II SA/Kr 1110/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 czerwca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postepowania p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej K. P. o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 15 maja 2014 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 czerwca 2013 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwiema pełnoletnimi córkami. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 6.100 zł i składa się na niego wynagrodzenie za parce skarżącej w wysokości 4.520 zł oraz wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości 1.680 zł. Córki skarżącej nadal pobierają naukę, nie osiągają w miesiącu żadnego dochodu. Według oświadczenia w skład posiadanego majątku wchodzi dom o pow. 120 m2 oraz [...] akcji Zakładów [...] w T. Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż dochód jej czteroosobowej rodziny wynosi 6.000 zł łącznie i faktycznie jej sytuacja finansowa jest znacznie utrudniona. Od lat spłaca ona kredyty zaciągnięte na poczet kupna i dokonania remontu domu. Łączna kwota kredytów wynosi obecnie 1.600 zł miesięcznie. Dodatkowo budowa pawilonu handlowego [...] w bezpośredniej bliskości domu skarżącej powoduje, iż czekają ja dalsze poważne remonty konieczne. Aby skorzystać z przysługujących jej prawa, skarżąca poniosła koszty dodatkowe związane ze sporządzeniem skargi przez radcę prawnego. Na utrzymaniu skarżącej pozostają dwie córki, z których jedna uczęszcza do gimnazjum, a druga studiuje na [...] w K.. Wydatki przeznaczone na naukę dzieci to koszt rzędu tysiąca złotych. Oboje z mężem dojeżdżają do pracy co też generuje odpowiednie koszty miesięczne. W piśmie uzupełniającym z dnia skarżąca dodatkowo wyjaśniła, iż nie posiada żadnych zaległości wynikających z opłata za media, nie korzysta ona z pomocy opieki społecznej. Co do zaciągniętych kredytów, to trzy z nich zaciągnięte zostały na zakup sprzętów AGD i RTV, w tym m in. laptop - niezbędna pomoc w nauce starszej córki A.. Aparat fotograficzny, użytkuje młodsza córka W., pragnąca w przyszłości kształcić się w dziedzinie fotografiki. Natomiast kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty na spłatę długo terminowych kredytów hipotecznych oraz na remont domu. Od 2014 r. skarżąca leczy się kardiologicznie, i z tego tytułu ponosi duże wydatki. Mimo, iż skarżąca stara się podejmować dodatkowe prace dochodowe, dochód rodziny w 2013 r. spadł co uwidocznione jest w zeznaniu podatkowym. Do pisma uzupełniającego dołącząne zostały następujące dokumenty : kserokopie faktur za energię elektryczną - 221.34 ( kwiecień 2014 r), gaz- 97,52 zł. ( maja 2014 r.), dostawę wody i ścieki – 139,66 zł( maj 2014 r.), internet- 20 zł, telefon – 32,72 zł oraz 18 zł ( maj 2014 r.), dwa przelewy nieopisane na kwotę łączna 55 zł, decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2014r. – 210 zł, polisa ubezpieczenia domu – 356 zł, zaświadczenie lekarskie o pozostawaniu w stałym leczeniu przez skarżącą w poradni kardiologicznej, wyciągi z konta bankowego skarżącej za okres lutego do maja 2014 r., zeznanie podatkowe za rok 2012 r . i 2013 r., formularz informacyjny z banku [...] dotyczący kredytu konsolidacyjnego wraz z harmonogramem jego spłaty, umowa kredytu ratalnego i umowa o kartę kredytową z [...], umowa kredytu konsumenckiego na zakup towarów i usług z [...] Bank, umowa o kredyt oraz limit i kartę [...] z [...], wyciąg z rachunku karty kredytowej skarżącej w [...] bank, umowa na wykonanie prac w zakresie montażu okienna sumę 13.980 zł, zaświadczenie o zarobkach skarżącej z dnia 14 maja 2014 r., aneks do umowy o pracę męża skarżącej z dnia 31 stycznia 2014 r. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo - administracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. Należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich, a do takiej kategorii osób z pewnością nie można zaliczyć skarżącej z jej majątkiem i miesięcznymi dochodami. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z przedstawionych dokumentów miesięczny dochód rodziny skarżącej do około 6.000 zł. Wykazane stałe miesięczne wydatki to kwota 576,44 zł. Ponadto skarżąca spłaca kredyty, których łączna suma w miesiącu zamyka się kwotą 1.531,81 zł. Na utrzymaniu skarżącej pozostają dwie uczące się córki. Do pisma uzupełniającego wniosek skarżąca dołączyła plik dokumentów, z których wynika, iż ponosi ona koszty nie tylko wydatków koniecznych – m in. internet, utrzymanie czterech numerów telefonicznych, kosmetyki [...]. Ponadto z analizy przedstawionych wyciągów bankowych wynika, iż oprócz wskazanych we wniosku dochodów skarżąca dysponuje dochodami dodatkowymi – wpłata własna z 12 maja 2014 r.- 1.250 zł, przelew z dnia 7 maja 2014 r.- 455 zł, przelew z dnia 10 marca 2014 r. – 662 zł, 27 lutego 2014 r. 52 zł, pożyczka z zakładu pracy skarżącej w kwocie 5.000 zł - 11 marca 2014 r. Nie należy zapominać też, że skarżąca jest właścicielką [...] akcji Zakładów [...] w T. stanowiących dodatkowe zabezpieczenie finansowe skarżącej Podsumowując należy stwierdzić, że przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawczyni nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Odnosząc się natomiast do kwestii opłacania przez skarżącą i jej męża rat kredytów należy podkreślić, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym przypadku właśnie koszty regulowania rat kredytu nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego ( postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2005 r., II GZ 56/05). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).