II SA/Kr 1162/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-03-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzącej działalność gospodarczą, mimo posiadania środków na rachunku bankowym i dokonywania transakcji gospodarczych, należy się zwolnienie od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Wniosek spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o zwolnienie od kosztów sądowych w całości nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zgromadzone dokumenty wskazują na prowadzenie przez spółkę działalności gospodarczej, z której uzyskuje dochody. Stany kont bankowych spółki wykazywały kwoty stanowiące wielokrotność wpisu sądowego, a deklaracje VAT potwierdzały wysokie obroty. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek uwzględniać w planowaniu wydatków możliwość uczestnictwa w procesach sądowych i poczynić na ten cel oszczędności.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie dotyczące nałożenia kary za nielegalne użytkowanie. Jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację finansową wynikającą z prowadzonej działalności w zakresie administracji mieszkaniami czynszowymi, zaległości najemców i zajęć komorniczych. Po oddaleniu wniosku przez referendarza sądowego i wniesieniu sprzeciwu, sąd wezwał spółkę do przedłożenia dokumentów finansowych. Spółka przedłożyła część dokumentów, jednak nie złożyła rocznego sprawozdania finansowego za 2008 r., tłumacząc to terminami ustawowymi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, 24 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [....] Towarzystwa [....] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [....] Towarzystwa [....] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na postanowienie [ ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 27 sierpnia 2008 r. znak: [....] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania postanawia oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło [....] Towarzystwo [....] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 27 sierpnia 2008 r. znak: [....] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania. Strona skarżąca wniosła również o zwolnieni jej od kosztów sądowych w całości, wskazując że prowadzi działalność w zakresie administracji mieszkaniami czynszowymi. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych strony wynosi [....] zł, zaś wysokość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [....] zł. Ostatni rok obrotowy strona skarżąca zamknęła ze stratą w wysokości [....] zł. Stan rachunku bankowego w Banku Handlowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [....] zł. Uzasadniając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych strona skarżąca podała, że działa na podstawie ustawy z 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Aktualnie zajmuje się administrowaniem zasobami mieszkaniowymi, które wybudowała w poprzednich latach. Są to mieszkania o czynszach niskich regulowanych przez ustawę oraz rozporządzenia wojewody. Od kilku lat strona skarżąca nie buduje już mieszkań czynszowych. Na dochody strony skarżącej składają się należności czynszowe, wpłaty najemców za media, tj. wodę, ogrzewanie, śmieci. Znaczna część (około 40 %) najemców zalega z opłatami za czynsz i media. Strona skarżąca ma zaległości w spłacie rat kredytów zaciągniętych w Banku Gospodarstwa Krajowego na budowę mieszkań, konto strony skarżącej jest często zajęte przez komornika, który ściąga zaległe należności. Postanowieniem z 19 grudnia 2008 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej 5 stycznia 2009 r. Sprzeciw od powyższego postanowienia 12 stycznia 2009 r. wniosła strona skarżąca. Strona skarżąca w uzasadnieniu wskazała na swoją trudną sytuację finansową, która uniemożliwia jej pokrycie kosztów postępowania sądowego. Zarządzeniem Sędziego z 29 stycznia 2009 r. wezwano stronę skarżąca do przedłożenia następujących dokumentów: oświadczenia zawierającego dane uwzględnione w rocznym sprawozdaniu finansowym za rok 2008 r., ostatniego zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT, wyciągu z kont bankowych obejmującego operacje dokonywane przez ostatnie 3 miesiące, aktualnego zaświadczenia o stanie środków zgromadzonych w kasie spółki, wszystko w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie skarżącej wezwania pod rygorem odmowy rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W wykonaniu powyższego zarządzenia strona skarżąca przedłożyła kserokopię zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT za miesiąc grudzień 2008 r., z której wynika, że w miesiącu grudniu strona skarżąca w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej nabyła towary i usługi za kwotę [....] zł netto, dokonała transakcji na terenie kraju za kwotę [....] zł i przeniosła na następny okres rozliczeniowy kwotę [....] zł. Strona skarżąca przedłożyła oświadczenie o stanie gotówki w kasie na dzień 9 lutego 2009 r., który wyniósł [....] zł. Dołączono również postanowienie Komornika Sądowego [....] z 12 grudnia 2008 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego strony skarżącej. Zostały również dołączone wyciągi z kont bankowych obejmujące operacje dokonywane od listopada 2008 r. do stycznia 2009 r. Stan konta strony skarżącej na poszczególne dni wynosi np. [....],[....],[....], etc...... Z dostarczonych stanów kont strony skarżącej wynika ponad to, że czynsze uzyskiwane przez stronę skarżącą wynoszą od około 600 zł do 900 zł miesięcznie za lokal, a więc nie należą do niskich. Strona skarżąca nie dołączyła natomiast oświadczenia zawierającego dane uwzględnione w rocznym sprawozdaniu finansowym za rok 2008 r. podając, że sprawozdanie finansowe za rok 2008 r. nie jest jeszcze przygotowane, gdyż zgodnie z ustawą o rachunkowości termin sporządzenia sprawozdania finansowego za rok 2008 jest do dnia 31 marca 2009 r. Sąd pragnie zauważyć, że nie wezwał strony skarżącej do przedłożenia sprawozdania finansowego za rok 2008 a jedynie oświadczenia zawierającego dane zawarte w takim sprawozdaniu, aby ocenić sytuację finansową spółki. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać przyznane gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłat sądowych (w tym wpisu od skargi) stanowi instytucję wyjątkową i dlatego może być stosowane jedynie wtedy, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej (por. postanowienie z dnia 24 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie III SAB/Wa 65/04). W ocenie Sądu wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje również dochód. Stany kont strony skarżącej wykazują, że w poszczególne dni znajdują się na nim kwoty, które stanowią wielokrotność wpisu sądowego, jaki należałoby uiścić w przedmiotowej sprawie. Kolejnym dowodem prowadzonej działalności gospodarczej przez stronę skarżącą i uzyskiwania przez nią dochodów są kwoty transakcji jakie prowadzi strona skarżąca, a które wynikają z deklaracji VAT za miesiąc grudzień 2008 r. Należy również zauważyć, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą wydatkuje gromadzone środki pieniężne stosownie do przedmiotu tej działalności, jednak obowiązkiem takiego podmiotu jest to, aby w procedurze planowania wydatków uwzględnić również ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i poczynić konieczne na ten cel oszczędności. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło