II SA/Kr 1253/09

PostanowienieWSA w Krakowie2011-01-28

Skład orzekający: Małgorzata Brachel - Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że cały jej miesięczny dochód jest przeznaczany na alimenty i bieżące utrzymanie?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy cały miesięczny dochód strony jest przeznaczany na alimenty i bieżące utrzymanie, uzasadnione jest zwolnienie od wpisu od skargi, jednakże nie można przyjąć, że strona nie będzie w stanie pokryć kosztów na dalszych etapach postępowania, jeśli jej dochody są zmienne.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, który oddalił jego pierwotny wniosek. Skarżący argumentował, że sąd oparł się na błędnych założeniach dotyczących jego majątku i nie zastosował właściwych przepisów. Po uchyleniu przez NSA postanowienia WSA, sąd I instancji wezwał skarżącego do przedstawienia aktualnych danych dotyczących jego dochodów i wydatków. Skarżący wskazał, że miesięcznie uiszcza 1.200 zł alimentów, zarabia ok. 1.900 zł i ponosi koszty utrzymania ok. 500 zł.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego A. S. od wpisu od skargi, a w pozostałej części wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel - Ziaja po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym niejawnym wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych po wniesieniu przez niego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 maja 2010 r. sygn. II SA/Kr 1253/09 w sprawie ze skargi M. S., A. S. oraz A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 maja 2009 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: zwolnić skarżącego A. S. od wpisu od skargi, a w pozostałej części wniosek oddalić. Postanowieniem z 14 maja 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Od postanowienia tego A. S. wniósł sprzeciw, w którym stwierdził, że sąd oparł się na ustaleniu, iż skoro skarżący wykazuje majątek w postaci domu, mieszkania, dwóch lokali użytkowych oraz samochodu osobowego, to znaczy że jest osobą majętną. Podniósł również zarzut naruszenia dyspozycji art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego nie zastosowanie. Skarżący zwrócił także uwagę, iż w razie gdyby strona skarżąca w dacie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy posiadała wystarczającą ilość środków finansowych, postępowanie w zakresie przyznania jej prawa pomocy w dniu dzisiejszym nie toczyłoby się w ogóle. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 czerwca 2010 r. oddalił wniosek, lecz Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to rozstrzygnięcie postanowieniem z dnia 16 września 2010 r. sygn. II OZ 874/10. Sąd II instancji wskazał, że sytuacja skarżącego powinna zostać w sposób bardziej wnikliwy wyjaśniona. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nie posiada żadnego mieszkania. Nie wiadomo jednak jakie ponosi wydatki na bieżące utrzymanie. Wnioskodawca podnosi, iż płaci alimenty w wysokości ok. 1500 zł miesięcznie, jednakże z załączonego do pisma z dnia 30 kwietnia 2010 r. wypisu z ugody sądowej z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt III [...] zawartej przed Sądem Rejonowym dla [...] w Krakowie wynika, iż wnioskodawca zobowiązuje się łożyć tytułem alimentów kwotę 750 zł miesięcznie na rzecz S. S. oraz kwotę 1350 zł miesięcznie na rzecz Z. S., a więc łącznie kwotę 2100 zł. Powyższe kwestie powinny zostać wyjaśnione przez Sąd I instancji, jak również i to w jakiej wysokości skarżący faktycznie łoży na alimenty. Stosując się do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 18 listopada 2010 r. wezwano A. S. o wskazanie jakie ponosi wydatki na bieżące utrzymanie, w jakiej wysokości faktycznie łoży na alimenty oraz - jakie są aktualnie źródła jego utrzymania i w jakiej wysokości dochody uzyskuje (ostatnie informacje zawarte w piśmie z 30 kwietnia 2010 r. dotyczą miesięcy marzec i kwiecień 2010 r.). W odpowiedzi na to pismo skarżący wskazał, że comiesięcznie uiszcza alimenty w kwocie 1.200 zł, zarabia ok. 1900 zł miesięcznie oraz ponosi koszty swojego utrzymania w kwocie ok. 500 zł miesięcznie (w tym opłaty za mieszkanie i media - ok. 350 zł). Złożony przez A. S. wniosek dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z aktualnej informacji o przychodach skarżącego wynika, że na alimenty oraz na bieżące utrzymanie przeznacza cały swój miesięczny dochód w kwocie ok. 1900 zł. Z tego względu uzasadnione jest zwolnienie skarżącego od wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500 zł. Przedstawiona sytuacja majątkowa skarżącego nie daje jednak podstaw do zwolnienia go w całości od kosztów sądowych, bowiem - jak sam wskazuje - część dochodów stanowiąca wynagrodzenie z tytułu realizacji przedstawień w Teatrze Ludowym uzależniona jest od liczby i rodzaju przedstawień, w których skarżący uczestniczy. Na obecnym etapie postępowania nie można więc przyjąć, że w przypadku ewentualnej konieczności ponoszenia kosztów na dalszych etapach postępowania skarżący nie będzie w stanie tych kosztów pokryć. Wobec powyższego wniosek o zwolnienie od kosztów uwzględniono tylko w części na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 260 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło