II SA/Kr 1084/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2013 r. wniosków A.K. i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1084/12 wydanego w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uzupełnia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1084/12 w ten sposób, że po punkcie III-cim dodaje punkt IV-ty w brzmieniu: "w pozostałym zakresie skargę oddala". Sygn. IISA/Kr 1084/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 października 2012 r. sygn. IISA/Kr 1084/12 (pkt. I) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 maja 2012 r., znak: [....] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w części odnoszącej się do wyrzeczenia: "oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem". Wyrok zapadł na skutek skargi A.K. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 maja 2012r, w której to skardze sformułowane zostało żądanie uchylenia decyzji w całości. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w dniu 12 listopada 2012, natomiast pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 listopada 2012r. W dniu 22 listopada 2012r. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. złożył wniosek o uzupełnienie wyroku poprzez orzeczenie, że w pozostałym zakresie skarga została oddalona. W dniu 26 listopada 2012r. pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o uzupełnienie wyroku poprzez orzeczenie co do tego, czy skarga na decyzję z dnia 23 maja 2012r. w części w której Sąd nie stwierdził nieważności decyzji podlega oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Strona, stosownie do art. 157 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270); w skrócie jako p.p.s.a., może w ciągu 14 dni od daty otrzymania wyroku zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Wobec faktu, że decyzja [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 maja 2012 r. zaskarżona została w całości, zasadne jest uzupełnienie wyroku w zakresie zakreślonym we wnioskach. Mając powyższe na uwadze, Sąd w tej sprawie przyjął, że wyrok z dnia 11 października 2012 r. sygn. IISA/Kr 1084/12 należy uzupełnić o wyrzeczenie dotyczące oddalenia skargi w pozostałym zakresie. Zaskarżona decyzja zawiera w istocie dwa wyrzeczenia, choć nie zostały podzielone formalnie na dwa punkty decyzji. Pierwsze dotyczy nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego, posadowionego na nieruchomości składającej się z działki nr [....] położonej w T. , uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych; drugie zaś nakazania – w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Pierwsze wyrzeczenie nie budzi wątpliwości i jest prawidłowe i w tym zakresie skarga została oddalona, ze względów jak poniżej. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było na podstawie art. 51 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 nr 243 poz.1623 ze zmianami), który jest większą częścią przepisów dotyczących rozwiązań legalizacyjnych. Niewątpliwe i niesporne jest w niniejszej sprawie, że budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, jednakże z wielorakimi, istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Regulacja art. 51 ust. 1 dotyczy trzech przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego, w tym również przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. W tej sytuacji (art. 51 ust. 1 pkt. 3) organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przy czym przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Tak więc niezależnie od katastrofy budowlanej (pożaru), która dotknęła budynek, musiał on zostać doprowadzony do stanu zgodnego z prawem i prowadzenie postępowania w tym zakresie jest obowiązkiem organu nadzoru budowlanego. W stanie prawnym obowiązującym od 27 marca 2003r. niespornym jest, że przepis ten znajduje zastosowanie również do robót budowlanych zakończonych. Praktyka orzecznicza dotycząca stosowania art. 51 ustawy Prawo budowlane w stanie prawnym obowiązującym przed wspomnianą wyżej nowelizacją, kształtowała się w ten sposób, że zarówno sądy administracyjne, jak i organy administracji architektoniczno-budowlanej stosowały wąską wykładnię art. 51, uznając, że nie może on mieć zastosowania do robót budowlanych już zakończonych. Wykładnia taka opierała się na literalnym brzmieniu ust. 1 omawianego przepisu, zgodnie z którym decyzja dotycząca samowolnie wykonywanych robót powinna być poprzedzona postanowieniem o ich wstrzymaniu, a nie sposób - podkreślano - wstrzymywać wykonywania robót budowlanych już zakończonych. Stąd ustawodawca, nowelizując ustawę prawo budowlane ustawą z 27 marca 2003 r., przyjął regulację, aktualnie oznaczoną jako art. 51 ust. 7, zobowiązująca właściwy organ do wydania nakazów i obowiązków określonych w ust. 1 pkt. 1 – 3 tego artykułu, które należy stosować odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b – zostały wykonane ( zakończone) w sposób o których mowa w art. 50 ust. 1 tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Oczywiście takim przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 51 nie poprzedza postanowienie wstrzymujące roboty budowlane. W konsekwencji wydanie jednej z decyzji o której mowa w art. 51 ust. 1 nie jest ograniczone terminem. (Niewiadomski, w : Prawo Budowlane. Komentarza, wyd. 6, Warszawa 2011). Co więcej, w aktualnym stanie prawnym postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych w sytuacji gdy zostały już zakończone, byłoby bezprzedmiotowe i dotknięte wadą nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Tak więc nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 50 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez ich błędną interpretację (niewłaściwe zastosowanie), polegającą na przyjęciu, że w z uwagi na zakończenie robót budowlanych nie zachodziła podstawa do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ab initio w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, a to zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie istniejącej w obiegu prawnym ostatecznej decyzji, wydanej w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić, że i ten zarzut jest bezzasadny. Należy podzielić w całości argumenty przedstawione w tym zakresie przez organ II Instancji w uzasadnieniu decyzji. Wskazana przez skarżącego "ostateczna decyzja" pozostająca w obrocie prawnym, to decyzja PINB nr [....] z dnia 17 lutego 2010 r. znak [....] , którą umorzono, w oparciu o art. 105 § 1 kpa postępowanie administracyjne w przedmiocie weryfikacji legalności obiektu. Przyczyną umorzenia postępowania było stwierdzenie że nie jest możliwe skuteczne przeprowadzenie postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, a to z uwagi na fakt, że ustalony inwestor samowolnych robót "[....] Sp. z o.o nie posiada już prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z niekwestionowanym właściwe poglądem, decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron. Wywiera inny skutek prawny, przyjmuje bowiem, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy i kończy zawisłość sprawy w danej instancji. Skutki decyzji umarzającej mają zatem charakter procesowy. Ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skutkiem decyzji umarzającej postępowanie jest zniweczenie dotychczas toczącego się postępowania. Umorzenie postępowania nie stoi na przeszkodzie wszczęciu nowej sprawy, oczywiście jeśli na podstawie prawa materialnego będzie to możliwe (S. Biernat, J. Zimmermann, Problem stabilizacji..., s. 71). Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 52 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności błędnego ustalenia adresata decyzji, należy stwierdzić, że nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ wyczerpująco zbadał i wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyczerpująco również uzasadnił dlaczego przyjął że Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [....] w T. istnieje. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela pogląd, zgodnie z którym w postępowaniu administracyjnym nie ma miejsca na kwestionowanie treści wpisów w księgach wieczystych. Nawet jeżeli Skarżący prezentuje pogląd, zgodnie z którym na skutek częściowego zniszczenia budynku wygasły niektóre lub wszystkie prawa odrębnej własności lokalu, to racji swych może dochodzić wyłącznie przed sądem wieczystoksięgowym w stosownym, przewidzianym do tego trybie. Dopóki wpisy w księgach wieczystych chronione są rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, skuteczną erga omnes dopóty brak jest podstaw do przyjęcia, że organ administracyjny lub sąd administracyjny może wpisy te kontestować i dokonywać w tym zakresie własnych ustaleń. Jeśli zaś chodzi o podnoszony zarzut naruszenia art. 52 ustawy prawo budowlane, to zgodnie z tym przepisem, czynności nakazane w decyzjach o których mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51, jest obowiązany dokonać na własny koszt inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Przyjęcie poglądu, że adresatem decyzji o których mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 może być wyłącznie inwestor, prowadziłoby do sytuacji, w których niemożliwa byłaby legalizacja samowoli budowlanej lub nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w przypadku zbycia tego obiektu przez inwestora innej osobie.(tak NSA w wyroku z dnia 4 lutego 2011r. sygn. II OSK 247/10). Próbę legalizacji przedmiotowego budynku z udziałem inwestora organ zresztą już podjął i zakończył umorzeniem postępowania a okoliczność ta została wskazana w decyzji. Prowadzenie tego postępowania, nie jest też w żadnym stopniu uzależnione od zgody właścicieli czy współwłaścicieli nieruchomości. Legalizacja samowoli budowlanej ma doprowadzić do zgodności budowy z przepisami prawa administracyjnego a nie cywilnego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, na podstawie art. 157 § 1 i 3 w związku z art. 151 P.p.s.a.