II SA/Kr 1191/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-03-29

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja materialna, oparta na dochodach z gospodarstwa rolnego o znacznej części nieużytków, nie pozwala na ponoszenie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomimo posiadania nieruchomości, nie generują one wystarczających dochodów, a brak korzystania z pomocy państwa nie świadczy o dobrej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu) w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z niewielkich dochodów z gospodarstwa rolnego, nie korzysta z pomocy społecznej, a jego wydatki są minimalne. Posiada nieruchomości, ale część z nich to nieużytki.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 29 marca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 maja 2009r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Źródłem jego utrzymania jest niewielki dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego (ze sprzedaży jabłek, ziemniaków, drzewa na opał). Nie korzysta z pomocy społecznej ani innej pomocy organów państwowych. Jako wydatki podaje: energia elektryczna - około 20 zł miesięcznie, podatek rolny i leśny - około 240 zł rocznie. Dodał, iż żyje poniżej minimum socjalnego. Z oświadczenia skarżącego wynika także, iż posiada on stary dom o pow. 153 m2, mieszkanie o pow. 25 m2, a także 1,60 ha łąki oraz 4,67 ha nieużytków. Skarżący nie wskazuje faktu posiadania innych nieruchomości, cennych ruchomości czy oszczędności. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i oddalił wniosek w zakresie o ustanowienia adwokata. W wyniku uwzględnienia zażalenia J. D. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lutego 2010r. sygn. akt II OZ 114/10 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Motywem powyższego rozstrzygnięcia było uznanie przez NSA, że w przypadku pojawiających się wątpliwości co do rzetelności oświadczenia strony, na jakie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, winien był zażądać dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. Dopiero po uzyskaniu takich informacji możliwe będzie dokonanie właściwej oceny i ewentualne rozstrzygnięcie w kwestii przyznania stronie prawa pomocy, zarówno w zakresie zwolnienia od opłat sądowych jak i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd stosownie do zarządzenia z dnia 5.03.2010r. wezwał skarżącego do przedłożenia z Urzędu Gminy zaświadczenia o wielkości i przychodowości gospodarstwa rolnego za 2009r., podanie z czego się utrzymuje i jakie ma dochody miesięczne, czy pobiera świadczenia z KRUS-u lub ZUS-u oraz ile wynoszą miesięczne koszty utrzymania, w tym koszty opłat mieszkaniowych (prąd, gaz, woda). Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe oświadczenia co do swojej trudnej sytuacji materialnej, przedstawiając decyzje wymierzające mu podatek rolny i leśny oraz rachunki za energię elektryczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący, będący osobą w podeszłym wieku, nie posiada stałego źródła dochodu w postaci np. renty lub emerytury, a utrzymanie zapewnia mu jedynie praca w gospodarstwie rolnym, składającym się w znacznej części z nieużytków i w związku z tym nieprzynoszącym wystarczających dochodów. Duży areał gruntów rolnych nie może zatem w ocenie Sądu przesądzać o wysokiej przychodowości. Okoliczność, że skarżący nie korzysta z pomocy państwa nie uprawnia przy tym wniosku, że jego sytuacja jest na tyle dobra, że nie musi tego czynić. Pozwala to na dokonanie oceny, że uiszczenie kosztów sądowych oraz poniesienie kosztów zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, nastąpiłoby z uszczerbkiem dla utrzymania skarżącego. Spełniona zatem została wskazana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło