II SA/Kr 1085/15

WyrokWSA w Krakowie2015-11-26

Skład orzekający: Mirosław Bator, Jacek Bursa, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły materiał dowodowy, opierając się wyłącznie na jednej, lakonicznej ekspertyzie technicznej, przy jednoczesnym pominięciu zeznań świadków i wcześniejszych ustaleń organu w podobnej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły właściwej analizy materiału dowodowego. Opieranie się wyłącznie na jednej, lakonicznej ekspertyzie technicznej, przy jednoczesnym pominięciu zeznań świadków i wcześniejszych ustaleń organu w podobnej sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest wystarczających dowodów na to, że roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu pod istniejącym zadaszeniem, wykonanych bez zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania czynności naprawczych, uznając roboty za zgodne z prawem na podstawie ekspertyzy technicznej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności nieprawidłową ocenę dowodów i oparcie się na lakonicznej ekspertyzie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Paweł Darmoń Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M.O. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego – M.O. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia 22 października 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. stwierdził brak konieczności nałożenia na inwestora Ł.P. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych pod istniejącym zadaszeniem na działce ew. nr [...] położonej w miejscowości M. , w zakresie utwardzenia terenu na powierzchni ok. 4,78 x 5,12 m. W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu 10.08. 2007 r., 27.11.2008 r., 23.09.2009 r., 30.06.2014 r. przeprowadzona została kontrola na działce ewidencyjnej numer [...], położonej w miejscowości M. , w wyniku której ustalono, że dz. nr [...] położona w miejscowości M. stanowi własność Ł.P. natomiast dz. nr [...] stanowi własność M.O. i A.O.-K. Działka [...] ,[...] , położona w miejscowości M. przy ul. [...] leży w terenach zabudowy usługowej - usługi komercyjne objęte granicą uciążliwości od tras komunikacyjnych ulicy, zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta M. . Zakres robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem administracyjnym obejmował: wybranie gruntu rodzimego pod istniejącym drewnianym zadaszeniem - wiatą, od strony południowo - wschodniej budynku mieszkalno-usługowego, zlokalizowanym na dz. nr [...] o grubości ok. 15 cm; wykonanie podbudowy z tłucznia kamiennego o grubości ok. 15 cm; ułożenie izolacji z folii; ułożenie warstwy betonu żwirowego grubości ok. 12 cm. Inwestorem robót budowlanych wykonanych przy przedmiotowej inwestycji jest Ł.P. a roboty budowlane wykonane zostały w lipcu 2007 r. W ocenie organu wykonane roboty budowlane z uwagi na ich formę i sposób wykonania stanowią utwardzenie powierzchni gruntu - dz.ew.nr [...] . Zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka ewidencyjna numer [...] leży w terenach zabudowy usługowej - tzw. tereny budowlane. Organ podkreślił, że z urzędu jest mu wiadomym, iż przystępując do realizacji zamierzenia budowlanego inwestor nie legitymował się zgłoszeniem robót budowlanych. Zaistniały stan faktyczny znajduje zatem odzwierciedlenie w art. 50 Prawa budowlanego, obligując Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. do podjęcia stosownych działań zmierzających do usunięcia stwierdzonego naruszenia obowiązku prawnego w budownictwie. Przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniające, w tym przeprowadzone czynności kontrolne oraz opracowane dokumentacja - ekspertyza techniczna wskazuje, iż wykonane przy przedmiotowej inwestycji roboty budowlane nie naruszają przepisów techniczno - budowlanych. Ponadto nie zachodzi konieczność wykonywania dodatkowych robót budowlanych i czynności w celu doprowadzenia już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W świetle powyższego w ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 wskazanej ustawy. W świetle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego i prawnego, organ nadzoru budowlanego, stwierdził brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania dodatkowych czynności lub robót budowlanych, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych pod istniejącym zadaszeniem, na dz. nr [...] położonej w miejscowości M. , w zakresie utwardzenia terenu na powierzchni ok. 4,78 x 5,12 m. Odnosząc się do kwestii przymiotu strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym organ wskazał, iż przymiot strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym, z uwagi na zakres i miejsce wykonanych robót budowlanych - w bliskim sąsiedztwie z dz. nr [...] , przyznany został właścicielowi dz. nr [...] a zarazem inwestorowi wykonanych robót budowlanych oraz właścicielowi dz. nr [...] [...] . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. stwierdził, iż przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego są roboty budowlane obejmujące utwardzenie terenu dz nr [...]. Wskazane przez opracowującego "zalecenie" wykonania muru ogniowego dotyczy planowanych do wykonania robót budowlanych - rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalno - usługowego (por. dokumentacja projektowa z postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostwo Powiatowe w L. pod znakiem: [...] ). Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądowoadministracyjnym organ nadzoru budowlanego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie może nakładać na inwestora obowiązku wykonania robót budowlanych prowadzących do stworzenia nowej substancji budowlanej, w szczególności gdy substancja ta stanowi nowe zamierzenie inwestycyjne, które w świetle przepisów prawa winno zostać poprzedzone pozwoleniem na budowę wydanym przez organ administracji architektoniczno -budowlanej. Wiata - zadaszenie o konstrukcji drewnianej pod którą wykonane zostały roboty budowlane objęte niniejszym postępowaniem administracyjnym, stanowi odrębny przedmiot postępowania administracyjnego. Od tej decyzji odwołanie wniósł M.O. domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 ora art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy, w szczególności brak ustalenia czy inwestor samowolnie wykonał fundamenty na działce nr [...] w tym wzdłuż granicy z budynkiem na działce o nr [...] w M. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej po zmianie przedmiotu postępowania, o czym nie zostały zawiadomione jego strony; art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędna interpretację i zastosowanie w stanie faktycznym rozbudowy samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego; art. 8 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia jakimi względami kierował się organ odmawiając wiarygodności zeznaniom M.O. i przyjmując bez zastrzeżeń treść opinii technicznej opracowanej przez architekta, pomimo jej braków, ogólności i braku dowodu w zakresie ustalenia braku istnienia fundamentów na działce o nr [...] w tym wzdłuż granicy z budynkiem na działce o nr [...] w M Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 7 lipca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że materialnoprawną podstawą skarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu: art. 51 ust. 1 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania oraz ust. 7 przepisy ust. 1 pkt 2 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wykonanie przedmiotowego utwardzenia terenu zostało już w sposób faktyczny zakończone. Wobec powyższego, przyjmując faktyczne zakończenie robót, zgodnie z przywołanymi przepisami ustawy Prawo budowlane oraz stanowiskiem sądownictwa administracyjnego, reprezentowanego np. w wyroku WSA w Łodzi z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 749/13, jeżeli organ stwierdza, iż zachodzą przesłanki z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, ale roboty budowlane zostały zakończone, nie wydaje się postanowienia o wstrzymaniu (postanowienie takie byłoby w istocie fikcją), ale bezpośrednio stosuje normy wynikające z art. 51 Prawa budowlanego. Tym samym organ nadzoru budowlanego I instancji nie był zobligowany do uprzedniego wydania postanowienia w oparciu o art. 50 ust. 1 ustawy. Zasadniczym celem postępowania naprawczego, prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonywanych/wykonanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem. Na podstawie oceny zgromadzonego w sprawie całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności dokonanych oględzin oraz ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych w istniejącej wiacie autorstwa mgra inż. L.D. (nr upr.: [...] ) organ I instancji uznał za udowodnione, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo, nie mają negatywnego skutku na budynek sąsiedni wobec czego nie stwierdzono okoliczności wymagających nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. MWINB po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego stwierdził, iż podziela stanowisko organu I instancji w kwestii stwierdzenia braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych w postaci utwardzenia terenu na działce nr ew. [...] w M . Ze względu na zakres stosowania art. 105 § 1 K.p.a. w sytuacji, w której wykonanie utwardzenia terenu na działce nr ew. [...] wymagało wcześniejszego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a w toku postępowania okazało się, iż roboty wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, nie jest właściwym wydanie przez organy nadzoru budowlanego decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. WINB nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego oraz nie powziął wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy z uwagi na zebranie przez PINB zgodnie z wymogami art. 7 i 77 K.p.a. materiału dowodowego wystarczającego do rozpatrzenia sprawy. Wobec powyższego organ odwoławczy w oparciu o 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów organ stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wykonanie utwardzenia terenu, czemu odpowiada zarówno treść rozstrzygnięcia decyzji skarżonej, jak również wydanej w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie zaś z wyrażoną w art. 80 K.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów organ administracyjny nie jest związany żadnymi przepisami odnośnie wartości poszczególnych dowodów. Tym samym dokonując oceny wyników postępowania dowodowego (treści środków dowodowych) według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności zgodnie z własną oceną ustala stan faktyczny. Ocena poszczególnych dowodów należy zatem do kompetencji organu administracyjnego, który jednakże winien dokonać jej w sposób zgodny z zasadami K.p.a. wraz z pozostałym, rzetelnie zebranym materiałem dowodowym. Organ odwoławczy nie stwierdził, jakoby PINB naruszył przywołaną wyżej zasadę. Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M.O. zarzucają naruszenie: - art. 7 ora art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy odpowiadającego prawdzie materialnej, uznanie za wiarygodny dowód w sprawie "Ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych w istniejącej wiacie" pomimo, iż jej treść nie pozwala stwierdzić, że opinia ta została wydana po dokonaniu odkrywek na działce nr [...] oraz odmówienie mocy dowodowej zeznaniom M.O. i A.O.-K. czyli naocznych świadków wykonywania przez inwestora robót budowlanych będących przedmiotem postępowania; - art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej; - art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zbyt skrótowe i ogólnikowe sformułowanie uzasadnienia decyzji administracyjnej, w szczególności brak określenia czemu organ w całości pominął zeznania M.O. i A.O.-K. naocznych świadków wykonywania przez inwestora robót budowlanych będących przedmiotem postępowania. W uzasadnieniu autor skargi stwierdził, że przedłożona ekspertyza nie odpowiada wymogom jakie spełniać powinna opinia biegłego, gdyż jest ona wyjątkowo lakoniczna. Ponadto nie przedstawia obliczeń na podstawie których autor przedstawił wnioski końcowe, a przede wszystkim nie zawiera dowodu, że jej autor dokonał odkrywek na terenie działki o nr [...] w M . Dołączone do ekspertyzy zdjęcia nie pozwalają określić, gdzie zostały wykonane, ani co dokładnie przestawiają. MINWB w decyzji z dnia 7 maja 2009 r. wyraźnie wskazał, że ekspertyza sporządzona przez arch. L.D. nie może służyć jako istotny dowód dla przyjęcia iż wykonane roboty budowlane związane z wylewką w stanie obecnym nie wpływają ujemnie na stabilność budynku sąsiada. W trakcie ponownego postępowania zarówno organ I jak i II instancji oparli się na wskazanej ekspertyzie. W konkluzji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organ poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a.- następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 22 października 2014 r. stwierdzającej brak konieczności nałożenia na inwestora Ł.P. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych pod istniejącym zadaszeniem na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w M. w zakresie utwardzenia terenu. W sprawie zostało bezspornie stwierdzone, że Ł.P. w lipcu 2007 r. przystąpił do wykonywania robót budowlanych pod istniejącym zadaszeniem drewnianym. Roboty te zostały wykonane bez jakichkolwiek pozwoleń na budowę czy też zgłoszenia. Prawidłowo organy prowadzące postępowanie wskazały, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy sprzed nowelizacji, zgodnie z którymi uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Wyżej wskazane roboty zostały przez organy nadzoru budowlanego zakwalifikowane jako podlegające możliwości przeprowadzenia postępowania naprawczego prowadzone w oparciu o art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Z całości akt postępowania wynika, że wykonanie utwardzenia terenu zostało już faktycznie zakończone. Podkreślenia wymaga, że celem postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie na art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie to w pierwszej kolejności ma zatem na celu ustalenie, czy na skutek wykonania pewnych czynności lub robót budowlanych, istnieje możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Jeżeli organ nadzoru budowlanego ustali, że doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem jest możliwe, wydaje decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ma natomiast zastosowanie dopiero wówczas, gdy wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Kolejną istotną w rozpoznawanej sprawie kwestią jest wyjaśnienie, co należy rozumieć przez stan zgodny z prawem, do którego w postępowaniu naprawczym należy dążyć. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2008 roku, wydanym w sprawie o sygn. II OSK 603/07 stwierdził, że sytuacje, w których przewidziano stosowanie art. 51 Prawa budowlanego, są to przypadki kiedy zostały naruszone przepisy prawa i nałożenie na inwestora określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonywanych (wykonanych) robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, nie może być rozumiane jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem tylko w jakimś ograniczonym zakresie, gdyż pojęcie stanu zgodnego z prawem jest jedno. Zdaniem Sądu organ drugiej instancji nie poddał właściwej analizie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności nie zbadał, czy organ I instancji właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe czym naruszono art.. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Tym samym nie zostało bezspornie stwierdzone, czy prowadzone w warunkach samowoli budowlanej roboty zostały doprowadzone do stanu zgodności z prawem. Przede wszystkim stwierdzić należy, że zarówno organ I jak i II instancji dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego oparł się tylko na wykonanej ekspertyzie technicznej autorstwa L.D. . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. uznał za udowodnione, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo, nie mają negatywnego skutku na budynek sąsiedni wobec czego nie stwierdzono okoliczności wymagających nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Te ustalenia potwierdził w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przyjmując je za własne. Tymczasem z akt postępowania administracyjnego bezspornie wynika, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w decyzji z dnia 7 maja 2009 r. jednoznacznie uznał, iż przedłożone opracowanie datowane na październik 2007 r. sporządzone przez L.D. nie może służyć jako istotny dowód dla przyjęcia, że wykonane roboty budowlane związane z wylewką w stanie obecnym nie wpływają ujemnie na stabilność budynku sąsiada. Ponadto w ocenie Sądu wykorzystana w sprawie ekspertyza jest lakoniczna i niepełna. Zauważyć bowiem należy, że autor opinii stwierdził jedynie, iż nie stwierdzono ruchów podłoża, wypierania gruntu, zarysowań na murze i ławach fundamentowych sąsiada. Stan techniczny określono jako dobry i nie powodujący utraty stateczności istniejących elementów konstrukcyjnych budynku sąsiada. Ponadto w zaleceniach autor ekspertyzy stwierdził jedynie, że z uwagi na brak jakichkolwiek negatywnych wpływów na sąsiedni budynek wykonanej wylewki w istniejącej wiacie nie zachodzi potrzeba wykonywania żadnych dodatkowych prac budowlanych. Widać więc, że przedmiotowa ekspertyza zawiera tylko ogóle wnioski, ponadto zawarte w niej rysunki są niedokładne. Oczywistym jest, że ekspertyza na podstawie której dokonuje się oceny stanu faktycznego powinna być niezwykle rzetelna i dokładna, a także zawierać jednoznaczne wnioski. Zauważyć jeszcze wypada, że w przedłożonej do akt sprawy ekspertyzie nie zwarto obliczeń na podstawie których oparł się jej autor. Skoro organy orzekające w sprawie prowadząc postępowanie wyjaśniające za jedyny i wiarygodny dowód w sprawie przyjęły właśnie opisaną ekspertyzę to z całą stanowczością stwierdzić należy, że jest to niewystarczające dla oceny całego stanu faktycznego sprawy. Podkreślić wypada, że żaden dowód w postępowaniu administracyjnym nie ma absolutnej mocy w takim sensie, który wyłączałby obalenie lub kwestionowanie wniosków, jakie z niego wynikają, wykluczając możność badania jego rzetelności. Organ administracyjny nie może czuć się zwolniony z obowiązku przeprowadzenia swobodnej oceny każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, i to w kontekście zarówno pozostałego materiału dowodowego, jak i twierdzeń stron, które zawsze muszą być z tym materiałem skonfrontowane. Obowiązek ten można wyinterpretować z treści art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Według pierwszego z tych przepisów organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast zgodnie z art. 80 K.p.a. ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Bezsprzecznie przy tym to na organie spoczywa ciężar dowodu, toteż to on powinien wykazać się inicjatywą dowodową, jeżeli dostrzeże, że jakiś aspekt stanu faktycznego sprawy wciąż domaga się wyjaśnienia. W myśl wszak art. 7 K.p.a., również objętego podstawami kasacyjnymi, organy z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Końcowy fragment ostatnio przytoczonego przepisu wskazuje, że materiał dowodowy sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony, nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem. Tym samym niedopuszczalne jest ignorowanie przez organy aktywności strony w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego bez podjęcia próby rozstrzygnięcia podnoszonych przez nią wątpliwości. Zaniechanie to stanowi uchybienie procesowe skutkujące wadliwością decyzji administracyjnej, zwłaszcza w takiej sytuacji, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 1981 r., sygn. akt SA 234/81). W związku z tym zaakcentować wypada, że skarżący, mimo iż nie udokumentował dostatecznie swoich twierdzeń, nie poprzestał na prostym i ogólnikowym zanegowaniu ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, ale wskazał na konkretne okoliczności faktyczne, które mogą te ustalenia podważyć. Organy były więc w stanie i powinny te okoliczności sprawdzić. Stwierdzając tego rodzaju rozbieżność, nie mogły przejść nad nią do porządku i miały obowiązek uzupełnić materiał dowodowy celem jej usunięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt III SA 158/97, LEX nr 35927). Ponadto do akt sprawy została przedłożona ekspertyza z dnia 13 listopada 2015 r., której wyniki organy powinny wziąć pod uwagę. Odnosząc się do końcowego fragmentu decyzji organu II instancji wskazać należy, iż organ nie ustosunkował się do zarzutów odwołania. Organ dywaguje na temat tych zasady swobodnej oceny dowodów nie przeprowadzając jednocześnie żadnej własnej oceny tych dowodów tj. nie podaje argumentacji dlaczego uznał dowody te za wiarygodne. Swoboda oceny dowodów nie jest jednoznaczna z możliwością dowolności w tym zakresie. Organ musi wskazać dlaczego swoje ustalenia oparł na konkretnych dowodach (w razie sporu co do stanu faktycznego). Na koniec wskazać należy, iż organ odwoławczy nie ogranicza się do przeprowadza kontroli decyzji organu I instancji, ale przeprowadza postępowanie administracyjne po raz drugi. Tymczasem jak wynika to z uzasadnienia decyzji dwuinstancyjnej, organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do kontroli (i to wadliwej) decyzji organu I instancji. Organy przeprowadzając ponownie postępowanie uwzględnią powyższe wskazania sądu, uzupełnią materiał dowodowy i właściwie go ocenią, co znajdzie odzwierciedlenie w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze oraz działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło