II SA/Kr 1263/18

WyrokWSA w Krakowie2019-04-09

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia NSA Anna Szkodzińska, Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, gdy rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego stwierdzenia nabycia spadku przez sąd cywilny po zmarłym współwłaścicielu sąsiedniej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy jedynie na podstawie tego, że rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego stwierdzenia nabycia spadku przez sąd cywilny po zmarłym współwłaścicielu sąsiedniej nieruchomości. Obowiązkiem organu jest samodzielne ustalenie kręgu stron postępowania i zapewnienie im udziału, a wskazania sądu cywilnego w postanowieniu o oddaleniu wniosku o ustanowienie kuratora spadku nie są wiążące dla organu administracji w kwestii zawieszenia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Organ I instancji zawiesił postępowanie, ponieważ działka sąsiednia należała do zmarłej osoby, a ustalenie spadkobierców było zależne od postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżący wnieśli skargę, zarzucając m.in. bezpodstawne rozszerzenie kręgu stron i opieszałość urzędników.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza R. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi S. K. i H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 czerwca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy l. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu l instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących S. K. i H. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2018 r. ([...]) na podstawie art. 97§1 pkt 4, art. 101, 123, 124, 125 kpa Burmistrz R. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wbudowanym oraz budową infrastruktury towarzyszącej (zbiornik szczelny, studnia kopana, instalacja wewnętrzna energetyczna) – na działce nr ewid.[...] położonej w R. przy ul. [...] – do czasu stwierdzenia przez sąd cywilny nabycia spadku po zmarłej R. R.. Uzasadniając postanowienie organ podał, że w dniu 2 czerwca 2017 r. H. i S. K. złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wbudowanym oraz budową infrastruktury towarzyszącej (zbiornik szczelny, studnia kopana, instalacja wewnętrzna energetyczna) - na działce nr ewid.[...] położonej w R. przy ul. G. . Ustalono, że działka, na terenie której zlokalizowana ma być inwestycja sąsiaduje bezpośrednio z dz. ewid. nr [...] (KW nr [...]), której współwłaścicielka R. R. zmarła w dniu 25 czerwca 1995 r. W związku z powyższym podjęto działania mające na celu ustalenie spadkobierców zmarłej współwłaścicieli ww. nieruchomości. W konsekwencji, w dniu 6 marca 2018 r., zgodnie ze wskazaniami Sadu Rejonowego w C. zawartymi w postanowieniu o sygn.. akt I Ns [...] z dnia 5 lutego 2018 r. wezwano wnioskodawców o przedstawienie zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłej R. R. sporządzonego przez notariusza, bądź o wystąpienie do sądu cywilnego o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej R. R.. W związku z powyższym orzeczono o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 §1 pkt 4 kpa, do czasu stwierdzenia przez sąd cywilny nabycia spadku po zmarłej R. R.. Na powyższe postanowienie S. K. i H. K. złożyli zażalenie. Podnieśli, że pismami z dnia 15 września 2017 r. i 21 lutego 2018 r. wnosili o nienadawanie współwłaścicielom drogi [...] statusu stron w postępowaniu z uwagi na brak oddziaływań inwestycji na działkę ewid. [...] oraz z powodu oczywistego braku naruszenia przez planowane inwestycje jakiegokolwiek interesu prawnego i wpływu inwestycji na zmianę praw i obowiązków właścicieli tej drogi. Dodali, że żaden przepis ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera definicji strony postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Żaden przepis ww. ustawy nie mówi o tym, że strona ma być zawsze ten, kogo nieruchomość bezpośrednio graniczy z terenem inwestycji. Dlatego tez krąg stron postępowania co do zasady należy ustalać zgodnie z art. 28 kpa z uwzględnieniem indywidualnych cech każdej sprawy. Według żalących się bezpodstawnie rozszerzono krąg stron postępowania o współwłaścicieli dz. ewid. [...], mimo, że obszar oddziaływania planowanych inwestycji nie obejmuje działki nr [...]. Zachowane zostały wymagane prawem budowlanym odległości. Zjazd z działki na prywatna drogę wewnętrzna nie wymaga ustalenia WZ. Planowane inwestycje nie naruszają praw i obowiązków współwłaścicieli tej działki. Właściwy i wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy krąg stron postępowania to odpowiednie urzędy oraz właściciele przylegających do dz. [...] działek budowlanych. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2018 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 i 97 §1 pkt 4 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podał, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z powołanego przepisu wynika, że warunkiem zawieszenia postępowania administracyjnego jest pojawienie się w toku rozpoznania sprawy tzw. zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego), którego rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej. W orzecznictwie przyjmuje się, że instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie, o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje zależność, o której mowa w art. 94 § 1 pkt 4 kpa (por. II SA/Rz 387/14, II SA/Go 141/11, II SA/Kr 112/12). W niniejszej sprawie nie jest jednak możliwe wydanie decyzji przez organ orzekający w sytuacji braku spełnienia warunku określonego w art. 10 § kpa. Odnosząc się do kwestionowanej przez żalących się konieczności sądowego ustalenia pełnego kręgu następców prawnych po zmarłej R. R., organ odwoławczy przytoczył w całości uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 5 lutego 2018 r. sygn. akt I Ns [...]. Na powyższe rozstrzygnięcie S. K. i H. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Uzasadnienie skargi co do zasady stanowi powtórzenie motywów złożonego zażalenia. Nadto skarżący zarzucili opieszałość urzędników prowadzących sprawę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. W wyniku przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził konieczność jego uchylenia. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnej sfery faktów i sfery okoliczności prawnych obliguje organ administracji do podjęcia rozstrzygnięcia, nawet wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości. Jak wynika z art. 97 § 1 pkt 4 kpa od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji". Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji" jest zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Wystąpienie zagadnienia wstępnego i brak jego rozstrzygnięcia wyklucza zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego. Samo zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Na interpretację zagadnienia wstępnego, jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego nie mają wpływu względy natury celowościowej i ekonomiki postępowania. Obowiązkiem organu jest ustalenie kręgu osób zainteresowanych i zawiadomienie ich o postępowaniu. Po pierwsze jednak obowiązek ten ma charakter proceduralny, co do zasady ma więc służyć zapewnieniu ochrony uprawnień procesowych osób zainteresowanych. Zagadnienie wstępne zaś, stanowiące niewyjaśniony problem materialnoprawny, jest zupełnie inną kategorię: nie istnieje dopóki ustalenie stanu sprawy, jego subsumcja i określenie sankcji są aktualnie możliwe. Po wtóre obowiązek ustalenia prawidłowego kręgu uczestników postępowania administracyjnego nie jest realizowany jednorazowo, lecz trwa aż do czasu zakończenia tego postępowania. Każdy, kto ma w tym prawny interes, winien być o postępowaniu zawiadomiony, bez względu na to, na jakim etapie tego postępowania nabył stosowne uprawnienia. To organ zatem winien ponownie ocenić, czy rzeczywiście wszystkim współwłaścicielom działki nr [...] przysługuje przymiot stron, a następnie, przy wykorzystaniu własnych możliwości, podjąć ewentualnie działania w celu umożliwienia tym osobom udziału w postępowaniu. Warto zauważyć, że w sprawie pojawiają się dane osobowe osób, które miałyby być następcami prawnymi R. R. (A. M. i R. M.). Dodać też należy, że zawarte w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 5 lutego 2018 ( I Ns 3/18) "wskazania" nie są dla organu administracji wiążące. Art. 153 ppsa odnosi się do wskazań zawartych w orzeczeniach sądów administracyjnych, a nie powszechnych. Organ, na zasadzie art. 365 § 1 kpc związany jest jedynie treścią postanowienia tj. oddaleniem wniosku o ustanowienie kuratora spadku po R. R.. Z powyższych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ppsa uchylona postanowienia organów obu instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło