II SA/Kr 1132/13

WyrokWSA w Krakowie2013-11-27

Skład orzekający: Mirosław Bator, Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (wznowienie postępowania) z powodu błędnej interpretacji przesłanek do wznowienia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie zinterpretował przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., uznając, że zaniedbanie organu w zgromadzeniu materiału dowodowego nie stanowi podstawy do wznowienia. Sąd administracyjny podzielił stanowisko NSA, że dla wznowienia postępowania istotne jest jedynie ujawnienie się nowej okoliczności lub dowodu, który istniał już w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale nie był znany organowi, niezależnie od tego, czy jego nieznajomość wynikała z zaniedbania organu. Ponadto, sąd wskazał na wadliwość postępowania organu pierwszej instancji, które powinno było być prowadzone jako postępowanie naprawcze (art. 51 Prawa budowlanego) w związku z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego (budowa okien i drzwi w ścianie budynku blisko granicy działki), a nie jako postępowanie w sprawie utwardzenia terenu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. i umorzyła postępowanie wznowione w sprawie budowy budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji nakazał inwestorowi wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia stanu zagospodarowania działki do zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz sporządzenie projektu budowlanego zamiennego, m.in. z powodu budowy okien i drzwi w ścianie budynku blisko granicy działki i niewystarczającej powierzchni biologicznie czynnej. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji błędnie wznowił postępowanie. Skarżący G.M. zarzucił m.in. wadliwość kontroli i niezgodność decyzji z dowodami.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Krystyna Daniel Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 czerwca 2013 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego G. M. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia 16 kwietnia 2012 r. znak [....] działając na podstawie art. 151 § 2 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 104 K.p.a. uchylił decyzję z dnia 30 grudnia 2010 r. nakazującą inwestorowi A.B. wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce części utwardzenia z kostki brukowej doprowadzając stan zagospodarowania działki nr [....] w T. do zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego gminy T. , zgodnie z którym wielkość powierzchni biologicznie czynnej działki położonej na terenie mieszkalnictwa jednorodzinnego winna wynosić 30% jej powierzchni do dnia 30 czerwca 2011 r. oraz nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. inwestorowi w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego na działce nr [....] położonej w T. do stanu zgodnego z prawem, sporządzenie i przedstawienie w terminie do dnia 30 października 2012 r. projektu budowlanego zamiennego, opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia określone ustawą Prawo budowlane, uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robót. Projekt powinien uwzględnić wykonanie robót budowlanych zmierzających do zamurowania otworów okiennych i drzwiowych od strony działki [....] w celu doprowadzenia stanu na działce do zgodności z warunkami technicznymi określonymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz rozebranie części wykonanego utwardzenia doprowadzając stan zagospodarowania terenu działki nr [....] w T. do zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy T. , zgodnie z którym wielkość powierzchni biologicznej czynnej działki na terenach mieszkalnictwa jednorodzinnego winna wynosić 30% jej powierzchni. Projekt zamienny winien zostać wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. W uzasadnieniu organ wskazał że w wyniku przeprowadzonego postępowania, a zwłaszcza na podstawie porównania projektu zagospodarowania działki ze stanem faktycznym organ nadzoru budowlanego stwierdził, że stan powstały w wyniku utwardzenia powierzchni działki wokół budynku mieszkalnego posadowionego na działce numer [....] w T. narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości T. W związku z tym decyzją z dnia 30 grudnia 2010 r. nakazano inwestorowi A.B. wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce części utwardzenia z kostki brukowej doprowadzając stan zagospodarowania działki do zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Kontrola z dnia [....] 2011 r. wykazała, że roboty budowlane nie zostały wykonane. W dniu 8 listopada 2011 r. inspektorzy przeprowadzili kontrolę budowy budynku mieszkalnego na działce nr [....] w T. W trakcie kontroli stwierdzono, że na działce posadowienie budynku mieszkalnego o konstrukcji murowanej częściowo podpiwniczonego z poddaszem mieszkalnym i garażem w piwnicy. Odległość ściany budynku od strony działki o numerze ewid. [....] wynosi od 3-3.20m. W ścianie budynku od strony działki [....] są drzwi zewnętrzne w kondygnacji przyziemia oraz okno z pomieszczenia klatki schodowej. Szerokość drzwi wynosi 0,90 m wys. 2,00m. Wymiary okna wynoszą szer. 1,15 wys. 0,50m. W trakcie kontroli stwierdzono również rozebranie części utwardzenia wykonanego z kostki brukowej, wymiary utwardzenia zostały naszkicowane w załączniku wykonanym na kserze mapy inwentaryzacji powykonawczej budynku. Ze szkicu wynika, iż cześć powierzchni biologicznie czynnej stanowi około 30 m2, powierzchnia działki zgodnie z mapą inwentaryzacji powykonawczej wynosi 4 ary, zatem w dalszym ciągu zagospodarowanie działki nie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miejscowości T. , gdyż nie stanowi 30% jej powierzchni. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. w dniu 17 lutego 2012 r. wydał postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [....] . Zgodnie z art. 36a ust 5 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu po nowelizacji z dnia 28 lipca 2005 roku nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczanie, o ile nie dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania dziatki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z powyższych ustaleń wynika, że inwestor dokonał istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż dokonał zmian dotyczących zakresu objętego projektem zagospodarowania działki. Inwestor dokonał istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, a to ze względu na zmianę zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu polegająca na zmniejszeniu odległości posadowienia budynku od działki sąsiedniej z 4,00 m do 3-3,20m. W ścianie budynku od strony działki [....] są drzwi zewnętrzne w kondygnacji przyziemia oraz okno z pomieszczenia klatki schodowej , co stanowi naruszenie §12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ponadto z wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego gminy T. wynika, iż działka numer [....] położona w T. leży w terenach zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej symbolu planu 129MRN, a wielkość powierzchni biologicznie czynnej działki położonej na terenach mieszkalnictwa jednorodzinnego winna wynosić 30% jej powierzchni. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawnym o charakterze powszechnie obowiązującym, czyli obowiązuje wszystkich na obszarze działania organu, który go wydał (gmina). Postanowieniami tego aktu związany jest również organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane właściwy organ w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Możliwość legalizacji dokonanych istotnych odstępstw istnieje jedynie w przypadku, gdy nie są naruszone przepisy wykonawcze do ustawy Prawo budowlane oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro wykonane roboty budowlane są niezgodne z wymogami prawa (istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego), organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przedłożony przez inwestora projekt zamienny winien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Ponadto projekt zamienny winien uwzględniać wykonanie robót budowlanych zmierzających do zamurowania otworów okiennych i drzwiowych od strony działki [....] w celu doprowadzenia stanu na działce do zgodności z warunkami technicznymi określonymi w §12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Projekt zamienny winien ponadto zawierać zakres robót budowlanych jakie należy wykonać przy rozebraniu części wykonanego utwardzenia doprowadzając stan zagospodarowania terenu działki nr [....] w T. do zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego gminy T. , zgodnie z którym wielkość powierzchni biologicznie czynnej działki na terenach mieszkalnictwa jednorodzinnego winna wynosić 30% jej powierzchni oraz odpowiadać ogólnym wymogom przewidzianym dla budynków mieszkalnych. Od tej decyzji odwołanie złożył A.B. podnosząc, że się z nią nie zgadza. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 28 czerwca 2013 r. nr [....] znak [....] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji wznowione postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 17 lutego 2012 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zasadność uchylenia decyzji z dnia 30 grudnia 2010 roku. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, dzięki której sprawa administracyjna zakończona decyzją ostateczną może być ponownie rozpoznana i rozstrzygnięta, pod warunkiem, że postępowanie, w którym zapadła w/w decyzja dotknięte było przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych w przepisach art. 145 § 1 K.p.a., art. 145a § 1 K.p.a. i art. 145 b § 1 K.p.a. Dopuszczalność podważenia mocy obowiązującej decyzji ostatecznej, jest odstępstwem od zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej. Po analizie zgromadzonego materiał dowodowego organ odwoławczy uznał, że PINB w M. nieprawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez uznanie, że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, a w konsekwencji błędnie wydał decyzję na podstawie art. 151 § 2 pkt 2 K.p.a. Wskazać należy, iż przepis art. 145 § l pkt 5 K.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych, nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Zatem, nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. W niniejszej sprawie PINB w M. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie wykonania utwardzenia z kostki brukowej w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę w zakresie zagospodarowania działki nr [....] . Skoro zatem organ prowadził postępowanie w sprawie istotnych odstępstw polegających na zmianie zakresu zagospodarowania terenu, miał obowiązek ustalić czy przedmiotowa inwestycja została wybudowana zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ odwoławczy wskazał na błędną interpretację przez organ I instancji, materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie. Analiza zatwierdzonego planu zagospodarowania terenu działki nr [....] w miejscowości T. wskazała, iż budynek został zaprojektowany w odległości 3,00 m od granicy działki nr [....] bez otworów okiennych i drzwiowych. Natomiast podczas kontroli w dniu [....] listopada 2011 r. PINB stwierdził wykonanie w ścianie północnej budynku od strony działki nr.....) otworów okiennych i drzwiowych. Na podstawie powyższego organ I instancji wskazał w postanowieniu z dnia 17 lutego 2012 r., że nastąpiła zmiana w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, polegająca na zmniejszeniu odległości posadowienia od działki sąsiedniej nr [....] z 4,00m (...). Powyższe stanowi błędna interpretację organu I instancji, gdyż fakt wykonania otworów okiennych i drzwiowych przesądza jedynie o wykonaniu przez inwestora robót budowlanych, a nie wybudowaniu obiektu w przybliżeniu od granicy działki nr [....], gdyż przedmiotowy obiekt nie był zaprojektowany w odległości 4,0m od granicy z działką nr [....] . Fakt wykonania powyższych robót budowlanych w żaden sposób nie przybliżył wybudowanego budynku mieszkalnego do granicy działki nr [....] . W ocenie MWINB zaniedbanie organu w stosunku do rzetelnego zgromadzenia materiału dowodowego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania. To, że organ szczegółowo nie zapoznał się, nie zbadał stanu faktycznego w wyniku zaniedbania, czy też niewłaściwie ocenił zaistniały stan faktyczny nie usprawiedliwia organu i nie daje podstawy do zastosowania przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt b K.p.a. W odniesieniu do uwag G.M.. zawartych w protokole przyjęcia stron w dniu 19 lutego 2013 r. odnośnie nieprawidłowego spadku opadowych z działki nr [....] w kierunku działki nr [....] , w wyniku których dochodzi do zalewania wodami opadowymi działki nr [....] wskazano, iż w protokole kontroli przeprowadzonej przez pracowników PINB w M. w dniu 24 stycznia 2013 r. stwierdzono, że wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego z utwardzonej powierzchni działki [....] odprowadzone są na działkę numer [....] , a następnie na dz. nr [....] . Zatem w ocenie organu uwagi G.M. nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł G.M. , domagając się jej uchylenia. Podniósł, że kontrola w dniu [....] 2013 r. została przeprowadzona bez jego obecności, gdyż wcześniej odebrano mu uprawnienia strony. Przyjęte po kontroli stwierdzenia są niezgodne z prawdą. Decyzja o umorzeniu postępowania nie uwzględniła załączonych do akt sprawy dowodów zdjęciowych. Z podjętej decyzji wynika że nie liczą się fakty i dokumenty. Podniósł również, że jego posesja jest zalewana przez 3 lata wodami opadowymi. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, przy czym z uwagi na wadliwość decyzji obu instancji pomimo, że miały one różny charakter (pierwsza merytoryczny a druga procesowy) obie należało wyeliminować z obrotu prawnego. W zaskarżonej decyzji organ II instancji uznał, iż PINB w M. (organ I instancji) nieprawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z tego to powodu, iż prowadził wcześniej postępowanie w sprawie utwardzenia kostki brukowej w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji powinien ustalić, czy przedmiotowa inwestycja została wybudowana zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu II instancji zaniedbanie w stosunku do rzetelnego zgromadzenia materiału dowodowego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania. To że organ szczegółowo nie zapoznał się, nie zbadał stanu faktycznego w wyniku zaniedbania czy też niewłaściwie ocenił stan zaistniały faktyczny, nie usprawiedliwia organu i nie daje podstawy do zastosowania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stanowisko to jest całkowicie błędne. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. II OSK 768/11 przepis artykuł 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; oraz nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydal decyzję (LEX nr 1252179). Także w wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r. I OSK 1256/10 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż na mocy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli zostaną spełnione przesłanki zawarte w tym przepisie. Nie jest przy tym istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy z innych powodów (LEX nr 744959). Poglądy w wyżej przytoczonych orzeczeniach w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Zawinienie czy brak zawinienia organu nie ma żadnego znaczenia przy ocenie zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Istotne jest tylko to, czy ujawniała się nowa okoliczność nieznana wcześniej organowi a istniejąca w dniu wydania decyzji. W niniejszej sprawie organ powziął informacje o nadmiernym (w stosunku do obowiązujących przepisów) zbliżeniu domu posadowionego na działce nr [....] do działki sąsiedniej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zainicjowanego pismem A.H. . Wtedy też zbadał kwestię istnienia drzwi i okna w ścianie budynku która to ściana jest oddalona od granicy z działką nr [....] o 3 do 3,3 m. Trudno mówić tu o jakimkolwiek zawinieniu organu, bo wcześniej organ ten prowadził postępowanie w sprawie utwardzenia terenu działki a nie stanu technicznego budynku (postępowanie to także było wadliwe o czym poniżej) co zresztą jest okolicznością nieistotną bo jak mowa o tym wyżej, zawinienie organu dla przy ocenie zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a nie ma żadnego znaczenia. Uznać zatem należy, iż organ II instancji wydał decyzję w oparciu o przepis, który wadliwie zinterpretował a wadliwość ta ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Wadliwe było także postępowanie przed organem I instancji. Stwierdzenie nadmiernego zbliżenia budynku ścianą z oknami i drzwiami do działki sąsiedniej obligowało organ do wszczęcia postępowania tzw. naprawczego tj. postepowania o którym mowa w art. 51 ust 1 oraz ust 7 ustawy Prawo budowlane. Nie istniała potrzeba wznawiania postępowania toczącego się wcześniej w sprawie utwardzenia terenu (także wadliwego). Budowa okien i drzwi w ścianie budynku zlokalizowanej mniej niż 4 m od działki sąsiedniej stanowi niewątpliwie odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Łodzi z dnia 24 lipca 2008 r. II SA/Łd 963/07, iż przez istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego należy rozumieć między innymi zmianę lokalizacji obiektu budowlanego, która pociąga za sobą zmianę warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu. Wprawdzie jak wynika z analizy projektu budowlanego nie nastąpiło tu zmiana położenia budynku w stosunku do projektu zagospodarowania działki, który znajduje się w projekcie budowlanym a wybudowanie okna i drzwi w ścianie zaprojektowanej jako ściana bez okien i drzwi (w projekcie budowlanym znajdują się stosowne przekreślenia) to niewątpliwie zachodzi tu sytuacja analogiczna do większego niż zakładał zatwierdzony projekt budowlany zbliżenia budynku ścianą z oknami i drzwiami do działki sąsiedniej. Budynek taki jest niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie zagospodarowania działki, co obliguje organ do wszczęcia stosownego postępowania. Nie zachodziła jednakże konieczność wznawiania postępowania, które wcześniej toczyło się w sprawie utwardzenia działki. Postępowanie to organ wadliwie prowadził, jako postępowanie w sprawie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Utwardzenie terenu nie było przedmiotem pozwolenia na budowę – w szczególności w zakresie zagospodarowania działki. Zamieszczenie na tym projekcie projektowanej drogi samo w sobie nie zakłada ani jej utwardzenia ani też sposobu utwardzenia. Droga ta według upodobań inwestora mogła być nieutwardzona lub utwardzona przy zachowaniu jej czynnego biologicznie charakteru lub inny sposób. Projekt budowlany w tą kwestię w żaden sposób nie wnikał. Brak było więc jakichkolwiek podstaw prawnych by postępowanie w tym kierunku prowadzić. Utwardzenie działki jest postępowaniem, o którym mowa w art. 29 ust 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane i podlegające procedurze zgłoszeniowej (art. 30 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Organ powinien ustalić, czy utwardzenia tego dokonano w oparciu o skuteczne zgłoszenie. Jeżeli organ ustalił by, że takiego skutecznego zgłoszenia nie było, to winien wszcząć postępowanie rozbiórkowe o którym mowa w art. 49b ustawy Prawo budowlane. W razie ustalenia przeciwnych okoliczności (było skuteczne zgłoszenie) organ powinien ustalić czy utwardzenia dokonano zgodnie ze zgłoszeniem. Ustalenie przeciwnych okoliczności (wykonanie utwardzenie sprzecznie z dokonanym zgłoszeniem) obliguje organ do wszczęcia postępowania o którym mowa w art. 50 ust 1 i ust 7 w związku z art. 50 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W razie ustalenia, że utwardzenie zostało wykonane zgodnie ze zgłoszeniem organ powinien zbadać czas kiedy utwardzenie zostało wykonane. Jeżeli utwardzenie kostką brukową terenu zostało wykonane po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to dalszym etapem jest badania zgodności (organ stwierdził już jej brak) z postanowieniami tego planu. Sąd wskazuje jednocześnie, iż wykonanie utwardzenia zgodnie ze zgłoszeniem ale w sposób sprzeczny z ustaleniami planu miejscowego obliguje organ do wszczęcia postępowania o którym mowa w art. 50 ust 1 i ust 7 w związku z art. 50 ust 1 pkt 4. Plan miejscowy bowiem przepisem prawa o którym mowa w art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Sąd podziela tu pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 r. VII SA/Wa 2799/12 budowa obiektu budowlanego, nawet nie wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom planu miejscowego jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji obiektu niezgodnie z przepisami. W wypadku wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie zastosowanie ma, między innymi, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 prawa budowlanego dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. Wynika z tego, że powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest właściwy do likwidacji samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego wbrew ustaleniom obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego również wówczas, gdy budowa taka nie musiała być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem (LEX nr 1310746). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 28 marca 2012 r. II SA/Gd 29/12 wskazując, iż przez przepisy prawa wskazane w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. rozumie się także postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z mocy art. 14 pkt 8 u.p.z.p., jest aktem prawa miejscowego. Budowa obiektu budowlanego, nawet niewymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.). W wypadku wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie zastosowanie ma, między innymi, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 p.b., dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem (LEX nr 1138382). Analogicznym przypadkiem do tych o których mowa wyżej, jest wykonanie prac budowlanych zgodnie ze zgłoszeniem dokonanym przed uchwaleniem planu miejscowego, w sytuacji wykonania tych prac po uchwaleniu planu - jeżeli ich skutki są niezgodne z postanowieniami planu. W tej sytuacji znajduje zastosowanie 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Organ nadzoru budowlanego władny jest nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sąd zwraca jednak uwagę, iż decyzja w tym zakresie konkretna i precyzyjna. Organ winien wskazać inwestorowi dokładnie jakie prace, czynności powinien on wykonać aby doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Postanowienie to musi być, bowiem wykonalne w trybie egzekucyjnym, jeżeli inwestor nie wykona zleconych mu prac dobrowolnie a organ w trybie wyda decyzję o której mowa w art. 51 ust 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i zajdzie konieczność przymusowego wykonania tej decyzji. Sąd zwraca też uwagę, iż brak podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z zapisami planu miejscowego, jeżeli roboty te (utwardzenie terenu) zostały by wykonane zgodnie ze zgłoszeniem i przed wejściem w życie planu miejscowego . Prawo miejscowe (podobnie jak inne przepisy prawa) nie może mieć bowiem mocy wstecznej (zasada niedziałania prawa wstecz). W tej sytuacji ewentualne zalewanie działki sąsiada mogło by być badane przez inne organy (wójt, burmistrz) w postępowania o naruszenie stosunków wodnych. Ponownie rozpoznając sprawę organ mając na uwadze powyższe wskazania poprowadzi odrębne postępowanie w zakresie wykonania przedmiotowego budynku w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego (wykonanie drzwi i okna w ścianie budynku od strony działki nr [....] ) i odrębnie w sprawie utwardzenia terenu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło