II SA/Kr 1159/07

Kraków, dnia 11 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych postanawia: - oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata urzędu W dniu [...] lutego 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] znak: [...] uchylającą decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z 22 lutego 2008 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu oraz pozostałym stronom (J. G. i W. G.) w dniu 28 lutego 2008 r. Sprzeciw od powyższego postanowienia [...] marca 2008 r. wnieśli osobiście J. G. i W. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje albo zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawcy nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 678,88 zł i stanowi go świadczenie rentowe. W skład majątku skarżącego wchodzi oficyna o pow. 60 m-. Nie posiada on zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, czy papierów wartościowych, jak również cennych ruchomości. Wniosek o przyznanie prawa pomocy uzasadnił trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Skarżący jest rencistą I grupy inwalidzkiej zakwalifikowanym do transplantacji serca, po kilku zawałach serca oraz paraliżu. Przebyte choroby uniemożliwiają mu swobodne wypowiadanie się przed sądem. Skarżący podniósł także, że otrzymuje niskie świadczenie rentowe, którego większą część przeznacza na leki i leczenie. Sprawa zaś jest trudna i skomplikowana, a skarżący nie zna prawa. Z uzyskiwanych w miesiącu dochodów nie jest natomiast w stanie pokryć wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Do wniosku dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 1999 r. oraz odcinek renty za miesiąc luty 2008 r. Na wezwanie Sądu skarżący w piśmie złożonym w dniu 21 marca 2008 r. oświadczył, że jest właścicielem nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. Wskazał, że na działce tej znajduje się oficyna - I etap budowy, w której zamieszkuje, rozpoczęta budowa domu - II etap budowy w stanie surowym niezamkniętym. Przed budynkiem w budowie, znajduje się drewniany, parterowy kiosk, który jest przedzielony na 2 części. W pierwszej części znajduje się zakład optyczny, w drugiej przez 3 m-ce b.r. funkcjonował sklep [...] do 15 marca 2006 r. który po tym okresie został zlikwidowany. Napisał, że na działce znajduje się również kiosk, w którym córka D. P. prowadzi własną działalność. Jest właścicielem w/w obiektów wraz z żoną, która zmarła w 2007 r. W. N. podał, że nie uzyskuje dochodów z w/w punktów, ponieważ właściciel zakładu optycznego przed śmiercią jego żony B. w czerwcu 2007 r.-która była dzierżawcą lokalu i potrzebowała w czasie choroby pieniędzy - wypłacił żonie B. czynsz do 30 września 2008 r. W załączeniu przedłożył oświadczenie J. F., prowadzącego zakład optyczny. Nadmienił, że żona pobierała bardzo niską rentę stąd potrzebne jej były pieniądze na leczenie. Drugi lokal funkcjonował do 15 marca b.r. przez okres 3 miesięcy. Z lokalu tego pobierał 100 zł miesięcznie, ponieważ w umowie ustnej z właścicielem zawarł ugodę, iż ten dokona remontu lokalu w zamian za trzymiesięczny czynsz. Trzeci lokal użytkuje córka D. P., od której nie pobiera czynszu. Lokal ten od lutego 2007 do lutego 2008 r. był nieczynny. Oświadczył także, że nigdy nie był właścicielem lokalu przy ul. [...]. Właścicielem lokalu była córka D., która lokal zbyła w czerwcu 2006 r. Oświadczył również, że prowadzi sam gospodarstwo domowe. Podał, że jego wydatki na leki wynoszą: około 230 zł, za energię elektryczną 180,78 zł, za wodę 88,04 zł, z tytułu podatku od nieruchomości 187 zł (I rata), za dojazdy do lekarza i przychodni specjalistycznych oraz na wyżywienie - około 400 zł. Wskazał także, że wszystkie swoje oszczędności wydał na zakup działki, budowę oficyny wraz z nowo rozpoczętą budową. Obecnie nie posiada żadnych zasobów finansowych. Mając na względzie przedstawione przez skarżącego we wniosku o prawo pomocy okoliczności, co do jego sytuacji majątkowej i finansowej oraz okoliczności przedstawione w piśmie, złożonym w dniu 21 marca 2008 r. na uprzednie wezwanie Sądu, jak i wynikające z załączników do tego pisma, Sąd stwierdził, że w świetle przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Podnieść należy, że skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy miał obowiązek wskazać, zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Nie uczynił jednak tego we wniosku, dopiero na wezwanie Sądu wskazał, że w kiosku, znajdującym się na nieruchomości, której jest właścicielem, wynajął dwa lokale: jeden na zakład optyczny, drugi na sklep odzieżowy, który funkcjonował do 15 marca bieżącego roku, choć wcześniej skarżący wzmiankuje, że sklep ten funkcjonował do 15 marca 2006 r. Trzeci zaś lokal użytkuje córka od której nie pobiera czynszu i który to lokal od lutego 2007 r. do lutego 2008 r. był nieczynny. Wprawdzie skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości: 678, 88 zł oraz ponosi wydatki na leki w wysokości około 230 zł, za energię elektryczną - 180, 78 zł, wodę 88, 04 zł, z tytułu podatku od nieruchomości 187 zł, to jednak, w ocenie Sądu, całokształt okoliczności, nie pozwala na uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu nie ujawnienie od razu okoliczności związanych ze wspomnianymi wynajmowanymi lokalami, nie podanie mimo wezwania w jakiej wysokości został wypłacony czynsz za lokal wynajęty pod zakład optyczny, który to według wskazania skarżącego przeznaczony został na leczenie żony oraz, że trzeci lokal użytkuje córka, nie czynią wiarygodną sytuację finansową skarżącego. Posiadanie tychże lokali oraz ich właściwe zadysponowanie, mogło, zdaniem Sądu, przynieść dochód umożliwiający pokrycie kosztów związanych z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika także obowiązek pomocy innych członków rodziny mimo, że jak skarżący podał w niniejszej sprawie, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Od córki użytkującej lokal ( pomimo, że był on nieczynny do lutego 2008 r.) na działce przy ul. [...] w P. jak i sprzedającej lokal przy ul. [...], może on oczekiwać wsparcia i dzięki temu gromadzić środki na prowadzenie procesu. Zdaniem Sądu brak reprezentacji wnioskodawcy przez profesjonalnego pełnomocnika w żaden sposób nie wpływa na dostęp do sądu, który stosownie do art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną, co gwarantuje stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego obronę jej praw. Nadto pełnomocnikiem skarżącego może być nie tylko adwokat czy radca prawny ale i zstępni (art. 35 § 1 p.p.s.a.). Skarżący nie wykazał więc w sposób dostateczny zasadności swojego wniosku. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji.