II SA/Kr 1092/15

WyrokWSA w Krakowie2016-01-12

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i nie został zalegalizowany w wyznaczonym terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały obiekt jako tymczasowy obiekt budowlany, który wymagał pozwolenia na budowę, a następnie nakazały jego rozbiórkę. Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu w wyznaczonym terminie, co skutkowało obligatoryjnym wydaniem nakazu rozbiórki zgodnie z art. 48 ust. 1 i 4 P.b. Okoliczności osobiste skarżącej nie miały wpływu na legalność orzeczonego nakazu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej M.M. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, wybudowanego na działce nr [...] w miejscowości K. bez trwałego połączenia z gruntem. Organ pierwszej instancji ustalił, że obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżąca zarzuciła błędną kwalifikację obiektu jako tymczasowego i naruszenie przepisów postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Mariusz Kotulski Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Decyzją Nr [...] z dnia 30 czerwca 2015 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst, jednol. Dz.U. z 2013 r., póz. 267 z późn. zm.- w skrócie k.p.a.) art. 48 ust. 1 i art. 48 ust. 4 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednol. Dz.U. z 2013 r., póz. 1409 z późn. zm. - dalej P.b.), po rozpatrzeniu odwołania M.M. , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 17 marca 2014 r. Nr [...] , znak: [...] Decyzją organu pierwszej instancji nakazano M.M. rozbiórkę na własny koszt tymczasowego obiektu budowlanego z przeznaczeniem na cele gospodarcze, wybudowanego na działce nr [...] , położonej w miejscowości K. , gmina N. , o konstrukcji drewnianej, bez trwałego połączenia z gruntem, z dachem jednospadowym o wymiarach rzutu poziomego 5,08 x 2,60 m, w odległości ok. 9,15 m od ściany istniejącego budynku mieszkalnego nr [...] w miejscowości K. , od strony północno-wschodniej tego budynku. Orzekając w ten sposób organ drugiej instancji stwierdził zachowanie terminu do złożenia przedmiotowego odwołania, a w jego rozpoznaniu wskazał na następujące okoliczności. Z analizy akt sprawy oraz treści ksiąg wieczystych publikowanych na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że właścicielem działki nr [...] w miejscowości K. , gmina N. , jest M.M. , zaś działek z nią sąsiadujących: nr [...] - M.M. i M.K. , nr [...] M.K. , nr [...] Gmina N . Krąg stron postępowania został wyznaczony przez organ pierwszej instancji prawidłowo i jest tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie dotyczy obiektu budowlanego przeznaczonego na cele gospodarcze, wybudowanego na działce nr [...] , położonej w miejscowości K. , gmina N. , opisanego w rozstrzygnięciu. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych dnia 13 sierpnia 2013 r. organ pierwszej instancji ustalił, że " na dz. [...] istnieje tymczasowy obiekt gospodarczy o wymiarach rzutu poziomego 5,08 x 2,60 m (...) Wg oświadczenia obiekt nie posiada fundamentu. Konstrukcja obiektu szkieletowa drewniana, obita deskami, dach 1-spadowy pokryty blachą, ustalono, że budowa przedmiotowego obiektu rozpoczęta została w lipcu 2013 r. Ustalono, że przedmiotowy obiekt nie jest obiektem na 120 dni. Ustalono, że będzie wykorzystywany na cele gospodarcze. Zgodnie z oświadczeniem inwestorem budowy obiektu gospodarczego jest P. M.M. Obiekt nie połączony trwale z gruntem". Ponadto PINB w L. ustalił, że przedmiotowy budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, co nie było kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Pod protokołem czynności widnieje podpis M.M. W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane poprzez błędne zakwalifikowanie wzniesionego obiektu, jako tymczasowego obiektu budowlanego wymienionego w art. 3 pkt 5. Podczas trwania postępowania przed PINB w L. nie kwestionowała jednak kwalifikacji obiektu, a do odwołania na poparcie swojej tezy nie przedłożyła żadnego dowodu. Stosownie do art. 3 pkt 5 P.b., przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W myśl ustaleń PINB w L. z dnia 13 sierpnia 2013 r. na przedmiotowej działce wybudowano tymczasowy obiekt gospodarczy o wymiarach rzutu poziomego 5,08 x 2,60 m i że obiekt nie jest połączony trwałe z gruntem , co wypełnia definicję określoną art. 3 pkt 5 P.b. Organ pierwszej instancji dokonał więc prawidłowej kwalifikacji obiektu. Jak wskazał WSA w Rzeszowie z dnia 24 września 2014r. sygn. akt II SA/Rz 560/14 (pubł. LEX nr 1542311) : budowa tymczasowych obiektów budowlanych, co do zasady zwolniona jest od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o czym świadczy treść art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. Przepis ten stanowi: pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Nie oznacza to jednak, że budowa takich obiektów w ogóle nie pozostaje pod nadzorem organów administracji publicznej, bowiem jak stanowi art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. omawiane działanie inwestycyjne objęte zostało obowiązkiem dokonania zgłoszenia. Jeżeli jednak obiekt pozostaje w tym samym miejscu przez okres dłuższy niż 120 dni, od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, to skutkuje to po stronie inwestora powstaniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o czym stanowi art. 28 ust. 1P. b. Innymi słowy, pozostawanie w tym samym miejscu tymczasowego obiektu budowlanego przez czas dłuższy niż 120 dni, rodzi m.in. konsekwencje określone w art. 48 P.b., a więc nakaz rozbiórki, jeżeli 'tor nie wykaże ostatecznego pozwolenia na budowę". PINB w L. przyjął więc prawidłowy tryb postępowania. Co do zasady stan samowoli budowlanej skutkuje obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki . Jednakże ustawodawca w art. 48 ust. 2 P.b. zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydania postanowienia w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 P.b. w celu umożliwienia inwestorowi zalegalizowanie wykonanych samowolnie robót budowlanych, o ile roboty te są zgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami technicznymi. Nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej szczegółowo zostały określone w art. 48 ust. 2 P.b. i obejmują: z godność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, brak naruszenia przepisów, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Rozpoczynając procedurę legalizacji budynku, organ postanowieniem nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 P.b. z tym, że do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Termin przedłożenia żądanych dokumentów pozostawiony został uznaniu organu nadzoru budowlanego. Jeżeli inwestor nie przedłoży w zakreślonym terminie żądanych dokumentów, właściwy organ nakazuję rozbiórkę wykonanego obiektu. Przedłożenie dokumentów stanowi wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych i umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej albowiem przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych organ bada zgodność projektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jego kompletność a także czy został sporządzony przez uprawnioną do tego osobę. Następnie, w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Dopiero po uiszczeniu opłaty w terminie 7-dniowym, organ wydaje decyzję legalizacyjną (o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych). Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r. Nr [...] , znak: [...] w L. na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b., wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce nr [...] , w miejscowości K. , gmina N. przy budowie tymczasowego obiektu budowlanego z przeznaczeniem na cele gospodarcze, o konstrukcji drewnianej, bez trwałego połączenia z gruntem, a także nałożył na M.M. obowiązek przedłożenia w Inspektoracie, w terminie do dnia 15 lutego 2014 r. następujących dokumentów i opracowań: zaświadczenie Wójta Gminy N. o zgodności tej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego dla tego obiektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, zaświadczenie o wpisie osoby sporządzającej projekt budowlany, w drodze decyzji do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane oraz zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień opracowania projektu, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyznaczonym terminie M.M. nie przedłożyła dokumentów żądanych postanowieniem i nie zwróciła się o przedłużenie wyznaczonego terminu. Wobec powyższego, stosownie do treści art. 48 ust. 4 P.b., w sprawie ma zastosowanie art. 48 ust. 1 P.b., zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Rozpatrując ponownie sprawę MWINB w K. stwierdza, że organ pierwszej instancji trafnie zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane. W odwołaniu z M.M. zarzuciła również naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że po otrzymaniu postanowienia PINB w L. wystosowała w dniu 12 lutego 2014 r. prośbę do Wójta Gminy N. celem wydania zaświadczenia o zgodności spornego obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z akt nie wynika, aby M.M. poinformowała organ pierwszej instancji o złożeniu powyższego wniosku. Wobec braku informacji o zamiarze legalizacji przez inwestora wykonanej samowoli budowlanej, organ pierwszej instancji nie miał przesłanek, aby zawiesić postępowanie w sprawie. Nie stwierdza się więc naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Nr [...] z dnia 30 czerwca 2015 r., znak: [...] , M.M. domagała się jej uchylenia w całości. W uzasadnieniu powyższego skarżąca podawała, że po otrzymaniu decyzji o rozbiórce uzyskała informacje od różnych osób znających prawo budowlane, że budynek gospodarczy, nie przekraczający 25m2, który nie jest trwale przytwierdzony do gruntu, nie powinien być sprawą sporną co do zezwolenia na tego rodzaju budynek gospodarczy. Skarżąca wnosiła zatem o pozytywnie rozpatrzenie sprawy i pozostawienie tego obiektu, który jest dla niej konieczny do przechowywania narzędzi potrzebnych do utrzymania czystości działki i ogrodu. Wskazywała, że ma 78 lat, jest osobą samotną, schorowaną, obecnie cierpi na chorobę nowotworową i nie mam siły walczyć z urzędami. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Już po wyznaczeniu rozprawy skarżąca złożyła wniosek o wszczęcie postępowania mediacyjnego. Nie kwestionując ustaleń zawartych w decyzjach podnosiła, że źle zrozumiała procedurę legalizacyjną i wykona wszelkie obowiązki w przypadku zwrotu sprawy do organu pierwszej instancji. Powyższy wniosek o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego był w sprawie spóźniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., póz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu , stosownie do art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie była realizacja przez inwestora bez wymaganego pozwolenia na budowę robót budowlanych, w wyniku których powstał obiekt wskazany w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 17 marca 2014 r. Nr [...], znak: [...] Realizacja robót budowlanych podlega regulacjom prawa budowlanego, które stanowi szereg różnych przepisów, zaś ich wybór do zastosowania w konkretnej sprawie jest zależny od stanu faktycznego. Jak słusznie zauważa się w doktrynie (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005 -komentarz do art. 75 k.p.a.) u podstaw każdego procesu administracyjnego leżą materialne stosunki administracyjnoprawne, które determinują związane z tym procesem stosunki prawnoprocesowe, bowiem "każdy administracyjnoprawny stosunek procesowy rozgrywa się w jakiś sposób na gruncie i w obrębie konkretnego stosunku materialnoprawnego" (J. Filipek, Założenia strukturalne..., s. 199). ... Wiążące konsekwencje normy materialnego prawa administracyjnego ustala się zatem w stosunku do określonego podmiotu ze względu na zaistnienie określonych faktów, zdarzeń czy okoliczności, objętych przedmiotowym zakresem tego prawa. (...) Poznanie zatem sfery faktów, które są przedmiotem postępowania administracyjnego, i dokonanie ich prawidłowej oceny jest podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, zmierzające do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej (...), organ rozstrzygający sprawę winien dysponować dowodami potwierdzającymi zaistnienie określonych faktów (stanów faktycznych) i wskazać je w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.)." W ślad za powyższym należy wskazać też na treść art. 7 k.p.a., w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Zakres postępowania dowodowego zależy jednakże od przedmiotu sprawy administracyjnej. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NŚA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Naruszenie powyższych przepisów prowadzi w efekcie uchybienia zasadom praworządności ( art. 6 k.p.a.) oraz udzielania informacji ( art. 9 k.p.a.) i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Wyżej wskazane przepisy obowiązują również w postępowaniu przed organem drugiej instancji (art. 140 k.p.a.). Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w ramach czego następuje równolegle kontrola prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty w niej podnoszone nie są trafne. Przeprowadzona z urzędu w dalej idącym zakresie kontrola legalności zaskarżonej decyzji także nie stwarza podstaw do jej eliminacji z obrotu prawnego. Również okoliczności natury osobistej, podnoszone w skardze, czy późniejszym piśmie stanowiącym wniosek o wszczęcie postępowania mediacyjnego, nie mogą prowadzić do uchylenia wydanych w sprawie decyzji. W szczególności, wydając zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przedstawił w jej uzasadnieniu przebieg postępowania oraz zgromadzone materiały, co znajduje również odzwierciedlenia w przedstawionych aktach administracyjnych. Organ drugiej poddał kontroli aspekt procesowy czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. , nie stwierdzając uchybień uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a na podstawie konkretnie podanych dowodów, poczynił również własne ustalenia, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Ocena zgromadzonego materiału nie narusza zasad logiki i doświadczenie życiowego, ani reguł procesowych. Ustalenia te zbieżne są z dokonanymi przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał też przypisy prawa materialnego adekwatne do poczynionych ustaleń, dokonując właściwego ich wyboru. W świetle ustaleń nie budzi zastrzeżeń zastosowanie art. 48 Pb., który został powołany, a organ drugiej instancji prawidłowo wyjaśnił motywy orzeczenia nakazu rozbiórki. Jego rozważania prawne również są zbieżne z motywami rozstrzygnięcia podawanymi przez organ pierwszej instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odpowiedział również na zarzuty odwołania, co uczynił w sposób nie budzący zastrzeżeń. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz odpowiada wymogom wynikającym z art. 6, art. 7,art. 8,art. 9, art. 77§1, art. 80, art. 107§ 1 i 3 k.p.a. W toku postępowania nie naruszono również innych przepisów postępowania w sposób mogący skutkować uchyleniem wydanych aktów albo stwierdzeniem ich nieważności. Skarżąca nie kwestionuje ustaleń poczynionych w sprawie przez organy nadzoru budowlanego, tworzących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Co do prawidłowości kwalifikacji przedmiotowego obiektu, jako wymagającego uzyskania przed rozpoczęciem budowy stosownej decyzji, którą poddaje w wątpliwość należy wskazać, że zgodnie z legalną definicją zawartą w art. 3 pkt 2 ustawy P.b., budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, jest, stosownie do pkt 5 art. 3 P.b., tymczasowym obiektem budowlanym. O tym, że dany obiekt budowlany uznaje się za "tymczasowy" decydują dwa zespoły elementów. Pierwszą kategorię tworzą obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania, w okresie krótszym niż ich trwałość techniczna, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Drugą kategorię obiektów tymczasowych tworzą obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, przykładowo wyliczone w powołanym wyżej przepisie (zob. Prawo budowlane. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2009, s. 54). Przedmiotowy obiekt nie ma fundamentów i nie został trwale powiązany z gruntem, co wynika z ustaleń organów nadzoru budowlanego, a także twierdzeń inwestora. Uwzględniając inne ustalone i opisane przez w decyzjach cechy tej budowli -również niekwestionowane, takie jak: wielkość, rodzaj materiałów i technikę wykonania, lekkość konstrukcji, można przyjąć, że jest to obiekt tymczasowy, podobny do wymienionych w art. 3 pkt 5, o funkcji gospodarczej, który pozostawał ma na gruncie przez czas dłuższy, niż 120 dni. Stosownie do art. 28 ust. 1 P.b., roboty budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Obiekt taki jak przedmiotowy, nieposiadający fundamentów, niewielkich rozmiarów, o funkcji gospodarczej nie został zwolniony w tych ostatnich przepisach z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla jego realizacji. Zgodnie zaś z treścią art. 48 ust. 1 P.b., właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądów administracyjnych nakaz rozbiórki obiektu budowlanego oceniany jest jako najsurowszy sposób likwidacji skutków samowoli budowlanej, który powinien mieć zastosowanie, w sytuacjach gdy niemożliwe jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, co wynika z art. 48 ust. 2 P.b. Zanim taka sankcja za naruszenie przepisów zostanie zastosowana organ administracji winien uprzednio rozważyć inne przewidziane przez prawo możliwości i w pierwszej kolejności sięgać do łagodniejszych form reagowania na samowolę budowlaną. Tak też się stało w niniejszej sprawie. Skoro jednak skarżąca pomimo odpowiednio długiego terminu nie wykonała obowiązków nałożonych na nią postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r. Nr [...], znak: [...] PINB, wydanym na podstawie art. 48 ust. 2-3 P.b., konsekwencją powyższego jest obligatoryjnie wydanie orzeczenia o nakazie rozbiórki, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 P.b. Nie zmianie powyższej oceny fakt podjęcia przez skarżącą dopiero w lutym 2015 r. czynności zmierzających do uzyskania zaświadczenia o zgodności budowy z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skoro nie wykonała ona innych obowiązków nałożonych na nią postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. . Nawet zawiadomiona w trybie art. 10 §1 k.p.a. o zamiarze wydania decyzji skarżąca nie sygnalizowała istnienia jakichkolwiek przeszkód w wykonaniu nałożonych obowiązków oraz zamiaru legalizacji obiektu po uiszczeniu z tym związanej opłaty. Także po złożeniu odwołania skarżąca obowiązków swych nie wykonała, natomiast domagała się wdrożenia procedur legalizacyjnych właściwych dla obiektów, realizacja których wymaga zgłoszenia. Wystąpienie o zaświadczenie do organu administracji architektoniczno-budowlanej, co miało nastąpić dopiero w lutym 2015 r., nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97§1 pkt 4 k.p.a. Powołane w skardze i piśmie z dnia 9 grudnia 2015 r. okoliczności dotyczące skarżącej, tj. jej wiek, stan zdrowia, sytuacji majątkowa czy niezrozumienie istoty postępowania legalizacyjnego, pozostają bez wpływu na legalność orzeczonego nakazu rozbiórki obiektu wzniesionego bez pozwolenia na budowę albowiem nie zostały uznane przez ustawodawcę za mające znaczenie przy orzekaniu na podstawie art. 48 P.b. lub innych przepisów tej ustawy z zakresu tzw. samowoli budowlanej. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie " Kategoryczne brzmienie przepisów p.b. normujących kwestie samowoli budowlanej (art. 48 p.b.) nie pozwala organowi na zastosowanie instytucji uznania administracyjnego. Organ nie może brać pod uwagę sytuacji rodzinnej inwestora, powodów dla których popełnił samowolę budowlaną, czy szkód związanych z rozbiórką (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 670/10, zam. zb. LEX nr 1100574). Nadto "Przy popełnieniu samowoli budowlanej nie mają znaczenia przyczyny naruszenia przepisów prawa budowlanego ani wina czy jej brak, jak też nawet najbardziej szczytne cele nie mogą ekskulpować podmiotu, który takiej samowoli dopuścił się. Legalizacja na podstawie przepisów prawa budowlanego nie przewiduje prowadzenia mediacji ze stroną celem rozważenia i uwzględnienia w rozstrzygnięciu sytuacji osobistej strony czy też powodów naruszenia przez nią przepisów budowlanych. Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora (tak WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 3 marca 2011 r., sygn.. akt II SA/Bk 694/10, zam. zb. LEX nr 784236). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi -jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło