II SA/Kr 1117/18
WyrokWSA w Krakowie2019-01-08
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Tadeusz Kiełkowski, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa odmawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, stwierdzając brak zmian stanu wody na gruncie szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 29 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. Stwierdzono, że skarżąca nie wykazała, aby właściciele sąsiedniej działki nr [...] podjęli działania skutkujące zmianą stanu wody na gruncie ze szkodą dla jej nieruchomości. Wskazywane przez skarżącą problemy z wodą miały związek z pracami wykonanymi przez ZIKiT na drodze publicznej, które były przedmiotem odrębnego postępowania. Brak było związku przyczynowo-skutkowego między działaniami właścicieli działki nr [...] a szkodliwym wpływem na działkę skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca J. B. domagała się nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, twierdząc, że zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na jej działkę. Prezydent Miasta Krakowa odmówił nakazania tych działań, stwierdzając brak takich zmian. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom nieuwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych i wyciąganie nieuzasadnionych wniosków.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom skargę oddala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 2 sierpnia 2018 r. (znak: [...]) na podstawie:
- art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 z późn. zm. – dalej jako: u.p.w. z 2001 r.) w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566 z późn. zm. – dalej jako: u.p.w. z 2017 r.) w zw. z
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.),
po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 maja 2018 r. (znak: [...]) stwierdzającej, że na działce nr [...] obr. [...] w K. stanowiącej współwłasność K. B., J. B., A. B. i S. B. nie nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie, tj. na działkę nr [...] obr. [...] w K. stanowiącą współwłasność J. B., R. W., K. W. i J. W. oraz orzekającej o odmowie nakazania K. B., J. B., A. B. i S. B. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom,
utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 11 maja 2018 r. (znak: [...]), Prezydent Miasta Krakowa stwierdził, że na dz. nr [...] obr. [...] w K. stanowiącej współwłasność K. B., J. B., A. B. i S. B. nie nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie, tj. na dz. nr [...] obr. [...] w K. stanowiącą współwłasność J. B., R. W., K. W. i J. W. oraz orzekł o odmowie nakazania K. B., J. B., A. B. i S. B. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji przedstawił przebieg postępowania, w szczególności wskazano na pismo wszczynające postępowanie, w którym podniesiono nieprawidłowe działanie służb miejskich, które wykonywały rów wzdłuż ul. [...] i dodatkowo wskazano na posesję przy ul. [...], z której miały być odprowadzane wody na posesję wnioskodawczyni za pomocą rury drenażowej ukrytej pod trawnikiem. Zaznaczono, iż przedmiotowe postępowanie dotyczyło zmian stanu wody spowodowanych – zdaniem wnioskodawczyni – przez właścicieli dz. nr [...], natomiast wobec innych nieruchomości zostały wszczęte odrębne postępowania. Wskazano także, że przedmiotowa decyzja rozstrzygała sprawę po uprzednim uchyleniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, w następstwie czego organ dokonał ponownego rozpatrzenia wniosku. Organ I instancji wyjaśnił przy tym, że ustalono stan faktyczny sprawy, w tym stan dz. nr [...] Powołano się również na ustalenia rozpraw z dnia 7 października 2016 r. i z dnia 9 października 2016 r., w oparciu o które podano, iż wskazywana przez J. B., zarówno we wniosku, jak i podczas rozpraw, data zmiany stanu wody (kwiecień 2016 r.), była datą wykonania przez ZIKiT w Krakowie systemu odwadniającego odcinek drogi. Zaznaczono jednakże, iż sprawa wykonania drenażu będzie rozpatrywana w odrębnym postępowaniu. W dalszej kolejności podano, że organ I instancji zbadał też, czy w okolicach daty wskazywanej przez wnioskodawczynię właściciele dz. nr [...] podjęli działania skutkujące szkodliwą zmianą dla dz. nr [...]. Następnie podniesiono, że z zebranego materiału dowodowego wynikało, iż budynek na dz. nr [...] wybudowany został legalnie w 1974 r., tj. jeszcze przed zagospodarowaniem dz. nr [...]. Dodano, że poziom dz. nr [...] zmieniono w trakcie budowy budynku i od tego czasu nie był on zmieniany, zaś ogrodzenie wybudowano ok. 30 lat temu. Wyjaśniono przy tym, że w ocenie organu I instancji, drenaż istniejący na dz. nr [...] funkcjonował poprawnie, gdyż podczas oględzin w tym poprzedzonych okresem deszczowym z drenażu w sposób ciągły sączyła się woda. Zaznaczono też, że system zagospodarowania wód opadowych na terenie dz. nr [...] został wykonany ok. 30 lat temu. Podniesiono również, że przeprowadzone oględziny wykazały, iż na terenie dz. nr [...] stan wody nie uległ zmianie od czasu jej legalnego zagospodarowania i żadne nowe działanie nie było podejmowane. Ponadto odniesiono się do uwag J. B. zawartych w piśmie z dnia 27 lutego 2017 r. dotyczących działania systemu drenażu, w tym w zamarzniętym gruncie. Zwrócono także uwagę, iż w trakcie postępowania podnoszone były inne kwestie, np. dotyczące nawiezienia gliną dz. nr [...] dotyczące innych postępowań, również zakończonych decyzją ostateczną. Dodatkowo wskazano na propozycję mediacji, z której jednak strony nie skorzystały.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła J. B. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Odwołująca się zarzuciła nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych, wyciąganie nieuzasadnionych wniosków oraz nieuwzględnienie wskazówek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Wskazano także na pominięcie kwestii podniesienia poziomu jezdni przed posesją nr [...], zaleganie wody opadowej w postaci kałuży i po opadach, zaleganie wody i zawilgocenie ścian budynku gospodarczego wzdłuż wschodniego ogrodzenia posesji, napływ wody do studni usytuowanej w pd.-wsch. narożniku budynku ze studni usytuowanej przy bramie wjazdowej. Zwrócono również uwagę na zmiany kierunku odprowadzania wód opadowych drenażu zlokalizowanego wzdłuż jezdni naprzeciwko posesji i przyspieszanie procesu przelewania się wody z drenażu P. B. .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy wskazało na wstępie, iż wobec aktualnej treści przepisu przejściowego, tj. art. 545 ust. 4 u.p.w. z 2017 r. do przedmiotowej sprawy (wszczętej w 2016 r.) zastosowanie miały przepisy dotychczasowe, tj. u.p.w. z 2001 r., w tym art. 29 tej ustawy, którego treść przytoczono. Podkreślono przy tym, że ww. przepis znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy na skutek pewnych zdarzeń doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, przy czym musi być to naruszenie tego rodzaju, iż powoduje szkodę dla gruntów sąsiednich. Wyjaśniono również, że z treści ww. przepisu wynikało jednoznacznie, iż zastosowanie sankcji określonej w ust. 3 tego przepisu może mieć miejsce w przypadku stwierdzenia, że zachodzi którakolwiek z okoliczności wymienionych w ust. 1. Tym samym zaznaczono, że nałożenie obowiązku wynikającego z ust. 3 musi być poprzedzone ustaleniem, iż właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie, zwłaszcza kierunek odpływu wody opadowej lub kierunek odpływu wody ze źródeł, bądź też że odprowadza wody lub ścieki na grunty sąsiednie. Organ odwoławczy wskazał również, że za zmianę stanu wody na gruncie należy uznać każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt, w tym także zmiana stanu wód podziemnych, gdy wpływa na zmianę ilości wody na gruncie. Ponadto organ II instancji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że ww. przepis odnosi się również do sytuacji, gdy na skutek pewnych zdarzeń doszło już do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, przy czym musi to być naruszenie tego rodzaju, iż powoduje szkodę dla gruntów sąsiednich. Zwrócono przy tym uwagę, że regulacja z art. 29 u.p.w. z 2001 r. nie dotyczy szkód potencjalnych, tylko takich, które już wystąpiły i dadzą się choćby w minimalnym stopniu skonkretyzować. Niemniej jednak organ odwoławczy zaznaczył, że przepis ten nie zobowiązuje organu wykonawczego gminy do ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje właściwemu organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Tym samym wyjaśniono, że postępowanie administracyjne, prowadzone na podstawie art. 29 u.p.w. z 2001 r. ma wykazać zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu (w tym przypadku dz. nr [...]) przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom określonych w ww. przepisie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zwróciło również uwagę, że celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, co jest możliwe, gdy organ administracji publicznej – zgodnie z zasadą ustalenia prawdy obiektywnej – podejmie niezbędne czynności zmierzające do wszechstronnego zbadania sprawy, w tym dopełni obowiązków określonych w art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w przedmiotowym postępowaniu uczynił zadość ww. obowiązkom, jako że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia oraz zebrany w aktach materiał dowodowy wskazywał, iż organ I instancji przeprowadził w sposób właściwy postępowanie dowodowe. Podkreślono bowiem, że w aktach sprawy znajdowały się m.in. protokoły z rozpraw wodnoprawnych przeprowadzonych przez organ I instancji, a przede wszystkim – w ocenie organu odwoławczego – zasadnicze znaczenie posiadały ustalenia poczynione w trakcie tych wizji obrazujące stan faktyczny. Podano, że postępowanie zostało wszczęte wyraźnym żądaniem J. B., która zarówno we wniosku, jak i podczas rozpraw wskazywała, że problemy na jej gruncie pojawiły się 2016 r. (np. k. 233) podczas wykonywania systemu odwadniającego drogę publiczną (ul. [...]). W tym zakresie zaznaczono jednak, że w sprawie zmiany stanu wody na gruncie wynikającego z wykonanego przez ZIKiT drenażu toczy się odrębne postępowanie (znak: [...]). Stąd też wyjaśniono, że zarzuty odwołania dotyczące prac na dz. nr [...] (działka drogowa) nie mogły być rozpatrywane w przedmiotowym postępowaniu.
Odnosząc się natomiast do przedmiotu tej sprawy podkreślono, że z ustaleń organu I instancji szczegółowo opisanych w decyzji wynikało, iż na terenie dz. nr [...] stan wody nie uległ zmianie od czasu jego legalnego zagospodarowania i miało to miejsce znacznie wcześniej niż data szkód, tj. ok. 30 lat temu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie kwestionowało przy tym zawilgocenia ścian i zalegania wody na gruncie odwołującej, jednakże podniosło, że w jego ocenie brak było jakiegokolwiek wykazanego związku przyczynowego pomiędzy jakimikolwiek działaniami właścicieli dz. nr [...] i problemami z wodą na dz. nr [...]. Zwrócono także uwagę, iż sama strona na pytanie czy w granicach dz. nr [...] doszło do jakiejś zmiany stanu wody na gruncie, która szkodliwie wpływała na jej nieruchomość odpowiedziała że "ulica została podniesiona" (k. 231), podobnie jeszcze w październiku 2016 r. podczas rozprawy (k. 69) J. B. wyjaśniła, że w kwietniu 2016 r. ZIKiT wykonał rów naprzeciwko posesji nr [...] przegradzając naturalny ciek wodny idący w stronę dz. nr [...] i dalej stwierdziła, że w wyniku tych prac wody opadowe nie mogły już płynąć w kierunku dz. nr [...] tylko spływały na dz. nr [...] i dalej na działkę odwołującej. J. B. podnosiła przy tym, że dz. nr [...] wraz z kanałem opadowym była odbiornikiem wód opadowych posesji do kwietnia 2016 r., skąd woda spływała kanałem i w kierunku północnym, natomiast od czasu rozsączania przez drenaż wody działka – zdaniem odwołującej się – nie była już tym odbiornikiem i przekierowywała wodę w kierunku wschodnim na dz. nr [...], zarówno ulicą, jak i gruntem (k. 232). W tym zakresie organ odwoławczy podał, że kwestia podniesienia ulicy i działań na działce drogowej była kwestią odrębną od ewentualnych czynności na dz. nr [...]. Wyjaśniono również, że odrębną kwestią nieobjętą zakresem przedmiotowego postępowania były też ewentualne działania (nadsypywanie gliną) na dz. nr [...]. Jednocześnie zaznaczono, że z zebranego materiału dowodowego wynikało, iż właściciele dz. nr [...] nie podejmowali żadnych działań skutkujących zmianą stanu wody na gruncie, zaś zagospodarowanie dz. nr [...] wraz z systemem drenażu nastąpiło jeszcze przed zagospodarowaniem dz. nr [...], stąd w rozważnym przypadku – w ocenie organu odwoławczego – nie doszło do ustalenia, że właściciel (-le) gruntu zmienili w jakiś sposób stan wody na gruncie i w związku z tym brak było również podstaw do powoływania w sprawie biegłego. Nadto podniesiono, że z ustaleń organu wynikało, iż system drenażu na dz. nr [...] działał w sposób prawidłowy, natomiast, to na działce odwołującej się dochodziło do zmian ukształtowania terenu, np. nadsypania ziemi (k. 229). Tym samym zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, organ I instancji w sposób prawidłowy zbadał, czy w okolicach daty wskazywanej przez wnioskodawczynię właściciele dz. nr [...] podjęli działania skutkujące szkodliwą zmianą dla dz. nr [...] i ustalił, że z zebranego materiału dowodowego wynikało, iż budynek na dz. nr [...] wybudowany był legalnie w 1974 r., tj. jeszcze przed zagospodarowaniem dz. nr [...]. Dodano przy tym, że poziom dz. nr [...] zmieniono w trakcie budowy budynku i od tego czasu nie był on zmieniany, zaś ogrodzenie działki wybudowano ok. 30 lat temu. Jednocześnie w ocenie organu odwoławczego, istniejący na dz. nr [...] drenaż funkcjonował poprawnie, gdyż podczas oględzin w tym poprzedzonych okresem deszczowym z drenażu w sposób ciągły sączyła się woda. Zaznaczono także, że system zagospodarowania wód opadowych na terenie dz. nr [...] został wykonany ok. 30 lat temu (k. 67). Organ II instancji zwrócił też uwagę, że odwołująca się w istocie nie kwestionowała tych ustaleń, lecz próbowała w pewien sposób przerzucić odpowiedzialność za działania dokonywane na działce drogowej (podniesienie terenu drogi, system odwodnienia) na właścicieli dz. nr [...]. Tym samym, niezależnie od przesłanki występowania szkód na dz. nr [...] (m.in. zawilgocenia budynku), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, w szczególności nie dopatrzyło się związku przyczynowo-skutkowego i działań na dz. nr [...] mających powodować zmiany stanu wody na gruncie odwołującej się. Zdaniem organu odwoławczego, wobec przywołanych regulacji prawnych, w sprawie brak było podstaw do nałożenia obowiązków przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w oparciu o regulację z art. 29 u.p.w. z 2001 r.
Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca – J. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1) nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych, a w szczególności pomijanie najistotniejszych faktów przy ustaleniu uzasadnienia decyzji;
2) wyciąganie nieuzasadnionych wniosków, sprzecznych z wiedzą ogólną i powszechnie dostępną, w tym z prawami fizyki i zastosowanie ich do uzasadnienia decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty, przedstawiając argumentację na ich poparcie
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. z 2017, poz. 2188 t.j.), oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 t.j. - dalej jako: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kontrolowanego aktu, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu.
Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. W myśl art. 145 p.p.s.a.: "§ 1. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach". Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 sierpnia 2018 r. (znak: [...]) wydana
po rozpatrzeniu odwołania J. B. i utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 maja 2018 r. (znak: [...]) stwierdzającą, że na działce nr [...] obr. [...] w K. stanowiącej współwłasność K. B., J. B., A. B. i S. B. nie nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie, tj. na działkę nr [...] obr. [...] w K. stanowiącą współwłasność J. B., R. W., K. W. i J. W. oraz orzekającej o odmowie nakazania K. B., J. B., A. B. i S. B. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanej stanowi treść art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 z późn. zm. – dalej jako: u.p.w. z 2001 r.) w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566 z późn. zm. – dalej jako: u.p.w. z 2017 r.).
Zgodnie z treścią przywołanego przepisu art. 29 u.P.w. Znajdującego zastosowanie w spawie na podstawie ww. przepisów międzyczasowych:
"1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom".
Z punktu widzenia możliwości kompetencyjnych organu administracyjnego, którymi jest zainteresowana na swoją rzecz strona skarżącą relewantna/istotna jest okoliczność spowodowania przez danego właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającej na grunty sąsiednie. Wniosek ten wynikający z treści art. 29 ust. 3 u.P.w. jest powiązany logicznie i przyczynowo skutkowo z treścią art. 29 ust. 1 w myśl którego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. A zatem, aby właściwy organ mógł twórczo skorzystać z kompetencji o jakiej stanowi art. 29 ust. 3 u.P.w. w pierwszej kolejności w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego/dowodowego musi być zweryfikowana przesłanka, czy i konkretnie kiedy i w jaki sposób właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, zmienił stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunek odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, albo kierunek odpływu ze źródeł; lub zaczął odprowadzać wody oraz ścieki na grunty sąsiednie - ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
W ocenie Sądu zarówno postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji, jak i akt subsumcji prawa dokonany przez organ II instancji w swej sferze procesowej zostały przeprowadzone, wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, z poszanowaniem zasady prawdy materialnej wynikającej z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. i w stopniu wszechstronności pozwalającej w pełni na zweryfikowanie wymogów materialnoprawnych art. 29 u.P.w. i przy wykorzystaniu przez kontrolowane organy zasad logiki przy wyciąganiu wniosków na tle ustalonego stanu faktycznego, co istotne - w związku z brzmieniem art. 29 u.P.w.
W ocenie Sądu kontrolowane organy dokonały zarazem prawidłowej wykładni stosowanego prawa, a zatem prawidłowo ustalony stan faktyczny był konfrontowany z prawidłowo ustalonym brzmieniem art. 29 u.P.w. Sąd I instancji nie neguje w żaden sposób, że działka skarżącej jest zalewana, ale jednocześnie stwierdza, że treść art. 29 u.P.w. nie może być w realiach stanu faktycznego kontrolowanej sprawy instrumentem, który zgodnie z prawem mógłby służyć zastosowaniu jego treści, tak jak tego chce skarżąca wobec K. B., J. B., A. B. i S. B., współwłaścicielom dz. nr [...] obr. [...] w K..
Przy stosowaniu treści art. 29 u.P.w. istotne jest wskazanie punktu czasowego od którego potencjalny beneficjent treści art. 29 u.P.w. dostrzegł kwalifikowane prawem konkretne naruszenie stanu wody przez właściciela działki sąsiedniej wpływające szkodliwie na jego działkę. Naruszenie stosunków wodnych powinno bowiem dotyczyć jakiegoś ustabilizowanego ich stanu i zarazem powodować zobiektywizowaną szkodę na gruntach sąsiednich w precyzyjnie ustalonym powiązaniu przyczynowo-skutkowym.
W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że wskazywana przez J. B., zarówno we wniosku, jak i podczas rozpraw, data zmiany stanu wody tj. kwiecień 2016 r. była datą wykonania przez ZIKiT w Krakowie systemu odwadniającego odcinek drogi. Kontrolowane postępowanie zostało bowiem wszczęte wyraźnym żądaniem J. B., która zarówno we wniosku, jak i podczas rozpraw wskazywała, że problemy na jej gruncie pojawiły się 2016 r. (np. k. 233) podczas wykonywania systemu odwadniającego drogę publiczną (ul. [...]). Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, co ma znaczenie dla wyniku kontrolowanej obecnie sprawy, że kontrolowane organy wskazują, że sprawa wykonania tego właśnie drenażu będzie rozpatrywana w odrębnym postępowaniu. Jednocześnie w ocenie Sądu organ I instancji zbadał prawidłowo i zgodnie z zasadą prawdy materialnej, że w okolicach daty wskazywanej przez wnioskodawczynię właściciele dz. nr [...] nie podjęli żadnych konkretnych działań skutkujących szkodliwą zmianą dla dz. nr [...]. Zarazem z akt sprawy wynika, że budynek na dz. nr [...] wybudowany został legalnie w 1974 r., tj. jeszcze przed zagospodarowaniem dz. nr [...] należącej do skarżącej. Dodano, że poziom dz. nr [...] zmieniono w trakcie budowy budynku i od tego czasu nie był on zmieniany, zaś ogrodzenie wybudowano ok. 30 lat temu. Zdaniem Sądu ocena organu I instancji, że drenaż istniejący na dz. nr [...] w dniu kontroli funkcjonował poprawnie, jest udokumentowana i uargumentowana m.in. tym, że podczas oględzin w tym poprzedzonych okresem deszczowym z drenażu w sposób ciągły sączyła się woda. Kontrolowany organ w prawidłowym i wystarczającym zakresie odniósł się do uwag J. B. zawartych w piśmie z dnia 27 lutego 2017 r. dotyczących działania systemu drenażu, w tym w zamarzniętym gruncie. W aktach sprawy prawidłowo jest udokumentowane i odzwierciedlone ustalenie, że system zagospodarowania wód opadowych na terenie dz. nr [...] został wykonany ok. 30 lat temu. Po zapoznaniu się z treścią protokołu Sąd podziela stanowisko organu sformułowane przez pryzmat art. 29 u.P.w., że przeprowadzone oględziny wykazały, iż na terenie dz. nr [...] stan wody nie uległ zmianie od czasu jej legalnego zagospodarowania przez żadne nowe działanie w tym zakresie ze strony właścicieli. W tym miejscu chodzi o to, aby podkreślić, że ani organy ani skarżąca nie wykazali konkretnych działań ze strony właścicieli działki nr [...] skutkujących naruszeniem stosunków wodnych na ich działce ze szkodą dla skarżącej. Jednocześnie w ocenie Sądu właściciele przedmiotowej działki nr [...] (posesja nr [...]) ani nie mają tytułu prawnego ani zobowiązania w myśl art. 29 u.P.w., aby odwrócić i uzdrawiać podnoszone przez skarżącą konsekwencje wykonania przez ZIKiT drenażu francuskiego na części ulicy [...]. Kontrolowany organ trafnie zwrócił uwagę, iż w trakcie postępowania podnoszone były inne kwestie, np. dotyczące nawiezienia gliną dz. nr [...] dotyczące jednak innych postępowań. W ocenie Sądu przedstawiane powyżej wnioski organu I instancji są prawidłowe i odpowiednio udokumentowane w aktach sprawy i pozwalają Sądowi I instancji na ocenę, że z ustaleń organu I instancji szczegółowo opisanych w decyzji i podjętych w zgodnie z prawem przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym wynika, iż na terenie dz. nr [...] stan wody wskutek potencjalnych działań jej właścicieli nie uległ zmianie od czasu jego legalnego zagospodarowania i miało to miejsce znacznie wcześniej niż data szkód, tj. ok. 30 lat temu. Kontrolowana sprawa została prawidłowo zweryfikowana przez ponowny akt stosowania prawa dokonany przez organ II instancji. Zdaniem Sądu, organ II instancji prawidłowo podniósł, że sama strona skarżąca na pytanie, czy w granicach dz. nr [...] doszło do jakiejś zmiany stanu wody na gruncie, która szkodliwie wpływała na jej nieruchomość odpowiedziała że "ulica została podniesiona" (k. 231), podobnie jeszcze w październiku 2016 r. podczas rozprawy (k. 69) J. B. wyjaśniła, że w kwietniu 2016 r. ZIKiT wykonał rów naprzeciwko posesji nr [...] przegradzając naturalny ciek wodny idący w stronę dz. nr [...] i dalej stwierdziła, że w wyniku tych prac wody opadowe nie mogły już płynąć w kierunku dz. nr [...] tylko spływały na dz. nr [...] i dalej na działkę odwołującej. J. B. podnosiła przy tym, że dz. nr [...] wraz z kanałem opadowym była odbiornikiem wód opadowych posesji do kwietnia 2016 r., skąd woda spływała kanałem i w kierunku północnym, natomiast od czasu rozsączania przez drenaż wody działka – zdaniem odwołującej się – nie była już tym odbiornikiem i przekierowywała wodę w kierunku wschodnim na dz. nr [...], zarówno ulicą, jak i gruntem (k. 232).
W ocenie Sądu powyższe bezsprzeczne ustalenia w zakresie stanu faktycznego podnoszące, że wskutek powyżej opisanych działań ZIKiT - działka nr [...] wraz z kanałem opadowym przestała być odbiornikiem wód opadowych posesji od kwietnia 2016 r. – w żadnym wypadku nie mogą prowadzić do wniosku, że to właściciele działki nr [...] zmienili stan wody na gruncie ze szkodą dla działki skarżącej. Obecna na rozprawie w WSA w Krakowie skarżąca podniosła w nawiązaniu do argumentacji skargi, że " kanał, którego studzienka znajduje się na posesji 17 należy do Gminy wobec tego studzienka powinna być przeniesiona na ulicę a właściciel posesji 17 nie może decydować o tym czy przyjmuje "nasze" wody, czy nie. ZIKiT lekceważy sprawę, nie sprawdził nawet, czy obecnie kanał ów jest drożny. Drenaż nie jest żadnym rozwiązaniem sprawy a nikt nie wykazał mechanizmu i skuteczności jego działania".
Ustosunkowując się do argumentacji całej skargi i powyższej wypowiedzi skarżącej, Sąd stwierdza, że kwestia lokalizacji tej studzienki i jej ewentualnej zmiany nie przystaje w realiach sprawy do przesłanek o jakich stanowi art. 29 u.P.w.. Z kolei kwesta drożności kanału odpływowego od tej studzienki podnoszona przez skarżącą i to w jego odcinkach usytuowanych poza działką nr [...] także nie przekłada się w ocenionych powyżej realiach kontrolowanej sprawy na istnienie prawnych możliwości zastosowania art. 29 u.P.w. wobec współwłaścicieli działki nr [...]. Skarżąca żąda bowiem działań systemowych w przedmiocie kanalizacji opadowej nie związanych przyczynowo-skutkowo ze zmianą stanu wody na działce nr [...] spowodowaną konkretnymi działaniami jej właścicieli. Na marginesie Sąd zauważa, że współwłaściciele działki nr [...] nie skarżą się na brak drożności zarówno studzienki jak i wskazanego przez skarżącą kanału. Jednocześnie sama skarżąca stwierdziła, że dz. nr [...] wraz z kanałem opadowym była odbiornikiem wód opadowych posesji do kwietnia 2016 r., skąd woda spływała kanałem i w kierunku północnym - z czego pośrednio wynika, że wtedy kanał był drożny. Mając na uwadze powyższe ustalenia i oceny stanu faktycznego i prawnego Sąd nie podziela zarzutów skargi podnoszących, że kontrolowane organy nie uwzględniły wszystkich okoliczności faktycznych, gdyż wbrew stanowisku skarżącej prawidłowo i zgodnie z wiedzą ogólną ustalały i powołały fakty istotne dla materialnej treści art. 29 u.P.w.
Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło