II SA/Kr 1136/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. J. i I. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg N. K., A. K., P. K., A. M., J. M., A. M., i innych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 2 lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 2 lipca 2015 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w następstwie rozpatrzenia odwołań złożonych od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 4 września 2014 r. znak: [...] określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia p.n.: "Budowa obwodnicy - połączenie drogi powiatowej nr [...] z drogą wojewódzką nr [...]", orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli, między innymi I. J. i J. J.. W skardze zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podali, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wywłaszczenie ich w trybie specustawy drogowej z działek [...], [...] położonych w Z. i działek [...] i [...] położonych w K.. Nieodwracalnie zdewastuje środowisko naturalne poprzez zniszczenie trudnej do oszacowania powierzchni i zabudowanie pasem drogowym i infrastrukturą powierzchni ok. 2 ha. Załącznik nr 2 do decyzji Burmistrza w sposób oczywisty pokazuje, że droga ma przebiegać po terenach zielonych, na długości ponad 200 metrów w bezpośrednim sąsiedztwie potoku [...] związanego z najcenniejszymi stanowiskami roślin, przecinać potok i naturalne cieki. Droga, która powstanie narazi ich na skutki niekorzystnego sąsiedztwa, pogorszy warunki mojego życia poprzez hałas i emisje szkodliwych substancji, utracę możliwość podziwiania piękna krajobrazu. Decyzja środowiskowa, która jest przedmiotem zaskarżenia jest ostatnim elementem do szybkiego wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, zgodnie z ustawą z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Zdaniem skarżących zachodzi uzasadnione niebezpieczeństwo, że szkody materialne i niematerialne jakie wywoła decyzja Burmistrza będą trwałe i z pewnością nieodwracalne. Z dniem kiedy decyzja zezwalająca na realizacje inwestycji drogowej stanie się ostateczna, będzie ona równocześnie nieodwracalna dla skarżących jako właścicieli wyżej wymienionych działek, z uwagi na treść art. 31 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Działki przejdą na własność Skarbu Państwa. Następnie, jak pokazuje powszechna praktyka, istnieje ryzyko przewlekłości postępowania w sprawie ustalenia i zapłaty odszkodowania za te działki. Ponadto zarządca drogi ma prawo zostawić resztówki tych działek, gdyż wg. ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, nie mam podstawy składać roszczenia tylko ze względu na utratę ich walorów krajobrazowych i przyrodniczych. Te resztówki będą jednocześnie nic nie warte w sensie materialnym. Dalej podniesiono, że odszkodowanie nigdy nie zrekompensuje ich strat niematerialnych. Działki, które ulegną zdewastowaniu i zabudowaniu, to miejsce spacerów rodzinnych, okolicznych mieszkańców i turystów: oddalone od zabudowań, wolne od ingerencji człowieka, ciche i urokliwe gdzie można swobodnie odpoczywać i cieszyć się pięknem natury. Budowa każdej drogi obejmuje swoim zasięgiem obszary kilkakrotnie szersze niż teren, który będzie ostatecznie zajmować. W przypadku tej inwestycji nastąpi korekta cieku [...], wycięcie drzew, dewastacja łąk, zrujnowanie cennego przyrodniczo i niepowtarzalnego otoczenia potoku [...], czyli nastąpi bezpowrotne zniszczenie powierzchni czynnej biologicznie - na całym obszarze oddziaływania i przebiegu drogi. Dalsza degradacja tego terenu nastąpi w wyniku użytkowania inwestycji. Załącznik nr 2 do decyzji Burmistrza jest dowodem, że każdy wariant przebiegu tej drogi w równym stopniu pozostawi spustoszenie przyrodnicze. Wskazali, że ich dom rodzinny stoi na działce [...] w niewielkiej odległości (około 100 metrów) od drogi, która ma powstać. Zostaną pokrzywdzeni podwójnie. Działki, których ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych ich pozbawi, posłużą inwestorowi do naruszenia ich miru domowego i znacznego pogorszenia warunków życia całej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołany przepis wylicza wyczerpująco przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę, we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody (majątkowej lub niemajątkowej) lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o której mowa we wskazanym wyżej przepisie jest zapewnienie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli skarżonego aktu przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Chodzi zatem o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak między innymi postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 694/04; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 52/05). W badanej sprawie żadna z przesłanek mogących uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie została, w ocenie Sądu, przez skarżącego wykazana. Jak zaznaczono wyżej wstrzymanie wykonalności uzależnione jest tylko i wyłącznie od niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale chodzi tu o szkodę i skutki o charakterze kwalifikowanym, a nie normalne następstwa wykonania decyzji. Złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu dotyczy decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, czyli decyzji nie podlegającej "wykonaniu" w wąskim znaczeniu tego terminu, rozumianym jako konieczność spowodowania (w sposób dobrowolny lub przymusowy) zaistnienia takiego stanu rzeczy, który będzie zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Jednakże Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, w myśl którego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. może w konkretnym przypadku polegać na wstrzymaniu ("zawieszeniu") skutków prawnych, jakie decyzja ta wywołuje. Decyzja ta zapada w postępowaniach stanowiących etapy poprzedzające wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, nie wiążą się z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania zarówno dla stron, jak również dla innych podmiotów, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonych decyzji. Innymi słowy, żadna z tych decyzji nie może być egzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym. Decyzja środowiskowa nie upoważnia jeszcze do rozpoczęcia inwestycji. Do tego niezbędna jest ostateczna decyzja udzielająca pozwolenia na budowę. Sama obawa, że w przyszłości takie pozwolenie może zostać wydane, nie uzasadnia jeszcze wstrzymywania na obecnym etapie wykonania decyzji środowiskowej. Strona nie wskazała zatem, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Brak uzasadnienia wniosku powoduje, że Sąd nie może zweryfikować czy zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na koniec należy podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a.