II SA/Kr 1246/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Fronc WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi E. Ł. i D. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2025 r. znak: SKO.OŚ/4170/233/2025 w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie solidarnie na rzecz skarżących E. Ł. i D. Ł. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 0Sygn. akt II SA/Kr 1246/25 Uzasadnienie Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 14 maja 2025 r. znak WS-08-6342.12.2025.EW, po rozpatrzeniu wniosku E. Ł. i D. Ł., wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej przy ul. [...] w K. (dz. [...] i [...], obr[...] [...] w K.). Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 152 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 54 ze zm.), dalej: "P.o.ś.". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że E. Ł. i D. Ł. 28 kwietnia 2025 r. złożyli wniosek w sprawie zgłoszenia eksploatacji biologicznej przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności maksymalnej 0,78 m3/d. Oczyszczalnia składa się z osadnika gnilnego [...], złoża biologicznego SL-FE 2400 zraszanego o przepływie pionowym i odprowadzaniem do gruntu poprzez kopiec filtracyjny z drenażem rozsączającym. Dalej Prezydent stwierdził, że na ww. działkach nr [...] i [...] znajduje się aktywne osuwisko o numerze identyfikacyjnym [...] ujęte w "Rejestrze terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których ruchy te występują", prowadzonym przez Prezydenta Miasta Krakowa na podstawie art. 110a ust. 1 P.o.ś. Organ I instancji zauważył, że z informacji zawartych w Karcie rejestracyjnej osuwiska wynika, iż w trakcie uaktywnienia się osuwiska w 2010 roku budynek mieszkalny przy ul. [...] został uszkodzony. Dodatkowo w Karcie zawarto zapis, że "dalsze ruchy mogą nastąpić na skutek długotrwałych opadów deszczu lub wiosennych roztopów. Aktywność osuwiska może się zmieniać w zależności od warunków atmosferycznych oraz zawodnienia gruntów". W związku z powyższym organ I instancji doszedł do wniosku, że rozsączanie oczyszczonych ścieków do gruntu może także w przyszłości przyczynić się do uaktywnienia osuwiska. Następnie Prezydent przywołał treść art. 152 ust. 4 i ust. 4a oraz art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. i wskazał, że oceniając opisany stan faktyczny z punktu widzenia art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. stwierdził brak dostępnych, wystarczająco uzasadnionych środków technicznych i jednocześnie brak dostępnych odpowiednich rozwiązań technologicznych, które umożliwiłyby bezpieczne korzystanie z przedmiotowej instalacji. Eksploatacja oczyszczalni przy ul. [...] w K. w ocenie organu I instancji może stwarzać zagrożenie poprzez przyczynianie się do uaktywnienia osuwiska, co w efekcie może doprowadzić do destabilizacji terenu. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że rozstrzygnięcia w sprawie dokonał mając na uwadze definicję zawartą w art. 3 pkt 32a P.o.ś. oraz zapis zawarty w art. 101 pkt 6 ww. ustawy, wedle którego ochrona powierzchni ziemi polega na zapobieganiu ruchom masowym ziemi i ich skutkom. Niezależnie od powyższego Prezydent zwrócił uwagę, że przedmiotowe działki położone są w granicach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rajsko" (uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 20 listopada 2013 r. nr XC/1325/13, Dz.Urz.Woj.Mał. z 2013 r. poz. 7003), dalej: "m.p.z.p.". Zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 5 m.p.z.p. na całym obszarze objętym planem zakazuje się lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków. Organ I instancji stwierdził, że zanim uchwalono m.p.z.p., w zw. z osunięciem się ziemi w rejonie ul. G. , Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę nr XI/118/11 z dnia 30 marca 2011 r. w sprawie wyznaczenia obszaru położonego w rejonie ul. G. w K., na którym obowiązuje zakaz budowy nowych budynków, odbudowy oraz rozbudowy, przebudowy i nadbudowy istniejących budynków. Działki nr [...] i [...] znajdują się na obszarze objętym ograniczeniami budowlanymi wynikającymi z ww. uchwały. Prezydent wskazał, że przedmiotowe działki znajdują się w granicach obszaru ochronnego Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...] Subzbiornika Bogucice. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Wojewody Małopolskiego z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie ustanowienia obszaru ochronnego Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...] Subzbiornika Bogucice (Dz.Urz.Woj.Mał. z 2022 r., poz. 8884), dalej: "rozporządzenie Wojewody", na całym obszarze ochronnym zabrania się wprowadzania ścieków do ziemi, w tym pochodzących z nowych przydomowych oczyszczalni ścieków. Organ zwrócił uwagę, że przedmiotowa instalacja, w dniu wejścia w życie ww. rozporządzenia funkcjonowała bez wymaganego prawem zgłoszenia. Końcowo organ I instancji zaznaczył, że po wpłynięciu przedmiotowego zgłoszenia podjął czynności wyjaśniające. Wnioskodawcy w toku postępowania wyjaśnili, że oczyszczalnia została zainstalowana w 2007 roku na podstawie zgłoszenia do Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K., do którego dołączono również pozytywną opinię ówczesnego Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K.. Prezydent stwierdził, że "Biorąc pod uwagę uaktywnienie się osuwiska w 2010r. i obecną sytuację faktyczną, opinia bezsprzecznie straciła swoją ważność". Brak sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej nie determinuje obligatoryjnej zgody na eksploatację (użytkowanie) obiektu, szczególnie w przypadkach, gdy zastosowanie mają przepisy dotyczące ochrony środowiska. Podsumowując organ I instancji wskazał, że w dacie zgłoszenia do eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków istnieją przesłanki do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 152 ust. 4a pkt 2 P.o.ś. Wnioskodawcy E. Ł. i D. Ł., reprezentowani przez radcę prawnego, złożyli odwołanie od ww. decyzji Prezydenta z 14 maja 2025r.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) prawa materialnego, a to: a) art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że przydomowa oczyszczalnia ścieków, której eksploatację zgłosili skarżący, nie spełnia wymagań środowiska, w szczególności że nie spełnia ona rozwiązań technologicznych i środków technicznych, które umożliwiałyby bezpieczne korzystanie z niej; b) art. 152 ust. 4a pkt 2 P.o.ś. poprzez jego błędne zastosowanie i wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków z uwagi na możliwość stworzenia przez instalację zagrożenia destabilizacji terenu, podczas gdy przesłanka taka nie mieści się w katalogu wymagań ochrony środowiska, które zbudowany obiekt budowlany musi spełniać; 2) przepisów prawa procesowego, a to: a) art. 7 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej: "K.p.a.", poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego polegającego na przyjęciu, że eksploatacja przydomowej oczyszczalni ścieków jest niedopuszczalna z uwagi na niespełnienie wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. w sytuacji, gdy brak jest w materiale dowodowym zebranym w sprawie informacji lub dokumentów, mogących prowadzić do takich wniosków; b) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie prawidłowo materiału dowodowego zalegającego w aktach sprawy, w szczególności nieustalenie w jakiej dacie i na podstawie jakich dokumentów doszło do wybudowania przez skarżących przydomowej oczyszczalni ścieków, w tym wydania w tej sprawie pozytywnej opinii Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska m.in. z uwagi na spełnienie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi; c) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie wydanej decyzji, w szczególności poprzez niewskazanie jakich dokładnie wymagań ochrony środowiska nie spełnia przydomowa oczyszczalnia ścieków, które fakty i dowody stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, na podstawie jakich przepisów organ dokonał oceny braku dostępności środków technicznych oraz rozwiązań technologicznych dla bezpiecznego korzystania z przydomowej oczyszczalni ścieków. Wskazując na powyższe odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 7 sierpnia 2025 r. znak SKO.OŚ/4170/233/2025, na podstawie art. 152 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 14 maja 2025 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania oraz wskazał przepisy mające zastosowanie w sprawie. Wyjaśnił, że regulacja dotycząca zgłoszenia instalacji niewymagającej uzyskania zezwolenia została zawarta w art. 152 P.o.ś., zgodnie z którym instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem, iż zasady zgłaszania instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko z uwagi na wytwarzanie odpadów określają przepisy ustawy o odpadach. Zgłoszenia dokonuje się lub przekazuje w postaci papierowej lub elektronicznej. Zgłoszenie powinno zawierać: oznaczenie prowadzącego instalację, jego adres zamieszkania lub siedziby; adres zakładu, na którego terenie prowadzona jest eksploatacja instalacji; rodzaj i zakres prowadzonej działalności, w tym wielkość produkcji lub wielkość świadczonych usług; czas funkcjonowania instalacji (dni tygodnia i godziny); wielkość i rodzaj emisji; opis stosowanych metod ograniczania wielkości emisji; informację, czy stopień ograniczania wielkości emisji jest zgodny z obowiązującymi przepisami; sprawozdanie z wykonanych pomiarów. Prowadzący instalację jest obowiązany do dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem jej eksploatacji, z zastrzeżeniem, iż instalację objętą obowiązkiem zgłoszenia w okresie, gdy jest już ona eksploatowana, prowadzący ją jest obowiązany zgłosić w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym została ona objęta tym obowiązkiem. Do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. Sprzeciw jest wnoszony, jeżeli eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska albo instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. Natomiast zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są: (1) wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko, (2) zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Zdaniem organu II instancji sposób sformułowania ww. przepisu prowadzi do wniosku, że decyzja, o jakiej mowa w tym przepisie, nie ma charakteru uznaniowego. Innymi słowy, konieczność jej wydania nie została pozostawiona ocenie organu i jest warunkowana okolicznościami wskazanymi w przepisie. Konieczne jest jednak, aby przed wydaniem decyzji przez organ, postępowanie zostało przeprowadzone w taki sposób, aby jednoznacznie wyjaśnić, czy w sprawie zaistniały przesłanki do wniesienia sprzeciwu. W przypadku przydomowej oczyszczalni ścieków, jednym z podstawowych warunków, jaki winien być spełniony, odnosi się do rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1311), dalej "rozporządzenie w sprawie substancji". I tak w myśl § 11 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia "Ścieki pochodzące z własnego gospodarstwa domowego lub gospodarstwa rolnego, zlokalizowanego poza aglomeracją, mogą być wprowadzane do ziemi w ramach zwykłego korzystania z wód, w granicach gruntu stanowiącego własność wprowadzającego, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: 1) ich ilość nie przekracza łącznie 5,0 m3 na dobę; 2) BZT5 ścieków dopływających do indywidualnego systemu oczyszczania ścieków jest redukowane co najmniej o 20%, a zawartość zawiesiny ogólnej co najmniej o 50%; 3) miejsce wprowadzania ścieków do ziemi jest oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych". Kolejno organ odwoławczy stwierdził, że producenci tego typu urządzeń/systemów podają w ich charakterystykach, w certyfikatach (które posiadają) czy w wydanych im aprobatach technicznych sprawność, jaką osiągają dane urządzenia. Oczywiście na efektywność oczyszczania ścieków przez dane urządzenie/system ma wpływ nie tylko ich poprawna instalacja czy konstrukcja, ale także właściwa eksploatacja obejmująca prace konserwacyjne/serwisowe. Oczyszczalnia ścieków jako instalacja służąca ochronie środowiska, zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo budowlane podlega obowiązkowi okresowej, co najmniej raz w roku, kontroli stanu technicznego. Kontrole takie, zgodnie z art. 62 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Organ II instancji dodał, że postępowanie wynikające z art. 152 P.o.ś. jest postępowaniem niezależnym od postępowania prowadzonego w zakresie zgłoszenia budowy. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że na przedmiotowych działkach została zainstalowana biologiczna przydomowa oczyszczalnia ścieków firmy [...] o wydajności maksymalnej 0,78 m3/d. Oczyszczalnia składa się z osadnika gnilnego [...] złoża biologicznego [...] zraszanego o przepływie pionowym i odprowadzaniem do gruntu poprzez kopiec filtracyjny z drenażem rozsączającym. Dalej organ odwoławczy wskazał, że do zgłoszenia dołączono: inwentaryzację powykonawczą budynku mieszkalnego z przyłączami do sieci energetycznej, gazowej, wodociągowej i kanalizacji datowaną na 10 września 2007 r., opis techniczny przydomowej oczyszczalni ścieków, mapę sytuacyjno-wysokościową, Aprobatę techniczną Instytutu Ochrony Środowiska dla osadnika gnilnego cylindrycznego [...] Natomiast rozpoczęcie eksploatacji oczyszczalni ścieków nastąpiło we wrześniu 2007 roku. Pomimo wskazania w odwołaniu, że dokonano zgłoszenia oczyszczalni, organ I instancji weryfikując powyższe ustalił, że przedmiotowa oczyszczalnia ścieków nie została zgłoszona przed jej eksploatacją do organu ochrony środowiska - Prezydenta Miasta Krakowa, do czego zobowiązani są właściciele na podstawie art. 152 P.o.ś. Kolejno organ II instancji stwierdził, że zgłoszenia dokonano w oparciu o przepisy Prawa budowlanego do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu grodzkiego w zakresie dot. zakończenia budowy budynku jednorodzinnego na działce nr [...] w K.. Następnie Kolegium ustaliło, że przedmiotowa nieruchomość, tj. działki nr [...] i [...], położona jest: 1) w granicach m.p.z.p., zgodnie z którym na całym obszarze objętym planem zakazuje się lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków, 2) w granicach obszaru ochronnego Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...] Subzbiornika Bogucice, a zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Wojewody, na całym obszarze ochronnym zabrania się wprowadzania ścieków do ziemi, w tym pochodzących z nowych przydomowych oczyszczalni ścieków, z wyłączeniem wprowadzania ścieków funkcjonującego w dniu ustanowienia obszaru ochronnego. Dalej organ II instancji wskazał, że problematyka przydomowych oczyszczalni ścieków regulowana jest w szeregu aktów prawnych, zarówno w ustawach, rozporządzeniach, jak i przepisach prawa miejscowego. Przydomowe oczyszczalnie ścieków są urządzeniami służącymi do neutralizacji ścieków wytwarzanych w domu lub małym zgrupowaniu domów, a następnie odprowadzeniu oczyszczonych ścieków do gruntu lub wód. Niemniej w wyniku zastosowania przydomowej oczyszczalni ścieków nie następuje całkowita redukcja zanieczyszczeń. Po oczyszczeniu ścieków w przydomowej oczyszczalni ścieków otrzymujemy ciecz, która nadal jest ściekiem (zużyta woda o specyficznych cechach) i jest wprowadzana na działce inwestycyjnej drenażem rozsączającym do gruntu, który to grunt jest wykorzystywany do ostatecznego oczyszczenia ścieków. A zatem ciecz ta, nawet oczyszczona - w rozumieniu obowiązujących przepisów, nadal pozostaje ona ściekiem i nie może być niekontrolowanie wprowadzana do gruntu. Stanowi bowiem w rozumieniu ww. przepisów ściek - czyli wodę zużytą w szczególności na cele bytowe lub gospodarcze. Wskutek użycia woda ta uległa takim zmianom fizycznym, chemicznym czy biologicznym w wyniku, których nie może być użyta do tego samego celu. Przepisy prawa nie wprowadzają podziału na ścieki oczyszczone i nieoczyszczone. Stosownie do art. 152 ust. 4a P.o.ś. sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli: 1) eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska; 2) instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. Kolegium zwróciło uwagę na treść wprowadzenia do wyliczenia art. 152 ust. 4a ustawy. Dyrektywy wykładni językowej wskazują na obowiązek wniesienia przez organ sprzeciwu, w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w pkt 1 i 2. Przedstawiony katalog przesłanek ma charakter enumeratywny tj. zamknięty, wyczerpujący. Oznacza to, że tylko zajście choćby jednej spośród przesłanek wskazanych implikuje wniesienie sprzeciwu, co do którego organ administracji publicznej nie ma uznania. Niezależnie od powyższego Kolegium przyznało, że okoliczność naruszenia wymogu zgłoszenia instalacji w określonym terminie nie stanowi przesłanki wniesienia sprzeciwu. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego organ II instancji wskazał, że przepis art. 152 ust. 4a pkt 1 P.o.ś. dotyczy jedynie dopuszczenia do użytkowania określonej instalacji, a więc nie odnosi się do instalacji już funkcjonujących. Według organu odwoławczego analiza ww. przepisów pozwala na stwierdzenie, że sprzeciw właściwego organu w sprawie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, co do zasady uzasadnia stwierdzenie przez organ, iż obiekt ten - przydomowa oczyszczalnia ścieków, której zamiar eksploatacji (użytkowania) zgłoszono, nie spełnia określonych przepisami lub decyzjami administracyjnymi wymagań odnośnie środków technicznych chroniących środowisko. Sprzeciw nie powinien być wnoszony w innych przypadkach, niż wyszczególnione w tym przepisie. A okoliczności uzasadniające wniesienie sprzeciwu muszą być przez organ administracji w odpowiedni sposób udowodnione. Jako powód wniesienia sprzeciwu w niniejszej sprawie organ II instancji wskazał postanowienia rozporządzenia Wojewody, zakazujące na całym obszarze ochronnym wprowadzania ścieków do ziemi, w tym pochodzących z nowych przydomowych oczyszczalni ścieków, z wyłączeniem wprowadzania ścieków funkcjonującego w dniu ustanowienia obszaru ochronnego. Zdaniem Kolegium ww. rozporządzenie Wojewody ustala na wybranych obszarach podwyższone standardy jakości środowiska, o których mowa w art. 152 ust. 4a pkt 1 P.o.ś. Z powyższego wynika zakaz wprowadzania ścieków obowiązuje na wskazanym obszarze niezależnie od wartości charakteryzujących je wskaźników zanieczyszczeń. Wyklucza on zatem możliwość eksploatacji przydomowych oczyszczalni, niezależnie od wartości wskaźników zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do ziemi z tych instalacji. W związku z przekroczeniem standardów jakości środowiska określonych w ww. rozporządzeniu, a co za tym idzie zaistnieniem okoliczności, o których mowa w art. 152 ust. 4a pkt 1 P.o.ś. organ odwoławczy zaaprobował wniesienie sprzeciwu od zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków. Kolejno organ II instancji wskazał, że na przedmiotowych działkach znajduje się aktywne osuwisko. Opisał treść karty rejestracyjnej analogicznie jak organ I instancji. Doszedł też do analogicznych wniosków, stwierdzając, że rozsączanie oczyszczonych ścieków do gruntu może także w przyszłości przyczynić się do uaktywnienia osuwiska. Odnosząc się do zarzutu, że zgłoszenie dotyczy eksploatowanej od blisko 18 lat przydomowej oczyszczalni ścieków, Kolegium wyjaśniło, że na mocy art. 152 ust. 5 P.o.ś. instalację objętą obowiązkiem zgłoszenia w okresie, gdy jest już ona eksploatowana, prowadzący ją jest obowiązany zgłosić w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym została ona objęta tym obowiązkiem. Przepis art. 152 P.o.ś. obowiązywał od 2001 r., a więc obowiązywał w momencie rozpoczęcia eksploatacji oczyszczalni. Organ II instancji przedstawił wykładnię art. 6 K.p.a. przywołując orzecznictwo i wskazując, że zgodnie z zasadą praworządności organy administracji publicznej mają obowiązek stosowania przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji - odstępstwa od tej reguły mogą zostać wprowadzone przepisami przejściowymi. Podniesione zarzuty w odwołaniu organ II instancji uznał za niezasadne. Wskazał, że argumentacja przytoczona na poparcie stanowiska odwołujących opiera się na założeniu, że na mocy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę odwołujący nabyli prawo nie tylko do wybudowania, ale także do eksploatowania przydomowej oczyszczalni ścieków. W ocenie Kolegium powyższe stanowisko nie jest trafne, bowiem nie można pomijać różnicy między prawem do wybudowania określonej instalacji a prawem do eksploatacji tejże instalacji - pozwolenie na budowę kreuje to pierwsze prawo (na marginesie należy wskazać, iż odwołującym nie jest stawiany zarzut bezprawnego czy też samowolnego działania w procesie inwestycyjnym). Przywołując wyrok NSA organ odwoławczy stwierdził, że należy odróżnić prawo do wybudowania określonej instalacji z prawem do jej eksploatacji. Prawo do realizacji tej inwestycji zostało stwierdzone prawomocną decyzją dotyczącą pozwolenia na budowę. Natomiast o możliwości eksploatacji decydują inne normy prawne, w tym zawarte w art. 152 ust. 4a pkt 1 P.o.ś. W dacie zgłoszenia rozpoczęcia eksploatacji spełnione muszą być więc warunki dotyczące dopuszczenia do eksploatacji. Przedmiotem postępowania nie jest bowiem ocena legalności realizacji inwestycji, lecz dopuszczalności jej eksploatacji. Zasada stosowania przepisów "starych" nie może mieć zastosowania, albowiem jak wyjaśniono powyżej inną instytucją jest pozwolenie na budowę, a inną dopuszczenie do eksploatacji, które kończy proces inwestycyjny. W dacie wydawania pozwolenia na budowę inwestorzy nie dysponowali prawem do eksploatacji urządzenia, a jedynie do jego realizacji zgodnie z prawem budowlanym. E. Ł. i D. Ł., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 7 sierpnia 2025 r. znak SKO.OŚ/4170/233/2025, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) prawa materialnego, a to: a) art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. jak w odwołaniu, b) art. 152 ust. 4a pkt 2 P.o.ś., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie zaistniały podstawy do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru eksploatacji przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków, podczas gdy wskazane przez organ administracji przesłanki tj. lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie osuwiskowym, możliwość destabilizacji terenu czy zakaz wprowadzania "nowych" ścieków do gruntu nie mieszczą się w katalogu wymagań ochrony środowiska, które zbudowany obiekt budowlany musi spełniać, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś., 2. przepisów postępowania, a to: a) art. 7 i art. 80 K.p.a., jak w odwołaniu, b) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., jak w odwołaniu, c) art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 K.p.a., jak w odwołaniu, d) art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 K.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu, e) art. 107 § 1 pkt 4 oraz pkt 6 K.p.a. poprzez przywołanie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji podstawy faktycznej i podstawy prawnej sprzecznych z podstawą prawną powołaną w komparycji decyzji, f) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez faktyczne (wynikające z uzasadnienia) oparcie decyzji organu II instancji na innej podstawie prawnej (art. 152 ust. 4a pkt 1 P.o.ś.), niż rozstrzygnięcie organu I instancji (art. 152 ust. 4a pkt 2 P.o.ś.) i wyjście przez organ II instancji poza zakres przedmiotowego rozpoznania sprawy, a przez to pozbawienie strony prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania tej samej sprawy administracyjnej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, a także o zasądzenie na rzecz skarżących solidarnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skarżący podnieśli m.in., że organ II instancji nie tylko nie wyjaśnił, jakimi przesłankami organy obu instancji kierowały się przy uznaniu, że sprzeciw wobec zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków powinien być wniesiony i nie rozważył wszechstronnie zebranego materiału dowodowego, ale także w sposób nieuprawniony faktycznie (tj. w uzasadnieniu całości argumentacji) zmienił podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I instancji, nie posiadając w tym zakresie kompetencji, o której mowa w art. 376 w zw. z art. 152 ust. 4 P.o.ś., czym naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Skarżący zarzucili Kolegium wykreowanie nieistniejących, nigdy niepodnoszonych przez skarżących zarzutów, przy czym do rzeczywiście podnoszonych przez skarżących w odwołaniu z 5 czerwca 2025 r. od decyzji Prezydenta z 14 maja 2025 r. w ogóle się nie odniosło. Skarżący podkreślili w pierwszej kolejności, że co do zasady pomiędzy skarżącymi a organami obu instancji zachodziła zgodność co do katalogu norm z P.o.ś., które w postępowaniach tego rodzaju, tj. zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, mogły mieć zastosowanie. Zdaniem skarżących stanowisko doktryny i judykatury o zamkniętym katalogu przesłanek, na podstawie których organ przyjmujący zgłoszenie może wnieść sprzeciw (art. 152 ust. 4a P.o.ś.) nie straciło na aktualności, co więcej – nie zakwestionował tego poglądu zarówno organ I, jak i II instancji. Z powyższego należy wywieść oczywisty wniosek, że sprzeciw nie może zostać przez organ wniesiony w innych przypadkach, niż wprost wskazane w art. 152 ust. 4a P.o.ś. W orzecznictwie wprost przyjmuje się, iż do przyczyn, dla których można wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia, określonych w art. 152 ust. 4a ustawy, nie należą ewentualne uchybienia, do jakich doszło podczas procesu inwestycyjnego dotyczącego instalacji stanowiącej przedmiot zgłoszenia. Przywołując wyrok NSA skarżący podnieśli, że w myśl powołanego przepisu sprzeciw jest wnoszony po pierwsze jeżeli eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska, przy czym w świetle art. 3 pkt 33 i 34 ustawy przez standardy emisyjne rozumie się dopuszczalne wielkości emisji, a przez standardy jakości środowiska – poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. Po drugie sprzeciw wnosi się, jeżeli instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. Według tych ostatnich przepisów wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są: wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko oraz zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Wynika z tego, zdaniem skarżących, że sprzeciw wnosi się z powodu niedostatków natury technicznej, nie zaś ze względu na wady prawne, jakie wystąpiły odnośnie do instalacji przed dokonaniem zgłoszenia. W ślad za Zbigniewem Bukowskim skarżący podnieśli, że sprzeciw nie może zostać zgłoszony w przypadku naruszenia innych wymagań obowiązującego prawa (tj. nieujętych w w/w katalogu) lub w sytuacji np. zgłoszenia instalacji, która nie wymaga zgłoszenia czy zgłoszenia instalacji już eksploatowanej (Z. Bukowski [w:] E. K. Czech, K. Karpus, B. Rakoczy, Z. Bukowski, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2013, art. 152). Najistotniejszy według skarżących dla niniejszej sprawy jest fakt, że organ I instancji (a w ślad za nim – formalnie – organ II instancji), swoją decyzję w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia eksploatacji spornej przydomowej oczyszczalni ścieków wydał na podstawie normy art. 152 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. Co tyczy się więc art. 76 ust. 2 P.o.ś., tj. normy, której naruszenie powoduje obowiązek zgłoszenia sprzeciwu przez organ, to wskazać należy, że norma ta niekwestionowanie statuuje katalog zamknięty przykładów wymagań ochrony środowiska. Wymaganiami tymi są: (1) wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko, (2) zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji, (3) uzyskanie wymaganych decyzji określających zakres i warunki korzystania ze środowiska. Tylko niespełnienie powyższych wymagań uniemożliwia oddanie obiektu czy instalacji do użytku (eksploatacji). Jak wskazuje się w doktrynie przedstawienie wyczerpującego katalogu wymagań w zakresie środków technicznych chroniących środowisko, rozwiązań technologicznych lub określających zakres i warunki korzystania ze środowiska jest trudne, gdy zależy od wielu okoliczności np. rodzaj i przeznaczenie obiektu budowlanego. Wymagania te podlegać powinny przede wszystkim uszczegółowieniu w pozwoleniu na budowę, pozwoleniu wodnoprawnym, pozwoleniu w zakresu gospodarki odpadami, koncesji regulowanych prawem geologicznym i górniczym, zezwoleniu np. na usunięcie drzewa. Jak się przyjmuje, w przypadku gdy takich indywidualnych rozstrzygnięć brak, kontrola spełnienia wymagań winna odbywać się poprzez stwierdzenie przestrzegania przede wszystkim prawa budowlanego (A. Lipiński [w:] Ustawa - Prawo ochrony środowiska. Komentarz, red. J. Jendrośka, Wrocław 2001, art. 76). Innymi słowy, wymagania te w odniesieniu do konkretnego obiektu wynikać powinny z mocy powszechnie obowiązującego prawa, jak też decyzji zezwalających na realizację tej inwestycji i określających warunki jego funkcjonowania (M. Bar [w:] M. Górski i in., Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wyd. 3, 2019, art. 76). Zdaniem skarżących w świetle powyższego, skoro organy obu instancji formalnie, poprzez wskazanie konkretnej normy prawnej w komparycji decyzji, uznały zasadność wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia eksploatacji oczyszczalni ścieków na podstawie art. 152 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś., to zdawać mogłoby się, że w stanie faktycznym sprawy stwierdzono, że instalacja skarżących została wykonana niezgodnie ze środkami technicznymi chroniącymi środowisko wymaganymi przepisami lub decyzjami administracyjnymi lub też, że skarżący nie zastosowali przy jej wykonaniu odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Skarżący zarzucili jednak, że nie powzięli jak dotąd żadnych informacji w zakresie tego, w jakich dokładnie aspektach zgłoszona przez nich do eksploatacji przydomowa oczyszczalnia ścieków wymagań w przedmiocie rozwiązań technologicznych lub środków technicznych nie spełniła. Według skarżących organy oby instancji nie podjęły się ustalenia i wyjaśnienia występowania w sprawie konkretnych przesłanek z normy art. 152 ust. 4a pkt 2 P.o.ś., a w ślad za tym nienależycie uzasadniły swoje rozstrzygnięcie. Z decyzji obu instancji wynika, że zgłaszana do eksploatacji oczyszczalnia ścieków nie spełnia wymagań ochrony środowiska w ogólności. Na próżno szukać jednak w uzasadnieniach organu I i II instancji środków technicznych lub rozwiązań technologicznych, które wynikałyby z przepisów prawa lub z treści decyzji administracyjnych, a którym to nie odpowiada wybudowana przez skarżących instalacja. O ile w uzasadnieniu organu I instancji oceniono wyłącznie, że po ocenie stanu faktycznego sprawy brak jest dostępnych, wystarczająco uzasadnionych środków technicznych oraz odpowiednich rozwiązań technologicznych, które umożliwiłyby bezpieczne korzystanie z przedmiotowej inwestycji, tak organ II instancji – pomimo zarzutów skarżących w tym zakresie – w ogóle od stosowania ww. terminologii "technicznej" odstąpił i swoją decyzję – w zakresie braku spełnienia wymogów z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. uargumentował okolicznością, że nieruchomość skarżących znajduje się na terenie osuwiska, na którym zgodnie z planem miejscowym niemożliwe jest zlokalizowanie przydomowej oczyszczalni ścieków, przez co niemożliwa jest jej eksploatacja – zupełnie, jakby okoliczność ta klasyfikowała się do katalogu przesłanek z ww. artykułu. Żaden z organów nie podjął się przy tym w sposób chociażby powierzchowny wyjaśnienia przyczyn, dla których rozwiązania techniczne i technologiczne oczyszczalni ścieków wybudowanej przez skarżących nie zapewniają bezpiecznego korzystania z niej – przy uwzględnieniu przy tym faktu, że faktyczne korzystanie trwa od 18 lat. Nie wiadomo przez to, czy oczyszczalnia ścieków nie spełnia norm określonych w przepisach m.in. rozporządzenia w sprawie substancji, w szczególności wskazanych w § 11 ust. 5 tego aktu, czy też rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym § 31, § 36, § 27 i § 38. Trudno doszukać się, aby organy obu instancji powołały się chociażby na jeden konkretny przepis w zakresie wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 152 ust. 4a pkt 2 P.o.ś., któremu oczyszczalni skarżących nie udało się sprostać. Zarówno w uzasadnieniu organu I, jak i II instancji zawarte są jedynie lakoniczne określenia, że cała instalacja może (hipotetycznie) przyczynić się do destabilizacji gruntu – na terenie osuwiska. Dalej skarżący zarzucili, że organy obu instancji nie tylko nie wskazały konkretnych przepisów lub indywidualnych rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie, które mogły technicznie zostać naruszone (które uzasadniałyby konieczność wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia eksploatacji), ale także oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zignorowały przedłożony przez skarżących do akt postępowania dokument urzędowy zaświadczający o tym, że przydomowa oczyszczalnia ścieków wszelkie warunki techniczne pod kątem wymagań ochrony środowiska spełnia, a więc pozytywną opinię Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska z dnia 27 kwietnia 2007 r. ws. budowy przydomowej oczyszczalni ścieków typu S. przy ul. [...] w K.. Zabrakło w niniejszym postępowaniu wyjaśnienia z jakich przyczyn dla organów obu instancji dokument ten "utracił swoją ważność", skoro w jego treści nie został zastrzeżony termin przydatności. Nawet jeśli przyjąć, że ową okolicznością uzasadniającą utratę ważności jest nowy fakt nieuwzględniony w dacie jej wydania, tj. uaktywnienie się osuwiska w 2010 r., to w żaden sposób nie zostało wskazane na podstawie jakich dowodów i przesłanek organy ustaliły negatywny wpływ owego osuwiska na eksploatację przydomowej oczyszczalni ścieków. W sprawie nie został wszakże przeprowadzony żaden dowód na tą okoliczność. Ustalenia faktyczne organu nie mogą mieć wszakże charakteru czysto hipotetycznego (abstrakcyjnego). To wszakże organ zgłaszający sprzeciw musiał udowodnić, że oczyszczalnia ścieków wymogów nie spełnia czy też przestała je spełniać. Skarżący nie musieli wszakże dowodzić ponownie faktu, że wszelkie normy lub wymogi pozostają przez oczyszczalnię spełnione niejako powtórnie, gdyż okoliczność ta stanowiła podstawę ww. pozytywnej opinii Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska. Żaden z organów administracji w niniejszej sprawie nie podjął się nadto wyjaśnienia, z jakich przyczyn uaktywnienie się osuwiska wpłynęło na zaprzestanie spełniania przez wybudowaną oczyszczalnię ścieków warunków technicznych, jakie powinna ona spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, określonych w ww. rozporządzeniu w sprawie substancji, pomimo faktu, że każdy z organów fakt położenia oczyszczalni ścieków na terenie osuwiska traktuje jako przesłankę dyskwalifikującą jej eksploatację. Skarżący podtrzymali również zarzut w zakresie braku wyjaśnienia przez organy obu instancji jakich środków technicznych bądź rozwiązań technologicznych przewidzianych w m.p.z.p. przedmiotowa oczyszczalnia ścieków nie spełniła. Zarzut ten odnosi się do argumentacji przytaczanej przez organy administracji, iż w m.p.z.p. wprowadzono zakaz lokalizacji na całym obszarze przydomowych oczyszczalni ścieków. Co istotne, a czego organy obu instancji zdają się nie dostrzegać, m.p.z.p. nie wprowadza, oprócz ww. zakazu lokalizacji, jakichkolwiek środków technicznych czy rozwiązań technologicznych względem oczyszczalni ścieków, które zlokalizowane przed wprowadzeniem zakazu oczyszczalnie miałyby spełniać. W tekście planu na próżno szukać więc np. jakichś konkretnych rozwiązań, którym musieliby podołać skarżący, aby wybudowana oczyszczalnia ścieków spełniała wymagania ochrony środowiska. W ocenie skarżących nie można uznać przy tym, aby wprowadzony zakaz sam w sobie mógłby być uznany jako właśnie wprowadzony przepisami prawa "środek techniczny" wymagany do wykonania w nowo wybudowanej instalacji, o którym mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., na który powołują się organy. Przyjęcie innego poglądu prowadziłoby do nieracjonalnych wniosków, w przypadku których za owy "środek techniczny" uznać należałoby "środek" w postaci "braku środka", a więc braku obiektu budowlanego lub instalacji. Jeśli bowiem określona inwestycja ma spełniać jakieś wymagania techniczne, to wymagania te powinny być precyzyjnie określone, nie mogą przecież polegać na zakazie eksploatacji inwestycji w ogóle. Jeszcze wyraźniej nieprawidłowość niewypowiedzianego wprost stanowiska organów obu instancji w zakresie niespełnienia przez oczyszczalnię skarżących środka technicznego w postaci "braku środka" wynikającego z zakazu lokalizacji tego typu instalacji na obszarze objętym ww. planem miejscowym, wybrzmiewa w zestawieniu go z faktem, że ten konkretny "środek" techniczny w postaci "braku środka" tyczy się zarówno zakazu lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków, jak i zbiorników bezodpływowych (szamba) – i to w sytuacji, gdy nieruchomości skarżącym nie jest zapewnione alternatywne rozwiązanie odprowadzania nieczystości ciekłych w postaci kanalizacji miejskiej, dzięki któremu mogliby sprostać obowiązkowi z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nie jest z racjonalnego punktu widzenia możliwe, aby ustawowy nakaz odprowadzania ścieków z nieruchomości przez właścicieli obwarowany był jednocześnie obowiązkiem spełnienia wprowadzonych prawem miejscowym wymagań technicznych polegających na "zakazie" lokalizacji jakichkolwiek instalacji. Powołując się na daleko idącą ostrożność skarżący podnieśli, że nawet jeśli przyjąć, że ww. zakaz wprowadzony w m.p.z.p. może zostać uznany za "przepis", o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., to zakaz ten nie dotyczy eksploatacji, a wyłącznie lokalizacji oczyszczalni ścieków. Jak już wyżej zostało wskazane, przydomowa oczyszczalnia ścieków, której eksploatację zgłosili skarżący we wniosku z 28 kwietnia 2025 r. została wybudowana – zlokalizowana - na długo, zanim na terenie obszaru Rajsko zdecydowano o wprowadzeniu zakazu lokalizacji takich instalacji/urządzeń. Z oczywistych względów (art. 35 ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) nie można uznać, że zakaz ten może mieć wpływ na dotychczas wybudowane - zlokalizowane już na tym terenie przydomowe oczyszczalnie ścieków. Skoro więc skarżący w dacie bieżącej nie zgłaszają jakkolwiek działań związanych z faktyczną lokalizacją inwestycji rozumianą jako jej budową, przebudową, rozbudową, nadbudową, to na podstawie ww. zakazu lokalizacji nie można skutecznie sprzeciwiać się rozpoczęciu jej eksploatacji. Czyniona przez organy argumentacja jest w niniejszym stanie faktycznym nadinterpretacją obowiązujących przepisów prawa miejscowego. Powyższe jest dla skarżących tym bardziej niezrozumiałe, że co najmniej organ I instancji zdawał się w swojej argumentacji zaznaczać zasadniczą różnicę pomiędzy lokalizacją a eksploatacją oczyszczalni ścieków na nieruchomości skarżących (w odniesieniu do rozporządzenia Wojewody). Kolejno skarżący przedstawili uzasadnienie zarzutów skierowanych wyłącznie w kierunku rozstrzygnięcia organu II instancji, podkreślając zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z art. 15 K.p.a., zgodnie z którą istotą dwuinstancyjności postępowania jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy oraz obowiązek szczegółowego odniesienia się do podniesionych przez stronę zarzutów. Brak odniesienia się do zarzutów odwołania świadczy o nierozpoznaniu przez organ odwoławczy sprawy w jej całokształcie. Następnie wnioskodawcy podnieśli, że rozstrzygnięcie przez organ II instancji "tej samej sprawy" oznacza, że zachodzi w nim tożsamość wszystkich elementów właściwych dla zakresu jej rozpoznania. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący zarzucili, że organ II instancji w uzasadnieniu referuje wprawdzie podniesione przez odwołujących się zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przez organ I instancji (str. 2-3 decyzji), jednak w dalszej części decyzji brak jest właściwego odniesienia się do nich czy też oceny ich zasadności. Jedyne, na co wskazuje organ II instancji, to że podniesione "zarzuty" skarżących uznać należy za niezasadne (str. 8 decyzji), a to z powodu, że argumentacja przytoczona na poparcie stanowiska opiera się na założeniu, że na mocy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę skarżący nabyli prawo nie tylko do wybudowania, ale także do eksploatowania przydomowej oczyszczalni ścieków. Problem jest jednak tego rodzaju, że stanowiska takiego lub zarzutów w tym zakresie skarżący nigdy nie sformułowali. Podobnie, przy powoływaniu się przez skarżących na 18-letni okres faktycznej eksploatacji oczyszczalni ścieków, nigdy nie żądali/nie oczekiwali oni – a co stara się sugerować Kolegium - że organy administracji postąpią wbrew treści art. 6 K.p.a., a więc, że będą działać na zasadzie nieobowiązującego już prawa lub stosować stan prawny nieadekwatny do daty wydawania decyzji. Skarżący wyjaśnili, że wskazując na fakt długotrwałego korzystania z wybudowanej oczyszczalni – wbrew temu na co wskazuje organ II instancji – są w pełni świadomi niedopełnienia obowiązku zgłoszenia oczyszczalni do eksploatacji. Zdaniem skarżących okoliczność ta, tj. faktyczna eksploatacja, powinna być, pomimo uchybień natury prawnej z ich strony - wzięta pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Organ II instancji, zamiast odnieść się merytorycznie do zarzutów odwołania, a przez to wskazania m.in. jakich rozwiązań technologicznych i środków technicznych nie spełnia oczyszczalnia oraz z jakich przyczyn, pomimo zamkniętego katalogu wymagań ochrony środowiska uznano, że jedną z przesłanek sprzeciwu może być hipotetyczna, potencjalna destabilizacja terenu, zarzuty te zignorował. Skarżący zarzucili, że w miejsce zarzutów pominiętych organ II insatncji samodzielnie wykreował inne, rzekomo podnoszone przez skarżących zarzuty, aby stworzyć płaszczyznę do wypełnienia obowiązku odniesienia się do stanowiska strony w postępowaniu odwoławczym. Odnośnie powołania się również przez organ II instancji na obowiązywanie zapisów m.p.z.p. oraz okoliczność ujęcia nieruchomości skarżących w karcie osuwiska, skarżący podnieśli, że powyższe winno prowadzić do dalszych refleksji, czy merytorycznego uzasadnienia, z jakich przyczyn ww. zakaz lokalizacji ma do skarżących zastosowanie i dlaczego został on uznany jako "środek techniczny" bądź "rozwiązanie technologiczne". Innymi słowy – powołanie się na ww. akt prawa miejscowego oraz dane z rejestru terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi, ponownie nie zostało opatrzone żadnym komentarzem w zakresie zaistnienia na tej podstawie przesłanek z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. Dalej skarżący zarzucili, że pomimo, iż decyzje każdego z organów zostały formalnie wydane wyłącznie w oparciu o normę art. 152 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś., w rzeczywistości argumentację skarżących Kolegium postanowiło zwalczyć rzekomą zasadnością zastosowania w sprawie innej podstawy rozstrzygnięcia - art. 152 ust. 4a pkt 1 P.o.ś. i to pomimo jednoznacznego określenia przez organ I instancji zakresu przedmiotowego postępowania. Powyższe budzi poważne zastrzeżenia skarżących, bowiem po pierwsze, wbrew temu co twierdzi organ II instancji, powodem wniesienia sprzeciwu przez Prezydenta Miasta Krakowa nie było "m.in. postanowienie Rozporządzenia Wojewody Małopolskiego z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie ustanowienia obszaru ochronnego Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...] – Subzbiornika Bogucice (Dz.Urz.Woj.Małop. 2022 r. poz. 8884)". Organ I instancji faktycznie wskazał ww. akt prawa miejscowego w treści uzasadnienia decyzji, jednakże wyraźnie wskazał, że oczyszczalnia ścieków skarżących w dniu wejścia w życie ww. rozporządzenia funkcjonowała – bez wymaganego prawem zgłoszenia. Konsekwencją powyższego było zdaniem skarżących wydanie decyzji przez organ I instancji nie w oparciu o normę art. 152 ust. 4a pkt 1, a wyłącznie art. 152 ust. 4a pkt 2 P.o.ś. i to przy jednoznacznym stwierdzeniu organu I instancji, że przeszkodą do eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków jest wyłącznie "brak dostępnych, wystarczająco uzasadnionych środków technicznych i jednocześnie brak dostępnych odpowiednich rozwiązań technologicznych, które umożliwiłyby bezpieczne korzystanie". W żadnej części swojej decyzji organ I instancji nie wskazał – jak to sugeruje organ II instancji – że przydomowa oczyszczalnia ścieków spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska, a to wobec wprowadzenia podwyższonych standardów jakości środowiska ww. rozporządzeniem Wojewody. W przeciwieństwie do organu II instancji, Prezydent dostrzegł, że mimo niezgłoszenia eksploatacji oczyszczalni przez skarżących, wykonana przez nich instalacja funkcjonowała w dacie wejścia w życie ww. rozporządzenia. Nieuprawnione jest przez to uznanie przez Kolegium, iż: "w związku z przekroczeniem standardów jakości środowiska określonych w w/w rozporządzeniu, a co za tym idzie zaistnieniem okoliczności, o których mowa w art. 152 ust. 4a pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, organ I instancji zasadnie wniósł sprzeciw od zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków" (str. 7 decyzji). Zarówno przywołana przez Kolegium argumentacja, jak i przywołana podstawa prawna, nigdy nie stanowiły elementu decyzji organu I instancji. Prezydent wnosząc sprzeciw 14 maja 2025 r. jednoznacznie określił ramy przedmiotowe postępowania, które w tym przypadku nie mogą być sztucznie zmieniane. Po drugie, nawet w przypadku uznania przez organ II instancji, iż zasadne byłoby wniesienie sprzeciwu - zamiast lub obok – na podstawie art. 152 ust. 4a pkt 1 P.o.ś., w ocenie skarżących wprowadzenie takiej zmiany, tudzież modyfikacji, w postępowaniu administracyjnym tego rodzaju nie jest możliwe. Kolegium nie może zmienić rodzaju sprawy, gdyż ta musi pozostać tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Organ II instancji nie powinien już tylko z tego względu orzekać w zakresie innym, niż to uczynił przed nim Prezydent. Zdaniem skarżących próba zmiany podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia z art. 152 ust.4a pkt 2 na art. 154 ust. 4a pkt 1 P.o.ś. prowadzi bowiem w tym przypadku do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Dodatkowo, Prezydent wnosząc ww. sprzeciw nie stwierdził, że eksploatacja oczyszczalni spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska, a jako organ upoważniony ustawowo do wniesienia tego typu sprzeciwu miał na stwierdzenie i udowodnienie takich okoliczności wyłącznie 30-dniowy termin (art. 152 ust. 4 ww. ustawy). Uznanie, że Kolegium uprawnione jest do rozstrzygnięcia w ramach rozpoznawanego odwołania, iż wniesienie sprzeciwu zasadne jest w oparciu o inną normę prawną, spowodowałoby w rzeczywistości nie tylko wydanie decyzji po przekroczeniu ww. terminu, ale także doprowadziłoby do naruszenia m.in. normy art. 139 K.p.a. (rozstrzygnięcie na niekorzyść strony), jak też normy kompetencyjnej do wydania tego typu sprzeciwu – art. 376 P.o.ś. (poprzez przyjęcie, że Kolegium jest organem ochrony środowiska). Według skarżących wprowadzenie tego typu korekty do decyzji nie mieści się w akceptowanej przez sądy administracyjne zmianie przywołanej podstawy prawnej przez organ II instancji, w sytuacji jej błędnego powołania przez organ I instancji, gdy z uzasadnienia jednoznacznie wynika, że doszło do jej błędnego wskazania. Organ I instancji precyzyjnie wskazał z jakich powodów wnosi sprzeciw od zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków skarżących, stąd Kolegium nie było uprawnione do faktycznej (wynikającej z uzasadnienia) zmiany podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Z daleko idącej ostrożności, gdyby sąd stanął na stanowisku innym niż ww. argumentacja skarżących, wskazali oni, że ograniczenia wprowadzone przez Wojewodę w ww. rozporządzeniu z 19 grudnia 2022 r. nie znajdują zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Wprowadzony w § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia zakaz wprowadzania ścieków do ziemi, w tym pochodzących z nowych przydomowych oczyszczalni ścieków, nie dotyczy wprowadzania do ziemi ścieków funkcjonujących w dniu ustanowienia obszaru ochronnego, a więc funkcjonujących 3 stycznia 2023 r. (14 dni po ogłoszeniu tekstu rozporządzenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego). Z akt sprawy wynika, że rozpoczęcie eksploatacji, a więc funkcjonowania, nastąpiło we wrześniu 2007 r. Z akt nie wynika natomiast, aby eksploatacji następnie zaprzestano, w szczególności, aby oczyszczalnia nie funkcjonowała w dniu wejścia w życie rozporządzenia ustanawiającego obszar ochronny na terenie m.in. nieruchomości skarżących. Zdaniem skarżących nie można tylko z faktu wprowadzenia obszaru ochronnego i zakazu wprowadzania ścieków wywieść wniosku, że przepisy rozporządzenia będą miały bezwzględne zastosowanie do instalacji skarżących już istniejącej i funkcjonującej. Nie doszło wszakże przy rozpoznawaniu sprawy przez organ II instancji do poczynienia jakichkolwiek rozważań, z jakich przyczyn do oczyszczalni niezgłoszonej do eksploatacji nie można zastosować wyłączenia stosowania zakazu ustanowionego przez Wojewodę Małopolskiego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując wywody zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 10 grudnia 2025 r. pełnomocnik skarżących zaakcentował, że obowiązujący plan miejscowy wyklucza budowę szamba przez skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. W niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli Sądu jest legalność decyzji Kolegium utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy P.o.ś. Poza sporem pozostaje, że przydomowa oczyszczalnia ścieków w świetle art. 152 ust. 1 ustawy, stanowi instalację podlegającą zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, co wynika z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz.U. z 2019 r. poz. 1510). Zgodnie z art. 152 ust. 3 prowadzący instalację, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem jej eksploatacji. Do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (ust. 4). Z ust. 4a wynika, że sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli: 1) eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska; 2) instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. Zgodnie natomiast z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. wymaganiami ochrony środowiska są: 1) wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko; 2) zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. W przedmiotowej sprawie przede wszystkim bezsporne jest, że wskutek prawidłowego zgłoszenia do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w zakresie zakończenia budowy budynku jednorodzinnego na działce nr [...], zgodnie z inwentaryzacją powykonawczą budynku mieszkalnego z przyłączami do sieci energetycznej, gazowej, wodociągowej i kanalizacji datowaną na 10 września 2007 r., należy uznać, iż skarżący zrealizowanie zgodnie z prawem inwestycję obejmującą m.in. budynek mieszkalny z przydomową oczyszczalnią ścieków, z pozytywną opinię ówczesnego Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K.. Do ww. zgłoszenia do organu nadzoru budowlanego dołączono m.in.: opis techniczny przydomowej oczyszczalni ścieków, mapę sytuacyjno-wysokościową oraz Aprobatę techniczną Instytutu Ochrony Środowiska dla osadnika gnilnego cylindrycznego S. Niesporne jest też, że skarżący rozpoczęli eksploatację oczyszczalni ścieków we wrześniu 2007 r. bez uprzedniego wymaganego zgłoszenia rozpoczęcia jej eksploatacji organowi ochrony środowiska (Prezydentowi), wbrew art. 152 P.o.ś. Nie było również przedmiotem sporu, że w 2010 roku na obszarze przedmiotowych działek uaktywniło się osuwisko, któremu nadano nr identyfikacyjny [...] i ujęto w "Rejestrze terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których ruchy te występują", prowadzonym przez Prezydenta Miasta Krakowa na podstawie art. 110a ust. 1 P.o.ś. Uaktywnienie się osuwiska uszkodziło budynek mieszkalny skarżących. Bezsporne było też, że obecnie przedmiotowe działki położone są: - od 14 grudnia 2013 r. w granicach m.p.z.p., który wszedł w życie 14 dni po ogłoszeniu tekstu uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego, przy czym zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 5 m.p.z.p., na całym obszarze objętym planem zakazuje się lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków, - od 3 stycznia 2023 r. w obszarze ochronnym Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...] S. B., zgodnie z rozporządzeniem Wojewody, które weszło w życie 14 dni po ogłoszeniu tekstu rozporządzenia w Dz.Urz.Woj.Mał., przy czym w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Wojewody, na całym obszarze ochronnym zabrania się wprowadzania ścieków do ziemi, w tym pochodzących z nowych przydomowych oczyszczalni ścieków, z wyłączeniem wprowadzania ścieków funkcjonującego w dniu ustanowienia obszaru ochronnego. Spór w sprawie sprowadza się w zasadzie do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy organy w prawidłowy i zgodny z prawem sposób uzasadniły wystąpienie w sprawie przesłanek zastosowania art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 152 ust. 4a pkt 2 P.o.ś. Sąd przy tym, podobnie jak skarżący, podziela większość teoretycznych wywodów organu II instancji co do stosowania ww. przepisów. Jednak wytycznych płynących z ww. wywodów Kolegium niestety nie zastosowało do uzasadnienia własnej decyzji. W szczególności wbrew własnym twierdzeniom, organ odwoławczy nie wykazał, by sporna przydomowa oczyszczalnia ścieków, której zamiar eksploatacji (użytkowania) zgłoszono, nie spełniała obecnie określonych przepisami lub decyzjami administracyjnymi wymagań odnośnie środków technicznych chroniących środowisko. Jak słusznie wskazał organ II instancji, sprzeciw nie może być wnoszony w innych przypadkach, niż wyszczególnione w ww. przepisach. Okoliczności uzasadniające wniesienie sprzeciwu muszą być przez organ administracji w odpowiedni sposób udowodnione, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Sąd podziela też stanowisko Kolegium, że sama okoliczność naruszenia wymogu zgłoszenia instalacji w określonym terminie nie stanowi przesłanki wniesienia sprzeciwu. Tymczasem w niniejszej sprawie niewątpliwie skarżący legalnie zrealizowali sporną przydomową oczyszczalnię ścieków, która w sposób oczywisty umożliwia i warunkuje użytkowanie domu mieszkalnego skarżących. Należy podkreślić, jak trafnie wskazywali skarżący, że w art. 152 ust. 4a, jak też z art 76 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 P.o.ś., nie może być mowy o badaniu legalności zgłoszonej instalacji, ale jedynie o konieczności weryfikacji tej instalacji co do standardów emisyjnych lub jakości środowiska, kwestii spełnia przez nią wymagań ochrony środowiska, wykonania wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowiskowo i zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. W konsekwencji, niewątpliwe zaniedbanie skarżących co do terminu dokonania zgłoszenia środowiskowego oczyszczalni ścieków, nie zmienia oceny Sądu, że zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję sprzeciwu wydano z naruszeniem zacytowanych powyżej przepisów. W szczególności nie podobna przyjąć, że ustawodawca, w tym lokalny, jako sankcję za nieterminowe zgłoszenie eksploatacji oczyszczalni ścieków, miałby traktować zakaz normalnego użytkowania budynku mieszkalnego. Warto wyjaśnić, że P.o.ś. reguluje konsekwencje braku zgłoszenia instalacji naruszającego art. 152 ust. 3 ustawy. Otóż zgodnie z art. 367 ust. 1 pkt 3 P.o.ś. wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wstrzymać, w drodze decyzji, użytkowanie instalacji, przy czym jest to decyzja uznaniowa i nie przekreśla możliwości korzystania w przyszłości z niezgłoszonej instalacji, lecz otwiera drogę do jej zbadania pod kątem środowiskowym i wezwania do usunięcia ewentualnych naruszeń. Inną konsekwencją naruszenia obowiązku wynikającego z art. 152 ust. 3 jest odpowiedzialność finansowa za wykroczenie (art. 342 ust. 1). Z przepisów ustawowych wynika zatem jednoznacznie, że pomimo braku zgłoszenia do eksploatacji przydomowej oczyszczalni, istnieje następnie możliwość usunięcia tego naruszenia i w pełni legalnego korzystania z tej instalacji, o ile spełnia ona normy emisyjne. Tymczasem powołane przez organ II instancji argumenty, to jest fakt braku zgłoszenia oczyszczalni przed przystąpieniem do jej eksploatacji, w powiązaniu z: 1) ujawnieniem, że lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków ma miejsce na terenie osuwiskowym, co stanowi o możliwości destabilizacji terenu, 2) wprowadzonym później zakazem lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków (m.p.z.p.) oraz wprowadzania ścieków do ziemi, w tym pochodzących z nowych przydomowych oczyszczalni ścieków (rozporządzenie Wojewody); wbrew stanowisku Kolegium, nie mieszczą się w katalogu wymagań ochrony środowiska, które zbudowany obiekt budowlany musi spełniać, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. Innymi słowy uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie uprawnia do stwierdzenia, że w sytuacji skarżących wykazano niespełnienie wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś., co jest warunkiem koniecznym legalnego (zgodnego z prawem) zgłoszenia sprzeciwu. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że okoliczności faktyczne i prawne definitywnie przekreślają możliwość korzystania z takiej oczyszczalni. Rozumowanie organu odwoławczego okazało się zbyt formalistyczne i prowadzące do sytuacji sprzecznej z celem ustawy, jakim jest ochrona środowiska. Podkreślić tu należy, że z art. 152 ust. 4a P.o.ś. wynika, że podstawą zgłoszenia sprzeciwu jest negatywny wynik analizy badanej instalacji pod względem merytorycznym. Sprzeciw jest zgłaszany, gdy dochodziłoby do przekroczenia standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska, bądź gdyby nie wykonano wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko lub odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Z powyższego wynika, że tylko kwestie merytoryczne, związane ze stwierdzonymi uchybieniami, które zagrażają środowisku, uzasadniają zgłoszenie sprzeciwu względem zgłoszonej instalacji. Kwestie te organ mógłby ocenić badając np. czas funkcjonowania instalacji, wielkość i rodzaj emisji, opis stosowanych metod ograniczania wielkości emisji oraz sprawozdania z wykonanych pomiarów. Pozwoliłoby to ocenić techniczną sprawność urządzenia/systemu i jego efektywność związaną z poprawną eksploatacją obejmującą prace konserwacyjne i serwisowe. Natomiast podstawą zgodnego z prawem zgłoszenia takiego sprzeciwu nie mogą być kwestie formalne, do których należy zachowanie terminu zgłoszenia. Powyższy pogląd został już wcześniej wyrażony w orzecznictwie. Sprzeciw wnosi się z powodu niedostatków natury technicznej, nie zaś ze względu na wady prawne, jakie wystąpiły odnośnie do instalacji przed dokonaniem zgłoszenia (por. wyrok NSA z 28 maja 2020 r., sygn. II OSK 1793/19). Stwierdzenia organu II instancji, mające uzasadnić wniesienie w sprawie sprzeciwu, nie zasługują przy tym uzasadnieniu na aprobatę. I tak, teza o braku spełnienia przez instalację określonych przepisami lub decyzjami administracyjnymi wymagań odnośnie środków technicznych chroniących środowisko, jest zbyt ogólnikowa i nie została wykazana przez organ. Teza, że rozporządzenie Wojewody z 2022 r. zakazuje na całym obszarze ochronnym wprowadzania ścieków do ziemi, przez nowe instalacje rozumie jedynie te, których eksploatację zgłoszono organom ochrony środowiska, jest nieuprawniona. Kluczowa tu musi być okoliczność, że skarżący zaplanowali i zrealizowali do końca swoją inwestycję w pełni legalnie w 2007 r. Wymóg "wprowadzania ścieków funkcjonującego w dniu ustanowienia obszaru ochronnego" (str. 6 zaskarżonej decyzji SKO), nie odnosi się do ww. "nienowych" przydomowych oczyszczalni ścieków, a stanowi dodatkowy wyjątek od wprowadzanej reguły, respektujący zastane legalne dotychczas rozwiązania. Z kolei twierdzenia, jakoby rozporządzenie Wojewody ustalało na wybranych obszarach podwyższone standardy jakości środowiska, o których mowa w art. 152 ust. 4a pkt 1 P.o.ś., zakazując w ogóle wprowadzania ścieków na wskazanym obszarze, niezależnie od wartości charakteryzujących je wskaźników zanieczyszczeń, co ma wykluczać możliwość eksploatacji przydomowych oczyszczalni, niezależnie od wartości wskaźników zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do ziemi z tych instalacji, również organ odwoławczy nie odniósł do faktu, że wprowadzanym rozporządzeniem zakaz dotyczy przede wszystkim zmiany stanu obecnego, w tym poprzez zastosowanie nowej przydomowej oczyszczalni. Organ II instancji nie wykazał zatem konkretnych przekroczeń standardów jakości środowiska określonych w rozporządzeniu w sprawie substancji, a co za tym idzie, nie wykazał zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 152 ust. 4a pkt 1 P.o.ś. Nota bene, jak słusznie zwrócili uwagę skarżący, tego przepisu organ I instancji nie uczynił podstawą prawną wydanego sprzeciwu. Jak słusznie podnieśli skarżący, w myśl art. 152 ust. 4a pkt 1 P.o.ś. sprzeciw jest wnoszony, jeżeli eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska, przy czym w świetle art. 3 pkt 33 i 34 ustawy, przez standardy emisyjne rozumie się dopuszczalne wielkości emisji, a przez standardy jakości środowiska – poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze (por. wyrok NSA z 28 maja 2020 r., sygn. II OSK 1793/19). Organ odwoławczy nie wykazał żadnej konkretnej podstawy do zgłoszenia sprzeciwu na podstawie art. 152 ust. 4a pkt 2 P.o.ś., wobec choćby braku realnego zbadania, czy instalacja spełnia wymagania ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Organ ochrony środowiska powinien wskazać, w jakich dokładnie aspektach zgłoszona do eksploatacji przydomowa oczyszczalnia ścieków wymagań w przedmiocie rozwiązań technologicznych lub środków technicznych nie spełniła. Nie wystarczy powołanie się na zakaz lokalizacji nowych oczyszczalni, co uzasadnia - zdaniem Kolegium - przyjęcie podwyższonego poziomu ochrony środowiska, czyli poziomu zerowej emisji. Organ ochrony środowiska, zgłaszając lub utrzymując w mocy sprzeciw, zobowiązany jest do wskazania konkretnych środków technicznych lub rozwiązań technologicznych, które wynikałyby z przepisów prawa lub z treści decyzji administracyjnych, a którym nie odpowiada zgłoszona przez skarżących instalacja. Sąd ponownie podkreśla, że ww. przepisy traktują wyłącznie o technicznych warunkach zgłaszanych instalacji, zapewniających jej prawidłowe funkcjonowanie, a nie o formalnej poprawności zgłoszenia. Sąd podziela również prezentowane przez Kolegium stanowisko, że należy odróżnić prawo do wybudowania określonej instalacji z prawem do jej eksploatacji (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2021 r., sygn. III OSK 3667/21). Powyższy wyrok wydany został jednak w kontekście innych przepisów, zawierających inne normy intertemporalne i nie może być wprost odnoszony do sprawy niniejszej. Podsumowując należało uznać, że wskazane przez Kolegium przepisy m.p.z.p. "R. " i rozporządzenia Wojewody w sprawie ustanowienia obszaru ochronnego oraz okoliczności związane z ujawnieniem się/uaktywnieniem się osuwiska, w specyficznym stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, nie mieszczą się w przesłankach wymienionych w art. 152 ust. 4a pkt 2 P.o.ś. Nie sposób bowiem traktować jako jednego z "wymagań ochrony środowiska", będącego przesłanką wniesienia sprzeciwu, terminowości zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni, czy następczo wprowadzonego zakazu lokalizacji nowych oczyszczalni tego typu. Wobec powyższego zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 152 ust. 4a pkt 2 P.o.ś. bowiem organ II instancji dokonał niewłaściwego zastosowania tego przepisu. W konsekwencji trafne okazały się również zarzuty naruszenia art. 7, art. 15, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., wobec nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji II instancji brak jest zarówno rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów odwołania, jak i odniesienia się i oceny wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy i dowodów pozwalających na zweryfikowanie prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem zasad procesowych, w tym zasady wyrażonej w art. 15 K.p.a. (por. wyrok WSA w Łodzi z 3 kwietnia 2025 r., sygn. II SA/Łd 827/24). Sąd podziela w tym kontekście przywołane w skardze orzecznictwo, zgodnie z którego stanowiskiem zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest co do zasady zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie szerszym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej może prowadzić do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy (por. prawomocny wyrok WSA w Krakowie z 6 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 1246/17, wyrok NSA z 23 listopada 2006 r., sygn. I OSK 451/06, LEX nr 290649). Jak trafnie podnieśli skarżący, skutki naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania są doniosłe. Wydanie decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela. Ponownie orzekając w sprawie organ II instancji zastosuje się do powyżej zaprezentowanej wykładni przepisów prawa i wytycznych co do postępowania. W szczególności, jeżeli organ odwoławczy dojdzie ponownie do wniosku, że względy wymienione w art. 152 ust. 4a P.o.ś. uzasadniały wniesienie sprzeciwu, to pokusi się o wskazanie realnej możliwości dalszego użytkowania budynku skarżących, w kontekście brzmienia § 8 m.p.z.p: 1. Ustala się ogólne zasady przebudowy, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej dotyczące całego obszaru objętego planem: (...) 3. Ustala się zasady przebudowy, rozbudowy i budowy systemu odprowadzania ścieków sanitarnych: 1) obowiązuje system kanalizacji rozdzielczej, w układzie centralnym; 2) nakazuje się odprowadzanie ścieków sanitarnych poprzez miejski system kanalizacji, z zastrzeżeniem pkt 4; 3) odbiornikami ścieków sanitarnych są: a) kolektor sanitarny "[...]"; b) kolektor sanitarny "[...]" (dla zachodniej części ul. K. c) kanał sanitarny w ul. N. (dla rejonu ul. G. ); d) kolektor sanitarny PWG (dla rejonu ul. S. 4) w terenach nie objętych kanalizacją sanitarną, za wyjątkiem terenów osuwisk, dopuszcza się tymczasowo (do czasu realizacji kanalizacji sanitarnej) zastosowanie szczelnych bezodpływowych, odpornych na mogące nastąpić odkształcenia gruntu zbiorników na nieczystości ciekłe, opróżnianych okresowo, przy czym w terenach inwestycyjnych, w których jest możliwe wskazanie terenów o spadkach niższych niż 12%, szamba należy lokalizować poza terenami o spadkach powyżej 12%; 5) na całym obszarze objętym planem zakazuje się lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków; oraz aktualnego stanu inwestycji sieci kanalizacyjnej, jako że w stosunkowo niewielkiej odległości od nieruchomości skarżących znajdują się ul. N. i L. (https://[...] - Aktualizacja dokumentu "Program tworzenia i ulepszania infrastruktury komunalnej dla Osiedla Uzdrowisko S.", grudzień, 2017. Na marginesie Sąd zaznacza, że w żadnej mierze nie neguje akcentowanej przez organ powagi sytuacji związanej z uaktywnionym w 2010 r. osuwiskiem, również w kontekście obowiązku organów ochrony środowiska podejmowania działań w kierunku ochrony powierzchni ziemi, m.in. przez zapobieganie ruchom masowym ziemi i ich skutkom (art. 3 pkt 32a w zw. z art. 101 pkt 6 P.o.ś.) Sąd nie wyklucza również a limine, że rozsączanie spornej oczyszczalni ma lub może mieć jakiś (negatywny) wpływ na stan przedmiotowego osuwiska. Jednak organy w niniejszej sprawie w żaden sposób nie uprawdopodobniły, że aktywność tego konkretnego osuwiska może nastąpić m.in. na skutek eksploatacji tej konkretnej oczyszczalni ścieków. Nadto żaden z organów administracji nie podjął się wyjaśnienia, z jakich przyczyn uaktywnienie się osuwiska miało wpłynąć na zaprzestanie spełniania warunków technicznych, przez wybudowaną w 2007 r. przez skarżących przydomową oczyszczalnię ścieków, jakie powinna ona spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, określonych w rozporządzeniu w sprawie substancji, pomimo faktu, że każdy z organów fakt położenia oczyszczalni ścieków na terenie osuwiska traktuje jako przesłankę dyskwalifikującą jej eksploatację. W tym stanie rzeczy Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżących kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżących wpis od skargi w wysokości 200 zł, koszt zastępstwa procesowego profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.