II SA/Kr 1129/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Sebastian Pietrzyk SWSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi A. T. na Uchwałę Nr XXVII/242/2020 Rady Miejskiej w Świątnikach Górnych z dnia 10 grudnia 2020 r. w sprawie: Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy Świątniki Górne. I. stwierdza nieważność § 8 ust. 10 załącznika zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy Świątniki Górne na rzecz skarżącej A. T. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Nr XXVII/242/2020 dnia 10 grudnia 2020 r. Rady Miejskiej w Świątnikach Górnych w przedmiocie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy Świątniki Górne, zaskarżając ją w zakresie § 8 ust. 10 Regulaminu, wedle którego "Ilość odebranych worków bezpośrednio z nieruchomości zawierające odpady biodegradowalne zostaje ograniczona do 3 sztuk na każdy odbiór zgodnie z harmonogramem dla każdej nieruchomości, która zawarła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i nie korzysta z przysługującej ulgi z tytułu kompostowania bioodpadów." W ocenie skarżącej w/w przepis jest niezgodny z przepisem art. 6r ust. 3a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888) oraz łamie nakaz równego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej kategorii zapisanego w Konstytucji RP wnosząc o stwierdzenie jego nieważności w tym zakresie. Wg skarżącej w/w przepis ustawy definiuje jednoznacznie katalog odpadów komunalnych, których odbieraną ilość rada gminy może ograniczyć w uchwale. Są to: zużyte opony, odpady wielkogabarytowe oraz odpady budowlane i rozbiórkowe. Odpady biodegradowalne nie są wskazane przez ustawodawcę w przepisie ww. ustawy jako odpady, których odbieraną ilość można ograniczyć. Należy również podkreślić, że uchwała Rady Miejskiej w Świątnikach Górnych wskazuje, że każdą ilość odpadów biodegradowalnych ponad 3 worki można samodzielnie wywozić do punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jednak rozwiązanie to dyskryminuje osoby nie posiadające środków transportu, osoby chore oraz niepełnosprawne. Uchwalając prawo rada gminy musi w szczególności uwzględnić wynikający z art. 32 Konstytucji RP nakaz równego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej kategorii. Skarżąca podała, iż jest współwłaścicielem zamieszkiwanej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego umowy darowizny, sporządzonego przez notariusza M. K. (siedziba Ś. G.) repetytorium A nr [...]. Współwłasność potwierdza również wpis w księdze wieczystej nr [...] W oparciu o powyższe, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie podając, iż sporny przepis jest zgodny z ustawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa został rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm., dalej "u.s.g."), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Następnie należy wskazać, że w myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Powyższe oznacza, iż warunkiem wniesienia skargi na tej podstawie jest wykazanie przez skarżącego naruszenia jego indywidualnego interesu prawnego regulacjami kwestionowanej uchwały. Istnienie tego naruszenia przesądza de facto o trzech kwestiach: o istnieniu legitymacji prawnej skarżącego, o sposobie załatwienia skargi przez sąd oraz o granicach sprawy sądowoadministracyjnej ze skargi na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego. Prócz ustalenia naruszenia interesu prawnego skarżącego, konieczne jest wykazanie, że naruszenie tego interesu prawnego jest powiązane z nieprzestrzeganiem norm prawa powszechnie obowiązującego. Tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowanym aktem może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący. Z uwagi na to zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega uchwała organu gminy nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca w sferę prawną podmiotu, który wnosi skargę - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne np. zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Składając skargę, musi on zatem wykazać naruszenie własnego interesu prawnego, polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją. Uwzględniając powyższe należy wyrazić pogląd, że skarżąca wykazała, iż jest współwłaścicielką nieruchomości położonej na terenie Gminy Świątniki Górne oraz że w związku z tym kwestionowany przepis zaskarżonej uchwały, będącej aktem prawa miejscowego narusza jej interes prawny. Zachodziły zatem podstawy do merytorycznego rozpoznania skargi, która zasługuje na uwzględnienie z przyczyn w niej podniesionych. Przypomnieć należy, że zaskarżona uchwała została podjęta w dniu 10 grudnia 2020 roku. Ocena jej zgodności z prawem odbywa się zatem na podstawie przepisów obowiązujących w dniu jej uchwalenia. Art. 6r ust. 3a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: "ustawa") w wersji obowiązującej w dniu 10 grudnia 2020 roku stanowił, że: "w uchwale, o której mowa w ust. 3, dopuszcza się ograniczenie ilości zużytych opon, odpadów wielkogabarytowych oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych, stanowiących odpady komunalne, odbieranych lub przyjmowanych przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi". Z treści przywołanego przepisu wynika zatem, że w dniu uchwalenia zaskarżonej uchwały, przepis ustawy dopuszczał ograniczenie odbioru ilości odpadów, będących oponami, odpadami wielkogabarytowymi oraz odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi. Przepis ten, ani żaden inny obowiązujący w dniu podejmowania uchwały, nie pozwalał radzie gminy na ograniczenie ilości obioru odpadów biodegradowalnych. Z powyższych przyczyn zaskarżony przepis, który stanowi, że "Ilość odebranych worków bezpośrednio z nieruchomości zawierające odpady biodegradowalne zostaje ograniczona do 3 sztuk na każdy odbiór zgodnie z harmonogramem dla każdej nieruchomości, która zawarła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i nie korzysta z przysługującej ulgi z tytułu kompostowania bioodpadów" należy ocenić za istotnie niezgodny z prawem, co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności. W tej części rozważań należy też przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r., III OSK 4944/21, także dotyczący uchwały rady gminy z 2020 roku, w którym wyrażono jednoznaczny pogląd, że "Delegacja zawarta w art. 6r. ust. 3 u.c.p.g. nie daje podstaw do ograniczenia ilości bioodpadów odbieranych w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości zamieszkałych opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnym". Odnosząc się do natomiast do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę należy dodać, że art. 6r ust. 3a ustawy w wersji przytoczonej przez organ, wszedł w życie już po podjęciu kwestionowanej uchwały tj. z dniem 23 września 2021 r., w wyniku zmiany wprowadzonej przez art. 1 pkt 18 lit. b ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. (Dz.U.2021.1648) o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach. Z tego powodu nie znajduje on w sprawie zastosowania i nie daje podstaw do wyrażenia poglądu o zgodności z prawem zaskarżonego przepisu. Mając zatem na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt I wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej zwrot wpisu od skargi w wysokości 300 zł.