II SA/Kr 1071/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : NSA Stanisław Biernat / spr. / AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. K. K. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego K. P. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].09.2000 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich K.P. , ur. [...], przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1981 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...]07.1947 r. do [...].12.1947 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane K.P. uprawnienia kombatanckie, pracował w Milicji Obywatelskiej. Milicja nie była służbą zmilitaryzowaną i żadne zadania w niej wykonywane nie mogą być uznane za działalność kombatancka. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K.P. zwrócił się o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z racji przynależności do Szarych Szeregów. Podał, że członkiem ZHP był od 1937 r. W latach 1940-1942 był zastępowym w drużynie Szarych Szeregów kierowanej przez J.W. . W dniu [...] 07.1942 r. został wywieziony do Niemiec i do kraju wrócił w 1946 r. Był przesłuchiwany przez UB i ukrył się w Milicji Obywatelskiej, w której służył w okresie od [..].07.1947 do [...].03.1948 r. w KP w H. Następnie został aresztowany i skazany na trzy lata wiezienia z art. 163 § 2 k.k. WP. W dniu [...]..2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr [...] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... i art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu organ podał, że ani za pracę w MO, ani za przebywanie na robotach przymusowych na terenie III Rzeszy nie przysługują uprawnienia kombatanckie. Termin składania wniosków o uprawnienia kombatanckie z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy o kombatantach minął natomiast 31.12.1998 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.P. zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa i wniósł o jej uchylenie. Do skargi dołączył zaświadczenie weryfikacyjne Stowarzyszenia Szarych Szeregów z 1992 r. oraz legitymację członkowską. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając motywację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.... W świetle orzecznictwa sądowego (por. np. uchwałę 7 sędziów NSA z 12.06.2000, OPS 5/00 ONSA 2001/1/3, Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. l ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Należy więc stwierdzić, że jedynym tytułem przyznania K.P. uprawnień kombatanckich była jego działalność w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, co na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., pociąga za sobą pozbawienie uprawnień kombatanckich. Jednakże, zdaniem Sądu możliwe jest wykazywanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej nie tylko z tytułu udziału w utrwalaniu władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Wynika to z orzecznictwa sądowego (np. z wyroku SN z 22.02.2001, III RN 77/00, OSNAP 2001/15/475). Należy dodać, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, w wyroku z dnia 15.04.2003 r., SK 4/02, OTK - A 2003 nr 4, poz. 31, iż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, jest niezgodny z Konstytucją RP. Sąd stwierdza, że po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, ale jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, K.P. wystąpił do organu z wnioskiem o "rozszerzenie uprawnień kombatanckich" o uprawnienia związane z przynależnością do Szarych Szeregów. Do tego wniosku zostały dołączone załączniki (k. [...]akt postępowania administracyjnego). Obowiązkiem organu było dokonanie oceny tego wniosku i ustalenie, czy stronie przysługują uprawnienia z tytułu wymienionego w art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach... Wykazanie tytułu uprawnień ' kombatanckich należy do strony, jednakże na organie prowadzącym postępowanie administracyjne spoczywają obowiązki wynikające z art. 7 i 77 k.p.a. Poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do ewentualnego nowego tytułu uprawnień kombatanckich strony, organ naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270).