II SA/Kr 1131/03

WyrokWSA w Krakowie2004-01-26

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku pracy z powodu upływu czasu, na jaki umowa o pracę na czas określony została zawarta, może być traktowane jako rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy w rozumieniu przepisów o świadczeniach przedemerytalnych, jeśli strony po ustaniu stosunku pracy zgodnie oświadczają, że przyczyną nieprzedłużenia umowy była likwidacja stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych i organizacyjnych?
Ratio decidendi
Rozwiązanie stosunku pracy z powodu upływu czasu, na jaki umowa o pracę na czas określony została zawarta, nie może być traktowane jako rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy w rozumieniu przepisów o świadczeniach przedemerytalnych, nawet jeśli strony po ustaniu stosunku pracy zgodnie oświadczają, że przyczyną nieprzedłużenia umowy była likwidacja stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych i organizacyjnych. Organy administracji nie są uprawnione do badania i ustalania przyczyn zawarcia niekorzystnej umowy o pracę po jej ustaniu, a wszelkie spory dotyczące treści świadectwa pracy lub przyczyn rozwiązania stosunku pracy powinny być rozstrzygane przez sądy pracy.
Stan faktyczny
Skarżący T. E. domagał się przyznania świadczenia przedemerytalnego, argumentując, że jego stosunek pracy ustał z przyczyn dotyczących pracodawcy (likwidacja stanowiska pracy). Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że umowa o pracę rozwiązała się z upływem czasu, na jaki została zawarta. Skarżący podniósł, że istotną przyczyną ustania zatrudnienia były względy ekonomiczne pracodawcy, co potwierdzało dodatkowe oświadczenie pracodawcy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski – del. Sędziowie NSA Krystyna Kutzner – del. WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Joanna Bogacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi T. E. na decyzję Wojewody z dnia 25 kwietnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego - skargę oddala - Powołując się na przepis art. 37 k ust. 1 pkt 2 i art. 37 1 ust.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity; Dz. U. z 2001r. Nr 6 poz. 65 z póź. zm.) Wojewoda decyzją z dnia 25.04.2003r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] .2003r. orzekającą o odmowie przyznania T. E. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Uprawnienie do tego świadczenia w myśl powołanych przepisów przysługuje osobie, która spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz między innymi do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Natomiast w przypadku skarżącego stosunek pracy ustał z upływem czasu, na który umowa o pracę została przez niego zawarta tj w trybie art. 30 § 1 pkt 4 kodeksu pracy. W skardze na powyższą decyzję T. E. domagając się uchylenia przez Sąd decyzji obydwu instancji i orzeczenia o przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego, podnosząc, że przepis art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu mówi nie o trybie, lecz o przyczynach rozwiązania umowy o pracę. Tymczasem istotną przyczyną ustania stosunku pracy była likwidacja z przyczyn ekonomicznych i organizacyjnych stanowiska na którym był zatrudniony, co potwierdza dodatkowe - nie objęte świadectwem pracy, oświadczenie pracodawcy. Z tych przyczyn nie doszło do zawarcia ze skarżącym umowy o pracę na dalszy okres. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podkreślając, że rozstrzygnięcie swoje wywodzi ze świadectwa pracy. Jeżeli przyczyną ustania stosunku pracy jest upływ czasu na jaki umowa była zawarta, to istniejące niezależnie od tego okoliczności ekonomiczne, organizacyjne, nie mogą być uznane za przyczyny dotyczące zakładu pracy o jakich mowa w art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Z akt sprawy wynika, że bezspornym jest, że T. E. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] . 2002r. został uznany z dniem [...] .2002r. za osobę bezrobotną oraz uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...].2002r. które wyczerpał z dniem [...] . 2002r. ( decyzja z dnia [...].2002r. ) W dniu [...]2002r. złożył w Grodzkim Urzędzie Pracy w [...]wniosek o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego ze względu na wynoszący 38 lat staż pracy, osiągnięcie wieku 55 lat oraz utratę pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Na wniosek Kierownika GUP w [...] złożony w trybie art. 37 k ust. 3, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] decyzją z daty [...].2003r. uwzględnił do ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego 36 lat 7 miesięcy okresów składkowych, oraz 1 miesiąc okresów nieskładkowych, co przy uwzględnieniu pozostałych składników posiadających wpływ na wysokość świadczenia, pozwoliło ustalić wysokość przysługującej T. E. emerytury na kwotę [...] zł. Przyjmując jako spełniony warunek posiadania co najmniej 35 lat okresów uprawniających do emerytury oraz osiągnięcie przez skarżącego wieku 55 lat, Prezydent Miasta [...] nie uznał za spełniony warunek rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, dlatego utrzymaną w mocy przez Wojewodę decyzją z dnia [...] .2003r. odmówił przyznania T. E. od dnia [...].2002r. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Istotę rozstrzygnięcia stanowi zatem odpowiedź na pytanie czy rozwiązanie stosunku pracy wskutek upływu czasu na jaki umowa o pracę na czas określony została zawarta, może być traktowana w kategoriach "rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy" w rozumieniu art. 37 k ust. 1, pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, w sytuacji gdy strony tego stosunku pracy, po jego ustaniu, składają zgodne oświadczenie, iż przyczyną dla której ta umowa nie została przedłużona są względy leżące po stronie pracodawcy - tj likwidacja stanowiska ze względów ekonomicznych i organizacyjnych. Rozpatrując sprawę Sąd zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 2 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu ustanawiającym definicje legalne szeregu pojęć, których ścisłe rozumienie posiada istotne znaczenie dla właściwej interpretacji i stosowania przepisów tej ustawy pojęcie "przyczyn dotyczących zakładu pracy" oznacza rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy, płacy (art. 2 ust.1 pkt 20a) wg brzmienia obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji. Z przedłożonych przez skarżącego zaświadczeń pracodawcy z dnia [...] .2002r. oraz [...].2002r. jednoznacznie wynika, że ponowne zatrudnienie T. E. w Przedsiębiorstwie [...] S.A w [...] po wygaśnięciu umowy zawartej na okres od [...] 2001r. do [...].2001r. nie nastąpiło ze względu na zakończenie zadań i brak nowych zamówień na rok 2002, przez co nastąpiła trwała likwidacja stanowiska specjalisty ds. przygotowania i realizacji produkcji, na którym T. E. był zatrudniony. Oświadczenia te zmierzają w gruncie rzeczy do modyfikacji treści świadectwa pracy z dnia [...].2001r. z którego wynika, iż wolą stron było zawarcie umowy o pracę na okres od [...] .2001r. do [...] 2001r. a skutkiem upływu czasu nawiązany stosunek pracy wygasł. Treść świadectwa pracy może być zmodyfikowana wyłącznie w trybie art. 97 §1 Kodeksu Pracy, stanowiącego iż pracownik może w ciągu 7 dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy, prawo wystąpienia z żądaniem jego sprostowania do sądu pracy. Natomiast strony rozważanej umowy o pracę mogły w czasie trwania stosunku pracy kształtować go w ramach art.33 kodeksu pracy stanowiącego o dopuszczalności zastrzeżenia przy zawieraniu umowy o pracę na czas określony dłuższy niż 6 miesięcy , możliwości jej wypowiedzenia (tym bardziej rozwiązanie np. za porozumieniem stron) przed upływem okresu na który została zawarta. W takich okolicznościach pomimo zawarcia umowy o pracę na czas określony, dopuszczalne byłoby ustalenie, że jej rozwiązanie nastąpiło z innych przyczyn niż upływ czasu, tj. np. z przyczyn dotyczących pracodawcy. Nie mogą odnieść zamierzonego skutku oświadczenia stron złożone po ustaniu stosunku pracy, gdyż organy administracji w postępowaniu o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego nie są uprawnione do badania i ustalania przyczyn zawarcia niekorzystnej, z punktu widzenia możliwości uzyskania uprawnień do tego świadczenia, umowy o pracę. Podniesiony przez skarżącego zarzut, iż tryb ustania stosunku pracy został wykazany przez pracodawcę wyłącznie w tym celu żeby pracownikowi nie przysługiwało roszczenie o odprawę, na etapie postępowania administracyjnego nie może być uwzględnione, gdyż zmierza do obejścia przepisu art. 262 §1 w związku z art. 242 §1 i art. 97 §2 Kodeksu Pracy, który dla roszczeń ze stosunku pracy przewiduje drogę sądową w postępowaniu przed sądami powszechnymi tj. sądami pracy i sądami pracy i ubezpieczeń społecznych. Nie mogą też rzutować na kwalifikację z punktu widzenia art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu- okoliczności dotyczące przyczyn dla których nie doszło do zawarcia nowej -następnej umowy o pracę. Przepis ten bowiem dotyczy jedynie przyczyn rozwiązania stosunku pracy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że organy obu instancji dokonały prawidłowej interpretacji przepisów znajdujących zastosowanie do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a wydana przez Wojewodę Małopolskiego decyzja o utrzymaniu w mocy orzeczenie organu I instancji, jest zgodna z prawem. Z tego względu należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Zastosowanie przepisów tej ustawy oparto o przepis art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z póź. zm. ), stanowiącego, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło