II SA/Kr 1115/07

WyrokWSA w Krakowie2008-03-17

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Wojciech Jakimowicz, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jest zgodna z prawem, nawet jeśli nie uwzględnia w całości interesu właściciela nieruchomości?
Ratio decidendi
Uchwała Rady Gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zgodna z prawem, jeśli zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, z którego wynika, że organ rozważył okoliczności podniesione w zarzucie, zbadał indywidualną sytuację podmiotu wnoszącego zarzut i przedstawił argumentację na uzasadnienie projektowanego rozwiązania planistycznego. Sąd administracyjny kontroluje zgodność uchwały z prawem, w tym prawidłowość uzasadnienia, a nie poglądy organów planistycznych czy legalność samego planu na tym etapie postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L., domagając się uwzględnienia udokumentowanego złoża piaskowców i możliwości jego eksploatacji. Rada Gminy L. uchwałą odrzuciła zarzut w części dotyczącej przeznaczenia niektórych działek pod eksploatację kamienia, uzasadniając to m.in. zasadami zrównoważonego rozwoju, ochroną ładu przestrzennego, walorów krajobrazowych i ochrony dóbr kultury. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa, w tym zakazów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Wojciech Jakimowicz WSA Barbara Pasternak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2008 r. sprawy ze skargi B. M. i W. M. na uchwałę Rady Gminy L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. skargę oddala. II SA/Kr 1115/07 Na podstawie uchwały Rady Gminy L. z dnia [...] października 2002r. Nr [...] przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. Projekt tego planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 14 września 2003r. do 14 października 2003r. W dniu 25 września 2003 r. zarzut do powyższego projektu wnieśli B. i W. M., zam. w S. (zwani dalej skarżącymi). Napisali oni, że odnośnie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] wnoszą o uwzględnienie w projekcie planu udokumentowanego złoża piaskowców [...] T. L. - na podstawie art. 48 ustawy prawo geologiczne górnicze, obszaru i terenu górniczego T. L. I art. 17 pkt 7 lit. g ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ponowne rozpatrzenie wniosku dotyczącego możliwości kontynuowania eksploatacji piaskowca. Rada Gminy L. uchwałą z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] odrzuciła powyższy zarzut przeznaczeniem tego terenu w dotychczasowym planie miejscowym. W dniu 16 marca 2004r. B. M. i W. M. skierowali na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie art. 3 ust. 1 i art. 24 usta. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wyrokiem z dnia 12.09.2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zaskarżona uchwała nie odpowiada ustawowym wymogom. Art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nakłada na radę gminy rozpatrującą zarzut obowiązek ustosunkowania się do treści zarzutu oraz wskazania przyczyn odrzucenia zarzutu. Winno być ono nie tylko merytorycznie trafne, lecz również winno korespondować z postawionymi zarzutami. W tym kontekście stwierdzono, iż w większym stopniu tym wymaganiom czyni zadość odpowiedź na skargę B. M. i W. M. udzielona przez Wójta Gminy L, niż uzasadnienie zaskarżonej uchwały. Niestety w żaden sposób nie konwalidowało to słabości uzasadnienia zaskarżonej uchwały. W wyniku ponownego rozpatrzenia zarzutu B. M. i W. M. z dnia [...].03.2003r., wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L., Rada Gminy L. uchwałą z dnia [...]r., nr [...] uwzględniła zarzut w części dotyczącej przeznaczenia działem nr [...] i [...] położonych w T. oraz nr [...] położonej w L. pod eksploatację kamienia, a w pozostałej części zarzut odrzuciła. W uzasadnieniu tej uchwały streszczono dotychczasowy przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie. Wskazano, że uchwałą Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Rada Gminy L., stwierdziła konieczność dokonania zmian w projekcie mpzp gminy L. w zakresie "weryfikacji ustaleń dla obszaru w L. położonego między potokiem [...], a granicą administracyjną sołectwa T." ( § 1 pkt 8 w/w uchwały). Projekt planu został doprowadzony do zgodności z wydanymi decyzjami administracyjnymi dotyczącymi nieruchomości B. i W. M., odnoszącymi się głównie do działki nr [...] w L. (decyzja Starosty z dnia [...].04.2004r., znak: [...]). Określone zostały w tym projekcie granice złoża oraz obszaru i terenu górniczego "T. - L. ", pokrywające się z granicami działki nr [...] w L. i działka ta została przeznaczona pod eksploatację powierzchniową złóż piaskowca (Pg). Określono również w tym projekcie granice udokumentowanego wcześniej złoża piaskowców [...] "T. - L." (z którego wydzielone zostało złoże "T. - L. ") obejmujące swym zakresem częściowo teren działek nr [...], [...] i [...] w L. W skorygowanym na podstawie uchwały z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] projekcie planu nie uwzględniono tego elementu treści zarzutu Państwa M., który dotyczył przeznaczenia działek nr [...], [...] i [...]. Działki te pozostawiono w dotychczasowym użytkowaniu rolniczym. Nie przeznaczono ich pod eksploatację kamienia, o co wnioskowali B. i W. M. Tak przygotowany projekt planu został poddany ponownym uzgodnieniom i opiniowaniu w zakresie niezbędnym. Po uzyskaniu pozytywnego uzgodnienia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K., został on ponownie, w zakresie dokonanych zmian, wyłożony do publicznego wglądu w dniach 08-28 grudnia 2005 r. Państwo M. zostali pisemnie zawiadomieni o wyłożeniu zmienionego projektu planu, nie ustosunkowali się jednak do tego projektu zmian w formie ponownego protestu czy zarzutu. W konsekwencji uchwałą nr [...] z dnia [...]r. Rada Gminy L. odrzuciła częściowo zarzut B. i W. M. z dnia [...].09.2003 r. tj. w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...], utrzymując ustalone w projekcie planu przeznaczenie tych działek jako gruntów rolnych i odmawiając przeznaczenia ich pod eksploatację powierzchniową kamienia. Równocześnie uwzględniła zarzut B. i W. M. w części dotyczącej przeznaczenia działki nr [...] oraz działek [...] i [...] pod eksploatację kamienia. Ustosunkowując się ponownie, do treści zarzutu B. i W. M. z dnia [...].09.2003r. stwierdzono, że znaczna część treści tego zarzutu została uwzględniona, w zmienionym projekcie planu, umożliwiając kontynuowanie eksploatacji piaskowca w obrębie działki nr [...] w L., tj. w obrębie obszaru dla którego została wydana koncesja na taką eksploatację, a także w obrębie działek nr [...] i [...] położonych w T. Częściowe odrzucenie przedmiotowego zarzutu tj. w części dotyczącej przeznaczenia pod eksploatację kamienia działek nr [...], [...] i [...] w L. uzasadniaj ą fakty : - utrzymujące się przekonanie organów planistycznych Gminy L., że przeznaczenie w/w działek na cele przemysłowe, tj. pod eksploatację powierzchniową kamienia, byłoby działaniem sprzecznym z zasadami zrównoważonego rozwoju gminy, - groziłoby zaburzeniem ładu przestrzennego oraz pogorszeniem warunków zamieszkania i wypoczynku, a funkcja turystyczno - rekreacyjna jest przecież główną, obok rolnictwa, funkcją gminy, - groziłoby to również zniszczeniem walorów krajobrazowych miejscowości, - jak również byłoby działaniem niezgodnym z polityką przestrzenną gminy określoną w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L. -sprzeczne jest z zapisami rozporządzenia Wojewody z dnia [...] listopada 2006r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Zgodnie ze zmienionym projektem planu eksploatacja powierzchniowa kamienia faktycznie prowadzona jest w obszarze i terenie górniczym "T. - L.", na działce nr [...], położonej w grzbietowej partii stoku zawartego pomiędzy potokami [...] i [...] i w odległości około 90-120 m od istniejącej zabudowy mieszkaniowej na [...] oraz około 70 m od budynku istniejącego kościoła na [...] i 40 m od granicy terenu tego kościoła. Działki nr [...], [...] i [...] w L. sąsiadują bezpośrednio z działką nr [...] od strony zabudowy mieszkaniowej i kościoła. Przeznaczenie jeszcze tych działek pod eksploatację powierzchniową kamienia zbliżyłoby uciążliwą funkcję przemysłową prowadzoną na dz. nr [...] do istniejącej zabudowy mieszkaniowej i kościoła na [...] na odległość kształtującą się w granicach około 50-60 m, przy czym teren eksploatacji kamienia zbliżyłby się bezpośrednio do granicy terenu istniejącego kościoła na [...]. Sytuacja przestrzenna tak bliskiego sąsiedztwa jest tu szczególnie niekorzystna również ze względu na konfigurację terenu, bowiem wszystko rozstrzyga się w obrębie wąskiej doliny, a działki nr [...], [...] i [...] leżą na przeciwległym w stosunku do istniejącego zespołu zabudowy mieszkaniowej mocno wyeksponowanym stoku. W takiej sytuacji przestrzennej wyrobisko kopalniane na działkach nr [...], [...] i [...], otworzyłby się więc całkowicie i w bliskiej odległości na tę zabudowę, powodując degradację krajobrazową tej części [...] i pogorszenie warunków środowiskowych życia jej mieszkańców. Omówiona sytuacja przestrzenna uniemożliwia skuteczną ochronę mieszkańców i wczasowiczów oraz turystów przed uciążliwym oddziaływaniem kopalni (hałas, zapylenie), które np. w terenie płaskim byłoby może łatwiejsze do wyeliminowania. Jednocześnie teren wyrobiska kopalnianego na w/w działkach złączyłby się w zasadzie z terenem istniejącego kościoła na [...], co dodatkowo zaburzyłoby ład funkcjonalny i przestrzenny oraz wzmocniłoby efekt degradacji krajobrazowej (miejsce kultu religijnego a strefa przemysłowa) w rejonie kościoła, który stanowi wartościowe dobro kultury o cechach regionalnych. Dodatkowym zagrożeniem dla warunków środowiskowych miejscowości byłby transport urobku kopalnianego, bowiem przedmiotowe działki dostępne są od istniejącej drogi gminnej biegnącej przez osiedle [...]. Zapewnienie dostępności do tych działek od strony kopalni "T. - L." jest problematyczne, ponieważ wg treści pisma [...] K., Inspektorat w D. z dnia [...].06.2004r. (znak: [...]) dojazd do kamieniołomu "T. - L." potokiem [...] nie jest prawnie uregulowany. Przeznaczenie działek nr [...], [...] i [...] w L. pod eksploatację powierzchniową kamienia w istotny sposób zmieniłoby obecny charakter wschodniej części [...]. Niszcząc jej krajobraz i pogarszając warunki środowiskowe terenów mieszkaniowych zniweczyłoby szansę pełnienia przez tę miejscowość funkcji rekreacyjnej i turystycznej stanowiącej obok rolnictwa, główne funkcje Gminy L. Ochrona warunków dla pełnienia głównych funkcji gminy jest więc również istotną przyczyną odrzucenia przedmiotowego zarzutu w tej części. Za odrzuceniem części zarzutu dotyczącego działek nr [...], [...] i [...] są również przepisy § 3 ust. l pkt. 3 i 4 Rozporządzenia Wojewody z dnia [...] listopada 2006r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, które m. innymi mówią: "Na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu zakazuje się : 3) likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych; 4) wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnianych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów". Działki nr [...], [...] i [...] wg map klasyfikacyjnych gruntów są działkami rolniczymi. Takie też przeznaczenie tych działek utrzymano w sporządzanym obecnie projekcie planu i zgodnie z ustaleniami zawartymi w obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L., a także zgodnie z ich przeznaczeniem w poprzednim planie miejscowym. Wprawdzie działki nr [...] i [...] częściowo, a działka nr [...] w całości, mieszczą się w granicach udokumentowanego w 1993r. złoża piaskowców [...] "T. - L.", jednak z tego faktu nie wynika automatycznie konieczność czy wymagany ustawowo obowiązek przeznaczenia ich pod eksploatację powierzchniową kamienia. Zarzut W. i B. M. z dnia [...].09.2003r. dotyczący przeznaczenia działek nr [...], [...] i [...] pod użytkowanie rolnicze z możliwością zalesienia a nie eksploatację kamienia w L. Rada Gminy L. uchwałą z dnia [...]r. odrzuciła zatem na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie - z mocy art. 4 ust. l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - władztwa planistycznego. W ramach tego władztwa Rada Gminy ustala bowiem przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Uchwałę nr [...] z dnia [...]r. Rada Gminy L. podjęła przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawa, takich jak: 1) ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139z późn. zm.), która stanowi że: a) jako kryterium postępowania "w sprawach przeznaczania terenów na określone cele i ustalania zasad ich zagospodarowania", przyjmuje się "rozwój zrównoważony jako podstawę tych działań" (art. l ust. l) oraz "w zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza" między innymi "wymagania ładu przestrzennego" i "walory krajobrazowe" a także "wymagania ochrony dóbr kultury" (art. l ust. 2 pkt l, 2 i 4). Jak wyjaśniono wcześniej, przeznaczenie działek nr [...], [...] i [...] w L. na cele przemysłowe, tj. pod eksploatację powierzchniową kamienia, nie byłoby działaniem zgodnym z zasadami rozwoju zrównoważonego i stałoby w rażącej sprzeczności w wymaganiami ładu przestrzennego oraz naruszałoby walory krajobrazowe miejscowości, a także zdegradowałoby przestrzeń istniejącego kościoła, stanowiącej wartościowe dobro kultury współczesnej. Ład przestrzenny, rozumiany zgodnie z art. 2 pkt l ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno - gospodarcze, środowiskowe i kulturowe oraz kompozycyjne - estetyczne, stanowi jedno z podstawowych kryteriów wymagających uwzględnienia w rozwiązaniach planu miejscowego. Wprowadzenie funkcji przemysłowej na przedmiotowych działkach, biorąc pod uwagę charakter tej funkcji oraz wcześniej omówioną sytuację przestrzenną tych działek, w żadnym wypadku nie można uznać za działanie prowadzące do ukształtowania przestrzeni, tworzącego harmonijną całość oraz uwzględniającego w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno - gospodarcze, środowiskowe i kulturowe oraz kompozycyjne -estetyczne. Lokalizacja mocno wyeksponowanego krajobrazowe wyrobiska kopalnianego eksploatacji powierzchniowej kamienia w tak bliskiej odległości od zabudowy mieszkaniowo - rekreacyjnej i turystycznej w sąsiedztwie miejsca kultu religijnego stwarza poważne konflikty przestrzenne i funkcjonalne oraz dysharmonię krajobrazową a nie harmonijną całość. Lokalizacja wyrobiska kopalni w przestrzeni o utrwalonej tradycji miejsca pełniącego funkcję rolniczo-rekreacyjną i turystyczną, uznanych za główną funkcję gminy, niszczyłaby walory krajobrazowe tego miejsca. Analizując sytuację działek nr [...], [...] i [...] których m. innymi dotyczy treść zarzutu, organy planistyczne gminy oceniły, że uwzględnienie interesu wnoszących zarzut, wynikającego z uprawnień właścicielskich oraz walorów ekonomicznych przestrzeni tych działek, naruszyłoby interes publiczny, wyrażający się ochroną głównych funkcji gminy. (W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się, między innymi, potrzeby interesu publicznego - art. l ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.) Wymagana ustawowo potrzeba uwzględnienia w zagospodarowaniu przestrzennym walorów krajobrazowych, stanowiąca jeden z podstawowych czynników uzasadniających rozstrzygnięcie podjęte w mniejszej uchwale, ma tu szczególną moc ze względu na fakt, iż gmina L. położona jest w Obszarze Chronionego Krajobrazu (OCHK) Województwa, ustanowionego Rozporządzeniem Nr [...] Wojewody z dnia [...] października 1997 r. (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] z 1997 r. poz. [...]), a obecnie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, ustanowionego Rozporządzeniem Wojewody z dnia [...] listopada 2006r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2006r. Nr [...], poz. [...]). Zgodnie z § 3 ust. l pkt. 4 i 5 Rozporządzenia Wojewody na terenie tego Obszaru zakazuje się m.in. wydobywania do celów gospodarczych skał i wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu ...". Organy planistyczne gminy, przed podjęciem niniejszej uchwały, analizowały sytuację nieruchomości, których dotyczy zarzut również w aspekcie skutków krajobrazowych dotychczasowej eksploatacji powierzchniowej kamienia na sąsiadującej z tymi nieruchomościami działce nr [...] tj. w obrębie złoża oraz obszaru i terenu górniczego "T. - L.". Rada Gminy L. oceniła, że eksploatacja ta, mimo iż jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, w istotny sposób niekorzystnie przekształciła krajobraz [...], niszcząc znaczną część góry, która jest charakterystycznym elementem tego krajobrazu. To niekorzystne zjawisko osiągnęłoby poziom dewastacji krajobrazowej w przypadku kontynuacji eksploatacji powierzchniowej kamienia na dalszym terenie obejmującym działki nr [...], [...] i [...]. Wymagana ustawowo potrzeba ochrony dóbr kultury dotyczy w niniejszym przypadku ochrony utrwalonego tradycją miejsca kultu religijnego, tj. kościoła o cechach regionalnych stanowiącego wartościowy obiekt dobra kultury współczesnej, wraz z całym kontekstem (otoczeniem) krajobrazowym tego obiektu, jak również kultową symboliką tego miejsca, w którym obiekt sakralny i otaczająca go przyroda tworzą harmonijną całość, b) "Ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach" (art. 2 ust. 1) oraz "ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości" (art. 33). Rada Gminy L., ustalając w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. tereny rolnicze z możliwością zalesienia, przeznaczenie działek nr [...], [...] i [...] w L. oraz odrzucając przedmiotowy zarzut nie działała dowolnie lecz w ramach określonej prawem procedury planistycznej i z zachowaniem warunków określonych w ustawach. Kształtowanie zagospodarowania przestrzennego wg zasad zrównoważonego rozwoju, z zachowaniem ładu przestrzennego i ochroną walorów krajobrazowych oraz dóbr kultury, a także ochroną interesu publicznego, są wymaganiami ustawowymi, które należy uwzględnić w planie miejscowym i które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia przyjętego w niniejszej uchwale. Uchwała ta podjęta jest zatem z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa. Przepis art. 48 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity Dz. U. 2005 nr 228 poz. 1947 z późn. zm.), który stanowi że "udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego", wzięto pod uwagę określając na rysunku planu granice udokumentowanego złoża "T. - L." obejmującego swym zasięgiem przedmiotowe działki. Zgodność projektu planu z obowiązującymi przepisami prawa z zakresu zagadnień geologiczno - górniczych potwierdzona została pozytywnym uzgodnieniem Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K.. Spełniony został również ustawowy wymóg wynikający z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. 2006 nr 129 póz. 902), który stanowi że "w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną go spodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez:" między innymi "uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż" (art. 72 ust. l pkt 2). Złoże kopaliny zostało uwzględnione tj. wyznaczone granicami w projekcie planu. Nie zostało natomiast przeznaczone w obrębie przedmiotowych działek pod eksploatację, ponieważ taki obowiązek nie wynika automatycznie z przepisów prawa. Zarówno wcześniej cytowany art. 48 ustawy Prawo geologiczne i górnicze nie narzuca wprost takiego obowiązku, jak również w/w art. 72 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska warunkuje to innymi przepisami, w tym stwierdza, że utrzymanie równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska zapewnia się przez: "ustalanie programów racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi, w tym na terenach eksploatacji złóż kopalin i racjonalnego gospodarowania gruntami"(art. 72 ust. l pkt 1). Racjonalnego, czyli potocznie mówiąc rozumnego, tj. takiego, kiedy potrzeby eksploatacji nie będą realizowane za wszelką cenę, kosztem zniszczenia wartościowych zasobów przyrodniczo - krajobrazowych miejscowości, pogorszenia warunków środowiskowych terenów zamieszkania, degradacji zasobów kulturowych i zagrożenia dla głównej funkcji gminy, co miałoby miejsce w przypadku uwzględnienia zarzutu. "Zapewnianie ochrony walorów krajobrazowych środowiska i warunków klimatycznych" (art. 72 ust. l pkt 5). Powyższy wymóg ustawy został uwzględniony w niniejszej sprawie i stanowi jeden z ważniejszych przepisów prawa decydujący o sposobie rozstrzygnięcia zarzutu. c) "W ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się postanowienia przepisów szczególnych odnoszące się do obszaru objętego planem i przedmiotu jego ustaleń" (art. 9 ust. 1). W projekcie planu uwzględniono przytoczone wcześniej przepisy szczególne odnoszące się do obszaru objętego planem i przedmiotu jego ustaleń. d) "Wójt gminy po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego, bada spójność rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy"(art. 18 ust. 2 pkt 2a). Przeznaczenie działek nr [...], [...] i [...] w L., a także sposób rozstrzygnięcia przedmiotowego zarzutu, zgodne są z polityką przestrzenną gminy określoną w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. 2) Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13 poz. 74 z późn. zm.), która stanowi że: "do zadań własnych gminy należą m. in. sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody" (art. 7 ust. l pkt l i 2 ) a zadania te realizowane są przez gminę m.in. poprzez uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.(art. 18 ust. 2 pkt 5). 3) Wspomniana już wcześniej ustawa z dnia z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, która stanowi że: "w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności m.in. poprzez zapewnienie ochrony walorów krajobrazowych środowiska i warunków klimatycznych"(art. 72 ust. l pkt 5). Uchwałę wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o środkach zaskarżenia doręczono B. i W. M., którzy po wyczerpaniu środków wskazanych przez organ wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu swojej skargi zarzucili "Radzie Gminy L. nie uwzględnienie przy rozpatrywaniu zarzutu aktualnie obowiązujących przepisów prawa" i wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Jak wskazali "rozporządzenie nr [...] Wojewody z dnia [...] lipca 2007r. zmieniające rozporządzenia w sprawie obszarów chronionego krajobrazu położonych na terenie województwa małopolskiego nie wprowadza bezwzględnych zakazów prowadzenia działalności, którą zamierzamy realizować dlatego oczekujemy uwzględnienia naszych planów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy." W odpowiedzi na skargę Rada Gminy L. wniosła o jej oddalenie, powtarzając w znaczącej części argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy najpierw zwrócić uwagę na pewne cechy charakterystyczne tego rodzaju uchwał i na specyfikę ich kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Po pierwsze proces planistyczny składa się z kilku etapów i na każdym z nich zainteresowanemu służą odmienne środki obrony przed tymi regulacjami planu, które godzą w jego uprawnienia lub w jego interesy prawne. W szczególności w pierwszym etapie przygotowania planu dochodzi do wyłożenia jego projektu do publicznego wglądu i do zgłaszania wobec tego projektu zarzutów i protestów. Organu gminy mają prawo ich przyjęcia lub odrzucenia, przy czym uchwała rady gminy w sprawie odrzucenia zarzutu powinna zawierać faktyczne i prawne uzasadnienie. Rada winna w tym uzasadnieniu przedstawić wyniki wniesionego zarzutu i wytłumaczyć przyjęte rozstrzygnięcie przedstawiając sytuację faktyczną wnoszącego zarzut (sytuacje jego nieruchomości), a także wyjaśniając przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, sposób ich interpretacji i ich związek z sytuacją adresata uchwały. Uchwała ta stanowi wyraz stanowiska organów Gminy, które wybrały je w ramach przysługującego im władztwa planistycznego i nie wywiera ona skutków prawnych w obrębie samego planu. Uchwała ta podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w specjalnym trybie (art.24 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Skarga ta nie może jeszcze dotyczyć samych rozwiązań planistycznych (mamy tu jeszcze do czynienia z projektem planu, a nie z gotowym planem), ale jej przedmiotem może być ewentualne naruszenie prawa dotyczące odpowiedzi udzielonej na wniesiony wcześniej zarzut. Następnie dopiero dochodzi do sporządzenia planu i uchwała o planie podlega osobnej skardze do sądu administracyjnego, wnoszonej w trybie przepisów art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Po drugie Wojewódzki Sąd Administracyjny jest upoważniony do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów (art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Dz. U. nr 153, poz.1269) i dlatego nie może kontrolować poglądów organów planistycznych, wyrażanych w odpowiedziach na zgłaszane zarzuty. Zgodnie z założeniami opisanymi wyżej Sąd nie może również na tym etapie badać legalności samego planu. Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutów Sąd bada natomiast, czy zawiera ona prawidłowe - faktyczne i prawne uzasadnienie, rozpatrujące sytuację faktyczną i prawną podmiotu wnoszącego zarzut i wskazujące na to, że organy planistyczne nie działają dowolnie. Sąd bada również, czy uzasadnienie to operuje prawdziwymi faktami i czy prawidłowo łączy te fakty z obowiązującymi przepisami prawa, a wreszcie kontroluje sam sposób podjęcia uchwały i zachowanie przepisów określających tryb jej podejmowania. W analizowanej tu sprawie, biorąc pod uwagę powyższe założenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona uchwała odpowiada wyżej wskazanym wymogom. Art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nakłada na radę gminy rozpatrującą zarzut obowiązek ustosunkowania się do treści zarzutu oraz wskazania przyczyn odrzucenia zarzutu. Winno być ono nie tylko merytorycznie trafne, lecz również winno korespondować z postawionymi zarzutami. Z powyższych względów uzasadnione jest sięganie do art. 107 § 3 k.p.a. dla określenia wymaganych elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego, o którym mowa w cyt. wyżej przepisie. Wymóg zamieszczenia uzasadnienia jest konsekwencją faktu, że zaskarżona uchwała załatwia indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej. W szczególności uchwała taka winna zawierać obszerne i wyczerpujące uzasadnienie, z którego wynika, że organy planistyczne wzięły pod uwagę okoliczności podniesione w zarzucie i zbadały indywidualną sytuację wnoszącego zarzut. Wytłumaczyć także należy od strony faktycznej i prawnej powody takiego a nie innego, projektowanego rozwiązania planistycznego, posługując się rzeczowymi argumentami. Uzasadnienie faktyczne powinno więc wystarczająco wyjaśniać motywy odrzucenia zarzutów, wskazać konkretne dowody (np. ekspertyzy, opinie, uzgodnienia itp.) zgromadzone w toku prac nad projektem. Tylko w ten sposób może być spełniona funkcja zaskarżonej uchwały w zakresie przekonywania skarżących i Sądu, że zarzut został wnikliwie rozpatrzony i przeanalizowany - również pod kątem możliwości uwzględnienia wniesionego zarzutu. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie uchwały spełnia te wymogi - w swej formie i treści jest ono obszerne, szczegółowe i odnoszące się w zakresie stanu faktycznego jak i prawnego do indywidualnego zarzutu (jego treści) wniesionego przez B. i W. M. Biorąc pod uwagę powyższe założenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, ze zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Uchwała ta zawiera prawidłowe uzasadnienie - odpowiadające wskazanym wyżej wymogom - z którego wynika, że organ planistyczny rozważał okoliczności podniesione w zarzucie, zbadał indywidualną sytuacje podmiotu wnoszącego zarzut oraz przedstawił argumentacje faktyczną i prawną na uzasadnienie projektowanego rozwiązania planistycznego. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, ze nie ma ona charakteru dowolnego, a ingerencja w prawo własności skarżącego nie przekracza granic uzasadnionych koniecznością realizacji interesu publicznego. Uzasadnienie prawne uchwały o odrzuceniu zarzutów zawiera: (1) przytoczenie przepisu prawa wskazanego w rozstrzygnięciu jako jego podstawa prawna oraz (2) umotywowaną ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego, a wreszcie (3) wskazuje, jaki jest związek między tą oceną a sposobem rozstrzygnięcia. Rada Gminy wykazała zatem na podstawie powołanych przepisów, iż uchwała o odrzuceniu zarzutów jest częścią procedury planistycznej, a takie lub inne propozycje zawarte w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego wiążą się z obowiązującymi rozwiązaniami normatywnymi narzucającymi konkretne rozwiązania techniczne, jak również powodują brak możliwości uwzględnienia w całości wniesionego zarzutu. Podkreślić należy, iż właśnie wskutek przeprowadzonej analizy Rada Gminy uwzględniła zarzut w części, uznając go w tym zakresie za uzasadniony w świetle obowiązującego prawa i wskazanego stanu faktycznego. Analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy w świetle uzasadnienia zaskarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że zarówno zaskarżonej uchwale, jak i postępowaniu poprzedzającemu jej wydanie nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem, a organowi planistycznemu zarzucić, iż nie uwzględnił występujących w tej sprawie okoliczności, jako że istotą instytucji zarzutów do projektu planu było zagwarantowanie - w granicach wyznaczonych przez prawo - poszanowania interesów prawnych poszczególnych podmiotów, zwłaszcza interesów opartych na prawie własności. W niniejszej sprawie Rada Gminy w L. nie nadużyła swojego "władztwa planistycznego". Przeanalizowana przez Sąd argumentacja przedstawiona przez skarżących w ich skardze nie daje podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona uchwała jest niezgodna z prawem. Warto wskazać w kontekście zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą w skardze do sądu administracyjnego na ugruntowany już w judykaturze pogląd (prezentowany m.in. w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.06.2003r., sygn. akt II SA/Kr 2676/02) zgodnie z którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przygotowywany na podstawie wspomnianego władztwa planistycznego gminy, w ramach którego ma ona dość szeroką swobodę wyboru konkretnych rozwiązań, które muszą godzić ze sobą różne interesy i uwzględniać interes publiczny, wymagania ochrony środowiska, kwestie gospodarcze i ekonomiczne itp. W przedmiotowej sprawie stanowisko strony skarżącej uzasadnione jest wyłącznie jej indywidualnym interesem, podczas gdy organ planistyczny uwzględnił wszystkie zbiegające się w sprawie interesy, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i wykazując tym samym, że nie ma ona charakteru dowolnego. W opisanej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. z 1999r. Dz. U. nr 15, poz.139 z późn. zm.), a zatem brak jest podstaw do jej uwzględnienia skargi i orzeczono jak w sentencji o jej oddaleniu na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło