II SA/Kr 1168/14

WyrokWSA w Krakowie2015-05-29

Skład orzekający: Paweł Darmoń, Mirosław Bator, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej realizacji budynku gospodarczego, gdy rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego ustalenia warunków zabudowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej realizacji budynku gospodarczego jest zasadne, gdy rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest ustalenie warunków zabudowy. Organy prawidłowo zastosowały art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ legalizacja samowoli budowlanej, wzniesionej w latach 1986-1987, wymagała zbadania zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym, co w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego następuje w drodze uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Badanie innych kwestii, takich jak zgoda sąsiadów czy granice działki, wykracza poza zakres oceny zasadności zawieszenia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2014 r., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2013 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie samowolnej realizacji budynku gospodarczego. Zawieszenie nastąpiło do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla legalizacji tego obiektu. Skarżący zarzucali m.in. zbyt późne złożenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy, możliwość posadowienia budynku na sąsiedniej działce oraz brak zgody poprzednich właścicieli. Sąd odrzucił część skarg z przyczyn formalnych, a pozostałe oddalił.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargi M. B., K. B., S. R. i L. K., oddalił skargi J. B. i J. R. oraz zwrócił skarżącym K. B., S. R. i L. K. kwoty po 100 zł tytułem uiszczonego wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2015 r. sprawy ze skarg M. B., J. B., i innych na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. odrzuca skargi: M. B., K. B., S. R. i L. K.; II. oddala skargi J. B. i J. R.; III. zwraca skarżącym: K. B., S. R. i L. K. kwoty po 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] postanowieniem nr [...] z dnia 19 grudnia 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej realizacji budynku gospodarczego o wymiarach 3.40 mx 5.56 m i wysokości 2.45 m — 3.96 m na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. T. w N. - z naruszeniem przepisów prawa budowlanego tj. bez uzyskania wymaganego prawem budowlanym pozwolenia do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy do legalizacji budowy przedmiotowego obiektu oraz wezwał A. A. do wystąpienia w terminie do 10 stycznia 2014r. do Prezydenta miasta [...] o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w tej sprawie tj. do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla legalizacji budynku gospodarczego o wymiarach 3.40 x 5.56 m i wysokości 2.45 m- 3.96 m na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. T. w N.. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. B., podnosząc iż organ działa na jej szkodę i konieczna jest kontrola zaskarżonego postanowienia, które może w efekcie doprowadzić do legalizacji budynku A. A.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z dnia 18 czerwca 2014r. znak: [...], Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 § 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu podano, iż w przypadku zrealizowania obiektu budowlanego bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności jest zobligowany zbadać, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym; w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kontrola zgodności następuje w drodze uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ nadzoru budowlanego winien podjąć działania mające na celu zalegalizowanie samowoli budowlanej, a dopiero w przypadku braku takiej możliwości może nakazać jej rozbiórkę. Z treści otrzymanego w dniu 23 maja 2014r. drogą faksową pisma wynika, że zawieszenie postępowania nadal jest zasadne, ponieważ inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla legalizacji przedmiotowego obiektu, a postępowanie to, jak wynika z pisma Urzędu Miasta [...] z dnia 13 maja 2014r., znak: [...] nie zakończyło się wydaniem decyzji, która byłaby ostateczna. Odnosząc się zaś do zarzutów zażalenia organ podkreślił, że zgodnie z zebranym materiałem dowodowym przedmiotowy obiekt budowlany został wzniesiony w latach 1986-1987. Organ I instancji prowadzi postępowanie w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przesłanki zawarte w przywołanym przepisie wskazują na dwie okoliczności, z których przynajmniej jedna musi zostać spełniona aby organ nadzoru mógł wydać decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Organ musi zatem zbadać, czy obiekt nie znajduje się na terenie, który zgodnie przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę oraz czy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13 przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Z akt organu I instancji wynika, że obiekt znajduje się na terenie który nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a wg wygaszonego z mocy prawa i obowiązującego do 31 grudnia 2002 r., miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza zatwierdzonego uchwałą Nr 92/XXI/80 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Nowym Sączu z dnia 21 lutego 1980 roku (Dz. U. Wojewódzkiej Rady Narodowej w Nowym Sączu nr 3 poz. 11 z dnia 1980r.) obiekt zrealizowano na terenie, gdzie możliwe było uzupełnianie istniejącej zabudowy jednorodzinnej (k. 10 i 40 akt PINB). Tym samym zbadaniu podlega jeszcze zgodność budowy z przepisami o planowani przestrzennym w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego do czego niezbędne było wezwanie inwestora do złożenia stosownego wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla zrealizowanego obiektu. Dlatego też działanie organu I instancji należy uznać za prawidłowe. Legalizacja obiektów objętych regulacją ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie jest uzależniona od zgody właścicieli nieruchomości sąsiedniej. Organ odwoławczy wskazał także, iż nie ma podstaw stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa, do wyłączenia od udziału w sprawie odpowiednio: pracownika organu, organu administracji publicznej oraz członka organu kolegialnego. Skoro zatem sam ustawodawca odrębnie uregulował kwestię wyłączenia ze względu na rolę jaką w stosunku do sprawy administracyjnej pełni osoba której żądanie wyłączenia dotyczy, to w takiej sprawie winna być zastosowana każdorazowo właściwa podstawa prawna, co jest konsekwencją zapisu art. 6 kpa. Brak jest podstaw do uzasadnienia stanowiska jakoby do kwestii wyłączenia organu administracji stosować należałoby również przepisy dotyczące pracownika (zatrudnianego w danym urzędzie na zupełnie innych zasadach niż osoby sprawującej funkcję organu) tym bardziej, że art. 25 wskazuje konkretne sytuacje umożliwiające odpowiednie stosowanie przepisów art. 24, wśród których brak jest odesłania do stosowania w stosunku do organów - wszystkich przesłanek art. 24 § 1 kpa. Za linią orzeczniczą wskazującą na brak możliwości stosowania przepisów art. 24 kpa do osoby piastującej na mocy powołania funkcję organu przemawia również literalna wykładnia art. 24 § 3 kpa i art. 26 § 1 kpa. Literalnie odczytując ich treść nie sposób uznać, iż kompetentnym do wyznaczenia za wyłączonego pracownika innej osoby, jest kto inny jak jego bezpośredni przełożony. Zatem gdyby uznać jako podstawę wyłączenia w stosunku do osoby pełniącej funkcje organu tryb art. 24 kpa, to inną właściwą w sprawie osobę mógłby wskazać jedynie bezpośredni przełożony wyłączonego pracownika. Samo w sobie jest to niemożliwe w stosunku do dyrektora generalnego urzędu będącego jednocześnie organem, którego proces powoływania i odwoływania ze stanowiska jest odrębnie regulowany i który nie pozostaje pod zwierzchnictwem służbowym w rozumieniu ogólnym. Pełnienie funkcji organu nie podlega bowiem podległości służbowej, umożliwiającej określenie bezpośredniego przełożonego organu. Podobnie również i skutki wystąpienia okoliczności wyłączających pracownika od udziału w postępowaniu od wyłączenia organu od załatwienia sprawy są skrajnie różne. W pierwszej sytuacji nie dochodzi bowiem do dewolucji kompetencji na inny organ, co ma miejsce w sytuacji drugiej. Przeniesienie kompetencji nadanej ustawowo nie może być zatem wywołane żadnymi innymi, poza określonymi w art. 25 k.p.a. Norma art. 26 kpa wskazuje bowiem, iż w sytuacji wyłączenia pracownika - sprawę załatwia inny pracownik, wyznaczony przez bezpośredniego przełożonego, a organ nie traci w takiej sytuacji zdolności do załatwienia sprawy. W sytuacji natomiast wyłączenia całego organu od załatwienia sprawy, traci on moc zakończenia postępowania zaś kompetencja orzecznicza przechodzi na organ wyższego stopnia (powyższe stanowisko zdają się również pośrednio Wskazując zaś na art. 25 § 1 kpa organ odwoławczy podał, iż J. B. nie wskazuje na zaistnienie w sprawie przesłanek do wyłączenia organu od prowadzenia sprawy. Wnosząca nie wykazała bowiem, aby w postępowaniu [...] zachodziła jedna z przesłanek określonych art. 25 kpa. Dodatkowo niniejsze postępowanie dotyczy budynku gospodarczego, a nie ogrodzenia międzysąsiedzkiego lub linii 30 kV [...]. Zarzuty więc dotyczą kwestii nie związanych bezpośrednio z zawieszeniem postępowania w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy wyjaśnia, iż nie może zająć merytorycznego stanowiska w tych sprawach, gdyż wykroczyłby poza zakres niniejszego postępowania, które dotyczy tylko i wyłącznie zasadności zawieszenia postępowania przez organ I instancji, czyli kwestii incydentalnej toczącego się przed PINB postępowania. M. B., J. B., K. B., J. R., S. R. i L. K. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie tożsame skargi na w/w postanowienie, zarzucając, iż A. A. składając wniosek o ustalanie warunków zabudowy dla istniejącego budynku gospodarczego złożył ten wniosek o 28 lat za późno i powinien za to ponieść karę. Poprzedni właściciele działki Nr [...] S. i F. S. nie wyrazili zgody na budynek, a także zostawili poza ogrodzeniem część działki [...] jako dojście do ich prywatnego płotu i budynku, więc jest podejrzenie że budynek gospodarczy inwestora stoi częściowo na działce Nr [...]. Skarżący podali przy tym, iż posiadają plany ogrodzenia na dowód, iż ogrodzenie jest tylko ich własnością, także inne dowody, iż działka inwestora nie powinna być budowlana ze względu na linię elektryczną wysokiego napięcia. Nadto inwestor powinien mieć ogrodzenie od drogi kilka metrów dalej w stronę swojego domu, co oznacza, iż od 1986 roku miał samowolnie ogrodzone około 8 metrów W odpowiedzi na skargi skarżony organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd w przypadku nieuwzględnienia skargi, oddala ją. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skargi M. B., K. B., S. R. i L. K. podlegają odrzuceniu. M. B. nie uzupełniła braków formalnych skargi i nie opłaciła skargi. Z akt do sygn. II SA/Kr 1168 /14 wynika, iż wezwaniem doręczonym dnia 21 sierpnia 2014 roku została zobowiązana do nadesłania 13 egzemplarzy skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz uiszczenia wpisu sadowego w kwocie 100 zł. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Żadnego z tych obowiązków nie wykonała. Po tym jak jej wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony postanowieniem z dnia 14 listopada 2014r., utrzymanym w mocy przez NSA (postanowienie z dnia 18 lutego 2015r. sygn. II OZ 120/15), ponownym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 marca 2015r. została wezwana do uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 złotych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia został prawidłowo doręczony skarżącej w dniu 23 marca 2015r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Art. 220 § 3 p.p.s.a., stanowi natomiast, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga na wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Skoro nie uzupełniono braków formalnych skargi i nie uiszczono należnego wpisu, należało w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 220 § 3 p.p.s.a. orzec jak w pkt I sentencji wyroku. K. B. nie uzupełnił braków formalnych skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 sierpnia 2014r., jego pełnomocnik – M. B., została wezwana m.in. do nadesłania 13 egzemplarzy skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia został prawidłowo doręczony w dniu 21 sierpnia 2014r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach. Zatem termin do uzupełnienia braków przypadał na 28 sierpnia 2014r. Braki te nie zostały uzupełnione. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skoro nie uzupełniono braków formalnych skargi, należało w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzec jak w pkt I sentencji wyroku. S. R. nie uzupełnił braków formalnych skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 sierpnia 2014r., został wezwany m.in. do nadesłania 13 egzemplarzy skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia został prawidłowo doręczony w dniu 21 sierpnia 2014r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach. Zatem termin do uzupełnienia braków przypadał na 28 sierpnia 2014r. Braki te nie zostały uzupełnione. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skoro nie uzupełniono braków formalnych skargi, należało w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzec jak w pkt I sentencji wyroku. L. K. nie uzupełniła braków formalnych skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 sierpnia 2014r., jej pełnomocnik – J. B., została wezwana m.in. do nadesłania 13 egzemplarzy skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia został prawidłowo doręczony w dniu 21 sierpnia 2014r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach. Zatem termin do uzupełnienia braków przypadał na 28 sierpnia 2014r. Braki te nie zostały uzupełnione. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skoro nie uzupełniono braków formalnych skargi, należało w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzec jak w pkt I sentencji wyroku. Wobec odrzucenia w/w skarg należało stosownie do art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zwrócić K. B., S. R. i L. K. uiszczony wpis, o czym orzeczono w pkt III sentencji wyroku. Natomiast skargi J. B. i J. R. nie zasługują na uwzględnienie i jako niezasadne podlegają oddaleniu. Istotą niniejszej kontroli sądu administracyjnego jest legalność postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej realizacji budynku gospodarczego o wymiarach 3.40 mx 5.56 m i wysokości 2.45 m- 3.96 m na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. T. w N.. Przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone przez organy administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a więc przy przyjęciu spełnienia przesłanki tzw. zagadnienia wstępnego, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie merytorycznego orzeczenia w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem owego zagadnienia przez inny organ lub sąd. Jego treścią może być wypowiedź, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne okoliczności mające znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne jest w toku, 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Kluczowa była w niniejszej sprawie przesłanka nr 2, gdyż nie budziło żadnych wątpliwości, iż postępowanie jest w toku, ponieważ do chwili wydania skarżonego postanowienia organ I instancji nie wydał decyzji kończącej postępowanie w sprawie, a także iż to zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Co do przesłanki nr 2, obowiązkiem organu było ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym, przy założeniu, iż zagadnienie wstępne rozumie się jako zagadnienie materialnoprawne o charakterze otwartym i samodzielnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia jest właściwy inny organ lub sąd, przy czym rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi mieć wpływ na etap rozpatrywania sprawy samowolnej realizacji budynku gospodarczego i zakończenie jej decyzją. Innymi słowy związek zagadnienia wstępnego ze sprawą, w co do której toczy się zawieszone postępowanie, wyraża się zależnością, kiedy brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ będzie bezwzględną przeszkodą dla wydania decyzji, w niniejszej sprawie w zakresie samowolnej realizacji budynku gospodarczego (samowoli budowlanej). Zasadnie, w ocenie Sądu, organy przyjęły, iż skoro przedmiotowy obiekt budowlany został wzniesiony w latach 1986-1987, to stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z art. 37 ust. 1 tejże ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zatem w przepisie tym wskazano na dwie okoliczności, z których przynajmniej jedna musi zostać spełniona aby organ nadzoru mógł wydać decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Organ musi zatem zbadać, czy obiekt nie znajduje się na terenie, który zgodnie przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę oraz czy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wobec tego w przypadku zrealizowania obiektu budowlanego bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności jest zobligowany zbadać, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym; w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kontrola zgodności następuje w drodze uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Dodatkowo wskazać należy, iż przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13). Z akt administracyjnych wynika, że obiekt znajduje się na terenie który nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a wg wygaszonego z mocy prawa i obowiązującego do 31 grudnia 2002 r., miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Nr 92/XXI/80 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Nowym Sączu z dnia 21 lutego 1980 roku (Dz. U. Wojewódzkiej Rady Narodowej w Nowym Sączu nr 3 poz. 11 z dnia 1980r.) obiekt zrealizowano na terenie, gdzie możliwe było uzupełnianie istniejącej zabudowy jednorodzinnej (k. 10 i 40 akt adm. I instancji). Tym samym konieczne było zbadanie zgodności budowy z przepisami o planowani przestrzennym w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego do czego niezbędne było wezwanie inwestora do złożenia stosownego wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla zrealizowanego obiektu. Dlatego też działania organu w zakresie zawieszenia postępowania z tego względu uznać należy za prawidłowe, gdyż organ I instancji zawiesił prowadzone postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. do czasu przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy do legalizacji budowy przedmiotowego obiektu. Stąd wszystkie podniesione w skargach kwestie i zarzuty nie mogą doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Dotyczą one bowiem okoliczności niezwiązanych bezpośrednio z przesłankami zawieszenia postępowania – zagadnieniem wstępnym, lecz postępowaniem dotyczącym legalizacji spornego obiektu budowlanego, które będą oceniane dopiero przy wydawaniu decyzji kończącej to postępowanie (położenie budynku, ogrodzenia, granic inwestycji czy linii wysokiego napięcia). Wobec tego ani kwestia zgody właścicieli nieruchomości sąsiedniej (w tym skarżących) na legalizację, ani też upływu około 30 lat od dokonania spornej budowy, nie ma wpływu na ocenę występowania zagadnienia wstępnego. Badanie tych okoliczności wykroczyłoby poza zakres niniejszego postępowania, które dotyczy tylko i wyłącznie zasadności zawieszenia postępowania, czyli kwestii incydentalnej. Organy nadzoru budowlanego zasadnie podjęły działania mające na celu zalegalizowanie samowoli budowlanej, gdyż dopiero w przypadku braku takiej możliwości mogły skutecznie i legalnie zakończyć postępowanie w zakresie rozbiórki. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę i orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło