II SA/Kr 1205/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Ewa Rynczak Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego A. K. 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 roku, znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]. nałożył na A. K. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, jako podstawę prawną w skazując art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118zezm.)w zw. żart. 20 § 1 pkt4, art. 119, art. 120, art. 121 § 5, art. 122 i art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] lipca 2006 roku, znak [...] nałożył na A. K. obowiązek wykonania rozbiórki, zaś zobowiązany obowiązku nie wykonał. W dniu [...] kwietnia 2007 roku zostało mu doręczone upomnienie. Organ nadto przedstawił sposób, w jaki została wyliczona kwota grzywny. Od powyższego postanowienia A. K. wniósł w terminie zażalenie, podnosząc, iż w toku postępowania jurysdykcyjnego wyraził wolę dobrowolnego wykonania rozbiórki, a następnie wykonał ją niemal w całości- za wyjątkiem fundamentów, które nie zostały do końca rozebrane. Podniósł również zarzuty, dotyczące postępowania w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] roku, znak [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 23 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek był wymagalny, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wystawił i doręczył tytuł wykonawczy wraz z zaskarżonym postanowieniem, grzywna zaś została wyliczona zgodnie z przepisami. Odnośnie zarzutów zażalenia podniesiono, że przedmiotowy obowiązek nie został wykonany w całości, zaś zasadność nakazu rozbiórki nie może podlegać badaniu w toku postępowania egzekucyjnego. W skardze, wniesionej w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, A. K. podniósł, iż nałożony obowiązek został już wykonany w całości. Uzupełniając skargę dalszymi pismami, domagał się uchylenia kwestionowanego postanowienia, a także poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił, że nałożenie grzywny narusza art. 7 ust. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem rozbiórka w dacie wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji była już wykonana, a organ oparł się na nieaktualnym już protokole oględzin. Nadto wskazał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia zamiast wykonania zastępczego narusza przepis art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, albowiem organ winien nakładać środek egzekucyjny o jak najmniejszej uciążliwości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż skarżący nie kwestionuje wysokości grzywny ani sposobu jej zastosowania, a polemika na temat zasadności i konieczności wydania zaskarżonego postanowienia jest zbyteczna o tyle. iż skarżący obowiązku nie wykonał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się oparta na usprawiedliwionych podstawach, zatem zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli narusza ona przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uchylając postanowienie bądź decyzję, sąd stosownie do art. 152 p.p.s.a. orzeka, czy i w jakim zakresie mogą one być wykonywane. Ogólną zasadą postępowania egzekucyjnego w administracji jest- zgodnie z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji- stosowanie przez organ tego ze środków egzekucyjnych, pozostających do wyboru w konkretnym przypadku, który bezpośrednio doprowadzi do realizacji obowiązku, a przy tym będzie najmniej dolegliwy dla obowiązanego. Egzekwowany obowiązek ma charakter niepieniężny, zatem- w myśl art. 1a pkt 12b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji- w celu jego wykonania można zastosować grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, przymus bezpośredni, odebranie rzeczy ruchomej oraz odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń. Z uwagi na charakter obowiązku, w niniejszej sprawie organy egzekucyjne mogły zastosować jedynie dwa pierwsze z wymienionych środków. Stwierdzić należy, że spośród możliwych środków egzekucyjnych- grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego- ten ostatni zmierza w sposób bezpośredni do wykonania nałożonego obowiązku, a zatem odpowiada wymogom art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pogląd ten został zaakceptowany przez orzecznictwo sądowe (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2006 roku, sygn. II OSK 463/05. Lex nr 266471). Uzasadnione i zgodne z przytoczonym przepisem byłoby zatem zastosowanie środka w postaci wykonania zastępczego, nie zaś grzywny w celu przymuszenia, tym bardziej, że grzywna taka z reguły będzie dla obowiązanego środkiem o większej dolegliwości. Organy egzekucyjne dopuściły się zatem obrazy art. 7 § 2 ustawy, co ewidentnie miało wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, jak podniesiono powyżej, Sąd był zobowiązany do uchylenia postanowień, zapadłych w obu instancjach. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a., o kosztach rozstrzygając w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.