II SA/Kr 1137/24
WyrokWSA w Krakowie2024-11-20
Skład orzekający: Mirosław Bator, Jacek Bursa, Piotr Fronc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa ustalenia warunków zabudowy z powodu braku bezpośredniego dostępu do drogi publicznej jest zasadna, gdy teren inwestycji posiada pośredni dostęp poprzez drogę wewnętrzną i ustanowioną służebność drogową?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję organów obu instancji, wskazując że odmowa ustalenia warunków zabudowy była przedwczesna, ponieważ teren inwestycji posiada pośredni dostęp do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną oraz ustanowioną służebność drogową. Organ powinien zweryfikować dokumenty potwierdzające legalność zjazdu oraz prawo korzystania z działek stanowiących dostęp do drogi publicznej, uwzględniając, że po podziale nieruchomości władnącej służebność utrzymuje się na każdą z części.Stan faktyczny
Inwestor K. J. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w Krakowie. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły ustalenia warunków zabudowy, wskazując na brak bezpośredniego dostępu działki inwestora do drogi publicznej. Organ wymagał dokumentów potwierdzających prawo korzystania z działek stanowiących pośredni dostęp, których inwestor nie przedłożył. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów oraz błędne ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa i zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 lipca 2024 r. znak SKO.ZP/415/277/2024 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego K. J. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr 210/6730.2/2024 (znak sprawy: AU-02-3.6730.2.100.2023.MCI) Prezydent Miasta Krakowa odmówił ustalenia warunków zabudowy z wniosku K. J. dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem na dz. nr [...] obr. [...] jedn. ewid. N. , przy ul. Z. w K.".
Powodem rozstrzygnięcia było pozyskanie opinii Zarządu Dróg Miasta K. z dnia 21 lutego 2024r., nr RW.460.1.65.2024, w której dokonano oceny zgodności inwestycji pod kątem art. 53 ust. 4 pkt 9, art. 54 pkt 2 lit. c, art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, dalej upzp). Z opinii tej wynika, iż teren inwestycji posiada pośredni dostępu do drogi publicznej jaką jest ulica B. , poprzez drogę wewnętrzną ul. Z. zlokalizowaną na działce nr [...] obr. [...] N. H. - pozostającą w zarządzie ZDMK. W opinii tej wskazano również, iż: "obsługę komunikacyjną planowanej inwestycji zapewni droga publiczna ulica B. (droga kategorii krajowej) poprzez drogę wewnętrzną ul. Z. zlokalizowaną na działce nr [...] obr[...] (pozostającą we władaniu ZDMK) oraz projektowany zjazd, (którego parametry zostaną określone w uzgodnionym przez ZDMK projekcie zagospodarowania terenu lub działki) na działkę nr [...] obr. [...] N. H. (niepozostającą w Zarządzie ZDMK) a następnie poprzez działkę nr [...] obr. [...] (niepozostającą w zarządzie ZDMK) prowadzącą do terenu inwestycji". Na podstawie powyższej opinii oraz zgromadzonego materiału dowodowego organ wywnioskował zatem, iż teren inwestycji nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, zaś w aktach sprawy brak jest dokumentów, z których wynika ustanowiona służebność przejazdu i przechodu na rzecz właściciela działki nr [...]. W związku z powyższym pismem z dnia 5 marca 2024r. nałożono na Inwestora obowiązek przedłożeniu dowodu na okoliczność posiadania tytułu prawnego do korzystania z terenu działki nr [...] Powyższe pismo zawierało rygor, iż niedostarczenie wymaganych dokumentów spowoduje uznanie, iż w sprawie nie jest spełniony warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 2 upzp. Pismem z dnia 25 marca 2024r. Wnioskodawca przedłożył kserokopię zgody na wejścia w teren wydanej przez ZDMK z dnia 26 maja 2021r. nr RU.462.1056.2021 w teren działki drogowej nr [...] ob[...] N. oraz [...] obr. [...]