II SA/Kr 1152/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Śródmieście Wschód T. W. sprawy ze skargi J. K. - C. na postanowienie nr 627/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2022 r. znak: WOB.7721.223.2022.JKUT w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oddala skargę. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2022 r. znak: WOB.7721.223.2022.JKUT, działając na podstawie art. art. 134 w zw. z art. 123 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie stwierdził, że odwołanie W. K. i J. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat G. z dnia 16 grudnia 2020 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 16 grudnia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom i współwłaścicielom dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. J. K. i W. K. doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w terminie do dnia 31 grudnia 2021 r. Przesyłka zawierająca ww. decyzję, adresowana do R. G. - pełnomocnika J. K. i W. K., na adres: ul. [...], [...], została odebrana przez adresata w dniu 29 grudnia 2020 r. Natomiast przesyłka zawierająca ww. decyzję adresowana do R. G., jako pełnomocnika J. K. i W. K., na adres: ul. [...], [...], w dniu 29 grudnia 2020 r. została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Następnie w dniu 7 stycznia 2021 r. przesyłkę awizowano powtórnie (vide: data powtórnej awizacji na kopercie, k. 130b akt PINB). W dniu 13 stycznia 2021 r. została ona zwrócona do nadawcy. Pismem z dnia 22 marca 2022 r. (data wpływu do organu 23 marca 2022 r.) J. K. i W. K. wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (k. 137 akt PINB). Pismem z dnia 25 marca 2022 r. J. K. i W. K. poinformowali organ o odwołaniu pełnomocnictwa z dnia 3 kwietnia 2020 r. udzielonego R. G. (k. 140 akt PINB). W dniu 28 marca 2022 r. T. K., działając na podstawie pełnomocnictwa z dnia 23 marca 2022 r. udzielonego przez J. K. i W. K. (k. 133 akt PINB) wycofał wniosek z dnia 22 marca 2022 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 28 marca 2022 r. pełnomocnik odebrał w siedzibie PINB oryginał decyzji PINB z dnia 16 grudnia 2020 r. (k. 138-139 akt PINB). W dniu 8 kwietnia 2022 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło odwołanie W. K. i J. K., reprezentowanych przez T. K., od decyzji z dnia 16 grudnia 2020 r. Zawiadomieniem z dnia 11 maja 2022 r., organ II instancji działając na podstawie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 oraz art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.,) poinformował pełnomocnika odwołujących się, iż odwołanie z dnia 8 kwietnia 2022 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia wart. 129 § 2 Kpa oraz wyznaczył termin 30 dni od daty otrzymania niniejszego zawiadomienia na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 16 grudnia 2020 r. Jednocześnie poinformowano strony, że bezskuteczny upływ ww. terminu 30 dni na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu skutkować będzie stwierdzeniem, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a. Organ ustalił, że zawiadomienie z dnia 11 maja 2022 r. doręczone zostało dorosłemu domownikowi w dniu 17 maja 2022 r. (k. 14 akt WINB). Zatem termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu 17 czerwca 2022 r. (dzień tygodnia: piątek). Do dnia wydania postanowienia wniosek o przywrócenie terminu nie wpłynął. Mając na uwadze powyższe organ wyjaśnił, ze zgodnie z art. 129 §2 k.p.a. warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Organ zauważył, ze decyzja z dnia 16 grudnia 2020 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi stron R. G. w dniu 29 grudnia 2020 r. (k. 130a). Bez znaczenia dla powyższego pozostaje fakt, że jeden egzemplarz decyzji zaadresowano do ww. pełnomocnika stron na błędny adres (ul. [...] - adres korespondencyjny mocodawców R. G.). Decydująca dla otwarcia terminu do wniesienia odwołania pozostaje okoliczność odebrania przez R. G. w dniu 29 grudnia 2020 r. przesyłki zawierającej decyzję z dnia 16 grudnia 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 40 §2 k.p.a. gdy strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany doręczać pisma pełnomocnikowi strony, o którego ustanowieniu został powiadomiony. W świetle powyższego organ stwierdził, że odwołanie złożone w siedzibie organu I instancji w dniu 8 kwietnia 2022 r. zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu, który upłynął w dniu 12 stycznia 2020 r. (14 dni od dnia 29 grudnia 2020 r., dzień tygodnia: wtorek). Mając na uwadze powyższe organ uznał jednak, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 15 zzzzzn2 ustawy zapobiegającej COVID – 19 i pismem z dnia 11 maja 2022 r. poinformował pełnomocnika skarżących, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu jak również wyznaczył 30 – dniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jak podał organ, mimo skutecznego doręczenia stronom zawiadomienia, nie złożono wniosku o przywrócenie terminu, zatem przyjął, że odwołanie z dnia 8 kwietnia 2022 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ wyjaśnił przy tym, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej. Stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy nie może dokonać merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, wobec powyższego nie może również odnieść się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Na powyższe rozstrzygnięcie W. K. i J. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie interesu prawnego skarżących oraz naruszenie prawa w postaci art. 112 k.p.a. w zw. z art. 8 i 9 k.p.a. na skutek uznania, że odwołanie od decyzji z dnia 16 grudnia 2020 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, podczas gdy zostało ono wniesione zgodnie z pouczeniami dokonanymi przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na śmierć skarżącego W. K.. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął zawieszone postępowanie z udziałem następcy prawnego zmarłego skarżącego W. K. – J. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz.1634, dalej: P.p.s.a.), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Skarga okazała się bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem. Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowi art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2023, poz. 775, dalej k.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Jak słusznie wskazał Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie terminowi uniemożliwia organowi odwoławczemu rozpatrzenie sprawy. Wobec tego, przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania obowiązkiem organu było ustalenie, czy odwołanie wniesione zostało w terminie. Termin ten określa art. 129 § 2 k.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosowne pouczenie znalazło się w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2020 r. znak: ROIK [...] Z akt sprawy wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2020 r. została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej R. G. w dniu 29 grudnia 2020 r. Doręczenie było prawidłowe i skuteczne w świetle art. 40 k.p.a. Mając na uwadze treść art. 129 § 2 k.p.a. należało uznać, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg 30 grudnia 2020 r., a upłynął 12 stycznia 2021 r. (wtorek).Tymczasem odwołanie skarżących zostało złożone w dniu 8 kwietnia 2022 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Jednocześnie zauważyć należało, że organ odwoławczy, powołując się na art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2024 r., poz. 340, w skrócie COVID-19) zawiadomił skarżących pismem z 11 maja 2022 r. o uchybieniu terminu i wyznaczył 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mimo skutecznego doręczenia wezwania pełnomocnikowi stron w dniu 17 maja 2022 r. (k. 14 akt administracyjnych), wniosek o przywrócenie terminu nie wpłynął do organu. W tym miejscu Sąd zauważa, że niewątpliwym warunkiem skuteczności czynności procesowej – w tym przypadku wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Ujawnienie tej okoliczności na etapie wstępnego postępowania organu prowadzi do stwierdzenia powyższego w drodze postanowienia, które zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 maja 2023 r., II OSK 1963/20, "Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest obowiązkiem organu odwoławczego w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. Jednakże w razie uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania i równoczesnego wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie, kwestii tego, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony (art. 58 § 1 k.p.a.) należy przypisać znaczenie pierwszoplanowe, czego skutkiem jest obowiązek rozpatrzenia w pierwszym rzędzie ww. wniosku złożonego przez stronę. Sposób rozstrzygnięcia o żądaniu strony, o którym mowa w art. 58 § 2 w zw. art. 59 § 2 k.p.a., wywiera bezpośredni wpływ na ocenę terminowości złożonego odwołania, którego formalnym wyrazem jest skorzystanie przez organ odwoławczy z kompetencji przewidzianej w art. 134 k.p.a., albowiem w sytuacji uwzględnienia prośby strony o przywrócenie terminu brak jest możliwości wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, natomiast w przypadku odmownego rozpatrzenia wniosku postanowienie określone w art. 134 k.p.a. musi być traktowane jako procesowa konsekwencja poprzedzającego go aktu." W przedmiotowej sprawie złożono wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, ale go wycofano. Nie złożono również wniosku o przywrócenie terminu w związku ze skierowanym do stron zawiadomieniem o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji należało uznać zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, a zarzuty podniesione w skardze – za bezpodstawne. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.