II SA/Kr 1095/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Ewa Rynczak (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Wojewody z dnia 29 czerwca 2010r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala Decyzją z dnia [...] października 2009r. nr [...] Starosta K. , działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust 1-3, art. 142, art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zwanej dalej ustawą o u.g.n.- (t.j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł: - w pkt. 1 o zwrocie działek nr 1 o pow. 0,0064 ha i nr 2 o pow. 0,0897ha, objętych [...], położonych w obrębie [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki nr 3 obr. [...], na rzecz M.J c. Ł. I M. - w całości. - w pkt. 2 o zobowiązaniu M.J. do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty 5.035,00 zł, odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia (nabycia) nieruchomości. Wojewoda postanowieniem z dnia [...].06.2005r. wyznaczył Starostę K. do załatwienia sprawy. Uzasadniając organ l instancji podał, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nr 3 obr.[...] został złożony 28.01.1992r., organ przedstawił przebieg sprawy. Wskazał, iż w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, przedmiotowe działki nie zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia, w związku z tym zachodzą w stosunku do nich przesłanki zbędności, określone w art. 137 ust. 1 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniające ich zwrot na rzecz wnioskodawczyni. Dokonane ustalenia wskazują, że w terminach podanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na działkach: nr 1 i nr 2 nie zrealizowano celu wywłaszczenia określonego w umowie sprzedaży, z dnia 16.09.1980r. zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nie można uznać za realizację celu wywłaszczenia (nabycia) określonego, jako budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" (nawet przy założeniu, że nastąpiła jego modyfikacja w zakresie układu komunikacyjnego) -utwardzenia pasa gruntu warstwą asfaltu i wykorzystywania go jako łącznika pomiędzy istniejącymi ulicami osiedlowymi, po upływie terminów określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Istotne w tej sprawie jest również to, że ani likwidator Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" ani Zarząd Gospodarki Komunalnej w K. nie przedstawili dokumentów świadczących, że przed przystąpieniem do wykonywania wyżej wymienionych prac, sporządzony w 1994 r. projekt techniczny- uzyskał akceptacje nadzoru urbanistyczno - budowlanego i wydane zostało pozwolenie na realizację tej inwestycji. Natomiast z zeznań świadków wynika, iż wykonanie prac, o których mowa wyżej, na terenie działki nr 2, zostało spowodowane koniecznością zapewnienia mieszkańcom osiedla "[...]" dojazdu do ich posesji, spowodowaną odstąpieniem od realizacji tego dojazdu w miejscu projektowanym w planie realizacyjnym, w związku z przywróceniem poprzedniemu właścicielowi prawa własności nieruchomości. Organ podał, że wysokość zwaloryzowanego odszkodowania została ustalona na podstawie art.140 ust 1-3 ustawy o u.g.n., wskazał też sposób jej wyliczenia oraz okres od 09.1980r. do 09.2009r. podając kwotę zwaloryzowanego odszkodowania na 5.035,00 zł. Od w/w decyzji odwołanie wniosła Gmina K. reprezentowana przez Prezydenta Miasta K. , zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 77 § 1 k.p.a., wskazując iż realizacja osiedla z pominięciem obiektów zaplanowanych na objętych roszczeniem działkach i wykorzystanie działki nr 2 na potrzeby układu komunikacyjnego osiedla mieści się w granicach dozwolonej modyfikacji celu wywłaszczenia, zwłaszcza że z opisu celu na który nastąpiło wywłaszczenie wynika, iż obok obiektów (np. wymiennikownia, pawilon handlowy) znajdować się miała infrastruktura: drogi i dojazdy. Natomiast w kontekście terminów realizacji celu wywłaszczenia, zgodnych z art. 137 ustawy o u.g.n., odwołujący wskazał na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009r. o sygn. II SA/Kr 1118/08 (zam. LEX nr 477381): "1. Jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. Stanowisko powyższe podzielił skład orzekający także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygn. II SA/Kr 421/09 z dnia 10 sierpnia 2009r. (niepubl.) oraz w wyroku z dnia 19 sierpnia 2009r. o sygn. II SA/Kr 1309/08 (niepubl.). Ponadto, nie można przyjąć, iż zaspokojenie potrzeb komunikacyjnych mieszkańców osiedla - dla potrzeb którego nastąpiło wywłaszczenie, odbywać się może wyłącznie po drodze mającej nadaną kategorię drogi publicznej lub wyłącznie po drodze z nawierzchnią utwardzoną na podstawie projektów, zatwierdzonych we właściwym postępowaniu administracyjnym. Zdaniem strony odwołującej się obecnie utwardzona droga jest modyfikacją celu wywłaszczenia. Ponadto w odwołaniu wskazano, że zaistniała konieczność określenia zmniejszenia lub zwiększenia wartości wywłaszczonej nieruchomości z art. 140 ust.4 ustawy o u.g.n., wskutek działań podjętych na nieruchomości po dacie wywłaszczenia, poprzez zlecenie wykonania uprawnionemu rzeczoznawcy majątkowemu wykonania operatu szacunkowego. Wartość nieruchomości zmieniła się bowiem poprzez wykonanie utwardzonej nawierzchni drogi oraz wzniesienie na części zwróconej działki nr 2 ogrodzenia i nasadzeń drzew ozdobnych. Gmina wniosła o uchylenie decyzji organu l instancji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. znak: [...], Wojewoda , działając na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi l instancji, zarzucając, że organ l instancji naruszył przepisy art.7 k.p.a, art.77 k.p.a. oraz przepis prawa materialnego - art.140 ust. 4 ustawy o u.g.n. W uzasadnieniu organ wskazał, że z art. 136 ust. 3 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis ten zawiera dwie odrębne normy prawne, zgodnie z którymi "nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany". W/w przesłanki zbędności nieruchomości nie muszą być spełnione łącznie. Nieruchomość oznaczona jako działka nr 3 obr. [...] b. dz. adm. P. (z której w wyniku późniejszych podziałów powstały m. in. działki nr 1 i nr 2 nabyta została przez Skarb Państwa w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 16 września 1980r. Rep. [...] , w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jako niezbędnej pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]", zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. z dnia [...] lipca 1978r. [...] zatwierdzającą plan realizacyjny tej inwestycji. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Starosta K. wypełniając zawarte we wcześniejszej decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] zalecenia pozyskał do akt przedmiotowej sprawy plan realizacyjny stanowiący załącznik do wymienionej wyżej decyzji Zarządu Rozbudowy K. z dnia [...] lipca 1978r. Cel nabycia działki nr 3 został określony w umowie sprzedaży w sposób ogólny tj. jako budowa osiedla mieszkaniowego "[...] " i dlatego należało pozyskać do akt sprawy stosowne materiały archiwalne pozwalające na sprecyzowanie celu wywłaszczenia (nabycia). Z treści wskazanego załącznika graficznego organ l instancji ustalił, iż część wywłaszczonej (nabytej) działki nr 3 odpowiadającej obecnie działce nr 1 znalazła się w obszarze terenów zabaw dla dzieci, natomiast część nieruchomości odpowiadającej obecnie działce nr 2 obr. [...] wraz z sąsiednimi terenami miała być zabudowana pawilonem handlowym ze stacją wymienników, stacją "trafo", jak również miały być wykonane dojazdy do tych obiektów. W dniu 14 listopada 2005r. przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami terenu wykazała, iż działka nr 1 stanowi pas gruntu graniczący od południa z ulicą S. a od północy z ogrodzeniem działki nr 4 , w części tworzący niewielką skarpę, porośnięty trawą i chwastami. Granicę działki nr 2 od strony zachodniej wyznaczyło ogrodzenie z siatki metalowej wspartej na słupkach, w części wykonane na podmurówce. Od strony wschodniej granica działki przebiegała częściowo po ogrodzeniu, a pozostały przebieg, podobnie jak granic: północnej i południowej - był niewidoczny. Część działki nr 2 granicząca z działkami nr 4 i nr 5 , pozostawała w użytkowaniu pełnomocnika wnioskodawczyni – Z.C. i została ogrodzona łącznie z działką nr 4 , której jest właścicielem. Na tej części porośniętej trawą posadzone zostały 4 drzewa ozdobne. Natomiast teren działki nr 2 od strony ulicy S. , stanowił pas drogi o nawierzchni utwardzonej (asfalt), której wylot znajdował się przy ulicy [...]. Poza pasem tej drogi teren po obu stronach porośnięty był trawą i chwastami. Z pisma z dnia 6 kwietnia 2006r. znak [...] Zarządu Gospodarki Komunalnej w K. wynika, że droga zlokalizowana m. in. na działce nr 2 stanowi łącznik pomiędzy ulicami S. i B. . Przedmiotowa droga zakwalifikowana jako ulica wewnętrzna pozostaje w zarządzie Zarządu Gospodarki Komunalnej w K. W dniu 12 marca 2009r. organ l instancji przeprowadził ponowną rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami działek nr 1 i nr 2, , podczas której stwierdzono, iż stan zagospodarowania w/w działek nie uległ zmianie od dnia 14 listopada 2005r. Stwierdzono iż wskutek wykonania ogrodzenia z siatki metalowej, wspartej na słupkach, bez podmurówki, w granicy pomiędzy działką nr 2 i działką nr 6 ulica S. nie ma połączenia z ulicą B. Organ prowadzący postępowanie uznał także, iż dla pełnego rozpatrzenia zgłoszonego roszczenia należy dopuścić jako dowód w sprawie zeznania osób posiadających wiedzę na temat sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w dacie wywłaszczenia (nabycia) i w latach późniejszych. Zeznania złożyli B.J. , J.K. , A.K. oraz Z.C. , M.K. , Z.C. i K.M. . Organ l instancji uznał, iż zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody w sprawie, przedstawione wyżej, pozwalają uznać działkę nr 1 o pow. 0,0064 ha i nr 2 o pow. 0,0897ha, stosownie do przepisów art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za zbędne dla realizacji określonego w umowie sprzedaży celu wywłaszczenia (nabycia) nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podkreślając iż poważne wątpliwości organu odwoławczego wzbudziły ustalenia organu l instancji dotyczące sposobu ustalenia wysokości kwoty, którą wnioskodawczyni winna zwrócić z tytułu zwrotu przedmiotowej nieruchomości, poprzez nieuwzględnienie ewentualnej zmiany wartości przedmiotowej nieruchomości w stosunku do stanu istniejącego w dniu wywłaszczenia (nabycia), jak też faktu poczynienia na tej nieruchomości nakładów w postaci znajdującego się na niej ogrodzenia, nasadzeń drzew ozdobnych a także pasa drogi o utwardzonej nawierzchni (asfalt). Starosta K. pominął kwestię ewentualnego zmniejszenia bądź zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na tej nieruchomości po jej wywłaszczeniu (nabyciu). Również z treści zaskarżonej decyzji Starosty K. z dnia [...] października 2009r. nr [...] nie wynika, aby kwestia zwiększenia bądź zmniejszenia wartości działki nr 1 o pow. 0,0064 ha i nr 2 o pow. 0,0897ha po dacie wywłaszczenia, była przedmiotem analizy organu l instancji. Tymczasem, jak wynika z protokołu rozprawy administracyjnej, połączonej z oględzinami przedmiotowych działek, która odbyła się 14 listopada 2005r: "Część działki nr 2 granicząca z działkami nr 4 i nr 5 , pozostawała w użytkowaniu pełnomocnika wnioskodawczyni –Z.C. i została ogrodzona łącznie z działką nr 4 , której jest właścicielem. Na tej części porośniętej trawą posadzone zostały 4 drzewa ozdobne. Natomiast teren działki nr 2 od strony ulicy S. , stanowił pas drogi o nawierzchni utwardzonej (asfalt), której wylot znajdował się do ulicy B". Zatem po dacie wywłaszczenia na zwracanej obecnie nieruchomości były poczynione nakłady w postaci ogrodzenia, nasadzeń drzew ozdobnych a także utwardzonej nawierzchni drogi (asfalt) ale tych okoliczności organ nie ustalał. Regulacja art. 139 w/w ustawy wskazuje, że wywłaszczona nieruchomość podlega zwrotowi w stanie, w jakim się znajduje w dniu jej zwrotu. Pomimo, że ustawa nie definiuje pojęcia "dzień zwrotu" to jednak zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego jako zasadę należy przyjąć, że wywłaszczona nieruchomość zwracana jest poprzedniemu właścicielowi w takim stanie, w jakim znajduje się w dacie orzekania o jej zwrocie ( wyrok Sądu Najwyższego /sygn. III ARN 403/93). Pojęcie stanu nieruchomości w dniu jej zwrotu można rozpatrywać w dwóch płaszczyznach, to jest odnieść go do stanu prawnego (kwestię tą reguluje przepis art. 138 powołanej wyżej ustawy) lub stanu faktycznego. Stan faktyczny nieruchomości dotyczy rzeczywistego stanu, jaki ma miejsce w dniu zwrotu nieruchomości. Oznacza to, że poprzedniemu właścicielowi nie przysługuje roszczenie o przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, to jest sprzed jej wywłaszczenia (nabycia). Nie przysługuje mu również odszkodowanie za zmianę stanu prawnego nieruchomości ani za pozbawienie go możliwości korzystania z nieruchomości. Natomiast przyrost wartości nieruchomości po dacie wywłaszczenia należy uwzględnić niezależnie od tego przez kogo zostały poczynione nakłady na nieruchomość, tj. podmiot na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie, czy też najemcę lub dzierżawcę. Nie jest jednak dopuszczalne dokonywanie w decyzji o zwrocie ustaleń kto dokonał nakładów ani dokonywania rozliczeń z udziałem osób trzecich, a w szczególności rozstrzyganie o roszczeniach osób trzecich z tego tytułu. Kwestie te powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym, po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości. W związku z powyższym organ l instancji winien był, w prowadzonym przez siebie postępowaniu, po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego stwierdzić, czy poczynione po dacie wywłaszczenia (nabycia) działania na zwracanej obecnie przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 1 o pow. 0,0064 ha i nr 2 o pow. 0,0897ha miały wpływ na zwiększenie bądź zmniejszenie jej wartości. Powyższe uchybienia świadczą zdaniem Wojewody o naruszeniu art. 7 i art. 77 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła M.J. zarzucając naruszenie: - art. 21 i 64 Konstytucji RP wyrażające się w odmowie przyznania ochrony prawu własności w drodze nieuzasadnionego przedłużania postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości niewykorzystanej na cel publiczny wskazany w decyzji wywłaszczeniowej, - art. 140 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami-poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Starosty K. pomimo materialnoprawnej odrębności spraw zwrotu wywłaszczonej nieruchomości od sprawy zwrotu wypłaconego odszkodowania oraz w niewłaściwym przyjęciu, że wysokość odszkodowania winna zostać ustalona według wartości obowiązującej na dzień orzekania o zwrocie, a nie na dzień wypłaty, - art. 139 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami-poprzez bezpodstawne przedłużanie orzekania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości wobec jednoczesnego przyjęcia, że właścicielowi nieruchomości nie należy się odszkodowanie za czas pozbawianie go prawa do dysponowania nieruchomością, -art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywateli oraz obowiązku działania organów administracji z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, - art. 8 k.p.a. poprzez bezzasadne przedłużanie wydania rozstrzygnięcia w sprawie, co prowadzi do utraty zaufania obywateli do organów Państwa, -art. 12 k.p.a poprzez działanie organów administracji w sposób opieszały i powierzchowny, nie obejmujący całokształtu zagadnień faktycznych i prawnych sprawy, - art. 35 k.p.a. poprzez przekroczenie wszelkich zakreślonych przepisami prawa terminów na rozpoznanie sprawy, - naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez wielokrotne i powtarzające się badanie stanu prawnego i faktycznego sprawy, podczas gdy organ administracji jest obowiązany w sposób zwięzły i wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością : uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga jest nieuzasadniona. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 201Or. znak: [...] Wojewody jak też decyzji organu l instancji - z dnia [...] października 2009r. nr [...] Starosty K. uznał, że decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa. Zaskarżona do Sądu decyzja jest decyzją kasacyjną, nie rozstrzyga więc merytorycznie sprawy o uprawnieniu lub obowiązku strony a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy. Decyzja taka nie stanowi bezpośredniej konsekwencji stosowania norm prawa materialnego i wydawana jest na podstawie przepisu formalnego - art.138§2 k.p.a. Organ odwoławczy zanim podejmie taką decyzję musi dokonać oceny w kontekście cytowanego przepisu czy postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia w całości lub w znacznej części, przy uwzględnieniu treści właściwych norm prawa materialnego dotyczących rozpoznawanej sprawy i reguł postępowania mających istotne znaczenie dla sprawy. Wojewoda uchylił w całości decyzję organu l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenie na podstawie art.138§2k.p.a. albowiem sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że cel wywłaszczenia określony jako budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" nie został zrealizowany o czym mowa w przepisie art. 137 ustawy o u.g.n. i zasadnym jest orzeczenie o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości nr 1 i nr 2 położonych w obr. [...] m. K. na rzecz spadkobierczyni M.J. . W ocenie Sądu organy obu instancji trafnie ustaliły, że istnieją przesłanki do zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i te okoliczności nie budzą wątpliwości. Organ odwoławczy zasadnie natomiast ustalił, że organ l instancji nie zbadał dalszych kwestii z tym związanych, o którym mowa w art. 136ust. 3 w zw. z art. 140 ustawy o u.g.n. Stosownie do przepisu art. 136ust.3 ustawy o u.g.n.: " poprzedni właściciel lub spadkodawca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części występuje się do Starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140." Ustawodawca przesądził, że w jednej decyzji orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości należy również określić postanowienie o obowiązku zwrotu nie tylko odszkodowania ale też obowiązku zwrotu nieruchomości zamiennej, jeżeli osoba wywłaszczona otrzymała taką nieruchomość zamienną. W niniejszej sprawie osoba wywłaszczona nie otrzymała nieruchomości zamiennej tylko odszkodowanie. Organ l instancji badając przesłanki do zwrotu odszkodowania określone w przepisie art.140 ustawy o u.g.n. w ogóle nie wziął pod uwagę i nie dokonywał żadnej analizy i oceny przepisu art.140 ust. 4 dotyczącej ustalenia czy wartość wywłaszczonej nieruchomości uległa zmniejszeniu lub zwiększeniu na wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu. Odszkodowanie ustalone na podstawie art. 140 ust.2 pomniejsza się lub powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w miejscowym planie i zmian w otoczeniu nieruchomości. W związku z tym, skoro organ I instancji tego nie zbadał i nie wypowiedział się w swojej decyzji na okoliczność czy zachodzą przesłanki z art. 140 ust. 4 cyt. ustawy, to zasadnym było ustalenie przez organ odwoławczy, że sprawa wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w znacznej części i uchylenie decyzji organu l instancji z zaleceniem ustalenia tych okoliczności na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, to na należy je wszystkie uznać za nieuzasadnione. Organ odwoławczy w tych okolicznościach sprawy nie mógł wydać decyzji częściowo uchylającej decyzję organu l instancji o której mowa w przepisie art.138§2 k.p.a. albowiem przepis ten na to nie pozwala. Kolejny zarzut, że organ odwoławczy poprzednio rozpatrując i rozstrzygając sprawę mógł zwrócić uwagę organowi l instancji na przepis art.140 ust.4 ustawy o u.g.n. jest nietrafny bowiem postępowanie przed organem l instancji jest postępowaniem prowadzonym samodzielnie, od początku przez organ l instancji i organ ten ma obowiązek wykonać nie tylko zalecenia organu odwoławczego ale też zebrać i rozpatrzyć wszystkie istotne okoliczności sprawy, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w k.p.a. oraz do ustalonego stanu faktycznego sprawy ma zastosować właściwe normy prawa materialnego stanowiące podstawę rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Organ odwoławczy nie mógł więc wskazać organowi l instancji jakie ma zastosować" przepisy prawa materialnego aby rozstrzygnąć istotę sprawy skoro postępowanie wyjaśniające wymagało uzupełnienia. Obowiązkiem organu l instancji, zgodnie z zasadami postępowania wynikających z przepisów k.p.a., było zastosowanie wszystkich przepisów prawa materialnego które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia wydanej decyzji przez organ. Zarzut długotrwającego postępowania również nie znajduje uzasadnienia. Istotnie postępowanie to trwa bardzo długo, niemniej jednak strona mogła w toku postępowania wykorzystać przysługujące jej środki określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. postępowania wykorzystać przysługujące jej środki określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle wyżej omówionych okoliczności sprawy nie znajdują też podstaw zarzuty naruszenia przepisów art.139 ustawy o u.g.n. poprzez bezpodstawne przedłużanie orzekania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, co wyżej zostało omówiono, jak też naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 12 k.p.a., 35 k.p.a. i 77 kpa, ponieważ przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia ma na celu właśnie wyjaśnienie i rozważenie całokształtu okoliczności związanych z istotą sprawy, zgodnie z zasadami postępowania o których mowa w art. 7 k.p.a -zasadą ustalenia prawdy obiektywnej, art. 8 k.p.a. zasadą zaufania obywateli do organów państwa, art. 77§1 k.p.a.- zasadą zebrania i rozpatrzenia całego materiału. W ocenie Sądu organ odwoławczy właściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające ustalając, że postępowanie administracyjne wymaga przeprowadzenia postępowania w znacznej części, skoro organu l instancji nie dokonał oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy w odniesieniu do przepisu art. 140 ust.4 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi prawidłowo sporządzonego uzasadnienia, ponieważ zawiera ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz wskazanie i wyjaśnienie przepisów prawa które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w myśl którego sąd w razie nieuwzględnienia skargi skargę oddala.