. Z przedłożonych dokumentów nie wynikało, iż Wnioskodawca legitymuje się tytułem prawnym do korzystania z działki nr [...] obr. [...] N. H.. Z dokumentu tego nie wynikało również iż Wnioskodawca posiada jakikolwiek tytuł prawny do działki nr [...], który umożliwiłby mu skomunikowanie z terenem inwestycji, lecz jedynie do wykonywania zjazdu. W związku z powyższym, ponownie wezwano Wnioskodawcę do wyjaśnienia, czy zostaną przedłożone dodatkowe dokumenty oraz wyjaśniono dotychczasowe ustalenia w sprawie skomunikowania inwestycji z droga publiczną, z których wynika, iż inwestycja takiego dostępu nie posiada. Pismem z dnia 17 kwietnia 2024r. Wnioskodawca poinformował, iż złożone dokumenty są wystarczające na potrzeby niniejszego procesu inwestycyjnego. W załączeniu przedłożył ponownie pismo ZDMK z dnia 26 maja 2021r., nr RU.462.1056.2021. Organ I instancji przyjął, iż inwestycja nie posiada dostępu do drogi publicznej, co powoduje także automatycznie koniecznością odmowy ustalania wz dla wnioskowanej inwestycji. Wskazano także, iż w stanie faktycznym sprawy nie jest konieczne dalsze procedowanie w sprawie, zwłaszcza badania wszystkich pozostałych przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 upzp.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Inwestor, zarzucając naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez błędne ustalania faktyczne dotyczące spełnienia przez projektowaną zabudowę wymogów przewidzianych w art. 61 ust. l pkt 2 upzp i przyjęcie, iż brak jest możliwości ustalenia wz dla przedmiotowej inwestycji z powodu niespełnienia wymogu dostępu do drogi publicznej,
2) art. 8 ust. 1 i 2 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębienia zaufania oraz naruszenie zasady rozstrzygania zgodnie z utrwaloną praktyką i przyjęcie, że dla wydania decyzji WZ niezbędne jest uzyskanie przez inwestora zgody właściciela dz. nr [...] mimo, iż organ wydając dla inwestora w innych sprawach decyzje WZ takiej zgody co do działki nr [...] nie wymagał.
Nadto decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 pkt 14 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 upzp poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż w przypadku gdy dostęp terenu do drogi publicznej zapewniony jest przez istniejącą drogę wewnętrzną, a droga ta ma charakter ogólnodostępny, inwestor zobowiązany jest legitymować się zgodą właściciela lub zarządcy tej drogi.
Decyzją z dnia 8 lipca 2024r. nr SKO.ZP/415/277/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, na podstawie art. 59, art. 61, art. 64 upzp, § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r, nr 164, poz. 1588 dalej zwane "rozporządzaniem") oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję I instancji.
W uzasadnieniu organ podał, iż działka objęta wnioskiem o ustalenie wz nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Dostęp do nieruchomości odbywać się ma po działkach nr [...] (pozostającej w zarządzie ZDMK) działce nr [...] (niepozostającej w zarządzie ZDMK) oraz nr [...] (nie pozostającej w zarządzie ZDMK). Jednak za dostęp do drogi publicznej należy rozumieć nie tylko bezpośrednie połączenie, ale również pośrednie - poprzez drogę wewnętrzną, a także ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego (służebności drogowej). Przepis art. 2 pkt 14 u.p.z.p. przewiduje dwa alternatywne sposoby zapewnienia danej nieruchomości gruntowej pośredniego dostępu do drogi publicznej. Jednym z nich jest dostęp przez drogę wewnętrzną i wówczas nie jest konieczne posiadanie dodatkowego tytułu prawnego, uprawniającego do korzystania z drogi wewnętrznej, drugi zaś - to dostęp poprzez inne działki, przy czym wówczas konieczne jest obciążenie tych działek odpowiednią służebnością drogową (por, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2001 r., sygn. II OSK 1880/10). Przyjmuje się, bowiem, iż pojęcie pośredniego dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. (tj. przez drogę wewnętrzną bądź odpowiednią służebność drogową) należy rozumieć jako dostęp zarówno faktyczny, jak i prawny. Dostęp prawny oznacza, że musi on wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej bądź orzeczenia sądowego. Natomiast sam dostęp faktyczny musi rzeczywiście zapewniać możliwość przejścia i przejazdu do drogi publicznej, musi być realny i bezwarunkowy (tak WSA w Lublinie w wyroku z dnia 28 czerwca 2022r., sygn. akt: II SA/Lu 203/22).
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy, wskazano ponownie, iż skoro dojazd do nieruchomości objętej inwestycją odbywać się ma po działkach nr [...], nr [...] i nr [...], to inwestor winien przedłożyć dokumenty na okoliczność możliwości korzystania z tych nieruchomości. Co do działki nr [...] nie było takiej konieczności, bowiem nieruchomość ta pozostaje w zarządzie ZDMK. Natomiast, co do działki nr [...] Inwestor nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu na okoliczność dysponowania prawem do działki nr [...], pomimo, iż Organ I instancji dwukrotnie wzywał o to Stronę. Działka ta stanowi długi pas wzdłuż działki drogowej nr [...] stanowiącej ulicę Z. i jak wynika ze sporządzonej analizy architektoniczno - urbanistycznej jest zajęta przez rów melioracyjny. Z akt sprawy nie wynika, by działka nr [...] byłą działką drogową lub znajdowała się na niej jakakolwiek infrastruktura drogowa na tym odcinku. Co istotne w badanej sprawie, Odwołujący przedłożył dokument wydany przez ZDMK z dnia 26 maja 2021r., nr RU.462.1056.2021, w treści którego zgodzono się na wejście na teren działki nr [...] celem wykonania zjazdu. Jednakże Kolegium wskazuje, iż zgoda ta, nie może być jednak tożsama z legitymowaniem się Inwestora jakimkolwiek tytułem prawnym do tych nieruchomości, tym samym Kolegium podziela ustalania organu I instancji, iż brak jest w aktach sprawy dokumentu na okoliczność możliwości korzystania z działki nr [...] celem skomunikowania z terenem inwestycji.
Działka objęta wnioskiem o ustalenie wz, tj. działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...] (powstały wówczas działki nr [...], [...] i [...]). Jak wynika z treści ksiąg wieczystych dla tej nieruchomości w dziale I wskazano, iż ustanowiona jest nieodpłatna, bezterminowa służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu, przechodu oraz przeprowadzenia wszelkich mediów w zakresie ograniczonym do korzystania z działki nr [...] o pow. 0,5812 ha, pasem 5m szerokim wzdłuż granicy z działkami nr: [...] przebiegającym w sposób wskazany na załączniku graficznym do umowy kolorem zielonym, na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości położonej w K., składającej się z działek: nr [...] o pow. 0,2629 ha oraz nr [...] o pow. 0,0116 ha (kw nr [...]). Organ w treści analizy wywiódł, iż działka nr [...] powstała w wyniku scalenia nieruchomości obejmujących działkę nr [...] i [...]. Z kolei działka nr [...] została utworzona wraz z istniejącą działką nr [...] po podziale działki nr [...], a działka nr [...] powstała (wraz z działką nr [...] i [...]) z podziału działki nr [...]. Dlatego też mając na uwadze dokonane podziały i scalenia, Kolegium podziela stanowisko organu, iż działka nr [...] nigdy nie stanowiła części działki nr [...] oraz nr [...], lecz wywodzi się ona z działki nr [...]. W aktach sprawy brak jest dokumentów na okoliczność, iż działka ta posiada uregulowany dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowione odpowiednie służebności. Kolegium wskazuje przy tym, iż dostrzegł to organ I instancji dwukrotnie wzywając Wnioskodawcę do przedłożenia odpowiednich dokumentów, lecz dokumenty takie nie zostały przedłożone w trakcie trwania postępowania, a także na etapie postępowania odwoławczego. Jednocześnie Kolegium nie posiada wiedzy o innych postępowaniach o ustalenie wz, na tym terenie, tym samym nie jest władne wypowiadać się w tych sprawach. W odwołaniu nie wskazano o jakie postępowania chodzi i jaki miałby wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Według art. 290 § 1 i 2 Kodeksu Cywilnego w razie podziału nieruchomości władnącej, jak również obciążonej służebnością gruntową, służebność ta co do zasady utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez podział oraz na częściach utworzonych przez podział. Jeżeli więc nie zachodzą okoliczności wskazane w tych przepisach, żeby można żądać zwolnienia określonych części nieruchomości od służebności (art. 290 § 1 in fine i § 2 in fine), to podziały nieruchomości władnącej i obciążonej nie mają wpływu na dalsze istnienie służebności, nie stanowią one o zmianie treści służebności i nie wymagają umowy między właścicielami nieruchomości w celu dokonania odpowiednich wpisów w księgach wieczystych. Nadto z art. 290 § 1 i § 2 K.c. wynika, że tylko w razie gdy służebność dla nieruchomości obciążonej przestała mieć znaczenie, a właściciele nieruchomości władnącej i obciążonej nie mogą się porozumieć, potrzebne jest rozstrzygnięcie sądowe. "Wtedy, gdy spełnione są przesłanki z art. 290 § 3 K.c. można domagać się od uczestników postępowania zmiany sposobu wykonywania służebności, natomiast gdy są spełnione przesłanki z art. 290 § 1 i § 2 K.c., zmiana sposobu wykonywania służebności wymagająca umowy lub orzeczenia sądowego nie jest potrzebna i nie można od niej uzależniać zmiany wpisu w księdze wieczystej" (por. uzasadnienie powołanej uchwały SN z 17 kwietnia 2009 r., III CZP 9/2009). Tym samym, kwestie podziału i scaleń nieruchomości muszą być oczywiste i wynikać wprost z podejmowanych czynności przed właściwym sądem, bądź w drodze innych czynności prawnych. Organ I instancji prawidłowo dostrzegł powyższe i przeprowadził analizę ustanowionych służebności co do finalnie powstałej działki nr [...], na jej podstawie ustalono, iż obecnie brak jest dowodów na legitymowanie się ustanowioną służebnością przejazdu i przechodu przez działkę [...] Pomimo zaś dwukrotnego wezwania, Wnioskodawca nie przedłożył dokumentów na okoliczność możliwości uregulowanego prawnie dostępu do nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie wz. dokumentami takimi nie są zapewne wydruk z księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [...], który został poddany przez organ szczegółowej analizie (karty 193- 201 akt sprawy).
Resumując organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie, ujawniając brak dostępu inwestycji do drogi publicznej, który to brak stanowi samoistną przesłankę do odmowy ustalania wz.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył skargę inwestor zarzucając naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 14 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że na potrzeby ustalenia warunków zabudowy wnioskodawca powinien posiadać tytuł prawny do korzystania z działki będącej własnością gminy, stanowiącej rów przydrożny, po której odbywa się dostęp terenu inwestycji do drogi publicznej, podczas gdy korzystanie z tego rodzaju nieruchomości odbywa się na zasadzie powszechnego dostępu,
2) art. 290 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że po podziale nieruchomości władnącej, a następnie scaleniu wydzielonej w ten sposób części nieruchomości władnącej z inną nieruchomością, niemającą statusu nieruchomości władnącej, powstała w ten sposób nieruchomość traci status nieruchomości władnącej, podczas gdy w świetle orzecznictwa powstała w ten sposób nieruchomość jest nieruchomością władnącą,
3) art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, mimo iż jej teren ma dostęp do drogi publicznej,
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych polegających na stwierdzeniu, że:
a) Skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do korzystania z gminnej działki nr [...] w charakterze dojazdu do terenu przedmiotowej inwestycji,
b) działka nr [...] nigdy nie stanowiła części działki nr [...],
c) Skarżącemu jako właścicielowi działki nr [...] nie przysługuje służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] i w konsekwencji błędne stwierdzenie, że w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji nie została spełniona przesłanka określona w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.,
2) art. 138 § 1 pkt 1 wzw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy Decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez organ 1 instancji zasady zaufania do władzy publicznej.
Wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do skargi dokumentów, tj.:
a) pisma Urzędu Miasta K., Wydział Skarbu Miasta, Referat Dzierżaw, Użyczeń i Służebności z dnia 13 maja 2019 r., znak: GS-06.6847.4.1.2019.DK,
b) protokołu odbioru technicznego zjazdu z dnia 26 czerwca 2024 r,
c) działu l-Sp księgi wieczystej nr [...],
d) postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - N. H. w K. i Wydział Cywilny z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt I Ns [...] wraz z mapą z projektem podziału nieruchomości,
e) mapy z połączenia działek nr [...] i [...] w działkę nr [...],
f) działu 1-0 zupełnej treści księgi wieczystej nr [...]
g) działu 1-0 zupełnej treści księgi wieczystej nr [...]
w oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
W uzasadnieniu podkreślono, iż pismem z dnia 21 lutego 2024 r., znak: RW.460.1.65.2024 Zarząd Dróg Miasta K. pozytywnie zaopiniował przedmiotową inwestycję. W punkcie 3 tej opinii wskazano, że; "Obsługę komunikacyjną planowanej inwestycji zapewni droga publiczna ul. B. (droga kategorii krajowej) poprzez drogę wewnętrzną ul. Z. zlokalizowaną na działce nr [...] obręb [...] (pozostającą w zarządzie ZDMK) oraz projektowany zjazd, (którego parametry zostaną określone w uzgodnionym przez ZDMK projekcie zagospodarowania terenu lub działki) na działkę nr [...] obręb [...] N. H. (niepozostającą w zarządzie ZDMK) a następnie poprzez działkę nr [...] obręb [...] N. H. (niepozostającą w zarządzie ZDMK) prowadzącą do terenu inwestycji". Natomiast w punkcie 4 ww. opinii zawarto wymóg, zgodnie z którym: "Projekt zagospodarowania terenu lub działki w zakresie zjazdu należy uzgodnić w tut. Zarządzie oraz uzyskać zgodę na wejście w teren". Nie zawarto natomiast wymogu uzyskania zgody na korzystanie z działki nr [...] na potrzeby obsługi komunikacyjnej przedmiotowej inwestycji.
W związku z powyższym należy uznać, że - w świetle stanowiska Urzędu Miasta K. z dnia 13 maja 2019 r., znak: GS-06.6847.4.1.2019.DK - na potrzeby obsługi komunikacyjnej Przedmiotowej inwestycji brak było konieczności ustanowienia służebności przechodu i przejazdu przez działkę nr [...]. Stanowisko Urzędu Miasta K. nie może dziwić, skoro działka nr [...] - podobnie jak działka nr [...] - jest własnością Gminy Miejskiej K.. Pierwsza z tych działek stanowi rów przydrożny, natomiast druga - drogę wewnętrzną. W orzecznictwie podkreśla się, że rów przydrożny stanowi nieodłączną część drogi, co oznacza że powinien być traktowany identycznie jak droga (tak NSA w wyroku z 22 lutego 2022 r., sygn. III OSK 1377/21).
Działce nr [...] – mimo iż powstała z połączenia nieruchomości władnącej oraz nieruchomości niebędącej nieruchomością władnącą - jako całości przysługiwał status nieruchomości władnącej. W związku z tym, po podziale tej działki na działki nr [...],[...] i [...] każda z nieruchomości powstałych w wyniku podziału jest nieruchomością władnącą. Zgodnie bowiem z art. 290 § 1 k.c. w przypadku podziału nieruchomości władnącej służebność utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez podział.
Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że Skarżącemu jako właścicielowi działki nr [...] powstałej w sposób opisany na s. 7 niniejszej skargi nie przysługuje służebność przejazdu i przechodu po działce nr [...]. Odmienne stanowisko organów obu instancji świadczy o błędnej wykładni art. 290 § 1 k.c. Organy te - wbrew stanowisku wyrażonemu zarówno przez Sąd Najwyższy, jak i Naczelny Sąd Administracyjny (uchwała SN z 13 stycznia 2022 r., sygn. III CZP 14/22, wyrok NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2852/15) - błędnie uznały, że po podziale nieruchomości władnącej, a następnie scaleniu wydzielonej w ten sposób części nieruchomości władnącej z inną nieruchomością, nie mającą statusu nieruchomości władnącej, powstała w ten sposób nieruchomość traci status nieruchomości władnącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać jednak należy, że znaczna część istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów, została w formie fotokopii i wydruków przedłożona przez skarżącego dopiero w postępowaniu sądowym. Z drugiej natomiast strony, dokumenty te w zasadzie w całości były do pozyskania przez organ w toku postępowania. ZDMK jest bowiem jednostką organizacyjną organu, który wydał decyzję w I instancji, elektroniczne księgi wieczyste są dostępne powszechnie, a ewentualne ustalenie numeru księgi wieczystej mogło być dokonane we własnym zakresie przez organ. Podobnie we własnym zakresie organ był władny zgromadzić mapy dotyczące połączenia, czy podziału działek. Jedynym dokumentem, który nie istniał w toku postępowania przed organem I instancji, to protokół odbioru technicznego zjazdu. Z dokumentów, które w toku postępowania sądowego zostały przedłożone przez skarżącego wynika natomiast, że rozstrzygnięcie organu nie było prawidłowe w tym sensie, że było ono co najmniej przedwczesne.
Jak wynika z treści decyzji, przyczyną odmowy ustalenia warunków zabudowy był brak dostępu terenu inwestycji tj. działki nr [...] obr. [...] – N. H. do drogi publicznej. Jak wynika z akt sprawy, teren inwestycji ma pośredni dostęp do drogi publicznej jaką jest ulica B. , poprzez drogę wewnętrzną ul. Z. zlokalizowaną na działce nr [...] obr[...] N. H. - pozostającą w zarządzie ZDMK, a następnie poprzez zjazd na działce nr [...] obr. [...] N. H., stanowiącej własność Gminy Miejskiej K. (niepozostającą w Zarządzie ZDMK), a następnie poprzez służebność na działce nr [...] obr. [...] N. H. (niepozostającą w zarządzie ZDMK) prowadzącą do terenu inwestycji.
O ile organ przyjął, że droga wewnętrzna ul. Z. , zlokalizowana na działce nr [...] może stanowić element łączący teren inwestycji z drogą publiczną, uznając że skarżący ma prawo korzystać z tego publicznie dostępnego ciągu komunikacyjnego, to jednak nie przysługuje mu prawo do korzystania z działki nr [...] oraz służebności na działce nr [...]. O ile pogląd dotyczący działki nr [...] należy uznać za trafny, to w świetle znajdujących się w aktach dokumentów, stanowisko wyrażone odnośnie braku prawa do poruszania się skarżącego po działkach: nr [...] oraz nr [...] nie jest zasadne w tym sensie, że jest co najmniej przedwczesne.
