II SA/Kr 1068/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Z. i M. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 czerwca 2020 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 16 kwietnia 2019 r. znak: [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane orzekł: na rzecz I. i M. Z. jako właścicieli budynku mieszkalnego, w którym wykonano otwory okienne w ścianie zewnętrznej wschodniej, lokalizacja w O. przy ul. [...], działka nr [...], o obowiązku: 1. Wypełnienia otworu okiennego o wymiarach 178 cm x 156cm, usytuowanego w ścianie zewnętrznej wschodniej budynku w poziomie parteru materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, o klasie odporności ogniowej nie mniejszej niż El 30 lub zamurowanie z typowych materiałów murowych, dopuszczonych do stosowania w budownictwie, posiadającym oznaczenia "B" lub "CE"; 2. Wypełnienia otworu okiennego o wymiarach 120 cm x 150 cm, usytuowanego w ścianie zewnętrznej wschodniej budynku w poziomie poddasza materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, o klasie odporności ogniowej nie mniejszej niż El 30 lub zamurowanie z typowych materiałów murowych, dopuszczonych do stosowania w budownictwie, posiadającym oznaczenia "B" lub "CE"; 3. Wykonanie wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniach, które w wyniku robót budowlanych określonych w punktach 1 i 2 zostaną wyposażone w nieotwierane okna. Otwory należy wypełnić materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie w taki sposób, aby powierzchnia wypełnienia tego rodzaju materiałem nie przekraczała 10% powierzchni ściany zgodnie z § 232 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Roboty należy prowadzić pod nadzorem osoby uprawnionej z zachowaniem przepisów BHP. Po wykonaniu obowiązku należy dostarczyć do siedziby tutejszego organu protokołu potwierdzającego prawidłowość wykonania obowiązku. Termin wykonania obowiązku określono na 30 września 2019 r. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez I. Z. i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 30 czerwca 2020 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do dnia 30 listopada 2020 r.; w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania. W dniu 21 listopada 2016 r. uprawnieni pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na terenie nieruchomości przy ul. [...] w O., podczas których ustalono, że na tej nieruchomości znajduje się m.in. budynek mieszkalny, który od strony wschodniej umiejscowiony jest w granicy z posesją sąsiednią. Stwierdzono, że w elewacji wschodniej budynku mieszkalnego znajdują się dwa otwory okienne: na parterze o wymiarach 1,78 m x 1,56 m oraz na poddaszu o wymiarach 1,20 m x 1,50 m. Obecny w trakcie kontroli współwłaściciel obiektu - M. Z. oświadczył, że w 2012 r. nabył wraz z żona I. Z. kontrolowaną nieruchomość i od tamtej pory dokonano jedynie wymiany części stolarki okiennej, bez zmiany wymiarów otworów okiennych (powiększenia lub pomniejszenia). Do protokołu z kontroli dołączono dokumentację fotograficzną, potwierdzającą stan stwierdzony w terenie. W dniu 22 listopada 2016 r. w siedzibie PINB stawił się M. Z., który przedłożył kserokopie oświadczenia J. K. z dnia 21 listopada 2016 r. informującego, jak następuje: budynek przy ul. [...] w O., który odziedziczyłem po zmarłych rodzicach był moim domem rodzinnym wybudowanym w czasie okupacji niemieckiej przez hitlerowskiego okupanta. W czasie mojego w nim zamieszkania tj. przez ostatnie co najmniej 40 lat nie dokonywałem modernizacji polegających na naruszeniu ścian zewnętrznych. W chwili sprzedaży obecnemu właścicielowi budynek posiadał wygląd zewnętrzny identyczny jak aktualnie. W dniu 3 stycznia 2017 r. M. i J. O. protokolarnie oświadczyli, że przedmiotowy budynek został wybudowany przed II Wojną Światową jako stodoła, następnie w czasie II Wojny Światowej został przebudowany na Strażnicę, natomiast po wojnie został przebudowany przez Państwa K. na budynek mieszkalny, w którym nie było otworów okiennych od strony wschodniej. Jednocześnie Państwo O. poinformowali, że nie mają wiedzy kiedy zostały wykonane sporne otwory okienne. M. i J. O. w dniu 10 stycznia 2017 r. dołączyli do akt postępowania m.in. oświadczenie J. S., poprzedniego właściciela działki nr [...] w O., z którego wynika, że otwory okienne w elewacji wschodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w O. zostały wykonane przez J. K.. W dniu 12 grudnia 2017 r. PINB wydał decyzję znak: [...], którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 upb nakazał I. Z. i M. Z. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w O. przy ul. [...], poprzez zamurowanie dwóch otworów okiennych usytuowanych w ścianie wschodniej budynku, w terminie do dnia 31 marca 2018 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania I. Z. i M. Z. od tej decyzji PINB. MWINB decyzją nr [...] z dnia 4 października 2018 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę od ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie prowadząc postępowanie, PINB pismem z dnia 21 grudnia 2018 r. znak: [...] zwrócił się do Archiwum Państwowego w K. Oddział w B.-B., Starosty [...] oraz Prezydenta Miasta O. o udostępnienie wszelkiej dokumentacji dotyczącej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w O., tj. pozwoleń na budowę, zgłoszeń budowy, dokumentacji projektowej. Pismem z dnia 27 grudnia 2018 r. znak: [...] organ I instancji zwrócił się do Wydziału Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w O. o udzielenie informacji, czy od czasu sprzed II Wojny Światowej nastąpiły zmiany w przebiegu granicy działki nr [...] przy ul. [...] w O. (k. 29 akt PINB). Pismem z dnia 4 stycznia 2019 r. znak: [...] Starostwo Powiatowe w O. poinformowało, iż w okresie od 1999 r. nie odnotowało wydania decyzji dotyczących przedmiotowego budynku mieszkalnego (k. 34, 34a). W dniu 10 stycznia 2019 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo Urzędu Miasta w O. z dnia 7 stycznia 2019 r. informujące, iż w Archiwum Zakładowym Urzędu Miasta w O. brak jest pozwoleń na budowę oraz projektów budowlanych budynku mieszkalnego przy ul. [...] w O.. Pismem z dnia 14 stycznia 2019 r. znak: [...] Starostwo Powiatowe w O. poinformowało: (...) zarówno wschodnia jak i zachodnia granica działki [...] pokrywają się z granicami działek (parcel pierwotnych), a ponadto szkic polowy operatu [...] prezentuje przyleganie wschodniej ściany budynku do wschodniej granicy ówczesnej pgr. [...]. Jedynymi dokumentami prezentującymi przebieg przedmiotowych granic sprzed 1963 roku są mapy katastralne (skala 1:2880), których analiza również wykazała, że wschodnia granica obecnej działki [...] nie uległa zmianom. W dniu 30 stycznia 2019 r. PINB przeprowadził rozprawę administracyjną, w trakcie której pouczeni o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań zgodnie z art. 233 Kodeksu karnego, B. M. i M. O. oświadczyły, że sporny otwór okienny na parterze został wykonany przez J. K. ok. 46 lat temu. Zbieżne zeznania do powyższych złożyła również J. S., która wskazała na wykonanie otworów okiennych przez J. K. ok. lat 60-tych, 70-tych. Natomiast S. S. i J. S. oświadczyli, że przedmiotowe otwory okienne istniały już w latach 50-tych. W dniu 28 marca 2019 r. organ I instancji przeprowadził oględziny w terenie, ustalając, że otwór okienny na poziomie parteru, w elewacji wschodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w O. stanowi doświetlenie pomieszczenia sypialni. Strych ww. budynku pozostaje nieużytkowany. Powyższe ustalenia udokumentowano w formie materiału zdjęciowego. W toku postępowania odwoławczego, MWINB postanowieniem nr [...] z dnia 17 grudnia 2019 r. znak: [...], działając na podstawie art. 136 Kpa, zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Za pismem z dnia 2 marca 2020 r. znak: [...] PINB przesłał do MWINB akta administracyjne sprawy znak: jw. (zawierające karty nr [...]), które na skutek postanowienia MWINB nr [...] z dnia 17 grudnia 2019 r. znak: [...] zostały uzupełnione m.in. o: - pismo Prezydenta Miasta O. z dnia 15 stycznia 2020 r. znak: [...] informujące, że budynek położony przy ul. [...] w O. nie jest objęty gminną ewidencją zabytków dla miasta O.; - zaświadczenia z wykazu hipotecznego dla Lwh [...] gm.[...] oraz Lwh [...] gm. kat[...] - kserokopię dokumentacji pozyskanej z zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w O., tj.: wykaz synchronizowany numerów działek ewidencyjnych, wykaz zmian gruntowych, szkic polowy w 1963 r., mapa katastralna; - pismo Archiwum Państwowego w K. Oddział w B.-B., informujące, że w wyniku kwerendy przeprowadzonej w zespołach: Starosta Powiatu B. z lat 1903-1929, 1937-1938, 1939-1945; Starostwo Powiatowe w B. K. z lat 1936-1939, 1945-1950, 1951-1952; Powiatowa Rada Narodowa i Wydział Powiatowy w B. K. z lat 1945-1950; Akta gminy O. z lat 1754, 1781-1954, nie odnaleziono dokumentacji związanej z przedmiotowym budynkiem. Oceniając tak zebrany materiał dowodowy MWINB wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania została uczyniona przez organ I instancji weryfikacja legalności i prawidłowości zrealizowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w O. w zakresie otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku tj. ścianie zlokalizowanej w granicy z działką nr [...]. MWINB dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i stwierdził, iż podziela stanowisko PINB wyrażone w skarżonej decyzji. W wyniku przeprowadzonych przez PINB w dniu 21 listopada 2016 r. czynności kontrolnych ustalono, że w ścianie wschodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w O., tj. ścianie zlokalizowanej w granicy z sąsiednią posesją, zrealizowane są dwa otwory okienne: na parterze o wymiarach 1,78 m x 1,56 m oraz na poddaszu o wymiarach 1,20 m x 1,50 m. W toku prowadzonego postępowania PINB pozyskał informacje zarówno od Urzędu Miasta O., jak i Starostwa Powiatowego w O., że organy te nie posiadają dokumentacji (pozwolenie na budowę, projekt budowlany) związanej z ww. budynkiem. Również obecni właściciele nieruchomości I. i M. Z. nie są w posiadaniu dokumentacji dotyczącej obiektu. Ponadto, na podstawie oświadczeń świadków złożonych w trakcie postępowania, z uwagi na ich rozbieżność, nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie czasookresu zrealizowania spornych otworów okiennych oraz ich inwestora. W aktach sprawy znajdują się zarówno oświadczenia wskazujące, że otwór na parterze został wykonany przez J. K. ok. lat 60-tych, 70-tych (vide: zeznania B. M., M. O., J. S.; oświadczenie J. S.), jak i wskazujące na istnienie przedmiotowych otworów już w latach 50-tych (vide: zeznania S. S. i J. S.). Mając na względzie powyższe, w ocenie organu odwoławczego konieczne jest dokonanie analizy aktów prawnych obowiązujących od daty powstania obiektu budowlanego na działce nr [...] przy ul. [...] w O.: ? Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1928 r., nr 23, poz. 202): - obowiązujący na terenach gmin miejskich art. 196: Budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ognioochronny bez otworów i próżni (...); - obowiązujący na terenach gmin wiejskich art. 277 ust. 1: Nowe budynki powinny być wznoszone z zachowaniem co najmniej niżej podanych odległości od granic sąsiadów: a) budynki nieogniotrwałe — 6 metrów, b) budynki ogniotrwałe, posiadające od strony granicy otwory, prowadzące do pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi - 4 metry, c) budynki ogniotrwałe, nie posiadające od strony granicy otworów, wspomnianych w pkt b) - 3 metry; oraz art. 278: W przypadkach, gdy szczupłe rozmiary poszczególnych działek stoją na przeszkodzie zachowaniu odległości, wymienionych w art. 277, budynki mogą być wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów pod następującymi warunkami: (...) budynek, wznoszony przy granicy, powinien posiadać pokrycie ogniotrwałe i powinien być zaopatrzony od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni (...); ? § 80 ust. 2 pkt 3 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1966 r. Nr 10, poz. 44): dla oddzielenia budynków sąsiadów, nie wymienionych w pkt 1, przy zachowaniu przepisu ust. 1 wystarczy na granicy nieruchomości ściana o odporności ogniowej klasy B, bez otworów i wpuszczonych w nią belek z materiałów palnych, a na poddaszach i w piwnicach, jeżeli ściana ta jest murowana - ponadto obustronnie otynkowana lub z wyfugowanymi spoinami; ? § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62): Budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidulanych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojącej jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych; ? § 12 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46) oraz § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690): należy zachować odległość zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami, co najmniej: 1) 4 m - dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi, 2) 3 m - dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Analizując powyższe przepisy należy zauważyć, że wszystkie akty prawne obowiązujące od 1928 r. nie zezwalały na umieszczenie otworów w ścianie granicznej. W tej sytuacji nie jest możliwe domniemywanie legalności spornych otworów okiennych. W świetle powyższego, roboty budowlane polegające na wykonaniu otworów okiennych należy zakwalifikować jako prace polegające na przebudowie. PINB prawidłowo wdrożył zatem tryb postępowania wyrażony w art. 50-51 upb, bowiem przedmiotowe roboty odpowiadały hipotezie art. 50 ust. 1 pkt 1 upb. Z uwagi, iż przedmiotowe roboty są ukończone organ I instancji zasadnie odstąpił od wydania postanowienia z art. 50 ust. 1 upb o wstrzymaniu robót budowlanych, mając na względzie art. 51 ust. 7 upb. Organ I instancji stwierdzając, iż roboty budowlane zostały wykonane w warunkach określonych w art. 50 upb, uprawniony był wydać decyzję, której podstawą materialnoprawną uczynił przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 upb. W ocenie MWINB przepisy techniczno-budowlane, tj. przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz.U. z 2019 r.. poz. 1065, dalej: WT) nie dają podstaw do zalegalizowania otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku mieszkalnego na działce nr [...] w O., tj. ścianie zlokalizowanej w granicy z działką nr [...] w O.. Powyższe powoduje konieczność doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem, poprzez zamurowanie spornych otworów okiennych materiałem murowym (dopuszczonym do stosowania w budownictwie, posiadającym oznaczenie "B" lub "CE") lub innym materiałem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej (§ 232 ust. 6 WT) tj. luksferami, cegłą szklaną o klasie odporności ogniowej minimum El 30. W ocenie MWINB organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął niniejszą sprawę wydając decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 upb nakładając na współwłaścicieli budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w O. I. Z. i M. Z. obowiązek wypełnienia materiałem przepuszczającym światło lub zamurowanie dwóch otworów okiennych usytuowanych w ścianie wschodniej budynku położonego przy ul. [...] w O. oraz wykonanie wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniach tego budynku. Należy nadmienić, iż nałożenie obowiązku wykonania wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniach, w których zlikwidowane zostaną sporne otwory okienne, wynika z treści § 147 ust. 2 WT: Wentylację mechaniczną lub grawitacyjną należy zapewnić w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, w pomieszczeniach bez otwieranych okien, a także w innych pomieszczeniach, w których ze względów zdrowotnych, technologicznych lub bezpieczeństwa konieczne jest zapewnienie wymiany powietrza. MWINB wskazał również, iż niezależnie od daty wykonania przedmiotowych otworów okiennych. PINB prawidłowo wskazał na regulacje prawne, które dotyczyły kwestii związanej z usytuowaniem obiektu budowlanego. Zatem PINB trafnie wskazał, iż ustalenie dokładnej daty samowolnego wykonania przedmiotowych okien pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Nietrafne są również twierdzenia skarżących, iż jako, że przedmiotowy obiekt znajdował się obrębie gminy wiejskiej, a nie jak błędnie wskazał PINB w obrębie gminy miejskiej, należało rozpatrywać przepisy Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1928 r., nr 23, poz. 202) zawarte w Tytule II: przepisy dla gmin wiejskich", które w ocenie odwołujących nie zawierają żadnych obostrzeń kwestii wyglądu, charakteru, czy też wypełnienia ścian granicznych wspomnianych budynków. Organ odwoławczy zauważa, że przepisy ww. Rozporządzenia, zarówno dla terenów gmin miejskich (art. 196), jak i terenów gmin miejskich (art. 277 i art. 278) nie umożliwiały sytuowania budynku ścianą z otworami w granicy z działką sąsiednią. Podsumowując, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego uznał, że obowiązek nałożony decyzją PINB z dnia 16 kwietnia 2019 r. znak: [...] jest prawidłowy. Z uwagi na upływ czasu od wydania decyzji organu I instancji zaistniała konieczność wyznaczenia nowego terminu wykonania nałożonych obowiązków. Wobec powyższego MWINB w myśl art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił skarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i w tym zakresie wyznaczył nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 30 listopada 2020 r. W ocenie organu odwoławczego niniejsze rozstrzygnięcie mieści się w normie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie I. Z. i M. Z.. Skarżonej decyzji zarzucili: 1. Obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7-07-1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. 2019 poz 1186 z późn. zm. zwane dalej p.b.) poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. w sytuacji, gdy do wzniesienia budynku z takimi otworami okiennymi, albo wybicia tych otworów okiennych doszło pod rządami przepisów obowiązujących wcześniej, 2. Obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. poprzez wydanie decyzji nakazującej wykonania określonych robót budowlanych w sytuacji, gdy stwierdzone przez organ naruszenie nie odbiega istotnie od przepisów prawa budowlanego, 3. Naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 77 ustawy z 14-06-1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 zwany dalej k.p.a.) poprzez: a. zaniechanie ustalenia daty wykonania w budynku spornych otworów okiennych, co nie pozwala określenie właściwego stanu prawnego dla oceny legalności tak wykonanych otworów okiennych b. zaniechanie ustalenia celu budowy lub przebudowy budynku i pełnionej przez niego funkcji, co nie pozwala na ustalenie legalności odstępstw od przepisów budowlanych. Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi, a także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy zarówno I jak i II instancji orzekały w oparciu o stan prawny nieadekwatny do okoliczności niniejszej sprawy. Nie ma w zasadzie sporu, co do tego że przedmiotowe otwory okienne zostały wykonane przed 1 stycznia 1995 r. powyższe powoduje konieczność zastosowania przepisów art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., obowiązującego przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., albo nawet art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego z 1961 r. Stosownie, bowiem do treści art. 65 ust. 1 przepisów przejściowych Prawa budowlanego z 1974 r. przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. stosuje się również do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, a niezakończonych decyzją ostateczną. Wydanie decyzji w oparciu o przepis prawa nieaktualny dla ocenianego stanu faktycznego narusza zasadę praworządności - art. 6 k.p.a. przez co uchybienie to nie pozwala na pozostawienie zaskarżonego aktu w obrocie prawnym. Niezależnie od powyższego trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. decyzję nakazującą doprowadzenie do zgodności z prawem wydaje się tylko dla istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w przepisach. W okolicznościach niniejszej sprawy sporne otwory okienne, nawet jeśli poczytywać je za wykonane niezgodnie z przepisami budowlanymi to nie stanowią one istotnego od nich odstępstwa. Ratio legis nakazów zachowania odstępu budynku od granicy działki oraz zakazu dokonywania otworów w ścianach, co do których tego odstępu nie zachowano jest ochrona przeciw pożarowa. Budynek skarżących, mimo że od wschodniej strony posadowiony jest w granicy działki, nie tworzy zagrożenia pożarowego dla nieruchomości sąsiedniej, gdyż ta jest niezabudowana. Zatem w tej sytuacji odstępstwo ewentualne odstępstwo od przepisów należy traktować jako nieistotne, co nie uprawniało organu do wydania zaskarżonej decyzji. Wskazano nadto, że organy nadzoru budowlanego pomimo szerokiego zakresu postępowania dowodowego nie zdołały ustalić kluczowych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy. Organ II Instancji nie ustalił nawet okresu, w którym sporne otwory okienne mogły zostać wykonane w tym budynku. O ile bowiem otwory te zostały wykonane w trakcie obowiązywania rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 17 listopada 1950 r. - w sprawie tymczasowych ulgowych przepisów budowlanych (Dz.U. z 1950r. Nr 53, poz. 487) to koniecznym było zbadanie, czy wykonanie tych otworów nie spełniało warunków z § 7 ust. 1 pkt 2 dopuszczającego odstępstwo od zakazu przewidzianego w art. 278 ust. 1 rozporządzenia z 16-02-1928r. Prezydenta Rzeczypospolitej o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (t.j. Dz.U. 1939 Nr 34, poz. 216). Ponadto organ zaniechał bardziej szczegółowego ustalenia celu budowy lub przebudowy tego budynku i jego funkcjonowania w czasie II wojny światowej. Otóż w relacjach świadków, w szczególności J. K. przewija się twierdzenie, że budynek ten miał służyć jako strażnica, przy czym nie wyjaśnia czy chodzi o strażnicę straży pożarnej, czy inną strażnicę. Warto podkreślić, że określenie strażnica funkcjonowało także w nomenklaturze wojskowej. Zatem zachodzi istotna wątpliwość, czy odstępstwa od generalnych przepisów budowlanych nie znajdują uzasadnienia w normach szczególnych. Z pewnością taka normą specjalną był art. 343 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, zgodnie z którym przy budowie budynków, pomieszczeń i urządzeń, przeznaczonych na specjalne cele, związane z obronnością Państwa, władza może zezwolić na niestosowanie niektórych przepisów rozporządzenia niniejszego a także przepisów, wydanych na jego podstawie, jeżeli tego wymaga przeznaczenie wspomnianych budynków, pomieszczeń lub urządzeń. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 października 2020 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie natomiast z art. 134 § p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt. 2 i ust. 7 w związku z art. 50 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), a postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji miało na celu ustalenie, czy otwory okienne budynku mieszkalnego przy ul. [...] w O., znajdujące się w jego ścianie wschodniej tj. ścianie zlokalizowanej w granicy z działką nr [...], zrealizowane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach i czy w związku z tym istnieje konieczność nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy (art. 50 i 51) tej ustawy, zamiast zastosowania przepisów art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, która w sposób odmienny niż poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nie dopuszczała legalizacji samowoli budowlanej. Reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego zamieszczone zostały w przepisie przejściowym art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. W ustępie 1 tego artykułu przyjęto, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast w ustępie 2 wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przyjęto zatem, że regułą podstawową wynikającą z ustępu 1 jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest sprawy będące w toku w dniu 1 stycznia 1995 r. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2. Wyjątek ten dotyczy wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona lub gdy w stosunku do takiego obiektu wszczęto przed ta datą postępowanie administracyjne. Oznacza to, że przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt był budowany bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r. Inaczej mówiąc, przepis ten ma zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ustawy prawo budowlane z 1994 r. dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zakończenie budowy obiektu nastąpiło również przed tą datą. Skoro przepis art. 103 ust. 2 p.b. z 1994 r. odwołuje się w sposób ścisły jedynie do normy art. 48 (rozbiórka samowoli budowlanej), to nie można obejmować hipotezą przepisu art. 103 ust. 2 innych przepisów p.b. z 1994 r. takich jak np. wykonania robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego (por. Wyrok NSA z dnia 21 września 2006 r. II OSK 1098/05, wyrok NSA z 10.06.2020 r., II OSK 3844/19, LEX nr 3052075.) Podkreślenia w tym miejscu wymaga fakt, że w niniejszej sprawie nie chodzi o to, że sam budynek posadowiony został w granicy z działką sąsiednia, ale o to, że w tak posadowionym budynku, w ścianie granicznej wykonano otwory okienne i to tych otworów okiennych, a nie całego budynku dotyczy kontrolowane postępowanie. Organ prawidłowo zastosował zatem przepisy aktualnie obowiązującego prawa budowlanego. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. poprzez wydanie decyzji nakazującej wykonania określonych robót budowlanych w sytuacji, gdy stwierdzone przez organ naruszenie nie odbiega istotnie od przepisów prawa budowlanego. Skarżący wskazują, że sporne otwory okienne nie stanowią istotnego odstępstwa od obowiązujących przepisów, jako że zakaz umieszczania otworów w ścianach sytuowanych w granicy uzasadniony jest ochroną przeciwpożarową, a stanowiących ich własność budynek nie tworzy zagrożenia pożarowego dla nieruchomości sąsiedniej, gdyż ta jest niezabudowana. Jednak brak możliwości sytuowania ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki ma na celu nie tylko zapewnienie ochrony przeciwpożarowej, ale także zapewnienie ochrony interesów osób trzecich. Obiekt budowlany należy projektować i budować w taki sposób, aby zapewnić poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Sam fakt, że działka sąsiednia jest obecnie niezabudowana nie oznacza, że nie może zostać zabudowana w przyszłości. Pozostawienie otworów okiennych w ich obecnym kształcie istotnie wpłynie na możliwość i warunki zabudowy działki nr [...]. Podkreślenia również wymaga, że zasady sytuowania obiektów budowlanych w zbliżeniu do granicy działek sąsiednich na przestrzeni dziesięcioleci kształtowały się różnie, ale zarówno w przeszłości jak i obecnie zbliżenie budynku do granicy poniżej odległości standardowych zawsze zastrzeżone było pod warunkiem, że w ścianie zbliżonej do granicy działki nie znajdą się otwory okienne i/lub drzwiowe. Z tą uwagą wiąże się kolejny zarzut skarżących tj. zarzut zaniechania dokładnego ustalenia daty wykonania w budynku spornych otworów okiennych, co nie pozwala określenie właściwego stanu prawnego dla oceny legalności ich wykonania. W tym miejscu wskazać zatem należy, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko organu w tym zakresie. Jak wskazano bowiem w zaskarżonej decyzji, po przeanalizowaniu aktów prawnych dotyczących sytuowania obiektów budowlanych w granicy działki lub w zbliżeniu do niej, począwszy od 1928 r. (str. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), żaden z nich nie zezwalał na umieszczenie otworów drzwiowych lub okiennych w ścianie granicznej. Istotnie organ nie ustalił dokładnej daty wykonania otworów okiennych, ustalony przedział czasowy wynikający z zeznań świadków waha się bowiem od lat 50 – tych do lat 70 – tych ubiegłego wieku. Jednak nie można zarzucić organowi naruszenia art. 7 i 77 Kpa, albowiem przeprowadził postępowanie dowodowe w bardzo szerokim zakresie, polegające zarówno na poszukiwaniu dokumentów archiwalnych jak i przesłuchaniu świadków. Nie można postawić organowi zarzutu, że pomimo podjętych starań nie był w stanie jednoznacznie ustalić faktów, które miały miejsce od 70 do 50 lat temu. Skoro zaś nigdy żaden przepis nie pozwalał na takie rozwiązanie, to szczegółowe ustalenie daty wykonania okien jest kwestią drugorzędną. Organ zbadał także, czy na przestrzeni lat nie zmieniła się granica pomiędzy nieruchomościami tj. działką skarżących i działką sąsiednią w taki sposób, że dom znalazł się w granicy działek choć pierwotnie mogło być inaczej. Jednak również i te ustalenia wskazują, że zmian w tym zakresie nie było, a granice działek przebiegały na przestrzeni lat tak jak obecnie. Skarżący przywołują § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 17 listopada 1950 r. w sprawie tymczasowych ulgowych przepisów budowlanych (Dz.U. z 1950r. Nr 53, poz. 487), wskazując, że być może wykonanie tych otworów spełniało warunki dopuszczające odstępstwo od zakazu przewidzianego w art. 278 ust. 1 z 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (t.j. Dz.U. 1939 Nr 34, poz. 216). Przywołane rozporządzenie Ministra Budownictwa z 1950 r. wydane zostało na podstawie art. 416 ust. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (t.j. Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 z późn. zm.), zgodnie zaś z tym przepisem " Minister Odbudowy w porozumieniu z Ministrami: Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych, Obrony Narodowej oraz Pracy i Opieki Społecznej może wydawać w drodze rozporządzeń dla całego obszaru Państwa lub jego części ulgowe przepisy policyjno - budowlane, dopuszczające odchylenia od wymagań art. 172 - 316. Przepisy dla wsi będą wydawane w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych." Zgodnie z § 7 Rozporządzenie Ministra Budownictwa: 1. Budynek ogniotrwały, wznoszony bezpośrednio przy granicy sąsiada, może nie posiadać muru ogniochronnego, wymaganego przez przepis art. 196: 1) jeżeli jest budynkiem mieszkalnym, jednorodzinnym w zabudowie szeregowej lub bliźniaczej, albo 2) jeżeli jest prawnie zapewnione niezabudowanie sąsiedniej działki do odległości, jaką w myśl przepisów obowiązujących należy zachować między budynkami. 2. W przypadku, określonym w ust. 1 pkt 1, ściany pomiędzy budynkami szeregowymi lub bliźniaczymi należy budować z materiału ogniotrwałego i wyprowadzać od fundamentu do niepalnego pokrycia dachu. Zgodnie zaś z art. 196 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach. Natomiast przywoływany przez skarżących przepis art. 278 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 1928 r., stanowił, że: "W wypadkach, gdy szczupłe rozmiary poszczególnych działek stoją na przeszkodzie zachowaniu odległości, wymienionych w art. 277, budynki mogą być wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów pod następującymi warunkami: a) o ile budynki są wznoszone jednocześnie przez właścicieli przyległych działek, mogą być zbudowane jako bliźniacze i mają być uważane za jedną całość; b) o ile budynki nie są wznoszone jednocześnie przez właścicieli przyległych działek, budynek, wznoszony przy granicy, powinien posiadać pokrycie ogniotrwałe i powinien być zaopatrzony od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni o grubości, równej co najmniej długości jednej cegły, wyprowadzony 30 centymetrów ponad dach, przy czym, o ile zachodzi potrzeba wpuszczenia do muru ogniochronnego drewnianych konstrukcyjnych części, ma pozostawać od drzewa do zewnętrznej powierzchni muru co najmniej pół długości cegły pełnego muru." Z zacytowanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że "ulgowe przepisy policyjno - budowlane, dopuszczające odchylenia od wymagań art. 172 – 316" choć dopuszczały budowę w granicy, to jednak nie dopuszczały umiejscawiania w ścianach granicznych "otworów i próżni". Co więcej, przepis art. 196 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. przywołany powyżej został przez organ przeanalizowany. Nie jest także uzasadniony zarzut zaniechania ustalenia celu budowy lub przebudowy budynku i pełnionej przez niego funkcji w czasie II wojny światowej. Aktualnie budynek pełni funkcję budynku mieszkalnego i tak musi być traktowany. Nie jest rzeczą organów nadzoru budowlanego prowadzenie historycznych, archiwalnych, być może międzynarodowych poszukiwań zmierzających do ustalenia głęboko historycznych zaszłości. Na marginesie można tylko wskazać, że przywoływany przez skarżących art. 343 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej stanowił, że "przy budowie budynków, pomieszczeń i urządzeń, przeznaczonych na specjalne cele, związane z obronnością Państwa, władza może zezwolić na niestosowanie niektórych przepisów rozporządzenia niniejszego a także przepisów, wydanych na jego podstawie, jeżeli tego wymaga przeznaczenie wspomnianych budynków, pomieszczeń lub urządzeń. Odstępstwa od przepisów, dotyczących wykonywania robót budowlanych są niedopuszczalne." Nie można zasadnie twierdzić, że jakakolwiek "specjalna funkcja" przedmiotowego budynku w czasie II wojny światowej (strażnica pożarna lub wojskowa), a zatem z natury rzeczy funkcja, z której korzystali hitlerowscy okupanci, miałaby służyć obronności Państwa Polskiego – bo o tym Państwie stanowi wskazany przepis rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, nie zaś o III Rzeszy Niemieckiej. Wobec powyższego skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.