II SA/Kr 1124/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: AWSA Inga Gołowska Protokolant: osobiście po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z wniosku P. B. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu postanawia oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Skarżący P. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy-zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który w wyniku rozpatrzenia w dniu 31 sierpnia 2007r. został oddalony z uwagi na fakt, iż skarżący P. B. uzyskuje stały, miesięczny dochód w wysokości 2.300 zł netto, jest właścicielem udziału (1/4) działki budowlanej wraz z budowanym na niej domem o powierzchni ok. 80 m². Jako przyczynę pogorszenia sytuacji majątkowej skarżącego ma być fakt, iż prowadzi on równocześnie wiele procesów przed różnymi sądami i nie stać go na ponoszenie kosztów we wszystkich tych sprawach. Na skutek złożenia zażalenia przez skarżącego P. B., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 28 listopada 2007r. sygn. akt: I OZ 881/07 uchylił na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197§ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm) postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, gdyż Sąd I instancji nie rozpatrzył możliwości finansowych skarżącego w kontekście rozszerzonego żądania wniosku obejmującego nie tylko zwolnienie od kosztów sądowych ale także ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyboru pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a odstąpieniem od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (art. 84 Konstytucji). Zwolnienie od kosztów jest także uszczupleniem dochodów państwa i powinno być stosowane jedynie dla osób pozostających w ubóstwie. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby to miało nastąpić z uszczerbkiem koniecznym dla niej i jej rodziny (por. post. NSA z dnia [...]) Skarżący P. B. nie należy do osób żyjących w ubóstwie. Nie jest osobą bezrobotną, samotną, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku o czym świadczy treść wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie jest osobą na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić stosowne oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i swojej rodziny. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości i budowanego domu. Posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości (domu jednorodzinnego, mieszkania) wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. post. NSA z [...]), a na pewno w zakresie całkowitym. Wszak udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie ) niemożliwe. Przytoczone powyżej okoliczności faktyczne a w szczególności wysokość osiąganych dochodów i posiadany majątek nie uzasadniają również potrzeby ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego w osobie adwokata. Skarżący nie jest osoba nieporadną, która jest niezorientowana w procedurach sądowych, nie potrafiącą sporządzić pism procesowych, odpowiedzi na pisma, wnosić środki odwoławcze, zatem nie zachodzi potrzeba ustanawiania pełnomocnika profesjonalnego, który by pomógł i wyręczył skarżącego w jego aktywności przed Sądem. Skarżący może zawsze, na bieżąco zwrócić się do prawnika profesjonalnego (adwokata, radcy prawnego) o udzielenie stosownej porady prawnej przed podjęciem czynności procesowych przed Sądem i nie jest ograniczony wyborem tegoż prawnika. Okoliczności faktyczne podlegające badaniu przez Sąd w związku z rozpoznawaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazują bez wątpienia, że brak podstaw do skorzystania przez skarżącego z tej instytucji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 243 §1, art. 244 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt. 2, art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm) orzekł jak w sentencji.