Jeśli chodzi o działkę nr [...], to choć nie jest to działka drogowa, to stanowi ona własność podmiotu publicznego jakim jest Gmina Miejska K.. W sytuacji zatem kiedy na działce tej wybudowano legalny zjazd z działki drogowej o nr [...] na działkę nr [...] to należy przyjąć, że każdy podmiot, który jest uprawniony do poruszania się po działce nr [...], jest też formalnie uprawniony do korzystania z wybudowanego na działce nr [...] zjazdu, który stanowi komunikacyjne połączenie działki nr [...], z działką drogową o nr [...]. Należy jednak w tym miejscu zaznaczyć, że z przedłożonego jako załącznik do skargi protokołu odbioru zjazdu nie wynika jednoznacznie, że jest to zjazd usytuowany na działce nr [...]. W dokumencie tym nie wskazano żadnego poza działką nr [...], numeru innej działki. Z uwagi na odwołanie się do pasa drogowego ul.. , można jedynie domniemywać, że dokument ten dotyczy zjazdu na działce nr [...]. Dlatego jednoznaczna ocena co do prawa poruszania się po działce nr [...] wymaga pozyskania przez organ decyzji, o których mowa w protokole odbioru tj. decyzji nr RU.461.1.429.2021 (o której mowa też w piśmie z 26 maja 2021 roku k. 187 akt administracyjnych) i decyzji nr 24.WEW/PKR/Z/RP/24/ZDMK. Dopiero wtedy organ oceni, czy w świetle tych dokumentów można przyjąć, że zjazd wybudowano legalnie i jest to zjazd na działce nr [...], stanowiący łącznik komunikacyjny pomiędzy działką nr [...], a drogą wewnętrzną ul. Z. , usytuowaną na działce nr [...]. Przy założeniu, że jest to zjazd wybudowany legalnie oraz na działce nr [...] organ przyjmie, że ze zjazdu tego może legalnie korzystać każdy podmiot, któremu przysługuje prawo do korzystania z działki nr [...].
Odnośnie służebności na działce nr [...], to w tym zakresie należy podzielić poglądy prawne skarżącego co do wykładni art. 290 § 1 k.c., z których wynika że co do zasady, w razie podziału nieruchomości władnącej, służebność utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez podział. Natomiast jak wynika z przywołanego w skardze wyroku NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2852/15, scalenie działek na rzecz których nie ustanowiono służebności gruntowej (tj. niebędących nieruchomościami władnącymi) z działką, która taką służebnością dysponuje, powoduje rozszerzenie (przejście) tego ograniczonego prawa rzeczowego na całą nowopowstałą nieruchomość.
Jak wynika z zapisów w księdze wieczystej dla działki nr [...], służebność przejazdu i przechodu ustanowiono po tej działce dla działek o numerach [...] W tym stanie rzeczy, skoro działka stanowiąca teren inwestycji o nr [...] powstała z działki o nr [...], natomiast działka nr [...] powstała z połączenia działek o numerach [...] i [...], a działka [...] z podziału działki o nr [...], to przy uwzględnieniu powyższych poglądów należy uznać, że działka nr [...] jest działką władnącą w stosunku do działki nr [...]. Dlatego w ponownym postępowaniu, powyższe okoliczności organ zweryfikuje w oparciu o oryginały dokumentów dotyczące podziału i połączenia w/w działek oraz pełne zapisy w księgach wieczystych. Jeśli z dokumentów tych będzie wynikał taki ciąg dzielenia się i łączenia w/w działek jak przedstawiono powyżej (i w skardze z powołaniem się na kopie załączonych do niej dokumentów) to organ przyjmie, że działka stanowiąca teren inwestycji o nr [...] jest działką władnącą w stosunku do działki nr [...]. Jeśli ponadto – jak już wcześniej wskazano - z ustaleń organu będzie przy tym wynikać, że zjazd na działce nr [...] wybudowano legalnie i jest to zjazd, stanowiący łącznik komunikacyjny pomiędzy działką nr [...], a drogą wewnętrzną ul. Z. usytuowaną na działce nr [...], a zatem że ze zjazdu tego może legalnie korzystać każdy podmiot, któremu przysługuje prawo do korzystania z działki nr [...], to na dalszym etapie postępowania organ przyjmie, że teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej o jakim stanowi art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w/w ustawy, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 997 zł., na którą składa się 500 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi, 480 zł. tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika i 17 zł. tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło