. Sam wniosek o przywrócenie terminu wniesiony został, już po wydaniu orzeczenia przez Kolegium, a biorąc pod uwagę, że nastąpiło to jednocześnie ze złożeniem sprzeciwu Kolegium było zobowiązane przesłać całość akt sprawy do sądu powszechnego – zgodnie z obowiązującym prawem. Nadto orzeczenie Kolegium skarżąca otrzymała w dniu 18.02.2009 r. (i w tym dniu najpóźniej skarżąca dowiedziała się o złożeniu wniosku z uchybieniem terminu, chociaż z całości akt i tak wynika jednoznacznie, iż miała ona świadomość kiedy upływa termin do jego złożenia) - a wniosek o przywrócenie terminu złożony został osobiście w dniu 2.03.2009 r. (a nie w dniu 28.02.2009r. jak twierdzi skarżąca w skardze). Okoliczności te będą jednak podlegały ocenie Kolegium w świetle art. 58 k.p.a. przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu, który do chwili obecnej nie został rozpatrzony". Uwzględniając powyższą ocenę prawną w zakresie dopuszczalności kontynuowania postępowania z wniosku J.M. z dnia 29 grudnia 2008 r. oraz stosując powyższe wskazania WSA w Krakowie Kolegium trafnie stwierdziło, że wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony i z tego przede wszystkim względu nie mógł być uwzględniony. Również w odniesieniu do zarzutów skargi należy przychylić się do stanowiska Kolegium, że w sytuacji uchybienia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadnione, Kolegium nie miało podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w tym badania czy Zastępca Prezydenta Miasta T. był uprawniony do dokonania wypowiedzenia dotychczas obowiązującej wysokości opłaty rocznej, należnej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Nie może również odnieść skutku zarzut naruszenia przez Kolegium wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP, skoro skarżąca jedynie je przytacza nie precyzując, w jaki sposób doszło do ich naruszenia. Nie było również podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dziennika korespondencyjnego Kolegium. Zgodnie z art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów tylko wtedy, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Kwestia spóźnionego wniosku o przywrócenie terminu jest w sprawie bezsporna, a zatem wnioskowany dowód nie mógłby służyć wyjaśnieniu istotnych wątpliwości. Mając powyższe na uwadze skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.