II SA/Kr 1140/12

WyrokWSA w Krakowie2013-04-11

Skład orzekający: Andrzej Irla, Renata Czeluśniak, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.) poprzez niezawiadomienie następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania, stanowi podstawę do uchylenia decyzji o warunkach zabudowy, niezależnie od wpływu tego naruszenia na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, w tym niezawiadomienie następców prawnych zmarłego uczestnika, stanowi podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. 'b' i 'c' PPSA, nawet jeśli uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania. Brak prawidłowego ustalenia stron uniemożliwia im udział w postępowaniu i skorzystanie z gwarantowanego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. o ustaleniu warunków zabudowy dla działek pod budynek rekreacyjno-wypoczynkowy. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. parametrów technicznych drogi, odwodnienia działki oraz samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując na naruszenie art. 10 k.p.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę rozważenia rzeczywistych interesów stron i znaczenia funkcjonalnego przepisów. WSA w ponownym rozpoznaniu uchylił decyzje, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu z powodu niezawiadomienia następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27 grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego J. R. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Miasta Z. decyzją z dnia 11 października 2006r. znak: [....] - na wniosek R.P. z dnia 8 marca 2005r. – wydaną na podstawie art. 104 i 107 kpa oraz art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), ustalił warunki zabudowy działek nr nr [....] w obr. [....] Z. - na cele realizacji budynku rekreacyjno - wypoczynkowego. Zgodnie z załączoną do decyzji koncepcją projektowany budynek ma być obiektem parterowym z dodatkową kondygnacją użytkową w kubaturze dachu oraz podpiwniczeniem garażowym. W uzasadnieniu organ podał, że Gmina Miasto Z. od dnia 1 stycznia 2004r. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wniosek inwestora o ustalenie warunków zabudowy zawierał niezbędne dane wyszczególnione w art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 179, poz. 1490). Organ wskazał, że obszar zainwestowania, jest zgodny z przepisami odrębnymi, i umożliwia realizację zamierzonej inwestycji zgodnie z wnioskiem. Obszar analizy obejmuje teren charakteryzujący się zabudową zróżnicowaną w skali, formie lecz w większości o zbliżonej funkcji. Obszar posiada wystarczający układ komunikacyjny zapewniający odpowiednią dostępność do obiektów. Planowana inwestycja nawiązuje do obecnego zainwestowania, wprowadzając kontynuację systemu zabudowy. Na podstawie materiałów geodezyjnych oraz wizji w terenie ustalono m.in., że z analizy funkcji wynika, że zabudowa usługowa - usługi turystyczne nie będzie kolidować z funkcją obiektów zlokalizowanych w granicach obszaru analizowanego, gdzie zabudowa związana ze świadczeniem usług turystycznych występuje. Spełniony jest wymóg zabudowy na sąsiedniej działce, dostępu do drogi publicznej, wystarczalności istniejącego i projektowanego uzbrojenia terenu - zapewniono dostawę wody oraz odbiór ścieków oraz przyłączenie projektowanego budynku do sieci energetycznej. Ponadto teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia, ponieważ posiada oznaczenie użytku gruntowego: dz. nr ew. [....] obr. [....] , dz nr ew. [....] obr. [....] , dz nr ew. [....] obr. [....] . Organ I instancji wskazał, że przedmiotowy teren w miejscowym planie ogólnym z 1994r. stanowił tereny zabudowy mieszkaniowej niskiej intensywności - 7MN. Organ podał też, że decyzja posiada stosowne uzgodnienia, a sporządzenie projektu decyzji o warunkach zabudowy zostało powierzone osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia. Zbiorowe odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E.U. , J.R. , i inni ....., domagając się uchylenia decyzji w całości, przeprowadzenia wizji lokalnej i ustalenia, czy są możliwości techniczne dla istniejącej drogi oraz zaliczenia do dowodów w sprawie dokumentów świadczących o samowoli budowlanej wnioskodawczyni. W uzasadnieniu odwołania wskazano też na kwestie sposobu odwodnienia działki wnioskodawczyni, niedostosowanie [....] do ciężkiego transportu, samowoli budowlanej, której już raz dopuściła się wnioskodawczyni i to w obszarze chronionego krajobrazu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia 27 grudnia 2006r. znak: [....] umorzyło postępowanie odwoławcze w zakresie odwołań J.N. i innych....uznając, że osoby te nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Rozpatrując pozostałe odwołania SKO w N. decyzją z dnia 27 grudnia 2006r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz w związku z art. 61 ust. 1 pkt. 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał decyzję organu l instancji za prawidłową i wskazał, że nie ma znaczenia dla sprawy fakt prowadzenia na nieruchomości wnioskodawczyni robót budowlanych prowadzonych - jak wywodzą odwołujący się - bez wymaganego pozwolenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że odwodnienie działki (odprowadzanie wód opadowych) stanowi problem techniczny w ramach projektu budowlanego i zagospodarowania działki. Kwestia ta winna być rozwiązana z zachowaniem § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosowny zapis w tej mierze zawarty jest w pkt IX.2 rozpatrywanej decyzji. W odniesieniu do obecnie niewłaściwego odprowadzania wód opadowych z działki wnioskodawcy (do kanalizacji sanitarnej - jak twierdzą odwołujący się) – Kolegium wyjaśniło, że zainteresowani mogą zwrócić się do zarządcy kanalizacji oraz organu nadzoru budowlanego, gdyż obejmuje to zakres niewłaściwego użytkowania obiektu budowlanego. Natomiast dopuszczenie na drodze publicznej ruchu pojazdów o masie całkowitej do 3,5 t zostało zastrzeżone w pkt VI. l decyzji i jest warunkiem wiążącym inwestora w trakcie realizacji inwestycji. Kolegium uznało za niezasadny zarzut, że [....] nie posiadała do tej pory takich budynków, jaki chce wznieść p. P. ", gdyż wyniki analizy (Tabela - K. 63) dowodzą, że w analizowanym sąsiedztwie projektowanej inwestycji znajduje się co najmniej 8 budynków o zbliżonej lub większej kubaturze, a także liczbie kondygnacji od 3 do 5, podczas gdy projektowany budynek jedynie długością będzie odbiegał od przeciętnego otoczenia (31,0 m), co jednakże przy jego w istocie parterowej formie z poddaszem nie powinno stanowić zauważalnego kontrastu. W kwestii ochrony krajobrazowej wypowiedział się ostatecznie Wojewoda [....] , którego postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Ministra Środowiska. W świetle zgromadzonych dowodów w sprawie Kolegium nie znalazło uzasadnienia dla organizowania wizji lokalnej z udziałem wszystkich mieszkańców [....] , zwłaszcza że w postępowaniu pierwszej instancji została zgromadzona dokumentacja fotograficzna ponad 30-tu budynków w sąsiedztwie lokalizacji, a odwołujący się, nie wyrażając zgody na takie warunki zabudowy, nie wskazali w istocie, jakie przepisy zostały naruszone w problematyce ochrony dóbr osobistych i dóbr publicznych. Skargę na decyzję SKO w N. wnieśli J.R. , i inni ....zamieszkały w Z. przy ul. [....] , A.G. , etc....zamieszkały w Z. przy ul. [....] . Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji, które - w ich ocenie naruszają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zdaniem skarżących ulica [....] , przy której położona jest przedmiotowa działka, nie posiada właściwych, określonych w wymienionych rozporządzeniach parametrów .Nadto - stan techniczny tej ulicy nie pozwala na ciężki transport (nie więcej niż 3,5t), który będzie wykorzystany dla celów budowy, a także nie odpowiada wymaganiom dla dróg pożarowych (szerokość jezdni to poniżej 3m). Skarżący wskazali, że [....] może służyć wyłącznie istniejącym domom jednorodzinnym, natomiast nie może przy niej powstać projektowany budynek apartamentowy. Nadto zarzucili, że rozporządzenie MSWiA z dnia 16 czerwca 2003r. ogłoszone w Dz. U. z 11 lipca 2003 roku , w § 12 pkt 1 nakłada obowiązek istnienia minimalnej szerokości drogi pożarowej 3,5 m. Prawomocnym postanowieniem WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2008r. skargi E.U. , K.G. , i innych ..... zamieszkałego w Z. przy ul. [....] , , zostały odrzucone. W odpowiedzi na skargę SKO w N. wniosło o jej oddalenie, a w uzasadnieniu podtrzymało twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2008r. sygn. II SA/Kr 464/07 WSA w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że organy obu instancji naruszyły art. 10 kpa, nie zapewniając wszystkim stronom postępowania czynnego udziału w postępowaniu, art. 7 kpa i art. 77 kpa, gdyż nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sprawie . W tej sytuacji uzasadnienie wyroku nie mogło odpowiadać rzeczywistemu stanowi faktycznemu i prawnemu sprawy i wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Zdaniem Sądu I instancji wszystkie te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Ponadto Sąd stwierdził, że organ, rozpatrując wniosek inwestora, powinien zbadać, czy spełnia on wszystkie wymogi z art. 52 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc czy jest on kompletny. Organ administracji, pomimo wezwania inwestora do uzupełnienia wniosku, nie zauważył, że wniosek nadal jest niekompletny, ponieważ nie zawiera rysunku określającego planowany sposób zagospodarowania terenu oraz charakterystykę zabudowy. Ponadto Sąd I instancji wytknął, że projekt decyzji o warunkach zabudowy nie zawiera żadnych załączników, nie wiadomo przez kogo został sporządzony, brakuje w nim punktów VI i VII, więc nie mógł tym samym stanowić podstawy do rzetelnego zajęcia stanowiska przez inne uzgadniające organy. Poza tym organ l instancji w kwestii wydanych uzgodnień nie zachował trybu o jakim mowa w art. 106 kpa. Tymczasem organ I instancji nie doręczał wszystkim stronom postępowania wydanych w toku postępowania postanowień uzgadniających, (za wyjątkiem Urzędu Ochrony Zbytków w Z. ). Strony te nie miały więc możliwości zapoznania się z treścią tych uzgodnień, tym samym nie miały możliwości obrony swoich praw i złożenia ewentualnych zażaleń na wydawane postanowienia uzgadniające. Zdaniem WSA w Krakowie organy naruszyły przepis art. 10 § 1 kpa. Sąd I instancji wskazał też, że załącznik nr 1 do decyzji z dnia 11 października 2006r. nie spełnia wymogów części graficznej analizy, o której mowa w § 3 ust.1 rozporządzenia w związku z § 9 tego rozporządzenia. Poza tym Załącznik nr 2 do decyzji, stanowiący wyniki analizy w pkt. 3 a) - c) decyzji o warunkach zabudowy przyjmuje dopuszczalne wskaźniki, nie uzasadniając, w jaki sposób je obliczył i dlaczego takie, a nie inne przyjął wskaźniki. Z kolei w pkt 3 d) wyników tej analizy dotyczącym ustalenia geometrii dachu (§ 8) nie podano tej geometrii dachu. Zdaniem WSA określenie w decyzji, że "przyjęto geometrię dachu jak we wniosku" jest zupełnie niepoprawne, gdyż to wyniki analizy mają wskazywać tę geometrię dachu, a nie wniosek inwestora. Ponadto we wniosku nie ma podanej geometrii dachu oraz istnieją też sprzeczności w decyzji o warunkach zabudowy dotyczące szerokości elewacji frontowej. Dlatego też WSA w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu l instancji, zapadły bez prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, a zatem należało wyeliminować je z obrotu prawnego. Co do zarzutów podniesionych w skardze, to Sąd stwierdził, że zarzuty te będą mogły być rozpoznane dopiero po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, a więc po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy oraz wskazaniu podstawy prawnej decyzji. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła J.P. , zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ppsa poprzez niezawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji stwierdzenia, że uczestnik postępowania R.G. zmarł po wydaniu decyzji organu II instancji, co powoduje nieważność postępowania przed Sądem I instancji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ppsa w związku z art. 10 kpa poprzez wadliwe przyjęcie, że wskazane w uzasadnieniu wyroku osoby były stronami postępowania i nie brały udziału w postępowaniu; 3) art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 106 kpa poprzez przyjęcie, że projekt decyzji o warunkach zabudowy nie mógł stanowić podstawy do uzgodnień z innymi organami, gdyż w aktach sprawy znajduje się projekt decyzji niepodpisany przez osobę uprawnioną do jego sporządzenia oraz przyjęcie, że organ I instancji powinien doręczać wszystkim stronom postanowienia organów uzgadniających, podczas gdy obowiązek doręczenia tych postanowień leży po stronie organu uzgadniającego; 4) art. 53 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez przyjęcie, że analiza funkcji oraz cech zabudowy winna stanowić integralną cześć decyzji organu I instancji (stanowić załącznik do decyzji organu I instancji), podczas gdy ani ustawa, ani rozporządzenie takiego wymogu nie statuuje, ustalając jedynie wymóg przeprowadzenia takiej analizy; 5) § 4, § 5, § 6, §7, § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa poprzez przyjęcie, że niewskazanie w wynikach analizy sposobu i obliczania poszczególnych parametrów stanowi naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy z wyników analizy (załącznik nr 2) wynika, że przyjęte parametry ustalone są zgodnie z zasadami wskazanymi w rozporządzeniu (a nie na zasadzie odstępstwa), a zatem nie wymagają uzasadnienia; 6) art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 134 § 1 i § 2 ppsa poprzez wadliwe wykonywanie funkcji kontrolnej działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono w szczególności, że S.G. i F.G. nie powinni w ogóle być uznani za strony postępowania, bowiem zostali wykreśleni z ewidencji gruntów. Nieprawidłowo także współwłaściciele działki nr [....] zostali zakwalifikowani jako strony postępowania, bowiem działka ta znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji. Ponadto, wbrew stanowisku Sądu I instancji, z treści projektu decyzji wynika, przez kogo ten projekt został sporządzony. Zarzucono też, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie precyzują wymogów odnośnie formy analizy urbanistycznej, która jest środkiem dowodowym, a jej wyniki znalazły się w decyzji o warunkach zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012r. sygn. akt II OSK 142/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Zdaniem NSA skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Istota tej skargi było wykazanie, że wymienione w jej podstawach przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie dawały podstaw do uwzględnienia skargi i to np. w przypadku skarżących S.G. i F.G . W ocenie NSA nie było oczywiste, jak twierdził Sąd I instancji, że postępowanie dotyczące wydania decyzji o warunkach zabudowy w istocie zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa i to w stopniu kwalifikującym decyzję jako wymagającą jej usunięcie z obrotu prawnego. NSA wskazał, że skarżący podnosili kwestie, które nie wiążą się bezpośrednio z ich interesem prawnym, np. korzystanie z drogi publicznej (.......). W ocenie NSA treść akt sprawy wskazuje również na to, że skarżący domagali się uwzględnienia ich interesów w znacznym stopniu o charakterze faktycznym, pomimo że dana inwestycja została już faktycznie i prawnie zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. NSA uznał, że WSA w Krakowie powinien ponownie sprawę rozpoznać, szczególnie uwzględniając kwestię rozważenia rzeczywistych interesów podmiotów uczestniczących w sprawie, znaczenia funkcjonalnego przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zestawieniu z niespornym faktem istnienia już prawnie zrealizowanej inwestycji, której spór pomiędzy inwestorem i innymi użytkownikami [....] dotyczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący J.R. , jako właściciel działki ewid. nr [....] , był uczestnikiem postępowania administracyjnego i ma interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowych decyzji, a "fakt istnienia już prawnie zrealizowanej inwestycji" nie zwalnia sądu administracyjnego od kontroli decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Zarówno zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu, lecz z innych powodów niż podniesione w skardze. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl natomiast art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z redakcji zacytowanego art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. wynika, że tzw. podstawa wznowieniowa jest odrębną od naruszenia prawa materialnego i innego naruszenia przepisów postępowania, przesłanką do uchylenia zaskarżonego aktu i tak jak naruszenie prawa materialnego, jak też inne naruszenie przepisów postępowania, uwzględniana jest przez sąd administracyjny z urzędu. Jak bowiem wynika z wcześniej przytoczonych przepisów, sąd administracyjny zobowiązany jest z urzędu dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, w kontekście wszystkich obowiązujących przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, że w myśl art. 145 p.p.s.a., w przypadku naruszenia przez organ prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu bez konieczności dokonywania oceny, czy stwierdzone uchybienie miało i ewentualnie jaki wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Jak wynika z treści tego przepisu, dokonanie takiej oceny jest konieczne jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.), czy też w wypadku naruszenia innych przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). Z kolei przepis art. 10 kpa ustanawia fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest zasada uczestnictwa stron w postępowaniu. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dlatego pierwszym i podstawowym zadaniem organów administracyjnych jest ustalenie kręgu stron danego postępowania administracyjnego, ponieważ tylko w takim przypadku możliwe jest zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania stosownie do art. 10 § 1 kpa. Przechodząc do niniejszej sprawy należy wskazać, że jak wynika z akt postępowania administracyjnego stroną tego postępowania był m.in. właściciel działki bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji o nr ewid. [....] R.G. , który zmarł w trakcie tego postępowania. Organ odwoławczy powziąwszy taką informację nie podjął żadnych środków, aby ustalić następców prawnych zmarłego uczestnika, którzy niewątpliwie - ze względu na bliskość planowanej inwestycji i jej charakter - mieli interes prawny w uczestniczeniu w tym postępowaniu. Jak wynika z oświadczenia innego uczestnika R.G. zmarł 26 sierpnia 2006 r. tj. jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Oznacza to, że osoby te nie brały udziału w postępowaniu, co narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i stanowi przesłankę wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i to niezależnie czy miało to wpływ na treść decyzji (vide np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. III RN 200/01). Brak prawidłowego ustalenia stron postępowania uniemożliwia udział pominiętych osób w postępowaniu, doręczenie im decyzji, możliwość odwołania się od niej i tym samym skorzystanie z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu administracyjnego (art.78 oraz 175 ust.1 Konstytucji). Uchybienie tego rodzaju stoi też w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 6 – 9 oraz 10 § 1 kpa. Naruszenia tych zasad nie stwierdzono w stosunku do F.G. i S.G. , ponieważ nie posiadali udziałów w działce nr [....] i niezasadnie, mimo to, zostali zaliczeni do kręgu stron przedmiotowego postępowania. Potwierdza to, po raz kolejny nierzetelność organów w ustaleniu stron postępowania. Również nieprawidłowo jako stronę postępowania organy traktowały H.B. , która po pierwsze zmarła jeszcze przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, a po drugie nie była już właścicielką działki nr [....] . Z elektronicznego odpisu księgi wieczystej nr [....] (z której, nie wiadomo dlaczego, mimo prostego dostępu do niej, organy w ogóle nie korzystały) wynika, ze właścicielką tej działki była inwestorka. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że uchylając decyzje, sąd nie dokonuje merytorycznej oceny zarzutów skargi i poglądów przedstawionych przez organ, gdyż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, które w myśl art. 153 p.p.s.a. wiązałyby organy i sąd w dalszym toku postępowania, wyrażona zostałaby bez udziału wszystkich stron postępowania, bez zapoznania się z ich stanowiskiem co do wniosku inwestora i w praktyce czyniłaby ich udział w sprawie czysto iluzorycznym, a ponadto merytoryczna kontrola odbyć się może dopiero po stwierdzeniu niewadliwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie NSA stwierdził, że nastąpiła faktyczna i prawna realizacja inwestycji. Obecny na rozprawie pełnomocnik stwierdził, że obiekt został zrealizowany i oddany do użytkowania. Dlatego organy - w razie potwierdzenia tej okoliczności – nie będą mogły usunąć wskazanych wad ponieważ postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy stało się bezprzedmiotowe (o ile nie toczy się postępowanie legalizacyjne). Niezależnie od tego, mając na uwadze przedstawione w uzasadnieniu okoliczności, Sąd uznał, że wskazane uchybienia sprawiają, iż decyzje organów obu instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło