II SA/Kr 1129/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie WSA: Wojciech Jakimowicz WSA: Ewa Rynczak Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu dotyczącego robót remontowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A.C. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] lipca 2005 r. znak [...] Starosta N. zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do wykonania robót remontowych związanych z uzupełnieniem i wymianą pokrycia dachu na budynku usytuowanym na działce ewid. nr "1" w obr. ewid. M. Decyzja została wydana na podstawie art. 30 ust. 2 w zw. z art. 82 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016), a w jej uzasadnieniu wskazano, że zgłoszenie nie jest kompletne i mimo nałożenia na wnioskodawców obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o wszystkie wymagane prawem budowlanym dokumenty, obowiązek ten nie został wykonany. Odwołanie od tej decyzji wnieśli A.C. i M.Z. podnosząc, nie są w stanie uzyskać niektórych wymaganych dokumentów. I.M., który wedle księgi wieczystej jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości nie żyje, a za życia przez ponad 30 lat nie interesował się swoją własnością. Autorzy odwołania stwierdzają, że nic im nie wiadomo na temat postępowania spadkowego. Spadkobiercy I.M. zamieszkują w Niemczech i również nie interesują się nieruchomością. Wnioskodawcy są jedynymi posiadaczami samoistnymi budynku, płacą za tę nieruchomość podatki. W odwołaniu zwrócono także uwagę na bardzo zły stan techniczny budynku. Stanowisko organu I instancji naraża ich życie i zdrowie oraz mienie, ponieważ nie wyremontowany budynek grozi zawaleniem. Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewoda [...] wydał w dniu [...] lipca 2005r. decyzję znak: [...], którą na podstawie art. 81 ust.1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 w związku z art. 30 ust. 2 prawa budowlanego oraz art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu opisano szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania. Pismem z 30.05.2005 r. skarżący zawiadomili Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. o zamiarze wykonania remontu dachu. Postanowieniem z [...].06.2005 r. Burmistrz przekazał sprawę w trybie art. 65 k.p.a. organowi właściwemu do jej załatwienia tj. Staroście N. Postanowieniem z dnia [...].06.2005 r. działając w trybie art. 30 ust. 2 prawa budowlanego Starosta N. nałożył na zgłaszających obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o wskazane dokumenty, a to: - określenie miejsca wykonywania remontu (adresu), - szkic sytuacyjny z zaznaczoną lokalizacją obiektu, - oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - określenie terminu rozpoczęcia planowanych robót. Zgłaszający uzupełnili swoje zgłoszenie tylko częściowo. Nie uzupełniono jednak wniosku o brakujące oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. A.C. złożyła oświadczenie na nieaktualnym druku, natomiast M.Z. nie złożył wymaganego prawem oświadczenia ograniczając się do lapidarnego stwierdzenia w piśmie z 4.07.2005 r. "składam oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". To "oświadczenie", podobnie jak oświadczenie A.C., nie spełniało wymagań ustalonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 listopada 2004 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 242 poz. 2421) i nie mogło stanowić wymaganego prawem dowodu w przedmiotowej sprawie - czego skutkiem jest uznanie zaskarżonej decyzji Starosty N. za w pełni uzasadnioną. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.C. Powtórzyła argumenty podniesione wcześniej w odwołaniu oraz wskazała, że jako samoistni posiadacze całej nieruchomości od ponad 30 lat wraz z bratem M.Z. nabyli udział I.M. we współwłasności przez zasiedzenie. Przez ten okres dysponowali oni nieruchomością jak właściciele: przeprowadzali remonty, podłączyli wodę i gaz, zmienili podłączenie prądu, prowadzili również na nieruchomości prace rolne oraz płacili podatki. Nieaktualny druk oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością otrzymała w Urzędzie Gminy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoją wcześniejszą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 30 ust. 2 prawa budowlanego do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę należy dołączyć oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością dla potrzeb inwestycyjnych, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego. Skarżąca przedstawiła aktualny odpis z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, z którego wynika, że skarżąca i jej brat są współwłaścicielami 1/2 części nieruchomości. Na wskazaną w skardze okoliczność, że są również właścicielami drugiej połowy nieruchomości (należącej według księgi wieczystej do I.M.), bo nabyli tę część w drodze zasiedzenia nie przedstawiono żadnego dokumentu. Z uwagi na to złożone przez skarżących oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury wydanego na podstawie art. 32 ust. 5 prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, bowiem zostały wydane z naruszeniem art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016). Zgodnie z powołanym wyżej przepisem właściwy organ powinien wnieść sprzeciw w terminie 30 dni od daty zgłoszenia. Sprzeciw wniesiony tj. doręczony składającemu zgłoszenie w tym terminie wywołuje taki skutek, że strona nie może podjąć zamierzonych robót budowlanych, a w razie ich rozpoczęcia stanowią one samowolę budowlaną. Jeżeli jednak w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie doręczy wnioskodawcy sprzeciwu, milczenie organu uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Rozbieżności w orzecznictwie budzi odpowiedź na pytanie jaki wpływ na trzydziestodniowy termin wskazany w art. 30 ust. 5 prawa budowlanego ma okoliczność, że zgłoszenie jest niekompletne i organ administracji jest zobowiązany wezwać o jego uzupełnienie zgodnie z art. 30 ust. 2 powołanej ustawy. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2005 r. sygn. VII SA/Wa 99/04, Lex nr 189148 oraz powołanych tam wyrokach NSA z dnia 23 marca 1999 r. sygn. akt IV SA 1793/96, LEX nr 46663 i z dnia 27 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 797/97, LEX nr 47824. W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z 16 marca 2005 r. wskazano, że trzydziestodniowy termin, o którym mowa w art. 30 ust. 5 prawa budowlanego jest terminem zawitym i nie jest możliwe jego przedłużenie, nawet w przypadku wydania postanowienia zobowiązującego inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia. Literalna wykładnia powołanego przepisu nie nasuwa żadnych wątpliwości w tym zakresie. Gdyby postanowienie miało mieć wpływ na początek biegu przedmiotowego terminu, racjonalny ustawodawca powinien to jednoznacznie wyrazić w przepisie, a tego nie uczynił. Dokonanie zgłoszenia nawet zawierającego braki rozpoczyna bieg terminu do wniesienia sprzeciwu, który zdaniem sądu jest wystarczający do zbadania zasadności zgłoszenia i ewentualnie uzupełnienia jego braków. Zadaniem organu, który zamierza wnieść sprzeciw, jest powiadomienie o tym inwestora najpóźniej 30 dnia od chwili doręczenia zgłoszenia, gdyż w przeciwnym wypadku będzie on mógł przystąpić do wykonania robót budowlanych, które nie będą mogły być uznane za samowolę budowlaną. Tym samym skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił poglądu przedstawionego w wyrokach NSA 25 lipca 2006 r. sygn. II OSK 956/05, ONSAiWSA 2007/1/12, z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. II OSK 593/05, LEX nr 194032, z dnia 17 maja 1999 r. IV S.A. 747/97, LEX nr 47285 i z dnia 16 grudnia 2002 r. IV S.A. 2765/00, ONSA 2004/2/49, iż termin do wniesienia sprzeciwu może być liczony od dnia uzupełnienia zgłoszenia. Na taką interpretację nie pozwala wyraźny zapis ustawy, który uniemożliwia inny sposób liczenia terminu do wniesienia sprzeciwu jak od daty doręczenia zgłoszenia organowi I instancji. W niniejszej sprawie zgłoszenie wpłynęło 31 maja 2005 r. do organu niewłaściwego. Zgodnie z art. 65 k.p.a. postanowieniem z dnia 6 czerwca 2005 przekazano je organowi właściwemu tj. Staroście N. Do tego organu zgłoszenie wpłynęło 7 czerwca 2005 r., na co wskazuje prezentata starostwa na postanowieniu o przekazaniu sprawy (k. 3 akt administracyjnych I instancji). Aby sprzeciw mógł być w tej sprawie skuteczny, należało doręczyć go stronom najpóźniej 6 lipca 2005 r. Tymczasem decyzja o sprzeciwie została wydana w dniu [...] lipca 2005 r. i doręczona stronom 12 lipca 2005 r. Niezależnie od powyższych argumentów należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organy zbyt wielkie znaczenie przywiązywały do formy złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością niezgodnej z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 listopada 2004 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 242 poz. 2421). Zgodnie z art. 9 k.p.a. in fine organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Sąd stwierdza, iż w niniejszej sprawie organy dopełniły zasady informowania stron, o której mowa w tym przepisie przekazując z jednej strony niewłaściwy formularz, a z drugiej wyciągając tak daleko idące konsekwencje prawne z powodu złożenia oświadczenia na niewłaściwym formularzu. Taki rygoryzm prawny nie może być akceptowany w sytuacji, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach wynika, że na skutek uszkodzenia dachu stało się niemożliwe zamieszkiwanie przez skarżącą i jej dziecko w zagrzybionym pomieszczeniu. Skarżąca i jej brat zdaniem Sądu wykazywali maksimum staranności w prowadzeniu tej sprawy, zważywszy, iż skarżąca mimo złamanej nogi dostarczyła żądane przez organ dokumenty. Takiej staranności nie wykazały organy, którym można zarzucić bezduszność i zbytni formalizm. Z powyższych względów należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.