II SA/Kr 1063/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-08-07
Skład orzekający: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie decyzji o warunkach zabudowy, która utraciła ważność i na podstawie której nie wydano pozwolenia na budowę, jest bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanej na gruncie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jest bezprzedmiotowe, jeżeli decyzja ta utraciła ważność z powodu upływu czasu i nie wydano na jej podstawie pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji sądowa kontrola decyzji nie jest celowa, ponieważ nie kształtuje ona już praw ani obowiązków stron, a stwierdzenie jej nieważności nie zmieniłoby ich sytuacji materialnoprawnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 1997 r. ustalającą warunki zabudowy. Postępowanie sądowe zostało wszczęte w 1997 r. i wielokrotnie zawieszane, m.in. z powodu śmierci uczestników postępowania. W trakcie postępowania ustalono, że decyzja o warunkach zabudowy utraciła ważność z powodu upływu czasu (do 1998 r.) i nie wydano na jej podstawie pozwolenia na budowę. Ponadto, projektowana droga gminna, dla której ustalano warunki zabudowy, miała mieć inny przebieg zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Postępowanie sądowe umorzono.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt II SA/Kr 1063 /13 Kraków, dnia 7 sierpnia 2013r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg D.K., A.K. , J.M., K.M. oraz E.W. , na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 lipca 1997r., znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: postępowanie sądowe umorzyć.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z dnia [...] lipca 1997r., znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie przez D.K. i A.K. (skargę zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Kr 1701/97), E.W. (sygn. akt II SA/Kr 1702/97) oraz J.M. i K.M. (sygn. akt II SA/Kr 1703/97).
Postanowieniami z dnia 24 stycznia 2000r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie we wszystkich trzech sprawach ze skarg na powyższą decyzję. Przyczyną zawieszenia była śmierć uczestniczki F.C., .
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – który stał się właściwy do rozpoznania sprawy zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- przepisy wprowadzające ustawę – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podjął zawieszone postępowanie w sprawie sygn. akt II SA/Kr 1703/97 ze skargi J.M. i K.M . Sprawie ze skargi J.M. i K.M. została nadana sygn. akt II SA/Kr 135/12, a zarządzeniem z dnia 23 stycznia 2012r. połączono ją do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą sygn. akt II SA/Kr 1702/97.
Zarządzeniem z dnia 17 sierpnia 2012r. sprawę sygn. akt II SA/Kr 1702/97 połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą sygn. akt II SA/Kr 1701/97.
W toku postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął czynności, zmierzające do usunięcia przeszkód w dalszym prowadzeniu sprawy, tj. mające na celu ustalenie następców prawnych zmarłej uczestniczki F.C. . Jednakże w trakcie tych czynności ujawniono kolejne zdarzenia, które tamowały rozpoznanie skarg. Ustalono, że w trakcie postępowania sądowego zmarli: skarżąca E.W. oraz uczestnicy: M.N. , T.G., J.K. , A.S., F.S., M(M)W. , M.S. , J.G. , J.W. l oraz R.W. .
Pismem z dnia 11 lipca 2013r. Wójt Gminy K. poinformował, że wydana przez niego decyzja znak [...] z dnia 17 marca 1997r., utrzymana w mocy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 1997r., znak [...] , była ważna do dnia 31 grudnia 1998r. Nie wydano na jej podstawie pozwolenia na budowę. Nadto projektowana droga gminna, dla której w drodze powyższych decyzji ustalano warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ma mieć inny przebieg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 128 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. -oznaczana dalej jako p.p.s.a.), sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. O ile śmierć skarżącego lub uczestnika oraz nieustalenie jego następców prawnych stanowi przeszkodę do rozstrzygnięcia sprawy w sposób merytoryczny, a zatem uniemożliwia dokonanie oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, o tyle nie tamuje ona zakończenia postępowania sądowego w sposób formalny. Jeżeli zatem zaistniały okoliczności, wykluczające wydanie w sprawie wyroku, postępowanie może zostać zakończone.
Tego rodzaju sytuacja zachodzi w wypadku zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania sądowego. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 1- 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak potrzeby sądowej kontroli zaskarżonej decyzji.
Należy podkreślić, że co do zasady sama utrata ważności (wskutek upływu terminu) decyzji administracyjnej nie czyni postępowania sądowego bezprzedmiotowym. Sąd administracyjny oprócz uchylenia aktu administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (co ma skutek ex nunc, czyli od momentu wyroku) może bowiem stwierdzić zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nieważność takiego aktu. Stwierdzenie nieważności powoduje skutek ex tunc, z mocą wsteczną, rodzi zatem taką sytuację, jakby zaskarżona decyzja w ogóle nie została wydana. Z wyjątkiem wypadków szczególnych przedmiotowe jest rozpoznawanie skargi również wtedy, gdy zaskarżona decyzja utraciła już swoją ważność, ale wcześniej pozostawała przez pewien okres czasu w obrocie prawnym.
Przypadkiem szczególnym, gdy wskutek utraty ważności aktu administracyjnego należy uznać postępowanie sądowe za bezprzedmiotowe, jest decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydana na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15, poz. 139 ze zm., dalej oznaczona jako u.z.p.), jeżeli na jej podstawie nie wydano decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 7 u.z.p., obligatoryjnym elementem każdej decyzji, ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, było określenie okresu ważności takiej decyzji. Z upływem oznaczonego w niej czasu, decyzja traciła ważność, a zatem przestawała funkcjonować w obrocie prawnym. Dodatkowo trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 46 ust. 2 u.z.p., decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie rodziła praw do terenu oraz nie naruszała prawa własności i uprawnień osób trzecich. Sama decyzja nie przyznawała zatem żadnych uprawnień w sferze prawa materialnego inwestorowi, ani też nie przyznawała uprawnień i nie nakładała obowiązków na inne strony postępowania. W szczególności nie uprawniała inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Jedynym jej skutkiem było powstanie po stronie inwestora możliwości wystąpienia o wydanie pozwolenia na budowę. Wynikało to z art. 47 u.z.p., stosownie do którego warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. W orzecznictwie sądowym przyjmowano, że decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ma charakter promesy, uprawniającej do uzyskania pozwolenia na budowę na określonych w niej warunkach (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1998r., sygn. akt II SA/Ka 1221/96, Lex Omega nr 34353).
Sądowa kontrola decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu byłaby zatem celowa, jeżeli decyzja ta nadal pozostawałaby w obrocie prawnym, bądź gdyby na jej podstawie inwestor uzyskał pozwolenie na budowę. Żaden z tych przypadków nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zgodnie z informacją, otrzymaną od Wójta Gminy K. decyzja utraciła ważność wskutek upływu czasu. Inwestor nie skorzystał również z promesy, jaką stanowiła decyzja i nie wystąpił o udzielenie pozwolenia na budowę. Decyzja nie kształtowała i nie kształtuje obecnie praw i obowiązków jej stron. Stwierdzenie jej nieważności nie zmieniałoby zatem niczego w sferze materialnoprawnych uprawnień czy obowiązków skarżących i uczestników niniejszego postępowania sądowego. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie byłaby zatem celowa. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrębnym postanowieniem podjął zawieszone postępowanie sądowe. Następnie zaś, po nadaniu sprawie nowej sygnatury, postępowanie sądowe umorzył, orzekając jak w sentencji niniejszego postanowienia i przyjmując za podstawę art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło