II SA/Kr 1074/03
WyrokWSA w Krakowie2005-07-06
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner, Grażna Danielec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie wypłacone pracownikowi na podstawie ponadzakładowego układu zbiorowego pracy z tytułu zgody na skrócenie okresu wypowiedzenia, stanowi świadczenie, które skutkuje pozbawieniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie wypłacone pracownikowi na podstawie ponadzakładowego układu zbiorowego pracy z tytułu zgody na skrócenie okresu wypowiedzenia, ma taki sam charakter prawny jak odszkodowanie przewidziane w Kodeksie pracy i stanowi rekompensatę za skrócenie okresu wypowiedzenia. W związku z tym, jego otrzymanie skutkuje pozbawieniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sąd podkreślił również, że organ odwoławczy nie mógł rozpatrywać wniosku o świadczenie przedemerytalne, gdyż nie był on przedmiotem postępowania pierwszoinstancyjnego, a jego rozpatrzenie naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Skarżąca T. P. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu podjęcia zatrudnienia na okres próbny oraz otrzymania odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odrzucając jednocześnie wniosek skarżącej o świadczenie przedemerytalne jako niedopuszczalny w postępowaniu odwoławczym. Skarżąca kwestionowała charakter prawny otrzymanego odszkodowania, twierdząc, że nie jest ono tożsame z odszkodowaniem przewidzianym w Kodeksie pracy.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (Spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner NSA Grażna Danielec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych skargę oddala
Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzją z dnia 28.03. 2003 r ([...] ) orzeczenie organu pierwszej instancji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] .02.2003 r ([...]) o pozbawieniu T. P. z dniem [...] .01. 2003 r statusu osoby bezrobotnej oraz wydanie w tej samej dacie - orzeczenie o wstrzymaniu w/wym. z dniem [...] .01.2003 r prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził , że poruszona w odwołaniu od obu decyzji organu pierwszej instancji kwestia świadczenia przedemerytalnego , o które T. P. wystąpiła dopiero w postępowaniu odwoławczym , nie może być rozpatrzona przez organ odwoławczy, bowiem nie była przedmiotem postępowania pierwszoinstancyjnego. Powołując się na przepis art. 15 k.p.a Wojewoda wskazał na konieczność ograniczenia postępowania odwoławczego do rozpoznania sprawy rozpatrywanej przez organ pierwszej instancji. W przeciwnym razie doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 kpa , co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Analizując kwestie objęte rozstrzygnięciem organu pierwszej instancjii Wojewoda [...] stwierdził , że pozbawienie T. P. statusu osoby bezrobotnej , wynika z faktu , iż została zatrudniona od dnia [...].01. 2003 r na okres próby wynoszący 2 miesiące w pełnym wymiarze czasu pracy , o czym powiadomiła Grodzki Urząd Pracy w [...] pismem z dnia [...] .01.2003 r.
W myśl art.2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 z późn.zm.) - bezrobotna w rozumieniu tej ustawa jest osoba - między innymi - nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia.
Podjęcie przez skarżącą zatrudnienia skutkowało koniecznością orzeczenia o pozbawieniu jej statusu osoby bezrobotnej.
Natomiast wstrzymanie z dniem [...] .01. 2003 r wypłaty zasiłku stanowi konsekwencję przyznania przez pracodawcę - [...] Spółka z o.o. , odszkodowania w związku z zastosowaniem skróconego pkresu wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art.36 § 1 Kodeksu Pracy .Odszkodowanie wypłacone zostało skarżącej na podstawie § 6 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" ([...]), w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia obliczonego jak za urlop wypoczynkowy.
Wobec tego , iż stosunek pracy ustał z dniem [...].12. 2002r na mocy porozumienia stron z przyczyn dotyczących zakładu pracy , wypłata odszkodowania skutkuje zastosowaniem wobec skarżącej art.27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten stanowi, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu , który otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę.
Odszkodowanie wypłacone skarżącemu przez pracodawcę zostało przewidziane układem zbiorowym pracy ([...] ) , jednakże nie zmienia to charakteru prawnego odszkodowania .Oznacza to , że nie może ono być traktowane inaczej niż świadczenie z art. 36 Kodeksu pracy. Na poparcie tej tezy organ odwoławczy powołał się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w związku z wyrokiem z dnia 1.10. 2001rsygn.akt IISA 1021/01.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. P. zaznaczyła , że pracodawca , skarżącej zapewnił ją , iż spełnia warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego , a stosowne dokumenty zostały przekazane Grodzkiemu Urzędowi Pracy w [...] .
Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzyskane przez skarżącą na mocy Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracodawców [...] odszkodowanie nie jest tożsame z przewidzianym Kodeksem pracy odszkodowaniem za skrócenie okresu wypowiedzenia skarżącej .Odszkodowanie , które otrzymała jest zdaniem skarżącej odszkodowaniem szczególnym wypłaconym w sytuacji, gdy strony stosunku pracy rozwiązują go niezwłocznie w terminie krótszym niż okres jednego miesiąca od podjęcia takiej inicjatywy przez jedną ze stron. Kodeks pracy takiej formy wg. skarżącej nie przewiduje. W jej przypadku rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło na zasadach określonych ustawą z dnia 28 grudnia 1989 r o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. z 1990 r Nr 4 poz. 19 z późn.zm.) przy czym stało się to w okresie działania postanowień ustawy z dnia 8 września 2000 r o komercjalizacji , restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" ( Dz.U. Nr 84 poz. 948 ).
W rezultacie powyższych zarzutów T. P. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].02. 2003 r o pozbawieniu jej statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].10.2003 r - oraz decyzji wstrzymującej z dniem [...] .01.2003 r prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.p.s.a ) - ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ) sprawy w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego a postępowanie nie zostało do tej daty zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sądy administracyjne , z mocy art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).
Rozpatrując skargę wniesioną przez T. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Argumentacja zawarta w skardze nie może odnieść zamierzonego skutku.
Po pierwsze , należy stanowczo podkreślić , iż organ odwoławczy nie mógł odnieść się do złożonego w odwołaniu wniosku o świadczenie przedemerytalne. Słusznie bowiem zauważył , iż skoro wniosek ten nie był przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji , to jakakolwiek ocena tego wniosku przez organ odwoławczy naruszyła by zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,.
Nadto trzeba powiedzieć , iż tego rodzaju naruszenie przepisów jest zarazem naruszeniem zasad dotyczących właściwości, co skutkuje sankcją z art. 156 § 1 pkt 1 kpa ,tj. nieważnością postępowania.
Po wtóre , odnosząc się do kwestii objętych poprzedzającymi zaskarżoną decyzję orzeczeniami organu pierwszej instancji, sąd stwierdza , iż żądanie uchylenia decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej w sytuacji , gdy bezspornym jest , iż skarżąca podjęła zatrudnienie , jest wnioskiem gołosłownym .Przepis art.2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowiący o przesłankach przyznania statusu osoby bezrobotnej jest taka jak i pozostałe przepisy tej ustawy - przepisem bezwzględne obowiązującym .Oznacza to , iż nie może być przez organy traktowany uznaniowo - lecz musi być bezwzględnie stosowany. Podjęcie zatrudnienia przez osobę zarejestrowaną jako bezrobotna powoduje powstanie obowiązku wydania orzeczenia przez właściwy organ o utracie statusu bezrobotnego z dniem rozwiązania stosunku pracy.
Nie można też zgodzić się z argumentacją skarżącej , iż wypłacone jej na mocy Ponadzakładowego Układu Zbiorowego pracowników [...] odszkodowanie posiada szczególny charakter prawny , nie pozwalający na kwalifikacje takiej sytuacji jako mieszczącej się w zakresie zastosowania zasady określonej art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Przewidziane § 6 powołanego wyżej układu zbiorowego odszkodowanie jest świadczeniem z tytułu wyrażenia przez pracownika zgody na skrócenie okresu wypowiedzenia. Jest to zatem także świadczenie na rzecz pracownika przewidziane Jak wynika z treści § 6 ust. 1 6 [...] , w sytuacji , gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje z przyczyn dotyczących pracodawcy, natomiast jego charakter szczególny wyraża się jedynie w tym , iż zawsze przysługiwało w stałej wysokości odpowiadającej sześciumiesięcznemu wynagrodzeniu obliczonego jak za urlop wypoczynkowy , niezależnie od długości okresu wypowiedzenia pod warunkiem , że strony ustaliły termin rozwiązania stosunku pracy , krótszy niż jeden miesiąc. Jego istotą i podstawową funkcją nadal jest wypłata rekompensaty za skrócenie okresu wypowiedzenia .Stanowisko takie potwierdza także treść uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16.04. 2003 r III PZP 4/03 (OSNP 2003 720/482).
Trafnie zatem organy przyjęły , iż zaistniały podstawy do wstrzymania wypłaty zasiłku dla bezrobotnych - na zasadach określonych w art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Z wyżej podanych względów Sąd uznał , że organy nie naruszyły przepisów postępowania ani prawa materialnego. Zastosowane zostały właściwe przepisy jak również prawidłowo dokonano ich wykładni.
Z tych przyczyn skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło