II SA/Kr 1131/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi A.T. , C.P., E.P., G.C., K.C. , M.C. , L.F. , P.P. na decyzję Wojewody z dnia 24 lutego 2011 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Sygn. IISA/Kr 1131/12 UZASADNIENIE Starosta K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. znak [...], orzekł o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek: G.C., K.C., M.C., J.F., L.F., O.M., A.N. , H.N, H.N.., .. E.P. , C.P. , K.P. oraz A.T. w sprawie zwrotu działki nr [...]położonej w obr. [...] m. K. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że pismem z dnia 11 lipca 2008 r. G.C. , K.C., M.C., J.F., L.F., O.M., A.N. , H.N., P.P. , E.P. , oraz A.T. , reprezentowani przez pełnomocnika - radcę prawnego M.P. , wystąpili do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem "o zwrot całej wywłaszczonej nieruchomości położonej w K. o nr [...], która utworzyła działką nr [...] o powierzchni 0,0579 ha, obj [...]", wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa decyzją Urzędu Dzielnicowego K. –K. nr [...]z dnia 1 5 lipca 1985 r., z przeznaczeniem na cele budowy Bazy Zajezdni Autobusowej MPK przy ul [...] . Jednakże sprawa zwrotu działki nr [...], obr. [...] była już wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Prezydenta Miasta K. , który decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] odmówił zwrotu działki nr [...], obr.[...] na rzecz: Z.C. E.P. , J.F. L.F. , C.P. H.N. P.N, O.M, K.T oraz M.M. , . Decyzja Prezydenta Miasta K. została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody nr [...] z dnia 19 lipca 2001 r. Sprawa zwrotu działki nr [...], została już zatem prawomocnie rozstrzygnięta decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 17 maja 2001 r. Organ I Instancji wskazał dalej na zasadę trwałości decyzji administracyjnych, sformułowaną w art. 16 § 1 KPA, która nie pozwala na powtórne prowadzenie postępowania w sprawie już rozstrzygniętej, gdyż prowadziłoby to do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa. Jest to bezwzględny zakaz orzekania drugi raz w tej samej sprawie bez uchylenia uprzednio zapadłego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego prowadzenie postępowania, które naruszałoby przedstawioną wyżej zasadę jest niedopuszczalne i jako takie powinno zostać bezwzględnie umorzone. Wskazano też, że przez tożsamość sprawy w rozumieniu powołanego wyżej przepisu należy rozumieć przypadek, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym tej sprawy oraz interes prawny (lub faktyczny) podmiotów postępowania jest taki sam. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie, decyzja ostateczna, która znajduje się w obiegu prawnym, tj. nr [...] z dnia 1 7 maja 2001 r. dotyczy tego samego przedmiotu sprawy, tj. działki nr [...], położonej w obr. [...] . W zakresie tożsamości podmiotów występujących w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], organ prowadzący postępowanie dokonał następujących ustaleń. Decyzją Prezydenta Miasta K. odmówiono zwrotu działki nr [...] na rzecz: Z.C., E.P. , J.F., L.F., C.P, H.N., O.M., K.T. oraz M.M. Z akt sprawy wynika, że w dniu 11 lipca 2008 r. wniosek o zwrot całej wywłaszczonej nieruchomości nr [...], która utworzyła działkę nr [...] o powierzchni 0,0579 ha, obj. KW [...] złożyli: G.C., K.C., M.C. , J.F., L.F., O.M., A.N. , H.N., P.P., E.P., C.P. oraz A.T. , , reprezentowani przez pełnomocnika - radcę prawnego M.P. Dnia 9 stycznia 2009 r. w K. przed Notariuszem J.H, , w Kancelarii stawili się: H.N. , A.N., P.P, oraz M. C. ,. W/w osoby w obecności notariusza podpisały dokument zatytułowany "zrzeczenie się prawa do ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości". Z treści w/w dokumentu wynika, że przedmiotem zrzeczenia było prawo do ubiegania się o zwrot nieruchomości położonej w K. o nr [...], która utworzyła działkę nr [...] o pow. 0,0579 ha, obj. KW [...], wywłaszczonej decyzją Urzędu Dzielnicowego K. –K. nr [...] z dnia 15 lipca 1985 r. na cele realizacji Bazy Zajezdni Autobusowej MPK w K. przy ul. [...] oraz wszelkie inne prawa i obowiązki dotyczące przedmiotowej nieruchomości, w tym także powstałe po uzyskaniu pozytywnej decyzji organu zwracającej przedmiotową nieruchomość. Z powyższego wynika więc, że H.N. zrzeka się swojego prawa odnośnie przedmiotowej nieruchomości na rzecz P.P. , natomiast A.N. zrzeka się swojego prawa na rzecz M.C. Tego samego dnia w K. przed Notariuszem J.H. , w Kancelarii stawili się również: E.C. , S.T.; K.T.; J.T.;O.M; G.C. , K.C. , M.C. , J.F. , L. F.; E.P; P.P; C.P; , A.T. . W/w osoby w obecności notariusza podpisały dokument zatytułowany "zrzeczenie się prawa do ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości". Z treści w/w dokumentu wynika, że przedmiotem zrzeczenia było prawo do ubiegania się o zwrot nieruchomości położonej w K. o nr [...] która utworzyła działkę nr [...] o po w. 0,0579 ha, obj. KW [...], wywłaszczonej decyzją Urzędu Dzielnicowego K.-K. nr [...] z dnia 15 lipca 1985 r. na cele realizacji Bazy Zajezdni Autobusowej MPK w K. przy ul. [...]oraz wszelkie inne prawa i obowiązki dotyczące przedmiotowej nieruchomości, w tym także powstałe po uzyskaniu pozytywnej decyzji organu zwracającej przedmiotową nieruchomość. Z powyższego wynika więc, że E.C. , S.T. O.M. i J.T. , zrzekają się swoich praw proporcjonalnie do udziału w przedmiotowej nieruchomości i w swoje miejsce wskazują wszystkich pozostałych spadkobierców tj. G.C., K.C. , M.C., J.F. , L.F. , E.P. ,P.P. , C.P. oraz A.T. , powiększając ich udziały proporcjonalnie. W miejsce zmarłego Z.C. , stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego dla K.-K. Wydział I Cywilny Sygn. akt [...] z dnia 30.09.2005 r. stwierdzającego nabycie praw do spadku, z wnioskiem wystąpili jego spadkobiercy tj. G.C. , K.C. M.C. oraz A.T. , . W miejsce zmarłej M.M. , jak wynika z aktu poświadczenia dziedziczenia Rep A nr [...] z dnia 26.06.2009 r. stwierdzającego nabycie praw do spadku, z wnioskiem wystąpili jej spadkobiercy tj. E.P. i J.F. . W miejsce zmarłego K.T. jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla K.-N,. Sygn. akt [...] z dnia 25.10.2006 r. stwierdzającego nabycie praw do spadku, jego spadkobiercy tj. E.C. , J.T. , K.T. oraz S.T. przekazali swoje prawa na rzecz pozostałych wnioskodawców. H.N. oraz O.M. również przekazały swoje prawa na rzecz pozostałych wnioskodawców. Natomiast E.P. , J.F., L.F., C.P. oraz P.N. są wnioskodawcami w obu postępowaniach. Z powyższych ustaleń wynika więc, że w przedmiotowych sprawach występują te same podmioty. Podniesiono też, że z uwagi na fakt, że na przedmiot sprawy postępowania składa się nie tylko podstawa faktyczna i treść żądania strony, ale i podstawa prawna, to aby można było stwierdzić, iż zachodzi tożsamość sprawy, musi zachodzić również tożsamość stanu prawnego. Jak wynika z materiału zebranego w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 1 lipca 2008 r. dotyczącym zwrotu działki nr [...], zapadło już uprzednio ostateczne rozstrzygnięcie w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 17 maja 2001 r. nr [...]. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym " Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art.137 tej ustawy, stała się ona zbędna na ceł określony w decyzji o wywłaszczeniu. (...)." Przepis nadal obowiązuje w niezmienionym brzmieniu, a zatem można mówić o tożsamości stanu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 17 maja 2001 r. i nowym zainicjowanym wnioskiem z dnia 11 lipca 2008 r. W tym stanie rzeczy należy przyjęto, iż prowadzenie postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 11 lipca 2008 r., powinno zostać bezwzględnie umorzone. Od decyzji tej odwołanie złożyli G.C. , K.C., M.C. , J.F., L.F., E.P., P.P. , C.P, A.T. reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego M.P. Wojewoda decyzja z dnia [...] lutego 2011r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia 2 sierpnia 2010 r. nr [...]. Na uzasadnienie wskazał, że zgodnie z przepisami KPA, ponowne orzekanie w tej samej sprawie zakończonej już decyzją ostateczną, byłoby orzekaniem w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną i podlegałoby stwierdzeniu nieważności decyzji na mocy art. 156 § 1 pkt 3 tegoż kodeksu, gdyż stanowiłoby naruszenie wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z panującym poglądem, który wyrażony został w tezie wyroku NSA z dnia 14 października 1991 r. SAB 29/91 (niepubl.), ze stwierdzeniem nieważności będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy wydane zostaną kolejno po sobie decyzje załatwiające sprawę co do istoty. Kolejnym zastrzeżeniem jest konieczność istnienia tożsamości sprawy administracyjnej. "Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji (brak ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków stanowi o tożsamości załatwienia sprawy "(E. Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 731). W opinii Wojewody , wbrew twierdzeniom odwołujących, wszystkie przesłanki zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, spośród osób wnioskujących obecnie o zwrot działki nr [...], położonej w obr. [...]część występowało już z takim wnioskiem w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 17 maja 2001 r. nr [...] , natomiast pozostałe z tych osób to spadkobiercy zmarłych w międzyczasie stron poprzednio prowadzonego postępowania zakończonego wydaniem w/w decyzji. Z kolei kilkoro z tychże wówczas występujących stron zrzekło się roszczenia o zwrot przedmiotowej działki na rzecz pozostałych osób uprawnionych. Powyższe potwierdza więc, iż w przedmiotowej sprawie występuje ten sam podmiot, a więc poprzedni właściciele wywłaszczonej nieruchomości oraz ich spadkobiercy, a tym samym istnieje tożsamość podmiotowa pomiędzy postępowaniem zakończonym decyzją z roku 2001, a prowadzonym obecnie. Zdaniem Wojewody, również tożsamość przedmiotowa obu omawianych postępowań nie może budzić wątpliwości, gdyż we wniosku z dnia 11 lipca 2008 r. zwrócono się " o zwrot całej wywłaszczonej nieruchomości położonej w K. o nr [...], która utworzyła działkę nr [...] o powierzchni 0,0579 ha obj. [...]". Tymczasem decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] orzekała "o odmowie zwrotu części działki nr [...] oraz całej działki nr [...] (w granicach wywłaszczonych działek nr [...] ". W rozstrzygnięciu tym (które bądź co bądź pozostaje przecież w obrocie prawnym i brak jest podstaw do kwestionowania stanowiących jego podstawę ustaleń) wyraźnie wskazano, powołując się przy tym na treść wykazu zmian gruntowych z dnia 2 lutego 1995 r. nr [...], iż powstała z wywłaszczonej decyzją Naczelnika Dzielnicy K.-K. z dnia 15 lipca 1985 r. nr [...] działki nr [...], "działka nr [...] opow. 579 m2 obręb [...] zmienia oznaczenie na działkę nr [...] obręb [...] . Z kolei w świetle w/w decyzji Prezydenta Miasta K. "działki nr [...] o pow. 797 m2 (również powstała z w/w działki nr [...]) i nr [...] o pow. 1487 m2 (również wywłaszczona wspomnianym orzeczeniem Naczelnika Dzielnicy K.-K. z dnia 15 lipca 1985 r. nr [...]) obręb [...] wraz z innymi zmieniają oznaczenie na działkę nr [...] obręb [...] o pow.93070 m2". W tym kontekście za zupełnie niezrozumiałe oraz nieuzasadnione uznano twierdzenia odwołujących, iż "działka o nr [...] składała się z działki nr [...] ,[...] ,[...] ". Zdaniem organu odwoławczego, niniejsze postępowanie jest tożsame z postępowaniem zakończonym decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], również dlatego, ponieważ wbrew twierdzeniom odwołujących, dotyczą one tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Z uwagi na powyższe, należało utrzymać w mocy - jako prawidłową - zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Skargę w imieniu G.C. , K.C., M.C., J.F. , L.F. , P.P. , E.P., C.P. i A.T. wniósł pełnomocnik radca prawny M.P. zarzucając skarżonej decyzji: 1. naruszenie interesu prawnego w postaci utrzymania decyzji Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2010 r. (nr [...]), a tym samym brak zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej w K. , obr. [...], 2. naruszenie przepisu z art. 107 § 3 kpa poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do oceny dowodu w postaci zawiadomienia Urzędu Miasta K. Wydział Skarbu Miasta z dnia 18 kwietnia 2008 r. nr [...], 3. naruszenie przepisu z art. 136 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne wnioskowanie co do niemożliwości zwrotu działki oznaczonej obecnie nr [...], 4. błędną wykładnię stanu faktycznego i prawnego sprawy poprzez nieprawidłową konstatację, że pomiędzy niniejszym postępowaniem, a postępowaniem rozstrzygniętym decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...]maja 2001 r., znak: [...] (utrzymana decyzją Wojewody z dnia [...] lipca 2001 r., znak [...] która korzysta z zasady trwałości decyzji, zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Ponadto na rozprawie z dniu 30 sierpnia 2011r. pełnomocnik Skarżących przedłożył akt zgonu J.F. , z którego wynika, że J.F. zmarł 23 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a- c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzje organów obu Instancji zostały uchylone z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., tj. ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 30 § 4 KPA § 4, w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. W niniejszej sprawie jeden z wnioskodawców –J.F. - zmarł 23 kwietnia 2010 r., a więc jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I Instancji, a zatem skoro postępowanie dotyczyło praw dziedzicznych, w miejsce J.F. w postępowaniu winni brać udział jego następcy prawni. Co prawda o śmierci wnioskodawcy nie wiedział nawet jego fachowy pełnomocnik, niezależnie jednak od stanu wiedzy czy zawinienia organów, nastąpiła sytuacja w której następcy prawni J.F. nie brali udziału w postępowaniu przed organem I i II Instancji, co wypełnia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt. 4 KPA. Jednocześnie należy stwierdzić, ze nie jest możliwe wyrażenie wiążącej oceny prawnej co do prawidłowości wydanych decyzji gdyż kontrola materialnoprawna decyzji administracyjnych powinna odbywać się przez Sądem z udziałem wszystkich zainteresowanych stron. Dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.