II SA/Kr 1169/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2004 r sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody z dnia 9 kwietnia 2002 r Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Decyzją z dnia 9 kwietnia 2002 r ([...] ) Wojewoda utrzymał w mocy orzeczenie Starosty z dnia [...] stycznia 2002 r ([...]) o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...]grudnia 2000 r ([...]) orzekającej o przyznaniu T. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego od [...].12.2000 r. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji powołał następujący stan faktyczny wynikający z akt sprawy: T. M. zarejestrowany został w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...].12.2000 r. Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż udokumentował 31 lat 6 miesięcy i 16 dni okresu uprawniającego do zasiłku, w tym 29 lat 9 miesięcy i 27 dni wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Świadectwo pracy z dnia [...] .12.2000 r potwierdza zatrudnienie T. M. od [...] .06.1969 do [...] .12.2000 r w [...] Zakład Nieruchomości w [...] - Sekcja Nieruchomości w [...] oraz to, że stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia z przyczyn dotyczących pracodawcy - w trybie art. 30 §1 pkt 1 kp oraz art. 1 ust. 1, art. 11 ustawy z dnia 28 grudnia 1988 r o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikiem stosunków pracy z przyczyn zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. z 1990 Nr 4 poz. 19 z późn. zm.). Na podstawie przedłożonej dokumentacji Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r przyznał T. M. prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości [...] zł miesięcznie. W dniu [...].07.2001 r T. M. powołując się na przepis art. 145 § 1 kpa złożył wniosek o wznowienie postępowania domagając się przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku przedemerytalnego. W ocenie T. M. w stosunku do niego zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 37 j ust 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. 1997 Nr 25 poz. 128 z późn. zm.) upoważniający do przyznania zasiłku w wyższej kwocie tj 160% , osobie nie zamieszkałej w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Zdaniem T. M. wiele spośród osób zatrudnionych w [...] objętych działaniem Oddziału [...] [...] zwolnionych z pracy w ostatnim kwartale 2000 r otrzymało zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% zasiłku podstawowego. Organ pierwszej instancji decyzją z [...] stycznia 2002 r , po wznowieniu postępowania odmówił T. M. uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r przyznającej zasiłek przedemerytalny w kwocie 120% podstawowego zasiłku, bowiem wskutek wznowienia postępowania ustalono, że P. rozwiązały stosunek pracy z przyczyn lezących po stronie zakładu pracy w ciągu 3 miesięcy okresów przypadających pomiędzy [...] .09.2000 a [...].03.2001 r - z mniej niż 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie powiatu [...]. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji Starosty z dnia grudnia 2000 r ([...]). W tych okolicznościach kierując się informacją uzyskaną z P. Oddział [...] - Region [...]-[...], z dnia [...] marca 2002 r dotyczącej ilości pracowników, których miejscem pracy był teren powiatu jędrzejowskiego, a z którymi [...] rozwiązała stosunek pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, organ drugiej instancji decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2002 r ([...]) utrzymał w mocy. W skardze na powyższą decyzje Wojewody [...] T. M. podniósł zarzut niewłaściwej interpretacji przepisu art. 37 j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przytaczając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Organy obu instancji interpretując powołany przepis ograniczyły się do sytuacji, gdy zwolnieni z przyczyn ekonomicznych zostali pracownicy pracujący nie tylko na terenie jednego powiatowego urzędu pracy, lecz także u jednego pracodawcy, którym w przypadku skarżącego jest [...]. Przepis art.37 j ust. 5 ( w brzmieniu obowiązującym do [...].12.2000 r) zawiera jedynie kryterium wykonywania pracy na terenie jednego powiatowego urzędu pracy, a kryterium tego samego pracodawcy zostało w sposób nieuprawniony dodane przez organy. Według skarżącego oceny wymaga ilość zwolnień z przyczyn dotyczących pracodawcy u wszystkich pracodawców na terenie działanie powiatowego urzędu pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, gdyż pogląd skarżącego, iż do uzyskania uprawnień do podwyższonego zasiłku przedemerytalnego, warunkiem wystarczającym jest znalezienie się w grupie co najmniej 100 osób zwolnionych z przyczyn zakładu pracy w okresie 3 miesięcy z uwzględnieniem wszystkich zakładów pracy na obszarze działania [...], nie znajduje uzasadnienia. Mianowicie do dnia [...]maja 2000 r obowiązywało brzmienie art. 37 j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zgodnie z którym " zasiłek przedemerytalny w wysokości określonej w ust. 3, przysługuje również osobie nie zamieszkałej w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został po dniu [...] lipca 1996 r z przyczyn dotyczących zakładu pracy w wyniku jednorazowego lub w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące zmniejszenia zatrudnienia o co najmniej 100 pracowników. W wyniku zmiany wprowadzonej art. 1 pkt 23 lit. b ustawy z dnia 31 marca 2000 r o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 31 poz. 384), od dnia 6.05 2000 r w art. 37 j ust. 5 wyrazy "po dniu 1 lipca 1996 r z przyczyn dotyczących zakładu pracy w wyniku jednorazowego lub w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące zmniejszenie zatrudnienia o co najmniej 100 pracowników" zastąpiono wyrazami " z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy". Wskazuje to, że tak jak wcześniejsze brzmienie powyższego przepisu dotyczyło zwolnień grupowych z danego zakładu pracy, tak i treść tego przepisu po wprowadzeniu zmiany wyżej wskazanej dotyczy sytuacji zwolnień grupowych z danego zakładu pracy. Dodanie nowelizacją z dnia 31 marca 2000 r warunku wykonywania pracy na terenie jednego powiatowego urzędu pracy (czyli na obszarze działania powiatowego urzędu pracy) dotyczy zakładów pracy działających na terenie całego kraju. Nadto organ nadmienił, iż stosownie do art. 4 ust. 4 pkt 6 lit. a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od 31.12.2001 r Prezes Krajowego Urzędu Pracy w zakresie objętym Ustawą zapewnia jednolitość stosowania prawa poprzez między innymi udzielanie wyjaśnień dotyczących ustawy. W oparciu o ten przepis Prezes Krajowego Urzędu Pracy zalecił starostom i wojewodom aby w stosunku do osób zwalnianych z [...] przy wydawaniu decyzji z zastosowaniem art. 37 j ust. 5 ustawy w/w, kierowano się wyjaśnieniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 grudnia 2000 r. Wyjaśnieniom tym, których treść znajduje się w aktach, odpowiada treści zaskarżonych decyzji. Nadto urzędy pracy nie mają obowiązku prowadzenia rejestru osób zwolnionych we wszystkich zakładach, a zadanie takie nie jest wykonalne, takie ze względu na brak obowiązku zgłoszenia przez pracodawców faktu zwolnienia pracowników (z wyjątkiem zwolnień grupowych). Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Argumentacja skarżącego nie może odnieść zamierzonego skutku. Nieostrość zakresu wykładni literalnej cytowanego przepisu art. 37 j ust. 5 ustawy w/w zostaje wyeliminowana przez wykładnię systemową. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż zasadą określoną art. 37 j ust. 2 ustawy w/w jest, że wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 z zastrzeżeniem ust. 3-6. Podstawowe uregulowania dotyczące zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości (art. 37 j ust. 3 ustawy o zatrudnieniu) było związane z uznaniem powiatu (gminy), w której zamieszkuje bezrobotny, za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Rozstrzygające w tym przypadku było, że bezrobotny zamieszkiwał w określonym powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Rozwiązanie to wynikało z racjonalnego założenia, że o sytuacji bezrobotnego decyduje przede wszystkim to jakie są możliwości znalezienia pracy w regionie (powiecie, gminie) w którym zamieszkuje. Ogólnie rzecz ujmując ochronę polegającą na przyznaniu uprawnień do podwyższonej kwoty zasiłku przedemerytalnego objęte zostały osoby zamieszkujące na terenie powiatów (lub gmin) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, przy czym o określeniu powiatu za zagrożony decyduje przyjmując jako podstawowe kryteria stopę bezrobocia i przewidywany jego wzrost, Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 37 h). Przepis art. 37 j ust. 5 udziela takiej ochrony osobom, które wprawdzie nie zamieszkują na terenie zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, lecz utraciły pracę wskutek zmniejszenia zatrudnienia o co najmniej 100 osób, z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zmniejszenie zatrudnienia może być odniesione do danego pracodawcy , gdyż ocena rynku pracy działania powiatowego urzędu pracy - czyli danego powiatu należy do Rady Ministrów. Wykładnia dokonana przez organy trafnie zatem przyjmuje, iż kryterium wypowiedzenia pracy na terenie jednego powiatowego urzędu pracy stanowiło jedynie ograniczenie zastosowania przepisu art. 37 j ust. 5 ze względu na strukturę organizacyjną zakładów pracy obejmujących zasięgiem działania obszar przekraczający teren jednego powiatu, a niejednokrotnie jak w przypadku [...] - teren całego kraju. Sąd podziela w pełni reprezentowaną przez organ wykładnie historyczną, a ten rodzaj argumentacji został zastosowany przez naczelny Sąd Administracyjny w związku z podjętą w dniu [...].10. 2002 r uchwałą (sygn. akt [...]) dotyczącą interpretacji art. 35 j ust. 5 , choć na tle nieco innego problemu związanego z stanem faktycznym, na tle którego powstała wątpliwość prawna. Organy prawidłowo dokonały wykładni przepisu, którego zastosowania domagał się skarżący, jak również prawidłowo ustaliły wysokość przysługującego mu zasiłku przedemerytalnego. W tych okolicznościach uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r powodowałoby konieczność wydania w wyniku uznania postępowania decyzji odpowiadającej w swej istocie decyzji dotychczasowej, co byłoby naruszeniem zasady określonej art. 146 § 2 kpa. Z podanych względów, biorąc pod uwagę, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, której zastosowanie do rozpatrzenia niniejszej skargi wynika z treści art. 97 § 1 ustawy z tej samej daty - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 i 1271 - ze zm.).