II SA/Kr 1256/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi K. Ś. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 17 lipca 2023 r. znak WI.-I.7840.16.30.2023.SA w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala. Decyzją Starosty Nowotarskiego z dnia 8 maja 2023 r., znak: BA.6740.1.289.2023.BB, organ administracyjny zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno - budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestorów P. R. - L. oraz K. L. obejmującego budowę budynku usługowo - mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi i infrastruktury technicznej w N. T., przy ul. [...]. Od powyższej decyzji odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył skarżący K. Ś., wskazując, że w dniu doręczenia przesyłki przebywał w N. , zaś faktycznie zapoznał się z nią dnia 27 maja 2023 r., a nadto przesyłka nie została mu w sposób prawidłowy doręczona. Postanowieniem Wojewody Małopolskiego z 17 lipca 2023 r., znak: Wl1.7840.16.30.2023.SA, Wojewoda postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że wniosek jest bezzasadny, albowiem skarżący nie wskazał aktualnego miejsca przebywania, do którego wskazuje treść art. 41 k.p.a. Dodatkowo Wojewoda wskazał, iż cała korespondencja w sprawie była odbierana przez żonę skarżącego, która posiadała wiedzę o przebywaniu skarżącego za granicą. Organ odwoławczy wziął pod uwagę, że jak wynika z akt sprawy organu I instancji, stronie skarżącej doręczano korespondencję w trakcie całego postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę na adres wskazany w aktualnym wypisie z rejestru gruntów, którym dysponuje Starosta Nowotarski. Nie doszło do zawiadomienia o zmianie adresu w trybie art.41 k.p.a. Strona została zawiadomiona o obowiązkach wynikających z przywołanego przepisu w pierwszym zawiadomieniu o prowadzonym postępowaniu. W toku postępowania również nie zakwestionowano aktualności adresu, pod przedmiotowy adres kierowano pozostałą korespondencję, która za każdym razem była odbierana przez dorosłego domownika, w tym decyzja rozstrzygająca z 8 maja 2023 r., która 10 maja 2023 r. została odebrana przez żonę skarżącego, która podpisała zwrotne potwierdzenie odbioru, co było jednoznaczne z podjęciem się oddania pisma adresatowi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 58 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a.., art. 70 k.p.a., art, 77 k.p.a., art. 80 k.p,a., art. 43 k.p,a, poprzez: - odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego w sytuacji, gdy organ w sposób nieprawidłowy ustalił, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy podczas, gdy skarżący w dniu doręczenia przesyłki oraz w okresie biegu terminu na złożenie odwołania przebywał w N. , gdzie stale pracuje i zapoznał się z decyzją dopiero 27 maja 2023 r., kiedy przyjechał do Polski, a zatem skarżący pomimo dochowania należytej staranności nie mógł w terminie złożyć odwołania od decyzji, omyłkowo odebranej przez żonę skarżącego, która nie miała fizycznej możliwości przekazania jej mężowi ze względu na znaczną odległość, - poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz brak weryfikacji całości materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez zastosowanie doręczenia osobie nieuprawnionej w sytuacji, gdy na gruncie niniejszej sprawy podmiot doręczający przesyłkę winien zastosować awizowanie, w szczególności, iż żona w żaden sposób nie potwierdziła, że podejmie się oddania przesyłki adresatowi, ani nie miała możliwości jej przekazania, co uniemożliwiło skarżącemu złożenie odwołania w terminie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej: "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym za zasadzie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Istota sporu w badanej sprawie sprowadza się do przesądzenia czy okoliczności przedstawione przez skarżącego w skardze spełniają przesłanki z art. 58 § 1 k.p.a. i w związku z tym zasługiwały na przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Nowotarskiego z 8 maja 2023 r. o zatwierdzeniu projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącego nie złożył on odwołania od ww. decyzji w terminie z powodów od niego niezależnych, obiektywnych a zatem niezawinionych. Okolicznościami uzasadniającymi przywrócenie terminu w badanej sprawie są w ocenie skarżącego: stała praca za granicą (w N. ), okoliczności doręczenia spornej decyzji żonie skarżącego jako dorosłemu domownikowi, która nie podjęła się oddania jej adresatowi oraz brak fizycznej możliwości doręczenia skarżącemu przesyłki do niego adresowanej przez żonę. Podstawą materialnoprawną zapadłego rozstrzygnięcia organu był przepis art. 58 § 1 k.p.a. zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Na podstawie ww. przepisu obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Wprowadzenie środka w postaci uprawdopodobnienia do wniosku o przywrócenie terminu uzasadnione jest incydentalnym, wpadkowym charakterem tego postępowania w stosunku do toku postępowania zasadniczego. Z tego powodu ustawodawca przewiduje jedynie namiastkę dowodu, a weryfikacja twierdzeń zawartych we wniosku nie może przerodzić się w osobne postępowanie. Organ powinien jedynie ocenić prawdopodobieństwo określonego ciągu zdarzeń, a przeprowadzanie dowodów mających na celu weryfikację uprawdopodobnienia ograniczyć do niezbędnego minimum. Jedynie brak prawdopodobieństwa przywołanych we wniosku okoliczności powinien stać się przedmiotem ustaleń organu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1654/11, orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl"). Jednocześnie podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 lutego 2012 r., III SA/Gl 972/11, CBOSA). Przy dokonywaniu oceny zawinienia strony w dopuszczeniu do uchybienia terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych, a nie subiektywnych, mierników staranności. Pogląd, że winę strony w uchybieniu terminowi należy oceniać według jej subiektywnej oceny stanu rzeczy, z uwzględnieniem stopnia wykształcenia i doświadczenia życiowego, nie może więc być zaaprobowany. Dokonując zatem oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swej winy, organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet za pomocą największego w danych warunkach wysiłku. W związku z tym od strony postępowania wymaga się szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (tak wyrok NSA z 2 marca 2023 r., II OSK 2322/20, z 7 grudnia 2022 r., I GSK190/19, publik CBOSA). W ocenie Sądu organ zasadnie przyjął, że nie został uprawdopodobniony brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, stosując miernik należytej staranności, należy przyjąć, że skarżący wykazał się niedbałością w prowadzeniu swoich spraw, bowiem jak wynika z akt sprawy był pouczony o obowiązku aktualizacji adresu do doręczeń. W trakcie całego postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, doręczano skarżącemu korespondencję na adres wskazany w aktualnym wypisie z rejestru gruntów, którym dysponuje Starosta Nowotarski. Nie doszło także do zawiadomienia o zmianie adresu w trybie art. 41 k.p.a. Strona została zawiadomiona o obowiązkach wynikających z przywołanego przepisu w pierwszym zawiadomieniu o prowadzonym postępowaniu, w toku którego nie zakwestionowano aktualności adresu, a pod przedmiotowym adresem korespondencja za każdym razem była odbierana przez dorosłego domownika - żonę skarżącego, w tym sporna decyzja, która podpisała zwrotne potwierdzenie odbioru, co było jednoznaczne z podjęciem się oddania pisma adresatowi. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, zgodnie z którym dla skuteczności doręczenia w trybie art. 43 k.p.a. konieczne jest, aby strona w sposób wyraźny oświadczała, że podejmuje się oddania pisma adresatowi. Ustawodawca nie wymaga adnotacji, która wskazywałaby na takie rozumienie treści art 43 k.p.a. To w momencie doręczenia przesyłki dorosły domownik sam decyduje, czy przyjmie przesyłkę celem jej oddania adresatowi, czy też odmawia podjęcia się pośrednictwa. Doręczenie takie - w świetle literalnej interpretacji ww. przepisu - nie wymaga konieczności pisemnego odzwierciedlenia woli osoby podejmującej się doręczenia przesyłki adresatowi. Przyjęcie przesyłki przez domownika świadczy w sposób dorozumiany, że przyjął ją celem przekazania adresatowi. Miernik należytej staranności wymagał zatem od skarżącego wdrożenia środków zabezpieczających przed taką sytuacją, jak np. zmiana adresu albo zaznaczenie w Urzędzie Pocztowym, że żona nie jest uprawniona do odbioru korespondencji strony, stała kontrola czy nie wpłynęła kierowana do niego korespondencja urzędowa. Podsumowując, organ zasadnie przyjął, że niedochowanie terminu do złożenia odwołania było zawinione przez stronę wskutek braku staranności przy prowadzeniu swoich interesów, co uzasadniało odmowę jego przywrócenia. Rozstrzygnięcie organu odpowiada zatem prawu. W tym stanie sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.