II SA/Kr 1163/21
WyrokWSA w Krakowie2021-12-02
Skład orzekający: SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 KPA, może wyjść poza ocenę przesłanek zastosowania tego przepisu i badać prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych organów obu instancji?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego, nie jest ograniczony wyłącznie do oceny przesłanek zastosowania art. 138 § 2 KPA. Sąd ma obowiązek ocenić, czy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych organów, aby uniknąć fikcji kontroli legalności i zapewnić rzeczywiste sprawowanie kontroli sądowej. W przypadku stwierdzenia istotnych wad postępowania, w tym naruszenia art. 138 § 2 KPA oraz niezrozumiałej zmiany trybu postępowania, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie budynku warsztatu samochodowego. Organ pierwszej instancji (PINB) wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, uznając budynek za legalny i zgodny z przepisami. Organ odwoławczy (WINB) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na braki w wyjaśnieniu kwestii zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz braku ostatecznej decyzji środowiskowej. Strona skarżąca wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprzeciwu W. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2021 r., znak [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego W. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. decyzją nr [...] z dnia 31 grudnia 2018 r., znak [...] - na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202) - po rozpatrzeniu sprawy budynku inwentarsko-składowego usytuowanego na działce nr [...] (po podziale) w miejscowości K., gmina M., w którym jest prowadzony warsztat samochodowy - udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku warsztatu samochodowego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości K., gmina M. - z uwagi na fakt, że:
1. budynek warsztatu samochodowego został wybudowany zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, tj. jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. nie zachodzi konieczność nałożenia na właściciela W. B. obowiązku wykonania zmian, napraw lub przeróbek;
3. budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi, mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia;
4. budynek warsztatu samochodowego został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził między innymi, że w dniu kontroli 04.07.2007 r. oraz oględzin w dniu 09.08.2007 r., przeprowadzonych przez Inspektorów PINB, ustalono, iż na przedmiotowej działce znajduje się budynek wolnostojący parterowy z dachem dwuspadowym. Budynek jest wybudowany w konstrukcji tradycyjnej murowanej: ściany wykonano z pustaków żużlowych. Dach jest dwuspadowy. Konstrukcja więźby dachowej - drewniana, o ustroju płatwiowo-kleszczowym. Ściany oparte na fundamentach betonowych. Wymiary budynku w rzucie wynoszą ok. 9,05 x 28,18 m, oraz wysokość budynku wynosi - ok. 8,0 m. Budynek jest wyposażony w instalację elektryczną. Odległość ściany południowo-wschodniej budynku do ogrodzenia z działką skarżącej nr [...] wynosi ok. 4,70m. Wg oświadczenia właściciela nieruchomości: w budynku jest prowadzona działalność gospodarcza - naprawy blacharskie.
Do akt sprawy załączono decyzję Urzędu Gminy M. z dnia 11.08.1989 r. znak: [...] pozwolenia na budowę budynku inwentarsko- składowego z garażem w ramach wymiany substancji na działce nr [...] w K. . Wg oświadczenia właściciela W. B. przedmiotowy budynek inwentarsko - składowy został wybudowany w roku 1989 na podstawie w/w decyzji, a po zakończenia budowy prowadzono tam warsztat samochodowy. W/w decyzja oraz oświadczenie właściciela określają datę powstania obiektu budowlanego.
PINB postanowieniem nr [...] z dnia 01.10.2007 r. znak: [...] zobowiązał właściciela działki nr [...] W. B. do dostarczenia dokumentów. Następnie na wniosek właściciela PINB zmienił termin wykonania obowiązku w postanowieniu nr [...] z dnia 17.01.2008 r. znak: [...]
Inwestor przedłożył mapę geodezyjną powykonawczą, inwentaryzację architektoniczno-budowlaną budynku wraz z orzeczeniem technicznym, ocenę stanu technicznego wyrobów zawierających azbest. Do akt sprawy załączono decyzję Wójta Gminy M. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia 15.10.2009 r. znak: [...] [...] - zakładu blacharsko-lakierniczego na działce nr [...] w miejscowości K., która została uchylona wyrokiem WSA z dnia 28.05.2010 r. sygn. akt II S.A./Kr 395/10, wraz z decyzją SKO z dnia 29.12.2009 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla w/w przedsięwzięcia.
W związku z powyższym, PINB postanowieniem nr [...] z dnia 06.12.2011 r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy - 30 dni od daty dostarczenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy M. o uwarunkowaniach środowiskowych dla prowadzenia działalności gospodarczej na przedmiotowej działce. MWINB postanowieniem nr [...] z dnia 13.07.2012 r. znak: [...] odmówił wyznaczenia PINB dodatkowego terminu załatwienia sprawy. W dalszej kolejności WSA wyrokiem z dnia 13.12.2012 r. sygn. akt II SAB/Kr 156/12 zobowiązał PINB do wydania decyzji administracyjnej.
Kolejna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach Wójta Gminy M. z dnia 20.10.2014 r. znak: [...] na realizację w/w przedsięwzięcia nie jest decyzją ostateczną.
Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że inwestor w roku 1989 uzyskał pozwolenie na budowę budynku inwentarsko-składowego o gabarytach: powierzchni zabudowy - 236,67 m2, kubaturze 1183,35 m3. Natomiast wybudował budynek o danych technicznych: powierzchni zabudowy 253,80 m2, kubaturze 1475,43 m3, w którym prowadzi warsztat samochodowy. W aktualnej bryle obiekt istnieje od 1989 r. W związku z powyższym, organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż nadrzędną sprawą w stosunku do zmiany sposobu użytkowania jest legalność obiektu, który wybudowano o innych wymiarach i innym przeznaczeniu.
W toku postępowania ustalono, że w istniejącym budynku nie wykonano robót budowlanych, które by wymagały pozwolenia na budowę i ewentualnej legalizacji w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wobec powyższego na podstawie art. 103 ust. 2 obowiązującej obecnie ustawy Prawo budowlane - do samowolnie wybudowanych obiektów, których budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. tj. w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane - nie stosuje się trybu wynikającego z art. 48 Prawa budowlanego.
Możliwa jest zatem legalizacja przedmiotowego obiektu, z zachowaniem warunków określonych w art. 37 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. poz.229 z późn. zm.).
Zgodnie z informacją zawartą w piśmie UG M. z dnia 04.09.2018 r. znak: [...] - działka nr [...] w miejscowości K. stanowi: w pasie ok. 6m od drogi powiatowej nr [...] teren tras komunikacyjnych (KDZ), w pozostałym pasie terenu zabudowy usługowej (DU.02) - wg obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia 29.02.2016r. Wobec powyższego, legalizowany budynek warsztatu samochodowego jest położony na terenie działki z przeznaczeniem do zabudowy usługowej - zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.
Inwentaryzacja architektoniczno-budowlana wraz z orzeczeniem technicznym budynku warsztatu samochodowego została wykonana przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Opracowana dokumentacja projektowa została rozpatrzona i zaopiniowana bez uwag z rzeczoznawcami do spraw: zabezpieczeń przeciwpożarowych, sanitarno-higienicznych, bezpieczeństwa i higieny pracy. We wnioskach końcowych opracowania stwierdzono cyt.: "Budynek jest użytkowany jako warsztat blacharstwa i lakiernictwa samochodowego. Budynek nadaje się do dalszej jego eksploatacji a jego stan techniczny nie zagraża życiu, mieniu i bezpieczeństwu użytkowników."
Reasumując powyższe, uwzględniając wyniki w/w inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej oraz zgromadzonych dokumentów tut. organ nadzoru budowlanego stwierdza, iż budynek warsztatu samochodowego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości K., gmina M. został wybudowany zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, oraz ze sztuką budowlaną i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Po rozpatrzeniu odwołania M. P. wniesionego od tej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z 7 września 2021 r., znak [...] - na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z póz. zm., dalej: upb) oraz art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 z 1974 r., poz. 229 z póź. zm., dalej: upb74) - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 103 ust. 2 upb przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.
Organ I instancji trafnie zastosował zatem przepisy poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie inwestor na podstawie decyzji Wójta Gminy M. z dnia 11 sierpnia 1989 r. znak: [...] realizował na działce nr [...] w K. budynek inwentarsko - składowy z garażem, który następnie w 1990 r. został dostosowany do prowadzonej działalności gospodarczej - blacharstwo samochodowe (vide: oświadczenie inwestora złożone do protokołu z kontroli - k. 64-65 akt PINB). Mając na uwadze, że inwestor zrealizował inny obiekt niż objęty pozwoleniem na budowę Wójta Gminy M., w ocenie MWINB zasadnym było prowadzenie postępowania w sprawie samowolnej budowy budynku warsztatu samochodowego na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Przepisy art. 37 upb74 wskazują, iż obiekty budowlane, których budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., mogą zostać zalegalizowane, o ile znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przewiduje możliwość realizacji tego rodzaju zabudowy oraz nie powoduje ona niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia się warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Organ I instancji dokonując oceny zapisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy M. dla obszaru Gmina M. P. stwierdził, że legalizowany budynek warsztatu samochodowego jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym. W ocenie organ odwoławczego stanowisko takie jest przedwczesne, bowiem zapisy ww. mpzp są niejasne i budzą wątpliwości interpretacyjne, a zwłaszcza zależność między przeznaczeniem podstawowym, a przeznaczeniem dopuszczalnym określonym w mpzp. Jednocześnie podkreślić należy, że właściwy do stwierdzenia zgodności samowoli budowlanej z miejscowym planem jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta, wydający zaświadczenie, a nie organ nadzoru budowlanego. W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia 1 października 2007 r. znak: [...] (k. 46-47 akt PINB) słusznie zobowiązał inwestora do przedłożenia m.in. zaświadczenia Wójta Gminy M. "o zgodności dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarsko - składowego, w związku z prowadzoną działalnością, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego", jednak wobec nie przedłożenia przez zobowiązanego ww. dokumentu organ nadzoru budowlanego nie był właściwy do stwierdzenia zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu przestrzennym w sytuacji występowania wyżej wyszczególnionych wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto podkreślenia wymaga, iż w sytuacji stwierdzenia niezgodności przedmiotowego obiektu z przepisami aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mając na względzie uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13 należy dokonać analizy przeznaczenia terenu, na którym powstał obiekt od daty jego budowy.
W ścisłym powiązaniu z powyższymi uchybieniem odnoszącym się do zaniedbań w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a., kolejna dostrzeżona przez organ odwoławczy wadliwość sprowadza się do uznania przez PINB, że inwestor legitymuje się decyzją Wójta Gminy M. z dnia 20 października 2014 r., znak: [...] [...] o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ostateczną i prawomocną decyzją z dnia 22 lutego 2016 r. znak: [...] uchyliło ww. decyzję Wójta Gminy M. z dnia 20 października 2014 r., znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie prowadzone przez Wójta Gminy M. postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania części obiektów budowlanych na zakład blacharsko-lakierniczy na działce nr [...] w miejscowości K. "nie zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji, a wniosek W. B. o wydanie ww. decyzji został pozostawiony bez rozpoznania (vide: pismo Gminy M. z dnia 18 czerwca 2021 r. znak: [...] - k. 70-72 akt WINB; adnotacja urzędowa z rozmowy przeprowadzonej z pracownikiem Urzędu Gminy M. - k. 73 akt WINB).
Wobec nieposiadania przez inwestora decyzji środowiskowej, w ocenie organu odwoławczego PINB nieprawidłowo stwierdził zdatność wykonanego obiektu do użytku (art. 42 ust. 3 upb74) i wydał na podstawie art. 42 ust. 1 upb74 skarżoną decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku warsztatu samochodowego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości K.. W niniejszej sprawie w celu przyjęcia do użytkowania budynku warsztatu samochodowego (lakiernia samochodów) wymagane jest legitymowanie się przez W. B. decyzją środowiskową, wobec zakwalifikowania przedmiotowej inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko - § 3 ust. 1 pkt 14 i 70 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 10 września 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839).
Wskazane powyżej uchybienia w zakresie zgromadzenia materiału dowodowego i wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowią o istotnych brakach w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego, a tym samym uznać należy, że naruszenia te mają istotny wpływ na wynik sprawy.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. B., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o:
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji,
2. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że zaskarżona decyzja nie jest prawidłowa z uwagi na fakt, iż długoletnie procedury wyjaśniające dały wystarczającą podstawę zarówno prawną, jak i faktyczną do wydania merytorycznej decyzji przez organ administracyjny. Organ II instancji był w posiadaniu wszelkich dowodów, które przesądzają o prawidłowości decyzji organu I instancji i merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy na etapie postępowania odwoławczego, co zresztą organ odwoławczy wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tj. na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalił najistotniejsze fakty niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym organ wbrew swoim twierdzeniom naruszając przepis art. 138 § 2 k.p.a., który uprawnia organ do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, tylko gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Lokalizacja przedmiotowego garażu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż w/w działka stanowi teren zabudowy usługowej "U", co potwierdza m.in. zaświadczenie Wójta gminy M. z dnia 14.10.2009r. o zgodności planowanego sposobu użytkowania obiektu z ustaleniami MPZP dla Gminy M. przyjętego uchwałą nr XXVII/187/2009 z dnia 29 maja 2009r. Zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego ponadto dopuszcza się remont i rozbudowę istniejących zakładów usługowych. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględnione także zostały ustalenia raportu oddziaływania na środowisko, który odpowiada wymaganiom przewidzianym w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska;
Organy, których opinia jest wymagana w postępowaniach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji zaopiniowały pozytywnie zarówno z zakresie ochrony środowiska, jak i wymagań higienicznych i zdrowotnych (opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 24 września 2013r. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 10 października 2013r.);
Kwestia legalności budowy budynków znajdujących się na działce o nr [...] w K. została uregulowana, do akt sprawy została załączona decyzja Urzędu Gminy M. z dnia 11.08.1989r. o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-składowego z garażem w ramach zmiany substancji na działce nr [...] w K. . Następnie nie wykonano żadnych robót budowlanych, które by wymagały pozwolenia na budowę i ewentualnej legalizacji.
Użytkowanie przedmiotowej działki spełnia wszelkie wymogi środowiskowe formalne i techniczne, co potwierdza w szczególności: pismo Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w K. z dnia 7 października 2019r., w którym stwierdza się, że instalacja (lakiernia) znajdująca się w m. K. na przedmiotowej działce, należącej do Skarżącego spełnia wymogi, określone w art. 152 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 20210 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga zezwolenia. Ponadto organ I instancji przeprowadził kontrole, w wyniku których "nie stwierdzono wykonania robót budowlanych, stan techniczny budynku jest dobry, w budynku przeprowadzono bieżącą konserwację, w budynku instalacje wewnętrzne: elektryczna; lakierowanie części samochodowych wykonywano wodnymi lakierami, utylizacja pojemników od lakierów i wszystkiego co związane z lakierowaniem wykonuje firma [...] na podstawie podpisanej umowy". Dodatkowo działalność Skarżącego, prowadzona na przedmiotowej działce jest zgłoszona do Krajowego Ośrodku Bilansowania i Zarządzania Emisjami, który zbiera dane o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji i parametrach z nimi związanych oraz BDO, który co roku opracowuje raport z emisji oraz zużycia materiałów, Skarżący uiszcza stosowne opłaty za korzystanie ze środowiska. Do akt sprawy załączono także umowę przekazania odpadów, umowę na wywóz śmieci i ścieków, protokół kominiarski i protokół instalacji elektrycznej z wynikami pozytywnymi dla przedmiotowych budynków.
Powyższe świadczy o tym, że w stosunku do działki Skarżącego nie zostały przekroczone żadne normy środowiskowe, o czym usiłuje przekonywać Uczestniczka. Wszelkie twierdzenia o uciążliwości prowadzonej w garażu Skarżącego działalności są subiektywnym odczuciem Uczestniczki, niemającym jednak poparcia w faktach. Lokalizacja budynku, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza w okolicy zamieszkanych budynków rodzinnych, z całą stanowczością nie stanowi działalności bezprawnej, o czym próbuje przekonać organy uczestniczka, Skarżący bowiem posiada wszelkie wymagane prawem zgłoszenia i zezwolenia, prowadzi legalną działalność zgłoszoną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
W dotychczas zgromadzonym materiale dowodowym znajdują się wszelkie konieczne do wydania merytorycznej decyzji organu II instancji dokumenty i dowody na spełnienie przesłanek do wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, a obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania jest zdatny do użytku. Bezsprzecznie znajduje prawne uzasadnienie udzielenie pozwolenia na użytkowanie działki, o czym powinien orzec organ odwoławczy. Wszelkie twierdzenia i zarzuty Uczestniczki stanowią próbę utrudnienia prowadzenia Skarżącemu legalnej działalności gospodarczej z powodu prywatnych uprzedzeń. Takie argumenty nie powinny stanowić ani dowodu, ani wątpliwości dla organu administracyjnego przy wydawaniu władczej decyzji administracji w zakresie zgodnego z prawem użytkowania przedmiotowej nieruchomości.
Twierdzenie zatem organu odwoławczego o naruszeniu przez organ pierwszej instancji art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach faktycznych sprawy.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1).
Stosownie do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Z kolei w myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
Punktem wyjścia do oceny zaskarżonej decyzji musi być treść art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".
Zaskarżona decyzja jest wadliwa, narusza art. 138 § 2 k.p.a., a jej uzasadnienie zawiera sprzeczności, które nie dają się pogodzić.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zakwestionował dwa podstawowe ustalenia, na których oparta została decyzja organu I instancji: że przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym (zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego) oraz że nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (istnienie w obrocie prawnym decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych).
Organ odwoławczy stwierdził, że nadzór budowlany nie jest kompetentny do dokonywania oceny zgodności obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (co samo w sobie budzi daleko idące wątpliwości) i konieczne jest przedstawienie zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności inwestycji z planem miejscowym, którego inwestor – mimo wezwania – nie przedłożył. Konsekwencją tego rodzaju wnioskowania powinno być przyjęcie, że brak jest zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w konsekwencji również brak możliwości legalizacji budowy. Nielogiczne i niekonsekwentne jest w takiej sytuacji stwierdzenie, że okoliczność ta wymaga dalszego wyjaśnienia, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że postępowanie w tej sprawie toczy się od 2007 roku, a zatem na wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy elementów stanu faktycznego organy miały bardzo dużo czasu.
Taki sam brak logiki dotyczy drugiej okoliczności faktycznej uwzględnionej przez MWINB tj. kwestii istnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ odwoławczy ustalił, że powoływana przez PINB decyzja Wójta Gminy M. z dnia 20 października 2014 r., znak: [...] [...] o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko została uchylona, a postępowanie zakończyło się bez wydania decyzji. MWINB ocenił tę kwestię w sposób następujący: "wobec nieposiadania przez inwestora decyzji środowiskowej, w ocenie tut. Organu PINB nieprawidłowo stwierdził zdatność wykonanego obiektu do użytku (art. 42 ust. 3 upb74) i wydał na podstawie art. 42 ust. 1 upb74 skarżoną decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku warsztatu samochodowego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości K.".
Całkowicie niezrozumiałe jest, dlaczego po 14 latach prowadzenia postępowania brak koniecznej w ocenie organu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach miał uzasadniać uzupełnienie postępowania dowodowego, a nie ustalenie, że brak możliwości legalizacji przedmiotowego budynku.
Jak wynika z powyższego [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poczynił odmienne ustalenia faktyczne niż organ I instancji w zakresie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz istnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - błędnie stwierdzając przy tym, że są to "uchybienia w zakresie zgromadzenia materiału dowodowego i wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy". Nie wskazał przy tym, w jaki sposób postępowanie dowodowe należałoby uzupełnić, jakie dowody przeprowadzić ani jakie okoliczności wyjaśnić. Jedynie ogólnikowo wskazał: "W trakcie ponownie prowadzonego postępowania PINB winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i czynności dowodowe dostosowane do przedstawionych powyżej w motywach decyzji organu odwoławczego wskazań w celu usunięcia stwierdzonych uchybień. Ustaleń w całym, opisanym powyżej zakresie winien organ I instancji dokonać za pomocą wszystkich dostępnych środków dowodowych, przy uwzględnieniu okoliczności podnoszonych przez strony niniejszego postępowania, którym należy zapewnić czynny udział we wszystkich czynnościach prowadzonego postępowania dowodowego. Organ I instancji winien również zważać i uwzględniać ewentualne zmiany stanu faktycznego i prawnego w zakresie relewantnym dla przedmiotu sprawy. Wydane w sprawie końcowe rozstrzygnięcie PINB należycie uzasadni".
Tego rodzaju stwierdzenia w żaden sposób nie odnoszą się do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy, stanowiąc jedynie formułkę, która mogłaby znaleźć się w uzasadnieniu każdej innej decyzji kasatoryjnej i w każdym przypadku byłoby to tak samo wadliwe.
Już tylko te uchybienia naruszają art. 138 § 2 k.p.a. w tak istotny sposób, że uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji. Jednakże w ramach sądowej kontroli dostrzeżono dalsze, daleko idące wadliwości w kontrolowanym postępowaniu i dlatego w tej konkretnej sprawie – wbrew kategorycznemu brzmieniu art. 64e p.p.s.a. - kontrola zaskarżonej sprzeciwem decyzji nie mogła ograniczać się wyłącznie do samej treści art. 138 § 2 k.p.a. Istotne wątpliwości dotyczą bowiem trybu, w jakim toczyło się kontrolowane postępowanie i odmiennego trybu, w jakim wydano zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu takie "szersze" rozpoznanie sprzeciwu jest nie tylko uzasadnione w okolicznościach tej sprawy, ale wręcz konieczne.
NSA przyjmuje również taką wykładnię art. 64e p.p.s.a. Na przykład w wyroku z dnia 3 marca 2019 r., sygn. II OSK 392/19 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) wskazano: "(...) sąd administracyjny – dokonując kontroli legalności decyzji kasacyjnej – nie może sprowadzać tej kontroli do fikcji. A tak w istocie się dzieje, jeśli sąd administracyjny "ucieka" od przepisów prawa mających w danej sprawie zastosowanie. Takiego działania nie można uznać za sprawowanie kontroli legalności wydanej decyzji, lecz za uchylenie się od zbadania zgodności z prawem zaskarżonej do Sądu administracyjnego decyzji. Przepis art. 64e) p.p.s.a. stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Powyższy przepis nie oznacza braku kompetencji sądu administracyjnego do oceny prawidłowości wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w świetle hipotezy określonych przepisów prawa materialnego. Podkreślić też należy, iż art. 64e) p.p.s.a. nie eliminuje stosowania art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji nie może oceniać, czy zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ administracji decyzji pozytywnej czy też negatywnej, lecz musi ocenić, czy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. (...) Podkreślić należy, iż przepisy Rozdziału 3a - "Sprzeciw od decyzji" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi miały na celu przyspieszenie postępowania, a nie tworzenie fikcji kontroli legalności decyzji i doprowadzenie do przewlekłości postępowania. Przy takim rozumieniu art. 64e) p.p.s.a., jakie przedstawił Sąd pierwszej instancji, dana sprawa może być wielokrotnie przedmiotem sprzeciwu do sądu administracyjnego i dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną może okazać się, że prowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające było zbędne, gdyż w danej sprawie przepisy powołane przez organ jako podstawa materialnoprawna nie znajdują zastosowania."
W świetle powyższego dopuszczalne i konieczne było przeprowadzenie kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie przedstawionym poniżej.
Przypomnieć trzeba, że kontrolowane postępowanie toczy się od 2007 roku (samo rozpoznanie odwołania trwało półtora roku), a już w 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem sygn. II SAB/Kr 156/12 stwierdził w tej sprawie bezczynność PINB rażąco naruszającą prawo oraz nałożył na organ I instancji grzywnę w wysokości [...] zł. Co istotne, wyrok WSA stwierdzał bezczynność PINB "w sprawie o sygn. [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarsko-składowego na warsztat samochodowy na działce nr [...] w miejscowości K.". Całe postępowanie przed organem I instancji toczyło się w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarsko – składowego na warsztat blacharski, lakiernię (np. w aktach I instancji protokół kontroli k. 11, protokół przyjęcia stron k. 40, wezwanie do usunięcia braków k. 41, zawiadomienie o wszczęciu postępowania k. 73). W piśmie z 28 września 2009 r. (k. 77) skierowanym do M. P. stwierdzono: "(...) na podstawie dotychczasowych ustaleń w tym oględzin przeprowadzonych na posesji należącej do W. B. (...) jednoznacznie oznaczono przedmiot postępowań:
- postępowanie znak: [...] w sprawie legalizacji budynku garażu na w stanowiska na działce nr [...] w K. ,
- postępowanie znak: [...] w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarsko - składowego z garażem na warsztat blacharski."
Również postanowienie z 1 października 2007 r. zobowiązujące inwestora do przedłożenia dokumentów zostało wydane "w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarsko – składowego na warsztat samochodowy ma działce nr [...] w miejscowości K. gmina M.". Co ciekawe, w podstawie prawnej tego postanowienia nie powołano art. 71a ustawy prawo budowlane, który ma zastosowanie w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania, a jedynie ogólne przepisy kompetencyjne zawarte w tej ustawie oraz art. 77 § 1 k.p.a.
Na uwagę zasługuje fragment uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie w sprawie bezczynności PINB w kontrolowanym obecnie postępowaniu: "Art. 8 K.p.a. nakazuje zaś prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracyjnych. O jakim można mówić budowaniu zaufania do bezstronnych organów administracyjnych, skoro tak jak to ma miejsce w tej sprawie najpierw organ nakłada obowiązek i wyznacza termin jego wykonania, po czym upływa prawie 3 lata i mimo nie wykonania obowiązku organ – wbrew art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego – nie podejmuje żadnych czynności. Następnie zaś wyznacza termin w taki sposób, że zachowanie terminu zależy od jednej ze strony (inwestora) i innego organu. Takie postępowanie organu (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) nie budzi zaufania do organów państwa".
Mimo zobowiązania w cytowanym wyroku do wydania aktu administracyjnego w sprawie o sygn. [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarsko-składowego na warsztat samochodowy na działce nr [...] w miejscowości K. w terminie jednego miesiąca – przez kolejne lata organ I instancji nie podejmował żadnych czynności. W czerwcu i lipcu 2016 r. inwestor dostarczył do akt sprawy dalsze dokumenty, a zawiadomieniem z 21 czerwca 2016 r. PINB na podstawie art. 10 k.p.a. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie "Budynku warsztatu samochodowego (wcześniej użytkowanego jako inwentarsko – składowy) usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości K., gmina M.". Po upływie kolejnych dwóch lat tj. 24 sierpnia 2018 r. zawiadomiono strony postępowania na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., że "jest kontynuowane postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarsko – składowego na warsztat blacharstwa samochodowego (...)".
Po upływie kolejnych 4 miesięcy organ I instancji wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku, przy czym w jej uzasadnieniu wskazał całkowicie odmienny tryb orzekania. Mianowicie stwierdził: "Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że inwestor w roku 1989 uzyskał pozwolenie na budowę budynku inwentarsko-składowego o gabarytach: powierzchni zabudowy - 236,67 m2, kubaturze 1183,35 m3. Natomiast wybudował budynek o danych technicznych: powierzchni zabudowy 253,80 m2, kubaturze-1475,43 m3, w którym prowadzi warsztat samochodowy. W aktualnej bryle obiekt istnieje od 1989 r. W związku z powyższym, organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż nadrzędną sprawą w stosunku do zmiany sposobu użytkowania jest legalność obiektu, który wybudowano o innych wymiarach i innym przeznaczeniu".
Jednakże [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał zastrzeżeń do trybu i podstaw prawnych decyzji, stwierdzając: "Organ I instancji trafnie zastosował zatem przepisy poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie inwestor na podstawie decyzji Wójta Gminy M. z dnia 11 sierpnia 1989 r. znak: [...] realizował na działce nr [...] w K. budynek inwentarsko-składowy z garażem, który następnie w 1990 r. został dostosowany do prowadzonej działalności gospodarczej - blacharstwo samochodowe (vide: oświadczenie inwestora złożone do protokołu z kontroli - k. 64-65 akt PINB). Mając na uwadze, że inwestor zrealizował inny obiekt niż objęty pozwoleniem na budowę Wójta Gminy M., w ocenie MWINB zasadnym było prowadzenie postępowania w sprawie samowolnej budowy budynku warsztatu samochodowego na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r.".
Przede wszystkim nie wyjaśniono w sposób dostateczny, dlaczego po kilkunastu latach prowadzenia postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu wydaje się decyzję w zakresie budowy tego obiektu bez pozwolenia na budowę. Lapidarne stwierdzenia, że "inwestor zrealizował inny obiekt niż objęty pozwoleniem na budowę Wójta Gminy M." (MWINB) czy "nadrzędną sprawą w stosunku do zmiany sposobu użytkowania jest legalność obiektu, który wybudowano o innych wymiarach i innym przeznaczeniu" (PINB) nie są w tym zakresie wystarczające. Od pisma precyzującego przedmiot postępowania z 28 września 2009 r. (k. 77) aż do pisma z 24 sierpnia 2018 r. (k. 315) strony postępowania były przekonane, że dotyczy ono samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarsko - składowego, a nie budowy tego budynku bez pozwolenia. W ramach takiego postępowania nie można wydawać decyzji na innej podstawie prawnej i opartej na całkowicie odmiennych ustaleniach faktycznych. Wymaga to umorzenia postępowania prowadzonego dotychczas i wszczęcia postępowania w nowym przedmiocie.
Ponadto zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 roku w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie budzi bardzo poważne zastrzeżenia.
Zgodnie art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". W świetle jednoznacznego brzmienia tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości, że zastosowanie starego prawa budowlanego (tj. ustawy z 1974 r.) zostało ograniczone wyłącznie do sytuacji całkowitej samowoli budowlanej, uregulowanej w art. 48 ustawy z 1994 r. Nie stosuje się natomiast przepisów starego prawa budowlanego ani do samowolnej zmiany sposobu użytkowania, która nastąpiła przed wejściem w życie ustawy z 1994 r., ani też do robót budowlanych objętych zakresem art. 50 ust. 1 ustawy z 1994 r. ("W przypadkach innych niż określone w art. 48...)". Innymi słowy aby móc zastosować przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i na tej podstawie przejść do zastosowania przepisów wcześniej obowiązującej ustawy z 1974 r. należało jednoznacznie ustalić, że doszło do samowoli budowlanej mieszczącej się ściśle w zakresie określonym przez art. 48 ustawy z 1994 r. tj. do budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Oczywiście – jak już wcześniej wskazano – nie można takiej analizy dokonywać w postępowaniu dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu.
W aktach sprawy znajduje się decyzja Urzędu Gminy M. z dnia 11.08.1989 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę budynku inwentarsko- składowego z garażem w ramach wymiany substancji na działce nr [...] w K. (k. 13).
Organ I instancji ustalił, że w porównaniu z wydanym pozwoleniem na budowę doszło do zmiany powierzchni zabudowy i kubatury. Tego rodzaju zmiany mogłyby stanowić istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę, a zatem mieścić się w zakresie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Kwestia ta wymagałaby szczegółowej analizy stwierdzonych odstępstw i ustalenia, który z trybów (art. 48 czy art. 50 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.) powinien znaleźć zastosowanie. Dopiero po przesądzeniu tej okoliczności można by ewentualnie rozważać zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Takich rozważań jednak brak.
Z kolei MWINB stwierdza jedynie, że "inwestor zrealizował inny obiekt niż objęty pozwoleniem na budowę Wójta Gminy M." – nie wyjaśniając nawet, jakie konkretnie różnice zachodzą. Co ciekawe, w poprzednim zdaniu organ odwoławczy ustala, że "inwestor na podstawie decyzji Wójta Gminy M. z dnia 11 sierpnia 1989 r. znak[...] realizował na działce nr [...] w K. budynek inwentarsko - składowy z garażem, który następnie w 1990 r. został dostosowany do prowadzonej działalności gospodarczej - blacharstwo samochodowe". Pomiędzy tymi dwoma ustaleniami zachodzi oczywista sprzeczność, bowiem inwestor jednocześnie zrealizował budynek na podstawie pozwolenia na budowę i zrealizował inny obiekt niż objęty pozwoleniem. Istnieje też kluczowa sprzeczność pomiędzy ustaleniem PINB, że wybudowano budynek "o innym przeznaczeniu" niż określone w pozwoleniu na budowę, a ustaleniem MWINB, że pierwotnie wybudowano budynek inwentarsko - składowy, a dopiero w 1990 roku zmieniono jego przeznaczenie.
W świetle tych rozważań oczywistym jest, że również decyzja organu I instancji wymaga uchylenia, choć z całkowicie odmiennych powodów niż wskazane w zaskarżonej decyzji MWINB; powody wymienione w decyzji z kolei nie uzasadniają uchylenia decyzji do ponownego rozpatrzenia, lecz nakaz doprowadzenia do poprzedniego sposobu użytkowania. Sąd nie mógł jednak oddalić sprzeciwu uznając, że kasatoryjna decyzja organu odwoławczego mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W przypadku wyroku oddalającego sprzeciw uzasadnienie wyroku sporządza się jedynie na wniosek strony, który mógłby w niniejszej sprawie nie wpłynąć. Wówczas zarówno skarżący, jak i organ pozostawaliby w przekonaniu, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. jest prawidłowa. Jak wynika z powyższych rozważań przekonanie to byłoby całkowicie błędne. Przy tak licznych i poważnych uchybieniach, przy naruszeniu elementarnych zasad logiki oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego (jak wspomniana w cytowanym wcześniej wyroku wydanym w tej sprawie w przedmiocie bezczynności zasada zaufania) Sąd zobowiązany był wyjść poza granice zakreślone przez art. 64e p.p.s.a. i oprócz oczywistego naruszenia przepisów art. 138 § 2 k.p.a. zwrócić uwagę na niezrozumiałą i bezpodstawną zmianę trybu postępowania.
Natomiast zarzuty podniesione w sprzeciwie nie mogły odnieść skutku. Przy tak daleko posuniętych błędach proceduralnych Sąd nie mógł odnieść się do kwestii podnoszonych przez skarżącego. Argumenty te będzie skarżący mógł w przyszłości podnosić w prowadzonym w dalszym ciągu postępowaniu - po prawidłowym zakreśleniu jego przedmiotu i trybu.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej uchybienia tj. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. oraz innych, wymienionych wyżej przepisów, Sad uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.), oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1044 z późn. zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło